Lista Oczekiwań Pacjenta
Patient Requests Form
Oczekiwania pacjenta wobec kontaktu z lekarzem pierwszego kontaktu
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Peter Salmon, John Quine
- Polska adaptacja
- Zygfryd Juczyński
- Grupa docelowa
- dorośli pacjenci podstawowej opieki zdrowotnej
- Czas badania
- ok. 10 minut
- Procedura
- Wypełniana przez pacjenta na krótko przed kontaktem z lekarzem pierwszego kontaktu.
Co bada ten test
Lista Oczekiwań Pacjenta (Patient Requests Form, PRF) mierzy coś, o co w gabinecie rzadko się wprost pyta: po co pacjent właściwie przyszedł do lekarza. Nie chodzi o objaw, z którym się zgłasza, tylko o to, jakiej pomocy oczekuje. Dwie osoby z tą samą dolegliwością mogą przyjść po zupełnie różne rzeczy: jedna po wyjaśnienie, co jej jest, druga po skierowanie na badania, trzecia po to, żeby ktoś wysłuchał.
Narzędzie liczy 18 stwierdzeń dotyczących różnych powodów aktualnego zgłoszenia się do lekarza ogólnego i wypełnia je pacjent na krótko przed wejściem do gabinetu. Ten moment jest częścią metody: chodzi o zarejestrowanie oczekiwań, zanim wizyta je zmodyfikuje. Wypełnienie po wizycie mierzyłoby już coś innego – ocenę tego, co się wydarzyło.
Stwierdzenia układają się w trzy czynniki. Pierwszy to oczekiwanie wyjaśnienia choroby, czyli potrzeba zrozumienia, co się dzieje, i uspokojenia. Drugi to poszukiwanie wsparcia emocjonalnego. Trzeci to oczekiwanie informacji na temat badań i leczenia, czyli nastawienie na konkretne działanie diagnostyczno-terapeutyczne. Ta sama trójdzielna struktura wyszła w badaniach nad wersją oryginalną: analiza głównych składowych na próbie 410 pacjentów dwóch praktyk lekarskich dała trzy komponenty odpowiadające oczekiwaniu wyjaśnienia i uspokojenia, wsparcia emocjonalnego oraz badań i leczenia.
Wartość praktyczna narzędzia bierze się z rozbieżności. Lekarz zwykle domyśla się, po co przyszedł pacjent, i często domyśla się źle: pacjent, który przychodzi po uspokojenie, dostaje skierowanie na badania, a pacjent oczekujący diagnostyki dostaje zapewnienie, że nic mu nie jest. PRF pozwala tę rozbieżność zmierzyć, a w badaniach polska wersja korelowała zgodnie z oczekiwaniami z zadowoleniem z wizyty i z oceną stopnia spełnienia oczekiwań przez lekarza.
Narzędzie w polskiej adaptacji Zygfryda Juczyńskiego wchodzi w skład zbioru „Narzędzia Pomiaru w Promocji i Psychologii Zdrowia" (NPPPZ), obejmującego 17 krótkich metod samoopisowych z jednym wspólnym podręcznikiem.
Typowe zastosowanie
Pierwsze pole to badania nad komunikacją lekarz-pacjent i nad jakością opieki. PRF pozwala ilościowo pokazać, na ile lekarz trafia w rzeczywiste oczekiwania pacjenta, i powiązać to z zadowoleniem z wizyty. W badaniach polskiej wersji wyniki listy korelowały zgodnie z oczekiwaniami z oceną zadowolenia z wizyty oraz ze stopniem spełnienia oczekiwań przez lekarza, wyrażonym na skali dziesięciostopniowej tuż po wyjściu z gabinetu. Drugie pole to praktyka podstawowej opieki zdrowotnej i szkolenie lekarzy. Wypełnienie listy w poczekalni dostarcza lekarzowi informacji, której inaczej musiałby się domyślać, a w kształceniu jest wygodnym narzędziem pokazującym młodym lekarzom, jak często ich założenia o potrzebach pacjenta rozmijają się z rzeczywistością. Trzecie pole to badania nad medycznie niewyjaśnionymi objawami i nad pacjentami często korzystającymi z opieki. W badaniach nad wersją oryginalną objawy fizyczne były w zasadzie niepowiązane z oczekiwaniami pacjentów, natomiast poziom objawów psychicznych korelował z pragnieniem wsparcia ze strony lekarza – to ustalenie ma bezpośrednie przełożenie na sposób prowadzenia takich wizyt. W pracach dyplomowych z psychologii zdrowia, pielęgniarstwa i zdrowia publicznego PRF występuje najczęściej razem z innymi narzędziami zbioru NPPPZ, zwłaszcza z MHLC.
Wymiary i podskale
Oczekiwanie wyjaśnienia choroby
Potrzeba zrozumienia, co się dzieje z własnym zdrowiem, i uzyskania uspokojenia. W wersji oryginalnej odpowiadający komponent opisano jako oczekiwanie wyjaśnienia i uspokojenia (explanation and reassurance). Alfa Cronbacha polskiej wersji dla tej skali wyniosła 0,80 w badaniu 85 pacjentów. Wysoki wynik wskazuje, że kluczem do udanej wizyty będzie rozmowa i wytłumaczenie, a nie liczba wypisanych skierowań.
Poszukiwanie wsparcia emocjonalnego
Oczekiwanie, że lekarz wysłucha, okaże zrozumienie i będzie oparciem. To wymiar, który w praktyce lekarza pierwszego kontaktu bywa najtrudniejszy do zaspokojenia w kilkunastominutowej wizycie i najczęściej pomijany w ocenie potrzeb pacjenta. Alfa Cronbacha polskiej wersji: 0,84 (najwyższa z trzech skal) w badaniu 85 pacjentów. W badaniach nad wersją oryginalną nasilenie objawów psychicznych wiązało się właśnie z tym wymiarem oczekiwań.
Oczekiwanie informacji na temat badań i leczenia
Nastawienie na konkret diagnostyczno-terapeutyczny: badania, leki, skierowania, plan leczenia. W wersji oryginalnej komponent opisano jako oczekiwanie badań i leczenia (investigation and treatment). Alfa Cronbacha polskiej wersji: 0,76 w badaniu 85 pacjentów, najniższa z trzech, choć nadal zadowalająca.
Wynik ogólny listy18 pozycji
Łączny wskaźnik nasilenia oczekiwań wobec wizyty, obejmujący wszystkie 18 stwierdzeń. Alfa Cronbacha całej Listy wyniosła 0,88 w badaniu 85 pacjentów. Wynik ogólny mówi o tym, jak wiele pacjent od wizyty oczekuje w ogóle, ale gubi informację o tym, czego dokładnie – dlatego w praktyce interpretuje się przede wszystkim profil trzech skal.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Osiemnaście stwierdzeń opisujących różne powody aktualnego zgłoszenia się do lekarza ogólnego, rozłożonych na trzy czynniki. Stwierdzenia odnoszą się do bieżącej wizyty, a nie do ogólnych przekonań o opiece zdrowotnej, co odróżnia PRF od skal postaw wobec służby zdrowia. Treść stwierdzeń jest chroniona prawem autorskim i dostępna w arkuszach oraz w podręczniku zbioru NPPPZ; nie jest tu reprodukowana. DO WERYFIKACJI: przypisanie poszczególnych pozycji do trzech skal oraz to, czy występują pozycje odwrócone – podręcznik NPPPZ.
- Skala odpowiedzi
- Badanie prowadzi się indywidualnie lub grupowo, bez ograniczenia czasu; przeciętnie zajmuje około 10 minut. Forma papier-ołówek, samoopis. Kluczowy element procedury: listę wypełnia pacjent na krótko przed kontaktem z lekarzem ogólnym, a nie po wizycie. DO WERYFIKACJI: format skali odpowiedzi (liczba stopni i etykiety) oraz zakresy wyników trzech skal i wyniku ogólnego – wydawca ich nie podaje publicznie, dane znajdują się w podręczniku NPPPZ.
- Normy i interpretacja
- Wydawca stwierdza wprost: Skala nie posiada norm. Uzyskany wynik można porównać ze średnim wynikiem w poszczególnych skalach, uzyskanym w badaniu 185 pacjentów. To oznacza, że PRF nie służy do klasyfikowania pojedynczego pacjenta („oczekiwania podwyższone", „oczekiwania niskie"), tylko do opisu profilu i do porównań. W praktyce klinicznej sensowne jest odczytanie, który z trzech wymiarów dominuje u danej osoby, i dostosowanie do tego przebiegu wizyty. W badaniach naukowych porównuje się grupy albo analizuje związki z innymi zmiennymi, a nie odnosi wyniki do normy. Liczebność próby odniesienia (185 pacjentów) jest niewielka i pochodzi z konkretnego kontekstu podstawowej opieki zdrowotnej. Wykorzystanie tych średnich jako punktu odniesienia dla pacjentów specjalistycznych, szpitalnych czy prywatnych placówek nie jest uzasadnione.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Mierzy zmienną rzadko badaną, a wprost przekładającą się na przebieg wizyty: to, czego pacjent od niej oczekuje
- •Trzy wyraźnie rozdzielone wymiary oczekiwań, o bezpośrednim przełożeniu na zachowanie lekarza
- •Bardzo dobra zgodność wewnętrzna polskiej wersji: 0,80, 0,84 i 0,76 dla trzech skal oraz 0,88 dla całej Listy (badanie 85 pacjentów)
- •Struktura trójczynnikowa potwierdzona niezależnie w badaniach nad wersją oryginalną, gdzie analiza głównych składowych na 410 pacjentach dwóch różnych praktyk dała identyczne komponenty w obu próbach
- •Trafność wsparta korelacjami z zadowoleniem z wizyty, ze stopniem spełnienia oczekiwań przez lekarza oraz z MHLC
- •Bardzo krótkie i proste w administrowaniu: 18 stwierdzeń, około 10 minut, wypełniane w poczekalni
- •Wypełnianie przed wizytą pozwala uchwycić oczekiwania niezniekształcone przebiegiem konsultacji
- •Kategoria A i przynależność do zbioru NPPPZ czynią je dostępnym także dla lekarzy, pielęgniarek i innych profesjonalistów
Ograniczenia
- •Brak norm: wydawca stwierdza to wprost; jedynym punktem odniesienia są średnie z badania 185 pacjentów
- •Bardzo małe próby, na których oparto polskie dane psychometryczne: 85 pacjentów dla współczynników rzetelności i 185 dla danych porównawczych [DO WERYFIKACJI]: liczebności i charakterystyka tych prób
- •Wydawca nie podaje formatu skali odpowiedzi, zakresów wyników ani przypisania pozycji do skal; wszystko wymaga sięgnięcia do podręcznika NPPPZ [DO WERYFIKACJI]
- •Mierzy oczekiwania deklarowane, a nie potrzeby: pacjent może nie umieć nazwać tego, po co przyszedł, albo deklarować oczekiwania, które uważa za uprawnione
- •Wynik zależy od momentu pomiaru: wypełnienie po wizycie mierzy już inną zmienną i nie jest porównywalne
- •Narzędzie odnosi się do kontaktu z lekarzem ogólnym w podstawowej opiece zdrowotnej; przeniesienie na opiekę specjalistyczną, szpitalną czy na inne zawody medyczne nie zostało zwalidowane
- •Oryginał pochodzi z brytyjskiego systemu opieki podstawowej z lat dziewięćdziesiątych, a organizacja wizyty i rola lekarza rodzinnego różnią się między systemami
- •Rozbieżność w atrybucji autorstwa oryginału: podręcznik polski wskazuje Salmona i Quine'a, natomiast najczęściej cytowana praca walidacyjna to Valori, Woloshynowych, Bellenger, Aluvihare i Salmon (1996) [DO WERYFIKACJI]: rok i pełne dane pracy źródłowej przyjętej przez autora adaptacji
- •[DO WERYFIKACJI]: rok polskiej adaptacji oraz stabilność bezwzględna polskiej wersji (wydawca podaje tylko zgodność wewnętrzną)
Budowa
- Liczba pozycji
- 18
- Wersje
- papier (arkusze w zbiorze NPPPZ)
Podskale
Wyjaśnienie choroby
Wsparcie emocjonalne
Informacje o badaniach i leczeniu
Obliczanie wyników
- Metoda
- trzy wyniki skal (wyjaśnienie choroby, wsparcie emocjonalne, informacje o badaniach i leczeniu) liczone według klucza z podręcznika NPPPZ; badanie wykonuje się przed wizytą
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
Jak policzyć wynik
Krok 1: zadbaj o właściwy moment badania. Pacjent wypełnia listę na krótko przed kontaktem z lekarzem, w poczekalni. Wypełnienie po wizycie unieważnia sens pomiaru.
Krok 2: sprawdź kompletność arkusza przed wejściem pacjenta do gabinetu; po wizycie uzupełnianie braków jest już zniekształcone doświadczeniem konsultacji.
Krok 3: policz trzy wyniki skal według klucza z podręcznika NPPPZ: oczekiwanie wyjaśnienia choroby, poszukiwanie wsparcia emocjonalnego oraz oczekiwanie informacji na temat badań i leczenia.
Krok 4: policz wynik ogólny obejmujący wszystkie 18 stwierdzeń, ale traktuj go jako uzupełnienie profilu. Dwóch pacjentów o tym samym wyniku ogólnym może oczekiwać zupełnie różnych rzeczy.
Krok 5: nie przeliczaj wyników na steny i nie twórz własnych progów. Skala nie posiada norm; jedynym punktem odniesienia są średnie z badania 185 pacjentów, podane w podręczniku.
Krok 6: w interpretacji indywidualnej odczytaj, który wymiar dominuje, i przełóż to na sposób prowadzenia wizyty. To jest właściwy sposób korzystania z tego narzędzia w praktyce.
Krok 7: w badaniach naukowych policz alfę Cronbacha osobno dla trzech skal i dla całej Listy na własnej próbie i zaraportuj te wartości obok danych z podręcznika (0,80, 0,84, 0,76 i 0,88).
Krok 8: jeśli badasz zgodność oczekiwań pacjenta z ich percepcją przez lekarza, zbierz oba pomiary niezależnie i analizuj rozbieżność jako osobną zmienną, zamiast uśredniać perspektywy.
Normy
- Typ norm
- brak norm
- Interpretacja
- wydawca nie podaje norm; wynik odnosi się do średnich uzyskanych w badaniu 185 pacjentów
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- Wyjaśnienie choroby: 0,80
- Wsparcie emocjonalne: 0,84
- Informacje o badaniach i leczeniu: 0,76
- cała Lista: 0,88
- Trafność
- korelacje z zadowoleniem z wizyty, ze stopniem spełnienia oczekiwań przez lekarza (skala 10-stopniowa wypełniana po wizycie) oraz z MHLC. Alfy pochodzą z próby 85 pacjentów
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP (część zbioru NPPPZ)
- Kategoria testu wg PTP
- A
- Cena
- 321,66 zł (podręcznik NPPPZ, wspólny dla zbioru) + 22,50 zł (25 arkuszy PRF)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Patient Requests Form
- Construct
- patient's expectations regarding the encounter with a primary care physician
- Target group
- adult primary care patients
- Procedure
- completed by the patient shortly before the appointment with a primary care physician
- Notes
- 18 items in three subscales: explanation of the illness, emotional support, information about tests and treatment. Part of Juczynski's NPPPZ collection (a shared manual covering 17 instruments), distributed by PTP (category A). [TO VERIFY]: year of the original and of the adaptation, response format, item-to-factor assignment, norms and psychometric data (NPPPZ manual).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: pełną nazwę polską i angielską (Lista Oczekiwań Pacjenta, Patient Requests Form), autorów oryginału, autora polskiej adaptacji (Zygfryd Juczyński), przynależność do zbioru NPPPZ z wydawcą (Pracownia Testów Psychologicznych PTP), liczbę stwierdzeń (18), trzy skale, moment wypełniania (przed wizytą u lekarza ogólnego) oraz wprost to, że narzędzie nie ma norm. Rzetelność z podręcznika (0,80, 0,84, 0,76 i 0,88 na próbie 85 pacjentów) podaj jako dane wydawcy, a nie jako własny wynik.
Uważaj na cytowanie oryginału. Podręcznik polski wskazuje Salmona i Quine'a jako autorów, natomiast w bazach bibliograficznych najczęściej cytowaną pracą o Patient Requests Form jest Valori, Woloshynowych, Bellenger, Aluvihare i Salmon (1996, Journal of Psychosomatic Research, 40(1), 87-94). Sprawdź, którą pozycję podaje podręcznik NPPPZ, i zacytuj ją, a nie tę, którą znalazłeś w cudzej pracy.
Zaplanuj procedurę zbierania danych razem z placówką. Badanie w poczekalni wymaga zgody kierownictwa przychodni i lekarzy, zgody komisji etycznej oraz rozwiązania problemu, kto rozdaje i odbiera arkusze. Zadbaj, by pacjent miał pewność, że lekarz nie zobaczy jego odpowiedzi, chyba że projekt zakłada inaczej – wtedy trzeba go o tym wprost poinformować, bo zmienia to sposób odpowiadania.
Najciekawsze projekty z tym narzędziem opierają się na zestawieniu dwóch perspektyw: oczekiwań pacjenta i tego, jak je odczytał lekarz. Taki układ wymaga zebrania danych od obu stron tej samej wizyty i zaplanowania analizy rozbieżności.
Nie kopiuj treści stwierdzeń do aneksu pracy.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Po wizycie: narzędzie mierzy oczekiwania przed kontaktem z lekarzem, a wypełnione po konsultacji mierzy już inną zmienną
- •Gdy chcesz zmierzyć satysfakcję z opieki zdrowotnej: PRF opisuje oczekiwania, a nie ocenę tego, co pacjent otrzymał
- •Gdy chcesz ocenić stan zdrowia, nasilenie objawów lub jakość życia pacjenta: narzędzie nic o nich nie mówi
- •Poza kontekstem podstawowej opieki zdrowotnej i kontaktu z lekarzem ogólnym, bez odnotowania, że stosujesz je poza zwalidowanym zastosowaniem
- •Gdy potrzebujesz odniesienia normatywnego lub progu odcięcia: skala nie posiada norm, a próba odniesienia liczy 185 pacjentów
- •Gdy chcesz interpretować pojedynczy wynik jako „oczekiwania wygórowane" albo „roszczeniowość pacjenta": narzędzie nie zostało do tego zaprojektowane i takie użycie jest nadużyciem
- •U dzieci oraz u osób, które nie są w stanie samodzielnie przeczytać i wypełnić arkusza w poczekalni
- •W sytuacji nagłej, gdy pacjent zgłasza się z powodu ostrego stanu wymagającego natychmiastowej pomocy
- •Jako podstawa oceny pracy konkretnego lekarza: wynik opisuje pacjenta, a nie jakość świadczonej opieki
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Oczekiwania pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej a zadowolenie z wizyty u lekarza rodzinnego
- Zgodność oczekiwań pacjenta z ich percepcją przez lekarza: badanie diadyczne w poradni POZ
- Umiejscowienie kontroli zdrowia a rodzaj oczekiwań wobec lekarza: PRF i MHLC
- Oczekiwanie wsparcia emocjonalnego u pacjentów z objawami medycznie niewyjaśnionymi
- Wiek i płeć pacjenta a profil oczekiwań wobec wizyty lekarskiej
- Oczekiwania pacjentów przewlekle chorych a pacjentów zgłaszających się incydentalnie
- Czas trwania wizyty a stopień spełnienia oczekiwań pacjenta
- Oczekiwania pacjentów wobec teleporady i wobec wizyty stacjonarnej: badanie porównawcze
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Charakterystyka polskiej wersji według wydawcy
PRF (autorzy: Peter Salmon, John Quine; adaptacja: Zygfryd Juczyński) jest narzędziem, które powinno być wypełniane przez pacjenta na krótko przed kontaktem z lekarzem ogólnym. Składa się z 18 stwierdzeń dotyczących różnych powodów aktualnego zgłoszenia się do lekarza, wchodzących w skład trzech czynników: oczekiwań związanych z wyjaśnieniem choroby, poszukiwaniem wsparcia oraz uzyskaniem informacji na temat badań i leczenia. Badanie indywidualne lub grupowe, bez ograniczenia czasu, przeciętnie 10 minut; przeznaczone dla dorosłych. Współczynniki alfa Cronbacha na podstawie wyników badania 85 pacjentów są wysokie dla każdej z trzech skal: 0,80 dla oczekiwania wyjaśnienia choroby, 0,84 dla poszukiwania wsparcia emocjonalnego, 0,76 dla oczekiwania informacji o badaniach i leczeniu, oraz 0,88 dla całej Listy. Skala nie posiada norm; uzyskany wynik można porównać ze średnim wynikiem w poszczególnych skalach uzyskanym w badaniu 185 pacjentów.
źródłoTrafność polskiej wersji
Wyniki PRF korelowały zgodnie z oczekiwaniami z oceną zadowolenia z wizyty oraz ze stopniem spełnienia oczekiwań przez lekarza, wyrażonym na skali dziesięciostopniowej tuż po wyjściu z gabinetu lekarskiego, a także z wynikami Wielowymiarowej Skali Umiejscowienia Kontroli Zdrowia (MHLC). Jest to trafność ustalona przez korelacje z kryteriami zewnętrznymi zebranymi w tym samym czasie oraz bezpośrednio po wizycie, zgodnie z metodyką przyjętą dla całego zbioru NPPPZ.
źródłoKonstrukcja i walidacja wersji oryginalnej
Valori, Woloshynowych, Bellenger, Aluvihare i Salmon (1996, Journal of Psychosomatic Research, 40(1), 87-94, DOI 10.1016/0022-3999(95)00548-X) opracowali narzędzie kwantyfikujące intencje pacjentów zgłaszających się do lekarza ogólnego. Patient Requests Form wypełniło 410 pacjentów dwóch praktyk: jednej w śródmieściu dużego miasta, drugiej w małym mieście. Analiza głównych składowych dała w obu próbach identyczne komponenty opisujące trzy odrębne typy oczekiwań: (i) wyjaśnienia i uspokojenia, (ii) wsparcia emocjonalnego oraz (iii) badań i leczenia. Powstałe skale miały wysoką zgodność wewnętrzną przy zachowaniu długości praktycznej w warunkach praktyki lekarskiej.
źródłoOczekiwania a objawy fizyczne i psychiczne
W badaniu Salmona i współpracowników (1994, Social Science and Medicine, 38(4), 585-592) nad intencjami kolejnych pacjentów zgłaszających się do lekarza ogólnego objawy fizyczne okazały się w zasadzie niezwiązane z oczekiwaniami wobec wizyty; wyjątkiem był umiarkowany związek objawów przeziębieniowych z poszukiwaniem prostego wyjaśnienia. Natomiast poziom objawów psychicznych korelował z pragnieniem uzyskania wsparcia od lekarza. Ustalenie to jest istotne interpretacyjnie: nie da się przewidzieć oczekiwań pacjenta na podstawie tego, z czym się zgłasza.
źródłoKontekst zbioru NPPPZ
PRF należy do zbioru „Narzędzia Pomiaru w Promocji i Psychologii Zdrowia", zawierającego dane o właściwościach psychometrycznych i instrukcje do 17 narzędzi typu papier-ołówek, opartych na samoopisie. Trafność diagnostyczną narzędzi zbioru ustalano, korelując wyniki z kryterium zewnętrznym mierzącym podobne właściwości, a trafność prognostyczną – z kryterium zastosowanym po upływie pewnego czasu, na przykład z oceną lekarską. Narzędzia zbioru mogą być stosowane nie tylko przez psychologów, co w przypadku PRF ma znaczenie praktyczne, bo naturalnym miejscem jego użycia jest przychodnia.
źródłoPodobne narzędzia
MHLC (Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia)
Mierzy przekonania o tym, od czego zależy zdrowie (od siebie, od innych, od przypadku), a nie oczekiwania wobec konkretnej wizyty. Posłużyła jako kryterium trafności PRF; naturalne uzupełnienie w badaniach nad relacją pacjent-lekarz.
Pyta, czym dla badanego jest zdrowie, a nie czego oczekuje od lekarza. Również ze zbioru NPPPZ; pomaga zrozumieć, skąd biorą się określone oczekiwania wobec opieki.
IZZ (Inwentarz Zachowań Zdrowotnych)
Opisuje faktyczne zachowania zdrowotne pacjenta z normami stenowymi. Dotyczy tego, co pacjent robi sam, a nie tego, czego oczekuje od systemu opieki.
GHQ-12 i GHQ-28 (Kwestionariusze Ogólnego Stanu Zdrowia)
Przesiewowa ocena zdrowia psychicznego pacjentów, także w podstawowej opiece zdrowotnej. Przydatne razem z PRF, bo poziom objawów psychicznych wiąże się z oczekiwaniem wsparcia emocjonalnego.
AIS (Skala Akceptacji Choroby)
Dotyczy stosunku pacjenta do własnej choroby i jej ograniczeń, a nie oczekiwań wobec wizyty. Częsty partner PRF w badaniach nad pacjentami przewlekle chorymi.
NPPPZ (Narzędzia Pomiaru w Promocji i Psychologii Zdrowia)
Zbiór, do którego PRF należy: 17 narzędzi z jednym wspólnym podręcznikiem. Istotne kosztowo, jeśli w badaniu używasz kilku narzędzi z tego zbioru.
Bibliografia
- Juczyński Z. (2012). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia (wyd. 2). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/PRF
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/NPPPZ
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/files/Katalog_Pracowni_Testow_Psychologicznych_PTP_2025-2026.pdf
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8730648/
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1016/0022-3999(95)00548-X
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8184321/
Uwagi
Część zbioru NPPPZ Juczyńskiego (podręcznik wspólny dla 17 narzędzi). Ceny practest ważne do 31.12.2026. DO WERYFIKACJI: rok oryginału i adaptacji, format odpowiedzi, przypisanie pozycji do czynników, normy, psychometria (Faza 3, podręcznik NPPPZ). ROZBIEŻNOŚĆ AUTORSTWA: podręcznik polski wskazuje Salmona i Quine'a, natomiast najczęściej cytowana praca walidacyjna to Valori, Woloshynowych, Bellenger, Aluvihare i Salmon (1996), Journal of Psychosomatic Research 40(1), 87-94, DOI 10.1016/0022-3999(95)00548-X, N = 410, w której analiza głównych składowych dała trzy komponenty tożsame z polskimi DO WERYFIKACJI.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.