StartUsługiKonsultacjeTestyO nasBlogDla biznesuWkrótceFAQKontakt
Zaloguj sięBezpłatna wycena
Mini-COPE
Stres i radzenie sobie
wpis pełny

Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem Mini-COPE

Brief COPE (The Coping Orientations to Problems Experienced – wersja skrócona)

Dyspozycyjne strategie radzenia sobie ze stresem

Podgląd arkusza Mini-COPE (watermark PREVIEW)Powiększ podgląd

Podgląd poglądowy z watermarkiem. Źródło: Carver 1997; polska adaptacja: Juczyński, Ogińska-Bulik, Pracownia Testów Psychologicznych PTP (arkusz 2018) · licencja: arkusz bezpłatny PTP (do pobrania, druku i powielania na użytek badań)

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału
Charles S. Carver
Polska adaptacja
Zygfryd Juczyński, Nina Ogińska-Bulik (2009)
Grupa docelowa
dorośli, zdrowi i chorzy
Czas badania
ok. 10 minut
Procedura
samoopis

Co bada ten test

Mini-COPE mierzy dyspozycyjne strategie radzenia sobie ze stresem, czyli to, po jakie sposoby reagowania człowiek sięga zwykle, gdy znajduje się w sytuacji silnie obciążającej. Kluczowe jest słowo dyspozycyjne: narzędzie nie pyta o reakcję na jedno konkretne zdarzenie, lecz o typowy, powtarzalny wzorzec zachowań i sposobów przeżywania. W wersji oryginalnej Brief COPE instrukcję można modyfikować i stosować ją także sytuacyjnie, do konkretnego stresora; polska adaptacja została jednak znormalizowana w wariancie dyspozycyjnym.

Podstawą teoretyczną jest transakcyjny model stresu Lazarusa i Folkman, uzupełniony o model samoregulacji Carvera i Scheiera. W ujęciu transakcyjnym radzenie sobie to zmieniające się wysiłki poznawcze i behawioralne podejmowane po to, by sprostać wymaganiom ocenianym jako przekraczające zasoby jednostki. Carver, konstruując pełny inwentarz COPE, a potem jego skróconą wersję, wyszedł z założenia, że tradycyjny podział na radzenie skoncentrowane na problemie i skoncentrowane na emocjach jest zbyt gruby, i że użyteczniejszy jest opis wielu wąskich, konkretnych strategii.

Dlatego Mini-COPE jest narzędziem wyraźnie wielowymiarowym i profilowym: nie ma tu jednego wyniku ogólnego ani wskaźnika ogólnej skuteczności radzenia sobie. Interpretuje się profil czternastu odrębnych strategii, z których każda opisuje inny sposób zmagania się z trudnością – od aktywnego działania i planowania, przez poszukiwanie wsparcia, po unikanie, zaprzeczanie i obwinianie siebie. Wysoki wynik na danej skali oznacza po prostu, że badany często sięga po tę strategię, a nie że radzi sobie dobrze lub źle.

Strategii nie ocenia się jako z góry adaptacyjnych lub nieadaptacyjnych. Ta sama strategia (np. zwrot ku religii albo zajmowanie się czymś innym) może być użyteczna w sytuacji niepodlegającej kontroli i szkodliwa tam, gdzie problem da się rozwiązać. Autor oryginału wprost odradza sumowanie podskal w globalne wskaźniki radzenia zadaniowego i emocjonalnego i zaleca albo analizę poszczególnych strategii, albo wyodrębnianie czynników wyższego rzędu na własnych danych.

Typowe zastosowanie

Jedno z najczęściej wykorzystywanych narzędzi w polskich pracach magisterskich i badaniach z psychologii zdrowia. Typowe zastosowania to badania nad radzeniem sobie w chorobie somatycznej i przewlekłej, w grupach zawodowych narażonych na stres (ratownicy, medycy, służby mundurowe, nauczyciele), badania nad wypaleniem zawodowym i rozwojem po traumie, a także analizy mediacyjne, w których strategie radzenia sobie pośredniczą między stresem a dobrostanem lub objawami. W praktyce klinicznej służy jako punkt wyjścia do rozmowy o repertuarze zachowań pacjenta i do planowania interwencji, a nie jako narzędzie diagnostyczne. Dzięki bezpłatnemu arkuszowi udostępnianemu przez wydawcę jest łatwo dostępny dla studentów.

Dostępność

Typ
Arkusz bezpłatny, część materiałów płatna
Wydawca / źródło
Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kategoria testu wg PTP
A
Cena
arkusz bezpłatny (do pobrania, druku i powielania na użytek badań); podręcznik NPSR 297,11 zł – cennik 1.07-31.12.2026
Arkusz polski
pełny dokument u źródłaŹródło: Carver 1997; polska adaptacja: Juczyński, Ogińska-Bulik, Pracownia Testów Psychologicznych PTP (arkusz 2018) · licencja: arkusz bezpłatny PTP (do pobrania, druku i powielania na użytek badań)
Arkusz angielski
zobacz arkusz ENDarmowy do badan: oficjalna strona autora (Ch. Carver) z 28 pozycjami Brief COPE, instrukcja i punktacja.
Artykuł źródłowy
publikacja walidacyjna

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji
Dwadzieścia osiem krótkich stwierdzeń opisujących typowe zachowania i reakcje w sytuacji bardzo trudnej. Każda z czternastu strategii reprezentowana jest przez dokładnie dwie pozycje, dobrane tak, by opisywały ten sam sposób zmagania się z problemem od nieco innej strony (np. samo podjęcie działania i wytrwałość w nim). Stwierdzenia dotyczą zarówno działań ukierunkowanych na problem, jak i sposobów regulowania emocji oraz zachowań unikowych. W narzędziu nie ma pozycji odwróconych – wszystkie punktuje się wprost, ponieważ każda skala mierzy częstość stosowania danej strategii, a nie natężenie jednej cechy. Numery pozycji przypisanych do konkretnych strategii podaje wyłącznie klucz z podręcznika i nie są one publikowane w otwartych źródłach.
Skala odpowiedzi
Czterostopniowa skala częstości punktowana od 0 do 3, z etykietami od „prawie nigdy tak nie postępuję" (0), przez „rzadko tak postępuję" (1) i „często tak postępuję" (2), po „prawie zawsze tak postępuję" (3). Instrukcja odnosi się do typowego, zwykłego sposobu postępowania w sytuacjach silnego stresu, a nie do jednego konkretnego zdarzenia ani do określonego okresu. Wynik każdej strategii to średnia z jej dwóch pozycji, mieszcząca się w przedziale 0-3 (przy sumowaniu byłoby to 0-6); im wyższa wartość, tym częściej badany stosuje daną strategię. Badanie zajmuje około 10 minut i nie ma ograniczenia czasu.
Normy i interpretacja
Mini-COPE nie ma norm stenowych ani punktów odcięcia. Funkcję odniesienia pełnią średnie i odchylenia standardowe dla poszczególnych strategii, podane w podręczniku dla dorosłych w wieku 20-65 lat oraz osobno dla studentów. Wynik interpretuje się profilowo: porównuje się średnie badanego z wartościami przeciętnymi w grupie odniesienia i sprawdza, które strategie są u niego wyraźnie nadreprezentowane, a które używane rzadko. Pełne tabele wartości przeciętnych znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku „Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem" i nie są tu reprodukowane. Ważne interpretacyjnie: brak wyniku ogólnego oznacza, że nie da się powiedzieć, iż ktoś „radzi sobie dobrze" lub „źle" – można jedynie opisać, jakim repertuarem strategii się posługuje.

Budowa

Liczba pozycji
28
Format odpowiedzi
28 twierdzeń ocenianych na skali 4-stopniowej: 0 – prawie nigdy tak nie postępuję, 1 – rzadko tak postępuję, 2 – często tak postępuję, 3 – prawie zawsze tak postępuję

Podskale

Aktywne radzenie sobie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Planowanie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Pozytywne przewartościowanie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Akceptacja

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Poczucie humoru

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Zwrot ku religii

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Poszukiwanie wsparcia emocjonalnego

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Poszukiwanie wsparcia instrumentalnego

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Zajmowanie się czymś innym

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Zaprzeczanie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Wyładowanie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Zażywanie substancji psychoaktywnych

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Zaprzestanie działań

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Obwinianie siebie

  • Pozycje: tylko w ICD Diagnostica
  • Zakres możliwych wyników: 0–3

Obliczanie wyników

ICD Diagnostica

Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica

  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Przejdź do ICD Diagnostica

Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

Jak policzyć wynik

ICD Diagnostica

Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica

  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Przejdź do ICD Diagnostica

Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

Normy

Interpretacja
funkcję norm pełnią średnie i odchylenia standardowe (nie steny)
Próba normalizacyjna
normy 20-65 lat oraz studenci

Psychometria

Stabilność (test-retest)
stałość oceniana na grupie 34 osób po sześciu tygodniach jest zadowalająca dla większości skal: najwyższa dla strategii Zwrot ku religii (0,94) i Zażywanie substancji psychoaktywnych (0,82), najniższa dla Zajmowania się czymś innym (0,32)
Trafność
rzetelność połówkowa 0,86, współczynnik Guttmana 0,87 (n=200 dorosłych, 25-60 lat) – wg strony wydawcy practest.com.pl. Zgodność wewnętrzną polskiej wersji ustalono na próbie 200 osób w wieku 25-60 lat (M = 35,6; SD = 10,2). Ponieważ każda z 14 skal liczy tylko dwa twierdzenia, zamiast alfy Cronbacha obliczono rzetelność POŁÓWKOWĄ: 0,86 (wskaźnik Guttmana 0,87). To istotne przy opisie metodologii - dla dwupozycyjnych skal alfa jest miarą mylącą i podręcznik świadomie jej nie podaje. Trafność teoretyczną ustalono eksploracyjną analizą czynnikową na próbie osób dorosłych 18-60 lat (M = 32,2; SD = 12,6), uzyskując strukturę siedmioczynnikową (N = 360)

Kiedy nie stosować tego narzędzia

  • •Gdy chcesz ocenić, czy ktoś radzi sobie ze stresem dobrze czy źle – narzędzie daje profil częstości strategii, a nie wskaźnik skuteczności ani wyniku ogólnego
  • •Gdy interesuje Cię reakcja na jedno konkretne wydarzenie: polska wersja jest znormalizowana jako pomiar dyspozycyjny, a doraźna zmiana instrukcji na sytuacyjną unieważnia odniesienie do wartości przeciętnych z podręcznika
  • •Gdy potrzebujesz precyzyjnego pomiaru pojedynczej strategii jako głównej zmiennej pracy – dwie pozycje na skalę dają zbyt niską rzetelność, lepiej sięgnąć po pełny COPE lub narzędzie dedykowane danemu konstruktowi
  • •Gdy badasz dzieci i młodzież: polska adaptacja obejmuje osoby dorosłe, a normy opracowano dla dorosłych 20-65 lat oraz studentów
  • •Gdy chcesz zdiagnozować problem alkoholowy lub używanie szkodliwe na podstawie skali zażywania substancji – to dwie pozycje przesiewowe, nie narzędzie diagnostyczne (do tego służą AUDIT czy MAST)
  • •Gdy plan analizy wymaga jednej zmiennej zależnej lub niezależnej opisującej radzenie sobie, a nie masz pomysłu na redukcję czternastu wskaźników

Co pokazują badania

Rzetelność polskiej wersji

Podręcznik adaptacji podaje alfę Cronbacha poszczególnych skal w przedziale 0,62-0,89 oraz stabilność po sześciu tygodniach w przedziale 0,45-0,82. W badaniach własnych na próbach polskich uzyskiwane są wartości niższe: w badaniu 100 osób słabowidzących alfy dla czternastu strategii mieściły się w granicach 0,58-0,85, co pokazuje, że przy dwóch pozycjach na skalę część wskaźników wymaga ostrożnej interpretacji.

źródło

Struktura wyższego rzędu

Czternaście strategii grupuje się w trzy czynniki wyjaśniające łącznie 77 procent wariancji: aktywne radzenie sobie (5 skal), zachowania unikowe (6 skal) oraz poszukiwanie wsparcia i koncentracja na emocjach (4 skale). Autor oryginału odradza natomiast tworzenie z podskal gotowych wskaźników radzenia skoncentrowanego na problemie i na emocjach oraz podkreśla, że narzędzie nie ma wyniku ogólnego.

źródło

Radzenie sobie a rozwój po traumie

W badaniu 80 ratowników medycznych, którzy doświadczyli zdarzenia traumatycznego w pracy (wiek 21-67 lat, M = 35,47), z rozwojem po traumie najsilniej korelował zwrot ku religii (r = 0,44; p < 0,001) oraz zajmowanie się czymś innym (r = 0,36; p < 0,001). Analiza regresji wyłoniła dwa predyktory: zwrot ku religii (beta = 0,41) i obwinianie siebie (beta = -0,30), wyjaśniające łącznie 31 procent wariancji. Zażywanie substancji, zaprzestanie działań i poczucie humoru nie wiązały się ze wzrostem potraumatycznym.

źródło

Zasoby osobiste a wybór strategii

W próbie 100 osób słabowidzących nadzieja podstawowa korelowała dodatnio z planowaniem (r = 0,58), aktywnym radzeniem sobie (r = 0,48), pozytywnym przewartościowaniem (r = 0,46) i poszukiwaniem wsparcia emocjonalnego (r = 0,44), a ujemnie z zażywaniem substancji (r = -0,44) i zaprzestaniem działań (r = -0,43). Poczucie własnej skuteczności najsilniej wiązało się z aktywnym radzeniem sobie (r = 0,50) i akceptacją (r = 0,44), a nie wiązało się ze zwrotem ku religii.

źródło

Typowy profil wyników w próbach polskich

W różnych grupach powtarza się ten sam układ: najwyższe wyniki uzyskują aktywne radzenie sobie i planowanie, najniższe zażywanie substancji psychoaktywnych, zaprzestanie działań i zaprzeczanie. Widać to zarówno u ratowników medycznych, jak i u osób słabowidzących (M dla aktywnego radzenia sobie 2,33 przy skali średnich 0-3, dla zażywania substancji 0,40). Silna skośność skal unikowych oznacza, że przed testami parametrycznymi trzeba sprawdzić rozkłady.

źródło

Podobne narzędzia

  • COPE (Wielowymiarowy Inwentarz do Pomiaru Radzenia Sobie ze Stresem)

    Pełna, 60-pozycyjna wersja tego samego narzędzia: te same obszary, ale po cztery pozycje na skalę, więc wyraźnie wyższa rzetelność kosztem dłuższego badania.

  • CISS (Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych)

    Mierzy trzy szerokie style (zadaniowy, emocjonalny, unikowy) z normami stenowymi, zamiast profilu czternastu wąskich strategii; łatwiejszy w analizie, ale mniej szczegółowy.

  • JSR (Jak sobie radzisz?)

    Pomiar sytuacyjny: pyta o radzenie sobie z konkretnym, wskazanym przez badanego wydarzeniem, a nie o typową dyspozycję.

  • Mini-MAC (Skala Przystosowania Psychicznego do Choroby Nowotworowej)

    Dedykowany chorobie nowotworowej: opisuje strategie zmagania się z chorobą (duch walki, zaabsorbowanie lękowe), a nie ogólny repertuar radzenia sobie.

  • PSS-10 (Skala Odczuwanego Stresu)

    Mierzy nasilenie odczuwanego stresu, a nie sposoby radzenia sobie z nim. Naturalne uzupełnienie Mini-COPE w jednym badaniu.

  • CECS (Skala Kontroli Emocji)

    Skupia się wyłącznie na tłumieniu gniewu, depresji i lęku, czyli na wąskim wycinku regulacji emocji, zamiast na całym repertuarze zachowań zaradczych.

Bibliografia

  • Juczyński Z., Ogińska-Bulik N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: PTP.
  • Ogińska-Bulik N. (2014). Rola strategii radzenia sobie ze stresem w rozwoju po traumie u ratowników medycznych. Medycyna Pracy, 65(2), 209-217.

Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.