StartUsługiKonsultacjeTestyO nasBlogDla biznesuWkrótceFAQKontakt
Zaloguj sięBezpłatna wycena
PSS-10
Stres i radzenie sobie
wpis pełny

Skala Odczuwanego Stresu

Perceived Stress Scale

Nasilenie subiektywnie odczuwanego stresu związanego z własną sytuacją życiową w ciągu ostatniego miesiąca

Brak podglądu arkuszaNarzędzie chronione prawem autorskim.

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału
Sheldon Cohen, Tom Kamarck, Robin Mermelstein (1983)
Polska adaptacja
Zygfryd Juczyński (2001); wydanie zrewidowane: Zygfryd Juczyński, Nina Ogińska-Bulik (2009) (2009)
Grupa docelowa
osoby dorosłe (polska adaptacja PTP znormalizowana dla dorosłych); w praktyce badawczej PSS-10 była walidowana także w populacjach młodzieży i osób starszych
Czas badania
ok. 5 min (bez ograniczenia czasu)
Procedura
samoopis, indywidualnie lub grupowo

Co bada ten test

PSS-10 mierzy nasilenie stresu postrzeganego, czyli stopień, w jakim człowiek ocenia własne życie z ostatniego miesiąca jako nieprzewidywalne, niekontrolowalne i przeciążające. Kluczowe jest słowo postrzegany: narzędzie nie pyta o to, ile trudnych zdarzeń kogoś spotkało, tylko jak dana osoba te zdarzenia ocenia. Dwie osoby w tej samej sytuacji mogą uzyskać skrajnie różne wyniki i właśnie ta subiektywna ocena jest przedmiotem pomiaru.

Podstawą teoretyczną jest transakcyjny model stresu Lazarusa i Folkman, w którym stres powstaje z relacji między wymaganiami otoczenia a zasobami człowieka. Pozycje skali odwołują się do dwóch aspektów tej relacji: poczucia bezradności wobec wydarzeń oraz poczucia skutecznego radzenia sobie. Wynik ogólny łączy oba aspekty w jeden wskaźnik nasilenia stresu.

Skala jest jednowymiarowa: nie ma podskal, a interpretuje się wyłącznie wynik łączny. Im wyższy wynik, tym silniejszy odczuwany stres. Ramy czasowe to ostatni miesiąc, dlatego narzędzie nadaje się do pomiarów powtarzanych, na przykład przed interwencją i po niej.

Dwuczynnikowe rozwiązania (bezradność i poczucie własnej skuteczności) traktuje się jako efekt sposobu sformułowania pozycji dodatnich i ujemnych; w praktyce interpretuje się wyłącznie wynik ogólny. W przeciwieństwie do KPS, który opisuje strukturę poczucia stresu, PSS-10 dostarcza pojedynczego wskaźnika nasilenia postrzeganego stresu.

Typowe zastosowanie

Jedno z najczęściej używanych narzędzi w polskich pracach magisterskich i badaniach nad stresem. Typowe zastosowania to pomiar stresu w grupach zawodowych, badania nad związkiem stresu ze zdrowiem i wypaleniem, ocena efektów interwencji redukujących stres oraz badania korelacyjne z radzeniem sobie, prężnością i dobrostanem. Ze względu na krótkość często wchodzi w skład większych baterii kwestionariuszy.

Dostępność

Typ
Płatny
Wydawca / źródło
Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kategoria testu wg PTP
A
Cena
podręcznik NPSR 297,11 zł; arkusze PSS-10 32,25 zł (25 szt.) – cennik 1.07-31.12.2026
Arkusz polski
Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Arkusz angielski
zobacz arkusz ENOficjalna wersja EN na stronie laboratorium S. Cohena (CMU); bezplatne uzycie w badaniach non-profit, zgody formalne przez ePROVIDE.
Artykuł źródłowy
publikacja walidacyjna

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji
Dziesięć krótkich stwierdzeń o odczuciach i myślach z ostatniego miesiąca. Sześć dotyczy doświadczania napięcia, braku kontroli i nieprzewidywalności, a cztery (pozycje 4, 5, 7, 8) sformułowane są pozytywnie i opisują radzenie sobie oraz poczucie panowania nad sytuacją. Te cztery punktuje się odwrotnie, dzięki czemu wysoki wynik zawsze oznacza wysoki stres. Pozycje odwrócone służą zachowaniu równowagi kierunku pozycji i ograniczeniu wpływu tendencji do automatycznego zgadzania się z twierdzeniami.
Skala odpowiedzi
Pięciostopniowa skala częstości: 0 oznacza nigdy, 1 prawie nigdy, 2 czasami, 3 dość często, 4 bardzo często. Badany odnosi każde stwierdzenie do ostatniego miesiąca. Wypełnienie zajmuje około 5 minut, można badać indywidualnie i grupowo.
Normy i interpretacja
Wynik surowy mieści się w przedziale 0-40 i przelicza się go na steny (1-10) według tabel z podręcznika. Przyjmuje się, że steny 1-4 to wyniki niskie, 5-6 przeciętne, a 7-10 wysokie. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tu reprodukowane. Nie ma jednego progu klinicznego: PSS-10 nie służy do diagnozy, tylko do porównania nasilenia stresu z grupą odniesienia.

Budowa

Liczba pozycji
10
Format odpowiedzi
skala 5-stopniowa, 0 (nigdy) - 4 (bardzo często)

Obliczanie wyników

ICD Diagnostica

Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica

  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Przejdź do ICD Diagnostica

Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

Jak policzyć wynik

ICD Diagnostica

Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica

  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Przejdź do ICD Diagnostica

Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

Normy

Typ norm
steny
Interpretacja
wyniki w granicach 1-4 stena traktuje się jako niskie, a 7-10 stena jako wysokie, co odpowiada mniej więcej 33% wyników najniższych i 33% najwyższych; steny 5-6 to wyniki przeciętne. Średnia w próbie osób zdrowych wyniosła 16,62 (SD = 7,50). Podręcznik podaje też średnie dla grup klinicznych, wyraźnie wyższe niż w próbie zdrowej, m.in. dla osób po zawale serca i kobiet w okresie menopauzy
Próba normalizacyjna
1830 osób zdrowych; ze względu na brak istotnych różnic związanych z płcią i wiekiem ustalono jednolite normy dla całej próby

Psychometria

Alfa Cronbacha
0,86
Stabilność (test-retest)
0,90 (po 2 dniach) i 0,72 (po 4 tyg.), próba 30 studentów – wartości potwierdzone na stronie wydawcy (practest.com.pl)
Trafność
trafność zbieżna z COPE, SES, GSES; alfa 0,86 na próbie 120 dorosłych (potwierdzona przez wydawcę)

Kiedy nie stosować tego narzędzia

  • •Gdy potrzebujesz diagnozy zaburzenia (PSS-10 nie diagnozuje, mierzy nasilenie odczuwanego stresu)
  • •Gdy interesuje Cię liczba i rodzaj stresorów, a nie ich subiektywna ocena (lepsze będą inwentarze zdarzeń, np. KZŻ)
  • •Gdy badasz stres w bardzo krótkim horyzoncie, na przykład reakcję na jedno zdarzenie z ostatnich dni
  • •Gdy badasz dzieci: polska adaptacja obejmuje osoby dorosłe

Co pokazują badania

Rzetelność i struktura polskiej wersji

Polska adaptacja uzyskała alfę Cronbacha 0,86 na próbie 120 osób dorosłych oraz stabilność 0,90 po dwóch dniach i 0,72 po czterech tygodniach. Skalę traktuje się jako jednowymiarową, choć analizy czynnikowe wyodrębniają dwa skorelowane czynniki.

źródło

Adaptacja do kontekstu pracy

Na bazie PSS-10 powstała polska skala stresu w pracy PSwP (Chirkowska-Smolak, Grobelny, 2016), z alfą 0,85 na próbie 537 osób. Zachowuje te same pozycje odwrócone 4, 5, 7 i 8, ale odnosi stwierdzenia do sytuacji zawodowej.

źródło

Trafność zbieżna

Wyniki PSS-10 korelują w oczekiwanych kierunkach z radzeniem sobie ze stresem, samooceną i poczuciem własnej skuteczności, co autorzy adaptacji podają jako dowód trafności teoretycznej.

źródło

Podobne narzędzia

  • PSwP (Kwestionariusz Postrzeganego Stresu w Pracy)

    Ta sama logika pomiaru, ale pozycje odnoszą się do pracy zawodowej. Darmowy, arkusz w aneksie artykułu.

  • KPS (Kwestionariusz Poczucia Stresu)

    Ujęcie wielowymiarowe: trzy skale stresu plus skala kłamstwa. Dłuższy (27 pozycji), pozwala różnicować źródła napięcia.

  • GHQ (Kwestionariusze Ogólnego Stanu Zdrowia)

    Mierzy dystres i objawy zaburzeń zdrowia psychicznego, a nie samą ocenę poznawczą stresu.

  • Mini-COPE

    Nie mierzy poziomu stresu, tylko strategie radzenia sobie. Naturalne uzupełnienie PSS-10 w jednym badaniu.

Bibliografia

  • Juczyński Z., Ogińska-Bulik N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: PTP.
  • Cohen S., Kamarck T., Mermelstein R. (1983). A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior, 24, 385-396.

Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.