Kwestionariusze Ogólnego Stanu Zdrowia Goldberga
General Health Questionnaire
Stan zdrowia psychicznego, przesiewowe wykrywanie dystresu i niepsychotycznych zaburzeń funkcji psychicznych
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- David Goldberg (GHQ-60/GHQ-12); GHQ-28: David Goldberg, Valerie Hillier (1972)
- Polska adaptacja
- Zofia Makowska, Dorota Merecz, Instytut Medycyny Pracy im. J. Nofera w Łodzi (2001)
- Grupa docelowa
- osoby dorosłe (populacja ogólna); narzędzie przesiewowe, nie diagnostyczne
- Czas badania
- zwykle poniżej 10 min (wg practest.com.pl)
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
Kwestionariusze GHQ Davida Goldberga służą do przesiewowej oceny zdrowia psychicznego. Ich zadaniem jest wychwycenie osób doświadczających dystresu psychicznego i zaburzeń niepsychotycznych – przede wszystkim lękowych i depresyjnych – w populacji, w której większość badanych jest zdrowa. Powstały w kontekście podstawowej opieki zdrowotnej, gdzie lekarz pierwszego kontaktu potrzebował krótkiego narzędzia pozwalającego zdecydować, którego pacjenta skierować do dalszej diagnostyki.
Kluczowe jest to, co GHQ mierzy, a czego nie. Narzędzie nie pyta o objawy występujące od zawsze ani o cechy osobowości, lecz o zmianę względem zwykłego stanu badanego: czy ostatnio coś było gorzej albo trudniej niż zazwyczaj. Dzięki temu wykrywa świeże zaburzenia funkcjonowania, a nie stany przewlekłe czy utrwalone cechy. Ta sama właściwość jest jednak ograniczeniem – u osób chorujących od dawna, u których obecny stan jest ich zwykłym stanem, GHQ może dawać wyniki fałszywie ujemne. Nie wykrywa też zaburzeń psychotycznych.
Wpis obejmuje dwie wersje. GHQ-12 to najkrótszy wariant, dający jeden wynik ogólny nasilenia dystresu, używany głównie w dużych badaniach populacyjnych i epidemiologicznych. GHQ-28 powstał z analizy czynnikowej dłuższej wersji GHQ-60 przeprowadzonej przez Goldberga i Hillier i daje wynik ogólny oraz cztery podskale: symptomów somatycznych, niepokoju i bezsenności, zaburzeń funkcjonowania oraz symptomów depresji. Podskale nie stanowią rozpoznań ani nie odpowiadają jednostkom klasyfikacji chorób – opisują jedynie, w jakim obszarze skupiają się zgłaszane trudności.
Polską adaptację opracowały Zofia Makowska i Dorota Merecz w Instytucie Medycyny Pracy im. J. Nofera w Łodzi (2001), na dużych próbach pracujących dorosłych, a trafność sprawdzono względem ustrukturalizowanego wywiadu diagnostycznego CIDI. Rzetelność polskich wersji jest wysoka: alfa Cronbacha 0,859 dla GHQ-12 (n = 2540) i 0,934 dla GHQ-28 (n = 1108). Narzędzie jest płatne, ale tanie w porównaniu z większością testów, i dostępne w kategorii A, czyli także dla lekarzy i innych specjalistów.
Typowe zastosowanie
Jedno z najczęściej używanych narzędzi przesiewowych zdrowia psychicznego na świecie, przetłumaczone na kilkadziesiąt języków. W Polsce stosowane w medycynie pracy (ocena obciążenia psychicznego pracowników, badania profilaktyczne), w podstawowej opiece zdrowotnej, w badaniach epidemiologicznych i w projektach oceniających skutki zdarzeń obciążających populację. Bardzo częsty wybór w pracach dyplomowych badających związki stresu zawodowego, wypalenia czy warunków pracy z dobrostanem psychicznym – zwykle w wersji GHQ-12, ze względu na jej długość. GHQ-28 stosuje się tam, gdzie potrzebny jest bardziej szczegółowy obraz obszarów trudności.
Wymiary i podskale
GHQ-12 – wynik ogólny12 pozycji
Jedyny wskaźnik wersji dwunastopozycyjnej: ogólne nasilenie dystresu psychicznego w ostatnim okresie. Nie ma tu podskal, mimo że w literaturze światowej opisywano rozwiązania dwu- i trójczynnikowe. Przy punktacji zerojedynkowej wynik mieści się w przedziale 0-12, przy punktacji Likerta 0-36. W polskim opracowaniu jako sygnał dystresu przyjmuje się zgłoszenie co najmniej trzech z dwunastu objawów.
Symptomy somatyczne (GHQ-28)7 pozycji
Cielesne przejawy napięcia psychicznego: osłabienie, złe samopoczucie, bóle głowy, uderzenia gorąca lub zimna, poczucie choroby bez uchwytnej przyczyny. Podskala szczególnie przydatna tam, gdzie pacjenci zgłaszają dolegliwości fizyczne zamiast mówić o przeżyciach – co w podstawowej opiece zdrowotnej jest bardzo częste. 7 pozycji.
Niepokój i bezsenność (GHQ-28)7 pozycji
Objawy lękowe i związane z nimi zaburzenia snu: napięcie, zamartwianie się, drażliwość, trudności z zasypianiem i przerywany sen. Zwykle najwcześniej reagująca podskala – objawy z tego obszaru pojawiają się jako pierwsze przy narastającym obciążeniu. 7 pozycji.
Zaburzenia funkcjonowania (GHQ-28)7 pozycji
Wpływ stanu psychicznego na codzienne działanie: radzenie sobie z obowiązkami, satysfakcja z wykonywanych zadań, zdolność do podejmowania decyzji i zaangażowanie w codzienne sprawy. Podskala mierząca konsekwencje funkcjonalne, a nie same objawy, przez co jest szczególnie istotna w badaniach nad zdolnością do pracy. 7 pozycji.
Symptomy depresji (GHQ-28)7 pozycji
Objawy depresyjne o poważnym nasileniu, w tym poczucie bezwartościowości, beznadziejności i myśli rezygnacyjne. Podskala o największym znaczeniu klinicznym: wysoki wynik jest wskazaniem do pilnej konsultacji, niezależnie od wyniku ogólnego. 7 pozycji.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Pytania o samopoczucie i funkcjonowanie w ostatnich tygodniach, sformułowane w charakterystyczny dla GHQ sposób: badany ocenia nie tyle obecność objawu, ile jego nasilenie w porównaniu z tym, jak jest u niego zwykle. Ta rama porównawcza jest istotą metody – to ona sprawia, że narzędzie wykrywa zmianę stanu, a nie stałe cechy badanego. Część pytań dotyczy objawów (napięcie, kłopoty ze snem, dolegliwości cielesne, obniżony nastrój), część zdolności do codziennego działania. W obu wersjach pytania sformułowane pozytywnie i negatywnie występują naprzemiennie, a w GHQ-28 przypisane są do czterech obszarów po siedem pozycji.
- Skala odpowiedzi
- Czterostopniowa skala odpowiedzi, w której krańce opisują stan wyraźnie lepszy oraz wyraźnie gorszy niż zwykle. Punktacja może przebiegać na trzy sposoby, a wybór metody trzeba podać przy raportowaniu wyników, bo zmienia on zakres i porównywalność. Klasyczna punktacja GHQ (0-0-1-1) traktuje dwie pierwsze odpowiedzi jako brak objawu i daje wynik 0-12 dla GHQ-12 oraz 0-28 dla GHQ-28; służy przede wszystkim do przesiewu. Punktacja Likerta (0-1-2-3) daje zakres 0-36 i 0-84, jest bardziej różnicująca i to ją zaleca się do analiz statystycznych. Wariant zmodyfikowany CGHQ (0-1-1-1 dla pozycji wskazujących na chorobę) ogranicza niedoszacowanie u osób z długotrwałymi dolegliwościami. Wypełnienie zajmuje zwykle poniżej 10 minut; badanie można prowadzić indywidualnie, grupowo lub online przez dedykowany serwis wydawcy.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe przelicza się na steny, według norm opracowanych osobno dla kobiet i mężczyzn na próbach pracujących dorosłych i pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej. Im wyższy wynik, tym większe nasilenie dystresu. Poza normami stenowymi w praktyce przesiewowej stosuje się progi liczby zgłoszonych objawów – w polskim opracowaniu GHQ-12 jako sygnał dystresu przyjmuje się co najmniej trzy objawy. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku IMP i nie są tutaj reprodukowane. Trzeba pamiętać, że przekroczenie progu nie jest rozpoznaniem: oznacza jedynie, że prawdopodobieństwo zaburzenia jest na tyle wysokie, by uzasadniać pogłębioną diagnostykę. Podskale GHQ-28 interpretuje się jako opis obszaru trudności, nigdy jako rozpoznanie depresji czy zaburzenia lękowego.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo krótkie badanie (poniżej 10 minut) o dobrze udokumentowanej skuteczności przesiewowej, w dwóch wariantach długości do wyboru
- •Wysoka rzetelność polskich wersji potwierdzona na dużych próbach: alfa 0,859 dla GHQ-12 (n = 2540) i 0,934 dla GHQ-28 (n = 1108)
- •Trafność sprawdzona względem ustrukturalizowanego wywiadu diagnostycznego CIDI, a nie tylko innych kwestionariuszy
- •Kategoria A – dostępne także dla lekarzy i innych specjalistów, nie tylko dla psychologów
- •Niska cena arkuszy i dostępna wersja online u wydawcy, co ułatwia badania na dużych próbach
- •Rama porównawcza (gorzej niż zwykle) czyni narzędzie czułym na świeże pogorszenie stanu, przydatne w monitorowaniu
Ograniczenia
- •Wykrywa zmianę względem zwykłego stanu, więc u osób z przewlekłymi, utrwalonymi zaburzeniami daje wyniki fałszywie ujemne – częściowo koryguje to punktacja CGHQ
- •Nie wykrywa zaburzeń psychotycznych ani zaburzeń osobowości i nie służy do rozpoznawania konkretnych jednostek chorobowych
- •Trzy równolegle stosowane metody punktacji utrudniają porównywanie wyników między badaniami – metodę zawsze trzeba podać wprost
- •Podskale GHQ-28 są ze sobą silnie skorelowane, a ich struktura czynnikowa bywa w badaniach kwestionowana
- •Samoopis dotyczący objawów psychicznych jest podatny na zatajanie, zwłaszcza w badaniach prowadzonych przez pracodawcę lub medycynę pracy
- •Numery pozycji przypisanych do podskal GHQ-28 dostępne są wyłącznie w płatnym podręczniku
Budowa
- Format odpowiedzi
- 4-stopniowa skala (samoopis)
- Wersje
- GHQ-12 (12 pozycji, wynik ogólny)
- GHQ-28 (28 pozycji, 4 podskale)
- drukowana
- online (IMP)
Podskale
Symptomy somatyczne (GHQ-28)
Niepokój/bezsenność (GHQ-28)
Zaburzenia funkcjonowania (GHQ-28)
Symptomy depresji (GHQ-28)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma; metody punktacji: GHQ [0-0-1-1], zmodyfikowana CGHQ [0-1-1-1 dla pozycji wskazujących na chorobę], Likerta [0-1-2-3]
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- Wskaźnik dystresu wg dokumentu Fazy 0: co najmniej 3 z 12 objawów (>2 pkt). Obie wersje wywodzą się z GHQ-60 (1972); GHQ-28 powstała w wyniku analizy czynnikowej GHQ-60 (Goldberg i Hillier). Dla celów statystycznych zalecana punktacja Likerta. Zakres zależy od wersji i metody punktacji.
Jak policzyć wynik
Pierwsza i najważniejsza decyzja dotyczy metody punktacji, bo GHQ ma ich trzy i różnią się nie tylko zakresem wyniku, ale i tym, do czego się nadają. Punktacja klasyczna GHQ przypisuje dwóm pierwszym odpowiedziom zero, a dwóm ostatnim jeden punkt, dzięki czemu wynik jest po prostu liczbą zgłoszonych objawów: od 0 do 12 w wersji krótkiej i od 0 do 28 w wersji dwudziestoośmiopozycyjnej. Punktacja Likerta przypisuje kolejnym odpowiedziom 0, 1, 2 i 3 punkty, dając zakres 0-36 oraz 0-84. Wariant zmodyfikowany CGHQ traktuje pozycje wskazujące na chorobę inaczej niż pozostałe, przyznając punkt już za odpowiedź oznaczającą stan taki jak zwykle, i służy ograniczeniu niedoszacowania u osób z przewlekłymi dolegliwościami. Metodę trzeba podać w pracy wprost, bo bez tej informacji liczby są nieinterpretowalne.
Wybór metody wynika z celu badania. Do przesiewu, czyli podziału badanych na wymagających i niewymagających dalszej diagnostyki, właściwa jest punktacja klasyczna, która daje czytelny wskaźnik liczby objawów. Do analiz statystycznych, korelacji, porównań grup i modeli regresji zdecydowanie lepsza jest punktacja Likerta: ma większy zakres, mniejszą liczbę wyników skupionych przy zerze i wyższą moc różnicującą. Jeżeli badasz osoby z długotrwałymi problemami zdrowotnymi, na przykład pacjentów z chorobą przewlekłą, rozważ wariant zmodyfikowany i uzasadnij ten wybór.
Punkty sumuje się w obrębie całego kwestionariusza, a w wersji dwudziestoośmiopozycyjnej dodatkowo w obrębie czterech siedmiopozycyjnych podskal. Wynik surowy przelicza się na steny według tabel opracowanych osobno dla kobiet i mężczyzn na próbach pracujących dorosłych i pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej. Tabele znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku wydawcy. Poza normami stenowymi stosuje się w praktyce przesiewowej progi liczby zgłoszonych objawów: w polskim opracowaniu wersji krótkiej sygnałem dystresu jest zgłoszenie co najmniej trzech z dwunastu objawów.
Najczęstsze błędy: mieszanie metod punktacji w obrębie jednej pracy albo porównywanie własnego wyniku z literaturą stosującą inną metodę; traktowanie przekroczenia progu jako rozpoznania zaburzenia, podczas gdy oznacza ono jedynie wskazanie do pogłębionej diagnostyki; interpretowanie podskal wersji dwudziestoośmiopozycyjnej jako rozpoznań depresji czy zaburzenia lękowego, choć opisują one wyłącznie obszar skupienia trudności; oraz pomijanie w opisie ramy czasowej i porównawczej pytań, przez co czytelnik nie wie, że narzędzie mierzy zmianę względem zwykłego stanu badanego, a nie bezwzględne nasilenie objawów. Alfę Cronbacha licz na własnej próbie i podawaj osobno dla wyniku ogólnego oraz dla każdej analizowanej podskali.
Normy
- Typ norm
- steny
- Interpretacja
- wyższy wynik = większe nasilenie dystresu psychicznego; wynik przesiewowy, nie diagnoza
- Próba normalizacyjna
- pracujący dorośli i pacjenci POZ; normy osobne dla kobiet i mężczyzn (wg wydawcy)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- GHQ-12: 0,86
- GHQ-28: 0,93
- Trafność
- potwierdzona monachijską wersją CIDI (2001); alfa GHQ-12 na n=2540 pracowników, GHQ-28 na n=1108
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Instytut Medycyny Pracy im. J. Nofera w Łodzi (wydawca) oraz Pracownia Testów Psychologicznych PTP (dystrybucja)
- Kategoria testu wg PTP
- A
- Cena
- IMP: GHQ-12 papier 2 zł/szt. (25 zł/20 szt.), GHQ-28 papier 5 zł/szt. (50 zł/20 szt.), online GHQ-12 30 zł/20 szt., GHQ-28 60 zł/20 szt., podręcznik 85 zł, wysyłka poniżej 60 egz. 16 zł; practest: komplet 152,59 zł netto, podręcznik 84,29 zł netto, arkusze GHQ-12 26,02 zł netto/20 szt., GHQ-28 42,28 zł netto/20 szt.
- Zgoda autora / licencja
- prawa: (c) David Goldberg & Institute of Psychiatry 1981; polska wersja na mocy umowy z GL Assessment; sprzedaż arkuszy przez IMP (dostęp do formularzy online wyłącznie dedykowanym linkiem)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- General Health Questionnaire
- Construct
- Mental health status; screening for distress and non-psychotic mental disorders
- Target group
- Adults (general population); a screening, not diagnostic, instrument
- Response format
- 4-point scale (self-report)
- Scoring
- Sum; scoring methods: GHQ [0-0-1-1], modified CGHQ [0-1-1-1 for illness-indicating items], Likert [0-1-2-3]; score range depends on the version and scoring method; Likert scoring recommended for statistical purposes
- Norms / interpretation
- Sten scores; higher score = greater psychological distress; a screening result, not a diagnosis
- Normative sample
- Working adults and primary care patients; separate norms for women and men (per the publisher)
- Procedure
- Self-report; individual or group administration
- Administration time
- Usually under 10 minutes (per the publisher)
- Notes
- One entry covers two versions: GHQ-12 (12 items, total score) and GHQ-28 (28 items, 4 subscales: somatic symptoms, anxiety/insomnia, social dysfunction, depressive symptoms). 1972 = introduction of the GHQ (Goldberg); GHQ-28 derived from a factor analysis of the GHQ-60 (Goldberg and Hillier). Polish alphas: GHQ-12 0.859 (n=2540 employees), GHQ-28 0.934 (n=1108); validity confirmed against the Munich version of the CIDI (2001). Distress indicator per the source document: at least 3 of 12 symptoms (>2 points). Polish translation published by the Nofer Institute of Occupational Medicine in 2001 under an agreement with GL Assessment Ltd; copyright (c) David Goldberg & Institute of Psychiatry 1981. [TO VERIFY]: publication year of the GHQ-28 (Goldberg and Hillier, probably the 1970s; citation truncated in the OA article), GHQ-28 subscale item numbers (paid manual).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://doi.org/10.1017/S0033291700021644
- Dostępność wersji EN
- komercyjny (wydawca GL Assessment); arkusze EN wyłącznie odpłatnie na licencji, brak legalnej publicznej wersji
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii wskaż jednoznacznie wersję: dwunastopozycyjną z jednym wynikiem ogólnym czy dwudziestoośmiopozycyjną z czterema podskalami. Podaj autora oryginału, polską adaptację Zofii Makowskiej i Doroty Merecz z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi wraz z rokiem, liczbę pozycji, czterostopniową skalę odpowiedzi i, co kluczowe, przyjętą metodę punktacji wraz z wynikającym z niej zakresem wyniku. Opisz też ramę pytań: badany ocenia własny stan z ostatnich tygodni w porównaniu z tym, jak jest u niego zwykle, więc narzędzie wykrywa zmianę, a nie stan przewlekły. Ta informacja jest konieczna do poprawnej interpretacji i bardzo często brakuje jej w pracach dyplomowych. Zaznacz również, że jest to narzędzie przesiewowe, nieprzeznaczone do stawiania rozpoznań.
W wynikach raportuj średnią i odchylenie standardowe wyniku ogólnego, a przy wersji dłuższej osobno dla każdej podskali, wraz z alfą Cronbacha policzoną na własnej próbie; wartości z polskiej adaptacji (0,859 dla wersji krótkiej i 0,934 dla dłuższej) podaj obok, jako punkt odniesienia. Przy punktacji klasycznej rozkład bywa silnie skośny i skupiony przy zerze, więc sprawdź normalność i rozważ testy nieparametryczne albo przejście na punktację Likerta. Jeżeli dzielisz badanych na grupy według progu, podaj liczebności, odsetki i przyjęte kryterium oraz konsekwentnie nazywaj tę grupę osobami z podwyższonym poziomem dystresu, a nie osobami chorymi. Przy porównaniach grup dołącz wielkości efektu, przy korelacjach współczynnik, poziom istotności i liczebność. Jeżeli badanie prowadzisz w miejscu pracy lub w ramach medycyny pracy, opisz procedurę zapewnienia anonimowości: obawa przed konsekwencjami zawodowymi jest tu realnym źródłem zatajania objawów.
Uprawnienia i licencja wymagają uwagi, mimo że narzędzie jest tanie. Ma ono kategorię A w klasyfikacji Pracowni Testów Psychologicznych PTP, czyli najszerszy dostęp: mogą je stosować nie tylko psycholodzy, ale też lekarze i inni specjaliści po zapoznaniu się z podręcznikiem. Nie oznacza to jednak, że jest darmowe ani ogólnodostępne. Prawa autorskie należą do autora oryginału i wydawcy brytyjskiego, a polska wersja funkcjonuje na mocy odrębnej umowy licencyjnej; arkusze sprzedaje Instytut Medycyny Pracy i Pracownia Testów Psychologicznych, a dostęp do wersji internetowej odbywa się przez dedykowany link udostępniany klientowi. Kopiowanie arkuszy, przepisywanie pozycji do własnej ankiety internetowej czy zamieszczanie pełnej treści kwestionariusza w aneksie pracy narusza prawa wydawcy. Odnotuj w pracy źródło zakupu narzędzia, a interpretację kliniczną wyniku pozostaw osobie o odpowiednich kompetencjach: wysoki wynik podskali objawów depresyjnych, zwłaszcza obejmujących myśli rezygnacyjne, wymaga reakcji, a nie tylko wpisania liczby do tabeli.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy badasz osoby z długotrwałymi, utrwalonymi zaburzeniami psychicznymi: rama porównawcza (gorzej niż zwykle) prowadzi wtedy do wyników fałszywie ujemnych, bo obecny stan jest dla badanego stanem zwykłym
- •Gdy interesują Cię objawy psychotyczne, zaburzenia osobowości lub uzależnienia: narzędzie obejmuje wyłącznie dystres i zaburzenia niepsychotyczne
- •Gdy potrzebujesz rozpoznania konkretnej jednostki chorobowej: przekroczenie progu jest wskazaniem do diagnostyki, a podskale nie odpowiadają kategoriom klasyfikacji chorób
- •Gdy chcesz mierzyć nasilenie objawów depresyjnych lub lękowych po to, by śledzić efekt leczenia: właściwsze będą narzędzia dedykowane, takie jak PHQ-9, GAD-7 czy HADS
- •Gdy badanie odbywa się jawnie w ramach medycyny pracy lub badań okresowych, a wyniki mogłyby wpłynąć na sytuację zawodową badanego: ryzyko systematycznego zatajania objawów czyni wnioski niewiarygodnymi
- •Gdy badasz dzieci lub młodzież: polska adaptacja i normy dotyczą osób dorosłych
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Stres zawodowy a poziom dystresu psychicznego wśród pracowników ochrony zdrowia
- Wypalenie zawodowe a zdrowie psychiczne nauczycieli: związek wyników GHQ i kwestionariusza wypalenia
- Warunki psychospołeczne pracy jako predyktory dystresu w modelu wymagania-kontrola-wsparcie
- Dystres psychiczny a jakość snu i objawy bezsenności u pracowników zmianowych
- Zdrowie psychiczne opiekunów nieformalnych osób przewlekle chorych w porównaniu z grupą kontrolną
- Wsparcie społeczne jako moderator związku między obciążeniem pracą a poziomem dystresu
- Porównanie trzech metod punktacji GHQ-12 pod względem różnicowania badanych w tej samej próbie
- Struktura czynnikowa polskiej wersji GHQ-12: model jednoczynnikowy z efektem sformułowania pozycji
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska adaptacja: rzetelność i trafność
Polskie opracowanie Instytutu Medycyny Pracy oparto na dużych próbach pracujących dorosłych: zgodność wewnętrzna wyniosła 0,859 dla wersji dwunastopozycyjnej (2540 osób) i 0,934 dla wersji dwudziestoośmiopozycyjnej (1108 osób). Trafność sprawdzono względem ustrukturalizowanego wywiadu diagnostycznego CIDI, a nie tylko innych kwestionariuszy samoopisowych, co jest mocniejszym kryterium. Normy opracowano osobno dla kobiet i mężczyzn.
źródłoStruktura czynnikowa w polskiej próbie klinicznej
Analiza wersji trzydziestopozycyjnej przeprowadzona na 623 pacjentach z zaburzeniami nerwicowymi i chorobami somatycznymi (130 mężczyzn i 493 kobiety w wieku 17-85 lat) wyodrębniła trzy czynniki: depresję i lęk, relacje interpersonalne oraz ogólne funkcjonowanie, wyjaśniające łącznie 58 procent wariancji. Autorzy konkludują, że narzędzie ma strukturę wieloczynnikową na poziomie niższego rzędu i jednoczynnikową na poziomie wyższego rzędu, co uzasadnia posługiwanie się wynikiem ogólnym.
źródłoWielowymiarowość jako artefakt sformułowania pozycji
Analizy wersji dwunastopozycyjnej pokazały, że wyodrębniane w niej dwa lub trzy czynniki nie odzwierciedlają odrębnych wymiarów zdrowia psychicznego, lecz efekt metodologiczny wynikający z podziału pozycji na sformułowane pozytywnie i negatywnie. W modelu Hankinsa wszystkie pozycje ładują jeden czynnik merytoryczny, a błędy pozycji sformułowanych negatywnie są skorelowane. Praktyczny wniosek: interpretować należy wyłącznie wynik ogólny, a rzekome podskale wersji krótkiej są artefaktem.
źródłoPorównanie modeli i równoważność pomiaru
Nowsze porównania struktur czynnikowych wersji dwunastopozycyjnej na różnych próbach i w kilku pomiarach w czasie potwierdziły, że najlepsze dopasowanie osiągają modele jednoczynnikowe uwzględniające efekt sformułowania pozycji, a nie modele traktujące wymiary jako merytorycznie odrębne. Wykazano też równoważność pomiaru między próbami i w czasie, co uzasadnia stosowanie narzędzia w badaniach powtarzanych i porównaniach grup.
źródłoAnalizy oparte na modelu Rascha
Zastosowanie modelu Rascha obok analizy konfirmacyjnej pozwoliło ocenić, czy pozycje wersji dwunastopozycyjnej układają się na jednym kontinuum nasilenia dystresu. Wyniki wspierają traktowanie narzędzia jako jednowymiarowej miary dystresu przy jednoczesnym uwzględnieniu wpływu kategorii odpowiedzi na parametry pozycji, co ma bezpośrednie znaczenie dla wyboru metody punktacji.
źródłoPodobne narzędzia
K6 / K10 (Skala Dystresu Psychologicznego Kesslera)
Również krótkie narzędzie przesiewowe mierzące dystres, ale pyta o bezwzględne nasilenie objawów w ostatnim okresie, a nie o zmianę względem zwykłego stanu. Dzięki temu nie ma problemu z niedoszacowaniem u osób z przewlekłymi zaburzeniami.
HADS (Szpitalna Skala Lęku i Depresji)
Rozdziela lęk i depresję na dwie osobne skale i celowo pomija objawy somatyczne, co czyni ją trafniejszą u osób chorych somatycznie. GHQ obejmuje szerszy zakres dystresu i funkcjonowania, ale nie różnicuje tak wyraźnie obu wymiarów.
PHQ-9 (Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta)
Mierzy wyłącznie objawy depresyjne, pozycja po pozycji odpowiadające kryteriom diagnostycznym, i nadaje się do śledzenia efektów leczenia. GHQ jest szerszy, ale nie pozwala na taką odpowiedniość z kryteriami.
DASS-21 (Skala Depresji, Lęku i Stresu)
Rozdziela trzy stany emocjonalne na osobne podskale o dobrze udokumentowanej odrębności i jest dostępna bezpłatnie. Nie ma jednak polskich norm stenowych porównywalnych z opracowaniem Instytutu Medycyny Pracy.
SCL-90 (Lista Objawów Psychopatologicznych)
Znacznie obszerniejsza lista objawów z dziewięcioma wymiarami i wskaźnikami ogólnymi, przeznaczona do szczegółowego opisu profilu objawowego, a nie do szybkiego przesiewu. Badanie trwa kilkakrotnie dłużej.
Bibliografia
- Makowska Z., Merecz D. (2001). Ocena zdrowia psychicznego na podstawie badań kwestionariuszami Davida Goldberga. Łódź: IMP.
- Frydecka D., Małyszczak K., Chachaj A., Kiejna A. (2010). Struktura czynnikowa Kwestionariusza Ogólnego Zdrowia (GHQ-30). Psychiatria Polska, 44(3), 341-359.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.imp.lodz.pl/testy-ghq
- wydawcahttps://ghq.imp.lodz.pl/
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/GHQ
- artykuł open accesshttps://www.psychiatriapolska.pl/pdf-154316-78870?filename=Struktura+czynnikowa.pdf
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1017/S0033291700021644
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18435842/
- artykuł open accesshttps://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2020.01300/full
- artykuł open accesshttps://link.springer.com/article/10.1186/1477-7525-8-45
Uwagi
Jeden wpis obejmuje dwie wersje: GHQ-12 (12 pozycji, wynik ogólny) i GHQ-28 (28 pozycji, 4 podskale). Rok 1972 = pojawienie się GHQ (Goldberg), potwierdzony w artykule OA (Psychiatria Polska 2010). Alfy polskie (0,859 i 0,934) z podręcznika IMP wg dokumentu Fazy 0. Kategoria A wg strony practest.com.pl. Ceny IMP wg strony imp.lodz.pl/testy-ghq (potwierdzone ponownie w lipcu 2026, wraz z wersjami online GHQ-12/28 na ghq.imp.lodz.pl: linki i hasła dostępowe dla klienta), ceny practest netto wg strony produktu GHQ. Polskie tłumaczenie wydane przez IMP w 2001 r. na mocy umowy z GL Assessment Ltd. DO WERYFIKACJI: rok publikacji GHQ-28 (Goldberg i Hillier, prawdopodobnie lata 70.; w artykule OA cytowanie ucięte), numery pozycji podskal GHQ-28 (płatny podręcznik).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.