Skala Akceptacji Choroby
Acceptance of Illness Scale
Stopień akceptacji choroby (przystosowanie do ograniczeń narzuconych przez chorobę)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Barbara J. Felton, Tracey A. Revenson, G. A. Hinrichsen (1984)
- Polska adaptacja
- Zygfryd Juczyński (2001)
- Grupa docelowa
- osoby dorosłe przewlekle chore (dowolna choroba)
- Czas badania
- ok. 5 min
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
AIS mierzy stopień akceptacji choroby, czyli to, w jakim zakresie osoba przewlekle chora pogodziła się z ograniczeniami, które choroba narzuciła jej życiu. Wynik nie mówi o ciężkości schorzenia ani o jego przebiegu medycznym, lecz o psychologicznym przystosowaniu: im wyższy, tym mniejszy dyskomfort psychiczny i lepsze funkcjonowanie mimo choroby. Skala jest uniwersalna – nie odnosi się do żadnej konkretnej jednostki chorobowej i można ją stosować w dowolnym schorzeniu przewlekłym.
Konstrukt wywodzi się z badań Barbary Felton i Tracey Revenson nad radzeniem sobie i przystosowaniem psychologicznym osób przewlekle chorych. Akceptacja choroby jest w tym ujęciu procesem, a nie rezygnacją: oznacza uznanie realnych ograniczeń, brak poczucia bycia gorszym z powodu choroby, zachowanie poczucia własnej wartości i akceptację siebie jako osoby chorej. Jej przeciwieństwem nie jest walka z chorobą, lecz poczucie bezradności, zależności od innych, bycia ciężarem oraz utrata poczucia własnej godności.
Stwierdzenia skali odnoszą się do czterech powiązanych obszarów doświadczenia chorego: ograniczeń narzuconych przez chorobę, braku samowystarczalności, poczucia zależności od otoczenia oraz obniżonego poczucia własnej wartości. Wszystkie opisują negatywne konsekwencje złego stanu zdrowia, a nie jego pozytywne aspekty – akceptację odczytuje się z niezgadzania się z tymi stwierdzeniami, a nie z deklarowania zadowolenia.
Konstrukt jest jednowymiarowy: mimo że stwierdzenia dotyczą różnych obszarów, nie wyodrębnia się podskal i interpretuje wyłącznie wynik łączny. Akceptacja choroby zmienia się w czasie wraz z przebiegiem schorzenia i doświadczeniami leczenia, dlatego narzędzie dobrze nadaje się do pomiarów powtarzanych, na przykład na kolejnych etapach terapii lub rehabilitacji.
Typowe zastosowanie
Jedno z najczęściej wykorzystywanych narzędzi w polskich badaniach z zakresu pielęgniarstwa, nauk o zdrowiu i psychologii zdrowia, a także bardzo częsty wybór w pracach licencjackich i magisterskich na kierunkach medycznych. Typowe zastosowania to ocena przystosowania psychicznego pacjentów z chorobami przewlekłymi (cukrzyca, choroby układu krążenia, nowotwory, choroby reumatyczne, niewydolność nerek), badania nad związkiem akceptacji choroby z jakością życia, wsparciem społecznym, poczuciem własnej skuteczności i strategiami radzenia sobie, a także monitorowanie zmian w trakcie leczenia i rehabilitacji. W praktyce klinicznej wysoki dyskomfort sygnalizowany niskim wynikiem bywa przesłanką do objęcia pacjenta opieką psychologiczną.
Wymiary i podskale
Akceptacja choroby (wynik ogólny)8 pozycjizakres 8–40
Jedyny interpretowany wskaźnik, będący sumą ośmiu ocen. Wysoki wynik oznacza dobre przystosowanie: pogodzenie się z ograniczeniami, zachowane poczucie własnej wartości i niewielki dyskomfort psychiczny związany z chorobą. Niski wynik wskazuje na silne poczucie ograniczenia, zależności od innych i utraty wartości jako osoby, czyli na brak przystosowania i większe cierpienie psychiczne. Uwaga interpretacyjna: kierunek punktacji jest odwrotny do intuicji, ponieważ zgoda ze stwierdzeniem oznacza gorsze przystosowanie.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Osiem krótkich stwierdzeń opisujących negatywne konsekwencje złego stanu zdrowia: trudności z przystosowaniem się do ograniczeń, poczucie zależności od innych osób, poczucie bycia ciężarem dla rodziny oraz obniżone poczucie własnej wartości i atrakcyjności. Wszystkie sformułowano w tym samym, negatywnym kierunku – nie ma stwierdzeń pozytywnych ani pozycji buforowych. Konsekwencją jest odwrotna logika punktowania: zgoda ze stwierdzeniem daje 1 punkt i oznacza złe przystosowanie, a zdecydowana niezgoda daje 5 punktów i oznacza akceptację choroby. Ujednolicony kierunek upraszcza obliczanie, ale nie chroni przed tendencją do zaznaczania wszystkich odpowiedzi po jednej stronie skali. Podręcznik nie potwierdza wprost, że skala nie zawiera pozycji odwróconych – w razie wątpliwości klucz należy sprawdzić w instrukcji arkusza.
- Skala odpowiedzi
- Pięciostopniowa skala zgody, od 1 (zdecydowanie zgadzam się) do 5 (zdecydowanie nie zgadzam się), z punktem neutralnym pośrodku. Badany odnosi każde stwierdzenie do swojej aktualnej sytuacji zdrowotnej; skala nie określa sztywnych ram czasowych, więc dotyczy stanu obecnego. Wypełnienie zajmuje średnio około 5 minut, bez ograniczenia czasu, i można je prowadzić indywidualnie oraz grupowo. W badaniach osób ciężko chorych lub starszych stosuje się też odczytywanie stwierdzeń przez badającego.
- Normy i interpretacja
- Skala nie ma norm standaryzowanych ani przeliczenia na steny – to jej istotna cecha odróżniająca ją od większości narzędzi z tego samego zestawu. Zamiast norm podręcznik podaje średnie i odchylenia standardowe dla ośmiu grup klinicznych: pacjentów z cukrzycą, dializowanych, po zawale serca, ze stwardnieniem rozsianym, z bólem przewlekłym, z bólem kręgosłupa, z migrenami oraz kobiet z rozpoznaniem raka piersi i macicy. Wynik interpretuje się więc przez porównanie z osobami w podobnej sytuacji zdrowotnej, a nie z populacją ogólną. Niezależnie od tego w polskim piśmiennictwie utrwaliły się orientacyjne punkty odcięcia, opublikowane w artykułach w otwartym dostępie: wynik poniżej 30 punktów traktuje się jako słabą akceptację choroby, 30-34 jako średnią, a 35 i więcej jako dobrą. Te progi są konwencją badawczą, a nie kryterium diagnostycznym z podręcznika, i przy prezentacji wyników warto to zaznaczyć.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo krótka i łatwa w administracji: osiem stwierdzeń, około 5 minut, zrozumiała także dla osób starszych i w złym stanie zdrowia
- •Uniwersalna – nie odnosi się do konkretnej choroby, więc pozwala porównywać przystosowanie pacjentów z różnymi rozpoznaniami
- •Wysoka zgodność wewnętrzna (alfa 0,85) i dane porównawcze dla ośmiu grup klinicznych, co ułatwia odniesienie wyniku pacjenta do właściwej populacji
- •Arkusz udostępniany bezpłatnie przez wydawcę do pobrania i powielania w celach badawczych
Ograniczenia
- •Brak norm standaryzowanych: interpretacja opiera się na porównaniu ze średnimi grup klinicznych lub na progach z literatury, które nie pochodzą z podręcznika
- •Wszystkie stwierdzenia sformułowane w jednym, negatywnym kierunku, co sprzyja mechanicznemu odpowiadaniu i nie chroni przed tendencją do zgadzania się
- •Odwrotna logika punktowania bywa źródłem błędów – policzenie wyniku wprost daje interpretację odwróconą względem prawidłowej
- •Umiarkowana stałość wyniku (0,64) i wrażliwość na aktualny stan zdrowia utrudniają traktowanie wyniku jako trwałej charakterystyki pacjenta
Budowa
- Liczba pozycji
- 8
- Format odpowiedzi
- 1-5 (1 = zdecydowanie zgadzam się, 5 = zdecydowanie nie zgadzam się)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma 8 ocen
- Zakres wyniku
- 8–40
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- 8 stwierdzeń opisujących negatywne konsekwencje złego stanu zdrowia; zgoda ze stwierdzeniem (1) oznacza złe przystosowanie, niezgoda (5) akceptację choroby. Im wyższy wynik, tym większa akceptacja choroby.
Jak policzyć wynik
Krok 1: zrozum odwrotną logikę punktowania, zanim cokolwiek zsumujesz. To najczęstsze źródło błędu w pracach wykorzystujących AIS. Wszystkie osiem stwierdzeń opisuje negatywne skutki złego stanu zdrowia, więc zgoda z nimi oznacza gorsze przystosowanie. Odpowiedzi punktuje się od 1 (zdecydowanie zgadzam się, czyli brak akceptacji) do 5 (zdecydowanie nie zgadzam się, czyli akceptacja). Nie musisz niczego odwracać dodatkowo: kierunek jest już wbudowany w sposób opisania skali odpowiedzi. Jeśli jednak w Twoim arkuszu odpowiedzi opisano odwrotnie, od zdecydowanie nie zgadzam się do zdecydowanie zgadzam się, punktację trzeba przekodować, bo inaczej wynik wyjdzie odwrócony i cała interpretacja będzie przeciwna do prawdy.
Krok 2: zsumuj osiem ocen. Wynik surowy mieści się w przedziale 8-40 punktów, wyższy oznacza większą akceptację choroby. Nie ma podskal ani wyników cząstkowych. Przy jednym braku danych podstawia się średnią z pozostałych siedmiu pozycji tej samej osoby, przy dwóch i więcej lepiej wyłączyć obserwację, bo brakuje wtedy jednej czwartej skali.
Krok 3: zinterpretuj wynik, pamiętając, że AIS nie ma norm stenowych. To odróżnia ją od większości narzędzi z tego samego zestawu i bywa zaskoczeniem dla studentów. Zamiast norm podręcznik podaje średnie i odchylenia standardowe dla ośmiu grup klinicznych (m.in. osób z cukrzycą, dializowanych, po zawale serca, ze stwardnieniem rozsianym, z bólem przewlekłym, z migreną, kobiet z rozpoznaniem raka piersi i macicy), więc wynik pacjenta porównuje się z osobami w podobnej sytuacji zdrowotnej. W polskim piśmiennictwie utrwaliła się też konwencja opisowa: poniżej 30 punktów słaba akceptacja, 30-34 średnia, 35 i więcej dobra. Jeśli z niej korzystasz, napisz w pracy wprost, że są to progi przyjęte w literaturze, a nie kryteria z podręcznika ani punkty odcięcia o znaczeniu diagnostycznym.
Krok 4: policz alfę Cronbacha we własnej próbie i zaraportuj ją. Zwróć uwagę na odchylenie standardowe: w badaniach klinicznych bywa ono bardzo duże w stosunku do średniej (w jednym z polskich badań przekraczało 26 procent wartości średniej), co oznacza, że sama średnia grupowa mówi niewiele i warto podać także rozkład wyników w trzech kategoriach akceptacji. Typowe błędy studentów to poza odwróceniem kierunku punktacji jeszcze: pisanie o normach stenowych, których dla AIS nie ma, traktowanie niskiego wyniku jako rozpoznania problemu psychicznego oraz interpretowanie akceptacji jako rezygnacji z leczenia, podczas gdy konstrukt oznacza pogodzenie się z ograniczeniami przy zachowanym poczuciu własnej wartości.
Kalkulator wyniku
Wynik ma charakter poglądowy i edukacyjny – nie jest diagnozą. Interpretacja kliniczna wymaga specjalisty i pełnego kontekstu badania. Im wyższy wynik, tym większa akceptacja choroby. Podręcznik NPPPZ nie podaje norm stenowych; interpretacja przez punkty odcięcia z literatury OA. źródło progów
Normy
- Typ norm
- brak norm stenowych; średnie i odchylenia standardowe grup klinicznych (m.in. diabetycy, dializowani, po zawale, SM, ból przewlekły)
- Interpretacja
- <30 pkt słaba akceptacja, 30-34 średnia, >=35 dobra/bardzo dobra akceptacja choroby (punkty odcięcia cytowane w artykułach OA)
- Próba normalizacyjna
- grupy kliniczne opisane w podręczniku NPPPZ (8 grup wg strony wydawcy)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,85
- Stabilność (test-retest)
- stałość 0,64 (wg wydawcy)
- Trafność
- korelacja z oceną lekarską efektów leczenia 0,42 (wg dokumentu Fazy 0)
Dostępność
- Typ
- Darmowy arkusz
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP (część NPPPZ)
- Kategoria testu wg PTP
- A
- Cena
- 321,66 zł brutto (podręcznik NPPPZ); arkusze bezpłatne do pobrania i druku do celów badawczych
- Zgoda autora / licencja
- arkusz udostępniony bezpłatnie do badań przez wydawcę (practest.com.pl)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Acceptance of Illness Scale
- Construct
- degree of illness acceptance (adjustment to the limitations imposed by the illness)
- Target group
- chronically ill adults (any illness)
- Response format
- 1-5 (1 = strongly agree, 5 = strongly disagree)
- Scoring
- sum of the 8 ratings, total range 8-40; the 8 statements describe negative consequences of poor health – agreement (1) indicates poor adjustment, disagreement (5) indicates acceptance of the illness; the higher the score, the greater the illness acceptance
- Norms / interpretation
- no sten norms; means and standard deviations for clinical groups (incl. diabetes, dialysis, post-myocardial infarction, multiple sclerosis, chronic pain). Cut-offs cited in open-access articles: <30 points poor acceptance, 30-34 moderate, >=35 good/very good acceptance of illness
- Normative sample
- clinical groups described in the NPPPZ manual (8 groups per the publisher's website)
- Procedure
- self-report; individual or group administration
- Administration time
- approx. 5 min
- Notes
- Questionnaire sheet free for research use; the NPPPZ manual is paid. Alpha 0.85, stability 0.64 and absence of norms confirmed by the publisher; response format, score range and cut-offs confirmed in open-access articles. Note the abbreviation clash: AIS is also used for the Athens Insomnia Scale; this entry concerns the Acceptance of Illness Scale. Adaptation year: first NPPPZ edition 2001 (2009/2012 are later editions). [TO VERIFY]: reverse-scored items (all statements are negative and scored directly according to open-access descriptions, but explicit confirmation that there are no reverse-scored items is lacking – check the manual).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://doi.org/10.1016/0277-9536(84)90158-8
- Dostępność wersji EN
- brak oficjalnego, legalnie publicznego arkusza EN; skala opisana w artykule źródłowym (Social Science & Medicine 1984, paywall Elsevier); polska wersja z darmowym arkuszem u PTP (practest.com.pl)
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W rozdziale metodologicznym opisz narzędzie tak: pełna nazwa i skrót, autorzy oryginału (Felton, Revenson, Hinrichsen, 1984) oraz autor polskiej adaptacji (Zygfryd Juczyński, w ramach zestawu Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia), mierzony konstrukt (stopień przystosowania do ograniczeń narzuconych przez chorobę przewlekłą), liczba pozycji (8), pięciostopniowa skala odpowiedzi z wyraźnym opisem kierunku punktowania, sposób obliczania (suma) i zakres (8-40), a także informację, że narzędzie nie ma norm standaryzowanych i interpretuje się je przez porównanie z grupami klinicznymi lub przez progi przyjęte w literaturze. Podaj rzetelność autora adaptacji (alfa 0,85, stałość 0,64) obok alfy własnej próby. Warto dodać zdanie o tym, że skala jest uniwersalna i nie odnosi się do konkretnej jednostki chorobowej: to uzasadnia jej użycie w Twojej grupie badanej.
W wynikach raportuj średnią, odchylenie standardowe, zakres oraz rozkład wyników w trzech kategoriach akceptacji, a nie samą średnią. Przy porównaniach grup zawsze podawaj wielkość efektu, przy korelacjach współczynnik, poziom istotności i liczebność. Bardzo częstym schematem w pracach na kierunkach medycznych jest zestawienie AIS ze zmiennymi socjodemograficznymi i klinicznymi (płeć, wiek, wykształcenie, czas trwania choroby, faza zaostrzenia): jeśli tak robisz, pamiętaj o korekcie na wielokrotne porównania albo przynajmniej o jej omówieniu, bo przy kilkunastu testach jednocześnie część wyników istotnych pojawi się przypadkiem. Jeśli badasz zmianę akceptacji w czasie, AIS się do tego nadaje, ale stałość 0,64 oznacza, że część różnicy między pomiarami to błąd pomiaru, a nie realna zmiana. Rozkłady w próbach klinicznych bywają nienormalne, więc sprawdź to przed wyborem testu; większość polskich prac z AIS stosuje testy nieparametryczne.
Kwestie licencyjne i etyczne. AIS należy do kategorii A, więc mogą ją stosować także osoby bez wykształcenia psychologicznego, w tym pielęgniarki, lekarze i studenci kierunków medycznych, a arkusz Pracownia Testów Psychologicznych PTP udostępnia bezpłatnie do pobrania i druku w celach badawczych. Płatny jest wyłącznie podręcznik z danymi dla grup klinicznych. Ponieważ badasz osoby chore, sama licencja nie wystarcza: potrzebna jest zgoda komisji bioetycznej właściwej uczelni albo placówki, zgoda dyrekcji placówki na prowadzenie badań oraz świadoma i dobrowolna zgoda pacjentów, a dane muszą być zbierane anonimowo. Opisz te elementy w metodologii, bo ich brak jest najczęstszym zarzutem recenzentów wobec prac klinicznych. Nie reprodukuj treści pozycji w aneksie i zawsze podawaj pełne odniesienie do adaptacji polskiej.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •U osób zdrowych i bez rozpoznanej choroby przewlekłej: stwierdzenia zakładają istnienie realnych ograniczeń zdrowotnych i u osoby zdrowej wynik jest bezużyteczny
- •Gdy potrzebujesz pomiaru jakości życia w rozbiciu na obszary (fizyczny, psychiczny, społeczny, środowiskowy): do tego służą WHOQOL-BREF albo SF-36, a AIS daje jeden wskaźnik przystosowania
- •Gdy chcesz opisać sposób radzenia sobie z chorobą, a nie stopień pogodzenia się z nią: strategie zmagania się z chorobą mierzy Mini-MAC, a ogólne style radzenia sobie CISS lub Mini-COPE
- •Gdy zależy Ci na porównaniu wyniku z normami populacyjnymi: AIS nie ma norm stenowych, a jedynie dane porównawcze dla ośmiu grup klinicznych
- •U dzieci: polska adaptacja jest przeznaczona dla osób dorosłych przewlekle chorych
- •Jako narzędzie diagnostyczne albo przesiewowe w kierunku depresji: niski wynik sygnalizuje dyskomfort i może być przesłanką do konsultacji, ale nie jest rozpoznaniem
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Akceptacja choroby a satysfakcja z życia pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (AIS i SWLS)
- Akceptacja choroby a strategie radzenia sobie ze stresem u chorych na cukrzycę typu 2 (AIS i CISS)
- Akceptacja choroby a wydolność funkcjonalna pacjentów geriatrycznych po zabiegu operacyjnym
- Poczucie własnej skuteczności jako predyktor akceptacji choroby u pacjentów dializowanych (AIS i GSES)
- Wsparcie społeczne a akceptacja choroby u kobiet po mastektomii (AIS i MSPSS)
- Akceptacja choroby a jakość życia pacjentów z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (AIS i WHOQOL-BREF)
- Dyspozycyjny optymizm a akceptacja choroby u osób z chorobą autoimmunologiczną (AIS i LOT-R)
- Zmiana poziomu akceptacji choroby w trakcie rehabilitacji kardiologicznej: pomiar przed i po programie
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Psychometria polskiej adaptacji i brak norm
Dla polskiej wersji podano alfę Cronbacha 0,85 i stałość pomiaru 0,64. Trafność potwierdza korelacja z lekarską oceną efektów leczenia na poziomie 0,42. Wydawca wyraźnie zaznacza, że skala nie ma norm standaryzowanych: zamiast nich udostępniono średnie i odchylenia standardowe dla ośmiu grup klinicznych, do których odnosi się wynik konkretnego pacjenta.
źródłoAkceptacja choroby a satysfakcja z życia
W badaniu 90 pacjentów z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit (Zielińska-Więczkowska, Mirota, 2021) średni wynik AIS wyniósł 26,62 punktu (SD = 6,83), a SWLS 20,10 (SD = 5,57). Akceptacja choroby korelowała z satysfakcją z życia na poziomie r = 0,60 (p < 0,001). Mężczyźni akceptowali chorobę istotnie lepiej niż kobiety (28,20 wobec 25,11; p = 0,031), a obecność objawów i faza zaostrzenia obniżały zarówno akceptację, jak i satysfakcję z życia. Rodzaj rozpoznania (choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego) nie różnicował wyników.
źródłoAkceptacja choroby a radzenie sobie ze stresem w cukrzycy
W badaniu 77 chorych na cukrzycę typu 2 (Kurowska, Lach, 2011) średni wynik AIS wyniósł 25,16 punktu, co odpowiada przeciętnej akceptacji choroby, przy bardzo dużym zróżnicowaniu wyników (odchylenie standardowe przekraczało 26 procent średniej). Zdecydowaną akceptację (30 punktów i więcej) wykazywało zaledwie 28,6 procent badanych. Akceptacja choroby rosła wraz z nasileniem stylu radzenia sobie skoncentrowanego na zadaniu. Wynik ten dobrze ilustruje, dlaczego przy AIS trzeba raportować rozkład, a nie samą średnią.
źródłoAkceptacja choroby a funkcjonowanie osób starszych
W badaniu 100 pacjentów powyżej 60 roku życia hospitalizowanych na oddziałach zabiegowych (Wysokiński i in., 2019) średni wynik AIS wyniósł tylko 20,94 punktu, czyli mieścił się w kategorii słabej akceptacji choroby. Stwierdzono silny związek między akceptacją choroby a wydolnością funkcjonalną ocenianą skalą NOSGER (p < 0,000001): im niższa akceptacja, tym mniejsza wydolność. Zarówno akceptacja, jak i wydolność malały wraz z wiekiem badanych.
źródłoAkceptacja choroby a zasoby osobiste
W badaniu 59 osób z chorobą Gravesa-Basedowa i 55 dobranych osób zdrowych (Basińska i in., 2008) stwierdzono istotny, choć słaby związek między dyspozycyjnym optymizmem a akceptacją choroby (rho Spearmana 0,272 dla wyników przeliczonych; p = 0,037). Akceptacja nie wiązała się ze stężeniem hormonów tarczycy ani z czasem chorowania, natomiast pacjenci z chorobami współistniejącymi mieli istotnie niższy poziom optymizmu. Autorzy wnioskują, że optymizm jako zasób osobisty ułatwia adaptację do choroby przewlekłej i warto go u pacjentów wzmacniać.
źródłoPodobne narzędzia
Mini-MAC (Skala Przystosowania Psychicznego do Choroby Nowotworowej)
Opisuje cztery strategie zmagania się z chorobą (zaabsorbowanie lękowe, duch walki, bezradność i beznadziejność, pozytywne przewartościowanie), a nie jeden stopień pogodzenia się z ograniczeniami. Przeznaczona specyficznie dla pacjentów onkologicznych.
SWLS (Skala Satysfakcji z Życia)
Mierzy ogólną ocenę własnego życia, a nie przystosowanie do choroby. Bardzo częsty partner AIS w badaniach klinicznych: razem pokazują, czy akceptacja choroby przekłada się na dobrostan.
Mierzy jakość życia w czterech dziedzinach (fizycznej, psychologicznej, relacji społecznych i środowiska). Daje profil zamiast jednego wskaźnika i lepiej opisuje skutki choroby dla codziennego funkcjonowania.
SF-36 (Kwestionariusz Jakości Życia)
Standard w badaniach klinicznych i farmakoekonomicznych: ocenia jakość życia uwarunkowaną stanem zdrowia w ośmiu skalach. Znacznie dłuższy niż AIS, ale pozwala porównywać wyniki z ogromną bazą badań medycznych.
MHLC (Wielowymiarowa Skala Umiejscowienia Kontroli Zdrowia)
Dotyczy przekonań o tym, kto lub co decyduje o stanie zdrowia pacjenta. Wyjaśnia, dlaczego jedni pacjenci angażują się w leczenie, a inni nie, i dobrze uzupełnia obraz uzyskany z AIS.
GSES (Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności)
Mierzy przekonanie o możliwości poradzenia sobie z trudnościami, traktowane jako zasób osobisty sprzyjający akceptacji choroby. Stosowana z AIS w modelach wyjaśniających przystosowanie do choroby przewlekłej.
Bibliografia
- Juczyński Z. (2001/2009/2012). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: PTP.
- Felton B.J., Revenson T.A., Hinrichsen G.A. (1984). Stress and coping in the explanation of psychological adjustment among chronically ill adults. Social Science and Medicine, 18, 889-898.
Źródła
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/AIS
- artykuł open accesshttps://www.monz.pl/pdf-142356-68708?filename=Assessment+of+illness.pdf
- artykuł open accesshttps://www.kul.pl/files/714/media/4.42.1999.art.2.pdf.pdf
- repozytoriumhttps://m.ciop.pl/CIOPPortalWAR/file/79443/Opracowanie-narzedzi-badawczych-do-oceny.pdf
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1016/0277-9536(84)90158-8
- artykuł open accesshttps://journals.viamedica.pl/clinical_diabetology/article/download/18137/14291
- innehttps://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2020/03/Geriatria_4_2019_01.pdf
- artykuł open accesshttps://journals.viamedica.pl/endokrynologia_polska/article/viewFile/25577/20401
Uwagi
Arkusz darmowy do badań, podręcznik NPPPZ płatny (cena wg strony practest, 2. połowa 2026). Alfa 0,85, stałość 0,64, czas ok. 5 min i brak norm potwierdzone na stronie wydawcy; format 1-5, zakres 8-40 i punkty odcięcia (<30/30-34/>=35) potwierdzone w artykułach OA (m.in. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu); format 1-5 (zdecydowanie zgadzam się - zdecydowanie nie zgadzam się) potwierdzony też w opracowaniu CIOP. Kolizja skrótu AIS z Ateńską Skalą Bezsenności; ten wpis dotyczy Skali Akceptacji Choroby. Rok adaptacji: pierwsze wydanie NPPPZ 2001 (w obiegu cytowane też 2009/2012 - kolejne wydania). DO WERYFIKACJI: pozycje odwrócone (wszystkie stwierdzenia negatywne, punktacja wprost wg opisu OA, ale jawnego potwierdzenia braku pozycji odwróconych brak - sprawdzić w podręczniku).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-19.