JSR

Stres, lęk i radzenie sobie

wpis skrócony

„Jak Sobie Radzisz?"

Strategie radzenia sobie ze stresem u dzieci i młodzieży (wersja dyspozycyjna i sytuacyjna), oparte na transakcyjnym modelu stresu Lazarusa i Folkman

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: Juczyński, Ogińska-Bulik (2009)
Grupa docelowa: dzieci i młodzież 11-17 lat
Czas badania: ok. 10 minut
Procedura: samoopis; indywidualnie lub grupowo

Co bada ten test

JSR bada sposoby radzenia sobie ze stresem u dzieci i młodzieży w wieku szkolnym. Narzędzie wyrasta z transakcyjnego modelu stresu Lazarusa i Folkman, w którym stres powstaje z relacji między wymaganiami sytuacji a zasobami jednostki, a radzenie sobie to zmieniające się wysiłki poznawcze i behawioralne podejmowane wobec tych wymagań. Konstrukt ujęty jest jako repertuar strategii, a nie jako jedna zdolność: nie ma wyniku mówiącego, czy dziecko radzi sobie dobrze, jest natomiast opis tego, po jakie sposoby najczęściej sięga.

Najważniejszą cechą narzędzia jest równoczesny pomiar dwóch poziomów radzenia sobie, które w innych kwestionariuszach bada się osobno. Część dyspozycyjna dotyczy tendencji ogólnej: dziecko odnosi się do standardowej, opisanej w kwestionariuszu sytuacji trudnej i mówi, jak zwykle w takich razach postępuje. Część sytuacyjna dotyczy konkretu: badany sam opisuje trudną sytuację, której doświadczył w ciągu minionego roku, i ocenia, jak faktycznie wtedy zareagował. Zestawienie obu części pokazuje, na ile deklarowana tendencja pokrywa się z rzeczywistym zachowaniem w konkretnej sytuacji – to informacja diagnostycznie cenna, zwłaszcza w pracy z młodzieżą.

W obu częściach wyodrębniono te same trzy strategie: aktywne radzenie sobie, koncentrację na emocjach oraz poszukiwanie wsparcia społecznego. Odpowiadają one klasycznemu podziałowi na radzenie skoncentrowane na problemie, na emocjach oraz na poszukiwaniu wsparcia, dostosowanemu do możliwości poznawczych i doświadczeń dzieci.

Narzędzie jest oryginalną konstrukcją polską i wchodzi w skład zbioru „Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem" (Juczyński, Ogińska-Bulik, 2009). W polskiej literaturze bywa stosowane razem ze skalą prężności SPP-18, tworząc parę do badania zasobów i strategii u młodzieży.

Typowe zastosowanie

Narzędzie przeznaczone przede wszystkim do badań naukowych, ale stosowane też w praktyce: w badaniach przesiewowych, w profilaktyce szkolnej oraz do oceny efektywności oddziaływań terapeutycznych i psychoedukacyjnych. Typowe zastosowania badawcze to prace nad lękiem szkolnym, martwieniem się, wypaleniem szkolnym, prężnością psychiczną i poczuciem własnej skuteczności u dzieci i młodzieży, w których strategie radzenia sobie występują jako zmienna zależna, mediator lub moderator. Trafność potwierdzano korelacjami z narzędziami pokrewnymi: CRI-Youth, skalą samooceny Coopersmitha (CSEI-S) i skalą KompOs. W praktyce szkolnej i poradnianej wynik służy jako punkt wyjścia do rozmowy o tym, jak dziecko zwykle reaguje na trudności.

Wymiary i podskale

Aktywne radzenie sobie
Podejmowanie działań zmierzających do rozwiązania problemu i zmiany sytuacji trudnej. Wysoki wynik opisuje dziecko, które w kłopotach szuka wyjścia i próbuje coś zrobić, zamiast wycofywać się lub skupiać wyłącznie na emocjach. Strategia mierzona osobno w części dyspozycyjnej i w części sytuacyjnej.
Koncentracja na emocjach
Skupienie na własnych przykrych przeżyciach: złości, smutku, napięciu, żalu. Wysoki wynik oznacza skłonność do przeżywania i wyrażania emocji zamiast zajmowania się problemem. U dzieci ta strategia bywa powiązana z lękiem szkolnym i martwieniem się.
Poszukiwanie wsparcia społecznego
Zwracanie się o pomoc, radę i pocieszenie do rodziców, rodzeństwa, nauczycieli lub rówieśników. Wysoki wynik oznacza gotowość do korzystania z otoczenia jako zasobu, co u dzieci i młodzieży jest szczególnie ważne, bo znaczna część ich zasobów zaradczych znajduje się poza nimi samymi.
Część dyspozycyjna9 pozycji
Dziewięć pozycji odnoszących się do standardowej sytuacji trudnej opisanej w kwestionariuszu; mierzy ogólną tendencję do stosowania każdej z trzech strategii. To ta część ma wyższą rzetelność (alfa 0,86 dla całości) i jest częściej wykorzystywana w badaniach.
Część sytuacyjna9 pozycji
Dziewięć pozycji odnoszących się do sytuacji trudnej opisanej samodzielnie przez badanego, doświadczonej w ciągu minionego roku; mierzy strategie faktycznie zastosowane. Rzetelność tej części jest niższa (0,66-0,71), co jest typowe dla pomiarów sytuacyjnych i wymaga ostrożności w interpretacji.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Osiemnaście pozycji w dwóch częściach po dziewięć. Stwierdzenia opisują konkretne, zrozumiałe dla dziecka reakcje na trudność: próby rozwiązania problemu, przeżywanie i okazywanie emocji oraz zwracanie się do innych o pomoc. W każdej części dziewięć pozycji rozdzielono między te same trzy strategie, dzięki czemu wyniki obu części są bezpośrednio porównywalne. Język pozycji dostosowano do wieku 11-17 lat. Konstrukcja nie przewiduje pozycji odwróconych – każda pozycja opisuje stosowanie danej strategii, więc wyższa punktacja zawsze oznacza częstsze jej używanie. Treść stwierdzeń chroniona jest prawami autorskimi wydawcy i nie jest tu przytaczana.
Skala odpowiedzi: Obie części są pięciostopniowe (0-4), ale mają różne etykiety, dopasowane do charakteru pytania. W części dyspozycyjnej badany ocenia częstość swojego zwykłego postępowania na skali od „prawie nigdy" do „prawie zawsze". W części sytuacyjnej ocenia stopień zgodności ze stwierdzeniem opisującym jego rzeczywistą reakcję, na skali od „zdecydowanie nie" do „zdecydowanie tak". Łączny wynik surowy mieści się w przedziale 0-72, a wyniki liczone są osobno dla każdej strategii w każdej z części. Wypełnienie zajmuje około 10 minut, bez ograniczenia czasu; badanie można prowadzić indywidualnie lub grupowo, w formie papier-ołówek.
Normy i interpretacja: JSR nie ma norm stenowych ani punktów odcięcia. Funkcję norm pełnią średnie i odchylenia standardowe dla dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat, podane w podręczniku zbioru NPSR. Interpretacja jest więc porównawcza i profilowa: sprawdza się, które strategie badany stosuje częściej, a które rzadziej niż rówieśnicy, oraz czy profil z części dyspozycyjnej pokrywa się z profilem sytuacyjnym. Rozbieżność między częściami sama w sobie bywa informacją klinicznie użyteczną. Pełne tabele wartości przeciętnych znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tu reprodukowane. Ponieważ nie ma progów diagnostycznych, narzędzia nie stosuje się do rozpoznawania zaburzeń, a jedynie do opisu repertuaru zaradczego.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Jedyne w polskim zbiorze narzędzie mierzące równocześnie dyspozycyjne i sytuacyjne radzenie sobie u dzieci, co pozwala porównać deklarowaną tendencję z reakcją na konkretną sytuację
•Krótkie i przystępne językowo: 18 pozycji i około 10 minut badania, możliwe do przeprowadzenia grupowo w klasie
•Dobra rzetelność części dyspozycyjnej (alfa 0,86 dla całej skali) i zadowalająca stabilność w odstępie sześciu tygodni
•Kategoria A, więc dostęp nie jest ograniczony do psychologów, a sam arkusz jest tani w porównaniu z narzędziami kategorii B i C

Ograniczenia

•Niska rzetelność poszczególnych skal strategii (0,68-0,73 w części dyspozycyjnej, 0,66-0,71 w sytuacyjnej), wynikająca z małej liczby pozycji na strategię – wyniki pojedynczych skal wymagają ostrożnej interpretacji
•Brak norm stenowych i punktów odcięcia: interpretacja opiera się wyłącznie na porównaniu ze średnimi, a pełne dane są w płatnym podręczniku
•Część sytuacyjna zależy od tego, jaką sytuację badany sam wybierze i jak dobrze ją pamięta, co wprowadza zmienność trudną do kontrolowania
•Wąski przedział wieku (11-17 lat) i brak wyniku ogólnego ograniczają zastosowanie w badaniach porównawczych obejmujących szerszy zakres rozwojowy

Budowa

Liczba pozycji: 9
Format odpowiedzi: 9 twierdzeń ocenianych na skali 5-stopniowej od 0 do 4 (prawie nigdy, rzadko, czasem, często, prawie zawsze)
Wersje: papier-ołówek

Podskale

Aktywne radzenie sobie

Pozycje: 1, 4, 7
Zakres: 0–4

Koncentracja na emocjach

Pozycje: 2, 5, 8
Zakres: 0–4

Poszukiwanie wsparcia społecznego

Pozycje: 3, 6, 9
Zakres: 0–4

Obliczanie wyników

Metoda: sumę punktów każdej strategii dzieli się przez liczbę twierdzeń, czyli przez 3; wynik mieści się w przedziale 0-4
Zakres wyniku: 0–4
Pozycje odwrócone: brak pozycji odwróconych
Uwagi: Wynik każdej z trzech strategii to średnia z trzech twierdzeń (0-4). Interpretacja zależy od wariantu badania: przy ocenie radzenia sobie DYSPOZYCYJNEGO wynik opisuje CZĘSTOTLIWOŚĆ stosowania danego sposobu (od prawie nigdy nie występuje przy wyniku bliskim 0, do prawie zawsze występuje przy wyniku bliskim 4), natomiast przy ocenie SYTUACYJNEJ, odniesionej do konkretnego zdarzenia, ten sam wynik opisuje STOPIEŃ NASILENIA zachowania (od zdecydowanie nie do zdecydowanie tak). To ta sama liczba o dwóch różnych znaczeniach i w pracy trzeba napisać, który wariant zastosowano.

Jak policzyć wynik

Krok 1: policz wyniki osobno dla każdej z trzech strategii (aktywne radzenie sobie, koncentracja na emocjach, poszukiwanie wsparcia społecznego) oraz osobno dla każdej z dwóch części kwestionariusza, dyspozycyjnej i sytuacyjnej. W każdej części dziewięć pozycji rozdzielono między te same trzy strategie, więc na jedną strategię przypada niewiele pozycji. Konstrukcja nie przewiduje pozycji odwróconych: każda pozycja opisuje stosowanie danej strategii, więc wyższa punktacja zawsze oznacza częstsze jej używanie.

Krok 2: pamiętaj o różnicy w etykietach skal między częściami. Część dyspozycyjna używa skali częstości, od prawie nigdy do prawie zawsze, a część sytuacyjna skali zgodności, od zdecydowanie nie do zdecydowanie tak. Obie są pięciostopniowe (0-4), więc pojedyncza strategia mieści się w tym samym zakresie punktowym i wyniki obu części można porównywać wprost.

Krok 3: JSR nie ma norm stenowych ani punktów odcięcia. Wyniki surowe każdej strategii odnieś do średnich i odchyleń standardowych z podręcznika, właściwych dla wieku badanego, aby ocenić, czy dziecko stosuje daną strategię częściej czy rzadziej niż rówieśnicy. Diagnostycznie najcenniejsze jest zestawienie profilu dyspozycyjnego z sytuacyjnym, bo rozbieżność między deklarowaną tendencją a rzeczywistą reakcją sama w sobie bywa informacją.

Krok 4: w pracy badawczej policz alfę Cronbacha dla swojej próby, ale interpretuj ją ostrożnie. Skale pojedynczych strategii są krótkie, więc ich rzetelność bywa jedynie umiarkowana (w podręczniku 0,68-0,73 dla części dyspozycyjnej i 0,66-0,71 dla sytuacyjnej). Jeśli analizujesz część dyspozycyjną jako całość, rozważ raportowanie jej łącznej rzetelności (0,86).

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Próba normalizacyjna: losowa próba warstwowa 919 dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat (443 chłopców, 476 dziewcząt); podręcznik podaje średnie i odchylenia standardowe w podziale na płeć, wiek i środowisko zamieszkania

Psychometria

Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Alfa Cronbacha: 0,86
Stabilność (test-retest): zadowalająca stabilność w odstępie 6 tygodni (wg wydawcy)

Dostępność

Typ: Płatny
Wydawca / źródło: Pracownia Testów Psychologicznych PTP - część zbioru NPSR (Narzędzia Pomiaru Stresu i Radzenia Sobie ze Stresem, Juczyński, Ogińska-Bulik, 2009)
Kategoria testu wg PTP: A
Cena: podręcznik NPSR 297,11 zł brutto; arkusze JSR 25 egz. 32,25 zł brutto (cennik 1.07-31.12.2026)

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: 'How Do You Cope?' (JSR, Jak Sobie Radzisz?)
Construct: Stress-coping strategies in children and adolescents (dispositional and situational versions), based on Lazarus and Folkman's transactional model of stress
Target group: Children and adolescents aged 11-17
Response format: Two parts: measurement of dispositional and situational coping styles
Procedure: Self-report; individual or group administration
Administration time: Approx. 10 minutes
Notes: Alpha 0.86 for the full dispositional version (0.68-0.73 for the strategy scales; situational version 0.66-0.71) – per the publisher's website; satisfactory stability over a 6-week interval (per the publisher). Part of the NPSR set (Instruments for Measuring Stress and Coping, Juczynski and Oginska-Bulik, 2009). [TO VERIFY]: number of items, names of the strategy subscales, norms.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Podgląd arkusza

Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak opisać w pracy dyplomowej

W rozdziale metodologicznym opisz narzędzie tak: pełna nazwa i skrót, autorzy oraz rok (Juczyński, Ogińska-Bulik, 2009), przynależność do zbioru NPSR, przedział wieku (11-17 lat), budowa z dwóch części po dziewięć pozycji, trzy mierzone strategie oraz różnica między pomiarem dyspozycyjnym i sytuacyjnym. Zaznacz, że to oryginalne narzędzie polskie, a nie adaptacja.

W wynikach raportuj średnie i odchylenia standardowe dla każdej strategii osobno w każdej z części oraz alfę Cronbacha własnej próby. Jeśli badasz zgodność między częściami, opisz sposób jej ujęcia (korelacje, różnice średnich, wskaźniki rozbieżności). Przy porównaniach grup podaj wielkość efektu, a przy korelacjach współczynnik, poziom istotności i liczebność. Ze względu na krótkość skal strategii nie przeceniaj różnic na pojedynczych pozycjach.

Uwzględnij specyfikę badania nieletnich. JSR jest testem płatnym kategorii A, wydawanym przez Pracownię Testów Psychologicznych PTP, a arkusz i normy są dostępne wyłącznie po zakupie. Badanie dzieci i młodzieży wymaga zgody rodziców lub opiekunów oraz zgody dyrekcji szkoły, co należy zaplanować przed rozpoczęciem zbierania danych.

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Do badania osób dorosłych: narzędzie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat
•Do badania dzieci wyraźnie młodszych niż 11 lat, którym trudno samodzielnie opisać i ocenić własną trudną sytuację w części sytuacyjnej
•Do diagnozy zaburzeń: JSR nie ma punktów odcięcia i opisuje repertuar strategii, a nie ich skuteczność ani obecność patologii
•Gdy potrzebujesz globalnej oceny, czy dziecko radzi sobie dobrze czy źle: narzędzie mówi, jakich strategii dziecko używa, a nie jak skutecznie
•W badaniach wymagających wysokiej rzetelności pojedynczych skal strategii, która przy tak krótkich skalach jest tylko umiarkowana

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Lęk szkolny a strategie radzenia sobie ze stresem u uczniów szkoły podstawowej
Martwienie się a koncentracja na emocjach jako strategia radzenia sobie u dzieci
Prężność psychiczna a repertuar strategii radzenia sobie u nastolatków (JSR i SPP-18)
Zgodność dyspozycyjnego i sytuacyjnego radzenia sobie ze stresem u młodzieży
Uogólnione poczucie własnej skuteczności a aktywne radzenie sobie u uczniów
Poszukiwanie wsparcia społecznego a funkcjonowanie w grupie klasowej
Strategie radzenia sobie ze stresem a wypalenie szkolne uczniów
Różnice płciowe i wiekowe w strategiach radzenia sobie u dzieci i młodzieży

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Rzetelność i struktura

Zgodność wewnętrzna całej części dyspozycyjnej wynosi 0,86, a rzetelność skal pojedynczych strategii mieści się w granicach 0,68-0,73 w części dyspozycyjnej i 0,66-0,71 w części sytuacyjnej. Niższe wartości dla pojedynczych skal wynikają z małej liczby pozycji na strategię i nakazują ostrożność w interpretacji wyników cząstkowych. Stabilność w odstępie sześciu tygodni określono jako zadowalającą.

źródło

Trafność zbieżna

Trafność narzędzia potwierdzano korelacjami z pokrewnymi miarami radzenia sobie i zasobów u młodzieży, między innymi z inwentarzem CRI-Youth, skalą samooceny Coopersmitha oraz skalą KompOs. Kierunki tych związków są zgodne z założeniami teoretycznymi trzech strategii.

źródło

Martwienie się a radzenie sobie u dzieci

W badaniu nad związkiem martwienia się ze strategiami radzenia sobie u dzieci JSR posłużył do pomiaru repertuaru zaradczego. Skłonność do martwienia się wiązała się przede wszystkim ze strategią koncentracji na emocjach, co jest zgodne z ujęciem tej strategii jako skupienia na przykrych przeżyciach zamiast na rozwiązaniu problemu.

źródło

Podobne narzędzia

SPP-18 (Skala Pomiaru Prężności dla młodzieży)
Mierzy prężność psychiczną, czyli zasób osobowościowy, a nie strategie radzenia sobie. Częsty partner JSR w badaniach nad młodzieżą, bo opisuje zasoby, podczas gdy JSR opisuje sposób działania.
Mini-COPE
Inwentarz strategii radzenia sobie dla osób dorosłych. Mierzy szerszy zestaw strategii niż JSR, ale nie jest dostosowany do dzieci ani nie rozdziela pomiaru dyspozycyjnego od sytuacyjnego.
CISS (Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych)
Mierzy trzy style radzenia sobie u młodzieży i dorosłych (zadaniowy, emocjonalny, unikowy) jako trwałe dyspozycje. Nie obejmuje pomiaru sytuacyjnego ani specyficznego dla dzieci języka pozycji JSR.

Bibliografia

Juczyński Z., Ogińska-Bulik N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Źródła

wydawca
https://www.practest.com.pl/sklep/test/JSR
dokument źródłowy
docs/baza_testow_v0.1.md
repozytorium
https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/pp/article/download/8228/6622/25994

Uwagi

Alfa 0,86 dla całości wersji dyspozycyjnej (0,68-0,73 dla skal strategii; wersja sytuacyjna 0,66-0,71) - wg strony wydawcy. DO WERYFIKACJI: liczba pozycji, nazwy podskal strategii, normy (Faza 3). KLUCZ Z PODRĘCZNIKA (2026-07-21): przypisanie 9 twierdzeń do 3 strategii pochodzi z tabeli 20 (s. 69), a opis próby normalizacyjnej z rozdziału 4.3.3.

Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.

JSR

Stres, lęk i radzenie sobie

wpis skrócony

„Jak Sobie Radzisz?"

Strategie radzenia sobie ze stresem u dzieci i młodzieży (wersja dyspozycyjna i sytuacyjna), oparte na transakcyjnym modelu stresu Lazarusa i Folkman

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: Juczyński, Ogińska-Bulik (2009)
Grupa docelowa: dzieci i młodzież 11-17 lat
Czas badania: ok. 10 minut
Procedura: samoopis; indywidualnie lub grupowo

Co bada ten test

Typowe zastosowanie

Wymiary i podskale

Aktywne radzenie sobie
Podejmowanie działań zmierzających do rozwiązania problemu i zmiany sytuacji trudnej. Wysoki wynik opisuje dziecko, które w kłopotach szuka wyjścia i próbuje coś zrobić, zamiast wycofywać się lub skupiać wyłącznie na emocjach. Strategia mierzona osobno w części dyspozycyjnej i w części sytuacyjnej.
Koncentracja na emocjach
Skupienie na własnych przykrych przeżyciach: złości, smutku, napięciu, żalu. Wysoki wynik oznacza skłonność do przeżywania i wyrażania emocji zamiast zajmowania się problemem. U dzieci ta strategia bywa powiązana z lękiem szkolnym i martwieniem się.
Poszukiwanie wsparcia społecznego
Zwracanie się o pomoc, radę i pocieszenie do rodziców, rodzeństwa, nauczycieli lub rówieśników. Wysoki wynik oznacza gotowość do korzystania z otoczenia jako zasobu, co u dzieci i młodzieży jest szczególnie ważne, bo znaczna część ich zasobów zaradczych znajduje się poza nimi samymi.
Część dyspozycyjna9 pozycji
Dziewięć pozycji odnoszących się do standardowej sytuacji trudnej opisanej w kwestionariuszu; mierzy ogólną tendencję do stosowania każdej z trzech strategii. To ta część ma wyższą rzetelność (alfa 0,86 dla całości) i jest częściej wykorzystywana w badaniach.
Część sytuacyjna9 pozycji
Dziewięć pozycji odnoszących się do sytuacji trudnej opisanej samodzielnie przez badanego, doświadczonej w ciągu minionego roku; mierzy strategie faktycznie zastosowane. Rzetelność tej części jest niższa (0,66-0,71), co jest typowe dla pomiarów sytuacyjnych i wymaga ostrożności w interpretacji.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Osiemnaście pozycji w dwóch częściach po dziewięć. Stwierdzenia opisują konkretne, zrozumiałe dla dziecka reakcje na trudność: próby rozwiązania problemu, przeżywanie i okazywanie emocji oraz zwracanie się do innych o pomoc. W każdej części dziewięć pozycji rozdzielono między te same trzy strategie, dzięki czemu wyniki obu części są bezpośrednio porównywalne. Język pozycji dostosowano do wieku 11-17 lat. Konstrukcja nie przewiduje pozycji odwróconych – każda pozycja opisuje stosowanie danej strategii, więc wyższa punktacja zawsze oznacza częstsze jej używanie. Treść stwierdzeń chroniona jest prawami autorskimi wydawcy i nie jest tu przytaczana.
Skala odpowiedzi: Obie części są pięciostopniowe (0-4), ale mają różne etykiety, dopasowane do charakteru pytania. W części dyspozycyjnej badany ocenia częstość swojego zwykłego postępowania na skali od „prawie nigdy" do „prawie zawsze". W części sytuacyjnej ocenia stopień zgodności ze stwierdzeniem opisującym jego rzeczywistą reakcję, na skali od „zdecydowanie nie" do „zdecydowanie tak". Łączny wynik surowy mieści się w przedziale 0-72, a wyniki liczone są osobno dla każdej strategii w każdej z części. Wypełnienie zajmuje około 10 minut, bez ograniczenia czasu; badanie można prowadzić indywidualnie lub grupowo, w formie papier-ołówek.
Normy i interpretacja: JSR nie ma norm stenowych ani punktów odcięcia. Funkcję norm pełnią średnie i odchylenia standardowe dla dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat, podane w podręczniku zbioru NPSR. Interpretacja jest więc porównawcza i profilowa: sprawdza się, które strategie badany stosuje częściej, a które rzadziej niż rówieśnicy, oraz czy profil z części dyspozycyjnej pokrywa się z profilem sytuacyjnym. Rozbieżność między częściami sama w sobie bywa informacją klinicznie użyteczną. Pełne tabele wartości przeciętnych znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tu reprodukowane. Ponieważ nie ma progów diagnostycznych, narzędzia nie stosuje się do rozpoznawania zaburzeń, a jedynie do opisu repertuaru zaradczego.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Jedyne w polskim zbiorze narzędzie mierzące równocześnie dyspozycyjne i sytuacyjne radzenie sobie u dzieci, co pozwala porównać deklarowaną tendencję z reakcją na konkretną sytuację
•Krótkie i przystępne językowo: 18 pozycji i około 10 minut badania, możliwe do przeprowadzenia grupowo w klasie
•Dobra rzetelność części dyspozycyjnej (alfa 0,86 dla całej skali) i zadowalająca stabilność w odstępie sześciu tygodni
•Kategoria A, więc dostęp nie jest ograniczony do psychologów, a sam arkusz jest tani w porównaniu z narzędziami kategorii B i C

Ograniczenia

•Niska rzetelność poszczególnych skal strategii (0,68-0,73 w części dyspozycyjnej, 0,66-0,71 w sytuacyjnej), wynikająca z małej liczby pozycji na strategię – wyniki pojedynczych skal wymagają ostrożnej interpretacji
•Brak norm stenowych i punktów odcięcia: interpretacja opiera się wyłącznie na porównaniu ze średnimi, a pełne dane są w płatnym podręczniku
•Część sytuacyjna zależy od tego, jaką sytuację badany sam wybierze i jak dobrze ją pamięta, co wprowadza zmienność trudną do kontrolowania
•Wąski przedział wieku (11-17 lat) i brak wyniku ogólnego ograniczają zastosowanie w badaniach porównawczych obejmujących szerszy zakres rozwojowy

Budowa

Liczba pozycji: 9
Format odpowiedzi: 9 twierdzeń ocenianych na skali 5-stopniowej od 0 do 4 (prawie nigdy, rzadko, czasem, często, prawie zawsze)
Wersje: papier-ołówek

Podskale

Aktywne radzenie sobie

Pozycje: 1, 4, 7
Zakres: 0–4

Koncentracja na emocjach

Pozycje: 2, 5, 8
Zakres: 0–4

Poszukiwanie wsparcia społecznego

Pozycje: 3, 6, 9
Zakres: 0–4

Obliczanie wyników

Metoda: sumę punktów każdej strategii dzieli się przez liczbę twierdzeń, czyli przez 3; wynik mieści się w przedziale 0-4
Zakres wyniku: 0–4
Pozycje odwrócone: brak pozycji odwróconych
Uwagi: Wynik każdej z trzech strategii to średnia z trzech twierdzeń (0-4). Interpretacja zależy od wariantu badania: przy ocenie radzenia sobie DYSPOZYCYJNEGO wynik opisuje CZĘSTOTLIWOŚĆ stosowania danego sposobu (od prawie nigdy nie występuje przy wyniku bliskim 0, do prawie zawsze występuje przy wyniku bliskim 4), natomiast przy ocenie SYTUACYJNEJ, odniesionej do konkretnego zdarzenia, ten sam wynik opisuje STOPIEŃ NASILENIA zachowania (od zdecydowanie nie do zdecydowanie tak). To ta sama liczba o dwóch różnych znaczeniach i w pracy trzeba napisać, który wariant zastosowano.

Jak policzyć wynik

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Próba normalizacyjna: losowa próba warstwowa 919 dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat (443 chłopców, 476 dziewcząt); podręcznik podaje średnie i odchylenia standardowe w podziale na płeć, wiek i środowisko zamieszkania

Psychometria

Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Alfa Cronbacha: 0,86
Stabilność (test-retest): zadowalająca stabilność w odstępie 6 tygodni (wg wydawcy)

Dostępność

Typ: Płatny
Wydawca / źródło: Pracownia Testów Psychologicznych PTP - część zbioru NPSR (Narzędzia Pomiaru Stresu i Radzenia Sobie ze Stresem, Juczyński, Ogińska-Bulik, 2009)
Kategoria testu wg PTP: A
Cena: podręcznik NPSR 297,11 zł brutto; arkusze JSR 25 egz. 32,25 zł brutto (cennik 1.07-31.12.2026)

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: 'How Do You Cope?' (JSR, Jak Sobie Radzisz?)
Construct: Stress-coping strategies in children and adolescents (dispositional and situational versions), based on Lazarus and Folkman's transactional model of stress
Target group: Children and adolescents aged 11-17
Response format: Two parts: measurement of dispositional and situational coping styles
Procedure: Self-report; individual or group administration
Administration time: Approx. 10 minutes
Notes: Alpha 0.86 for the full dispositional version (0.68-0.73 for the strategy scales; situational version 0.66-0.71) – per the publisher's website; satisfactory stability over a 6-week interval (per the publisher). Part of the NPSR set (Instruments for Measuring Stress and Coping, Juczynski and Oginska-Bulik, 2009). [TO VERIFY]: number of items, names of the strategy subscales, norms.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Podgląd arkusza

Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak opisać w pracy dyplomowej

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Do badania osób dorosłych: narzędzie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży w wieku 11-17 lat
•Do badania dzieci wyraźnie młodszych niż 11 lat, którym trudno samodzielnie opisać i ocenić własną trudną sytuację w części sytuacyjnej
•Do diagnozy zaburzeń: JSR nie ma punktów odcięcia i opisuje repertuar strategii, a nie ich skuteczność ani obecność patologii
•Gdy potrzebujesz globalnej oceny, czy dziecko radzi sobie dobrze czy źle: narzędzie mówi, jakich strategii dziecko używa, a nie jak skutecznie
•W badaniach wymagających wysokiej rzetelności pojedynczych skal strategii, która przy tak krótkich skalach jest tylko umiarkowana

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Lęk szkolny a strategie radzenia sobie ze stresem u uczniów szkoły podstawowej
Martwienie się a koncentracja na emocjach jako strategia radzenia sobie u dzieci
Prężność psychiczna a repertuar strategii radzenia sobie u nastolatków (JSR i SPP-18)
Zgodność dyspozycyjnego i sytuacyjnego radzenia sobie ze stresem u młodzieży
Uogólnione poczucie własnej skuteczności a aktywne radzenie sobie u uczniów
Poszukiwanie wsparcia społecznego a funkcjonowanie w grupie klasowej
Strategie radzenia sobie ze stresem a wypalenie szkolne uczniów
Różnice płciowe i wiekowe w strategiach radzenia sobie u dzieci i młodzieży

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Rzetelność i struktura

źródło

Trafność zbieżna

źródło

Martwienie się a radzenie sobie u dzieci

źródło

Podobne narzędzia

SPP-18 (Skala Pomiaru Prężności dla młodzieży)
Mierzy prężność psychiczną, czyli zasób osobowościowy, a nie strategie radzenia sobie. Częsty partner JSR w badaniach nad młodzieżą, bo opisuje zasoby, podczas gdy JSR opisuje sposób działania.
Mini-COPE
Inwentarz strategii radzenia sobie dla osób dorosłych. Mierzy szerszy zestaw strategii niż JSR, ale nie jest dostosowany do dzieci ani nie rozdziela pomiaru dyspozycyjnego od sytuacyjnego.
CISS (Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych)
Mierzy trzy style radzenia sobie u młodzieży i dorosłych (zadaniowy, emocjonalny, unikowy) jako trwałe dyspozycje. Nie obejmuje pomiaru sytuacyjnego ani specyficznego dla dzieci języka pozycji JSR.

Bibliografia

Juczyński Z., Ogińska-Bulik N. (2009). Narzędzia pomiaru stresu i radzenia sobie ze stresem. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

Źródła

wydawca
https://www.practest.com.pl/sklep/test/JSR
dokument źródłowy
docs/baza_testow_v0.1.md
repozytorium
https://czasopisma.uwm.edu.pl/index.php/pp/article/download/8228/6622/25994