TPUI22

Uzależnienia, sen i odżywianie

wpis pełny

Test Problematycznego Używania Internetu

Internet Addiction Test (IAT)

problematyczne używanie Internetu (PUI): nadmierne, rodzące problemy psychologiczne, społeczne i zdrowotne zaangażowanie w korzystanie z Internetu o cechach zachowania nałogowego; autor adaptacji celowo zastąpił termin "uzależnienie od Internetu" mniej stygmatyzującym "problematyczne używanie"

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: K. Young (1998)
Polska adaptacja: R. Poprawa (2011)
Grupa docelowa: młodzież i dorośli użytkownicy Internetu (walidacja online na szerokiej próbie użytkowników)
Czas badania: ok. 5-10 minut (22 pozycje)
Procedura: samoopis; indywidualnie lub grupowo (także online)

Co bada ten test

TPUI22 mierzy problematyczne używanie Internetu, czyli takie zaangażowanie w korzystanie z sieci, które ma cechy zachowania nałogowego i rodzi problemy psychologiczne, społeczne oraz zdrowotne. Nazwa narzędzia jest tu ważna sama w sobie. Autor polskiej adaptacji, Ryszard Poprawa, celowo odszedł od terminu uzależnienie od Internetu na rzecz problematycznego używania. Powód jest merytoryczny, nie kosmetyczny: uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką klasyfikacyjną, a określanie kogoś uzależnionym na podstawie kwestionariusza przesiewowego byłoby zarówno nieuprawnione, jak i stygmatyzujące.

Konstrukt nie dotyczy ilości czasu spędzanego w sieci. To najczęstsze nieporozumienie wokół tego narzędzia. Osoba pracująca online osiem godzin dziennie może uzyskać niski wynik, a osoba korzystająca z sieci dwie godziny – wysoki, jeśli towarzyszy temu utrata kontroli, zaniedbywanie innych obszarów życia i pogorszenie samopoczucia przy braku dostępu. Potwierdzają to dane z walidacji: korelacja wyniku z dobowym czasem aktywności online wyniosła zaledwie 0,28, a więc jest wyraźna, ale słaba. Znacznie silniej wynik wiąże się ze spostrzeganymi negatywnymi skutkami korzystania z sieci (0,78) oraz z oczekiwaniem, że Internet skompensuje braki w innych obszarach życia (0,68).

Treściowo test obejmuje siedem grup objawów opisanych przez autora adaptacji: trudności z samokontrolą, obsesyjne zaabsorbowanie i zmiany nastroju, utratę satysfakcji, narastanie szkód i konfliktów, zaniedbywanie innych aktywności i relacji, ucieczkę w Internet od stresu oraz psychologiczną obronę nałogu. Ten ostatni element jest szczególnie interesujący, bo obejmuje mechanizmy zaprzeczania i usprawiedliwiania, znane z badań nad uzależnieniami od substancji. Mimo tego zróżnicowania treściowego analiza czynnikowa wykazała strukturę jednoczynnikową: wszystkie 22 stwierdzenia mierzą jeden ogólny wymiar nasilenia problematycznego używania Internetu, wyjaśniający 41% wariancji.

Narzędzie jest polską adaptacją Internet Addiction Test Kimberly Young, jednego z pierwszych i najczęściej stosowanych na świecie testów w tym obszarze. Walidację przeprowadzono w badaniu online na bardzo dużej próbie 6119 użytkowników Internetu, uzyskując zgodność wewnętrzną 0,93. Na bazie TPUI autor opracował później Test Korzystania z Internetu (TKI), więc przy przeglądzie literatury warto sprawdzić, o którą wersję chodzi.

Typowe zastosowanie

Najczęściej stosowane polskie narzędzie do pomiaru problematycznego używania Internetu w badaniach naukowych i w pracach dyplomowych. Typowe zastosowania to badania nad rozpowszechnieniem zjawiska wśród młodzieży i młodych dorosłych, badania nad związkami problematycznego używania sieci z cechami osobowości, samooceną, lękiem, depresją i samotnością, badania nad rolą Internetu jako strategii radzenia sobie ze stresem oraz projekty nad konsekwencjami dla snu, funkcjonowania szkolnego i relacji rodzinnych. Wykorzystywany także w profilaktyce szkolnej jako narzędzie przesiewowe pozwalające wskazać uczniów, z którymi warto porozmawiać. Ze względu na darmowość i szeroko dostępny artykuł źródłowy jest wyborem naturalnym dla studentów badających ten obszar.

Wymiary i podskale

Wynik ogólny (nasilenie problematycznego używania Internetu)22 pozycjizakres 0–110
Jedyny interpretowany wskaźnik. Analiza czynnikowa wykazała strukturę jednoczynnikową (wartość własna 9,0; 41% wyjaśnionej wariancji; ładunki pozycji od 0,42 do 0,73), więc mimo zróżnicowanej treści stwierdzeń nie wyodrębnia się podskal. Wynik powstaje z sumy ocen wszystkich 22 stwierdzeń. Zgodność wewnętrzna w walidacji: 0,93, przy rzetelności połówkowej 0,95 i korelacji międzypołówkowej 0,91. Wyższy wynik oznacza silniejsze nałogowe uwikłanie w korzystanie z sieci i więcej potwierdzonych objawów.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Dwadzieścia dwa stwierdzenia opisujące konkretne zachowania, myśli i odczucia związane z korzystaniem z Internetu. Treściowo obejmują siedem grup objawów: trudności z samokontrolą korzystania, obsesyjne zaabsorbowanie siecią i związane z nim zmiany nastroju, utratę satysfakcji z korzystania, narastanie szkód i konfliktów z otoczeniem, zaniedbywanie innych aktywności i relacji, używanie Internetu jako ucieczki od stresu i trudnych emocji oraz psychologiczną obronę nałogu, czyli zaprzeczanie i usprawiedliwianie. Wszystkie stwierdzenia sformułowane są w kierunku objawowym, a analizy nie wskazują na obecność pozycji odwróconych, choć nie zostało to jednoznacznie potwierdzone w dostępnych źródłach otwartych. Moc dyskryminacyjna pozycji mieści się w przedziale 0,40-0,70.
Skala odpowiedzi: Sześciostopniowa skala częstości od 0 do 5, z etykietami: 0 – nigdy, 1 – sporadycznie, 2 – rzadko, 3 – czasami, 4 – często, 5 – zawsze. Sześć stopni i punkt zerowy są tu istotne: pozwalają odróżnić osoby, u których dany objaw w ogóle nie występuje, od tych, u których pojawia się okazjonalnie, co przy skalach bez zera bywa zamazane. Badany ocenia, jak często zachowuje się lub czuje w opisany sposób. Wypełnienie zajmuje 5-10 minut, badanie można prowadzić indywidualnie, grupowo i online – tak też przeprowadzono walidację.
Normy i interpretacja: W dostępnych źródłach otwartych nie opublikowano tabel norm dla polskiej wersji, a wynik traktuje się przede wszystkim jako zmienną ciągłą w przedziale od 0 do 110 punktów. Interpretacja opiera się na porównaniu ze średnimi grup badanych oraz na progach ryzyka omawianych w literaturze. Własne badania autora adaptacji wśród polskiej młodzieży w wieku 15-19 lat wskazały, że problematyczne używanie Internetu dotyczy około 2% badanych, a około 13% znajduje się w grupie ryzyka. Progi punktowe wyznaczające te grupy pojawiają się w literaturze wtórnej, ale wymagają potwierdzenia w publikacji źródłowej i nie są tu podawane. Narzędzie jest z założenia przesiewowe: wysoki wynik oznacza nasilenie objawów wymagające pogłębionej rozmowy, a nie rozpoznanie zaburzenia – tym bardziej że uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką w obowiązujących klasyfikacjach.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Darmowy do celów naukowych, z pełnym tekstem artykułu adaptacyjnego dostępnym w otwartym repozytorium – wystarczy cytowanie autora
•Bardzo wysoka rzetelność potwierdzona na wyjątkowo dużej próbie: alfa 0,93 przy N = 6119, rzetelność połówkowa 0,95
•Mierzy objawy, a nie czas spędzany w sieci, dzięki czemu nie myli intensywnego korzystania zawodowego z zachowaniem nałogowym
•Ostrożna, niestygmatyzująca terminologia: problematyczne używanie zamiast uzależnienia, co odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy i klasyfikacji
•Prosta struktura jednoczynnikowa i jeden wynik, wygodne w analizach statystycznych
•Bardzo dobra trafność zbieżna: silne korelacje ze spostrzeganymi negatywnymi skutkami korzystania z sieci (0,78) i z oczekiwaniem kompensacji braków (0,68)

Ograniczenia

•Brak opublikowanych norm i jednoznacznie potwierdzonych punktów odcięcia w źródłach otwartych – interpretacja pojedynczego wyniku jest utrudniona
•Narzędzie przesiewowe: nie służy do diagnozy, a uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką klasyfikacyjną
•Walidacja opierała się na badaniu online z próbą samodobierającą się, co mogło przesunąć rozkład wyników w stronę osób intensywnie korzystających z sieci
•Pochodzi z adaptacji narzędzia z 1998 roku, gdy Internet miał zupełnie inny charakter niż dziś – nie różnicuje aktywności, więc nie odróżnia problemów z mediami społecznościowymi, grami i pornografią
•Jeden wynik ogólny nie pokazuje, która grupa objawów dominuje, mimo że treściowo test obejmuje siedem różnych obszarów
•Samoopis dotyczący zachowań ocenianych społecznie negatywnie jest podatny na zaniżanie, zwłaszcza w badaniach szkolnych

Budowa

Liczba pozycji: 22
Format odpowiedzi: skala 6-stopniowa: 0 – nigdy, 1 – sporadycznie, 2 – rzadko, 3 – czasami, 4 – często, 5 – zawsze
Wersje: TPUI22 (22 pozycje); na bazie TPUI Poprawa opracował później także Test Korzystania z Internetu (TKI, wersja skrócona TKI23)

Obliczanie wyników

Metoda: suma ocen 22 stwierdzeń; im wyższy wynik, tym silniejsze nałogowe uwikłanie w Internet i więcej potwierdzonych symptomów PUI
Zakres wyniku: 0–110
Pozycje odwrócone: brak danych (do weryfikacji)
Uwagi: DO WERYFIKACJI: brak potwierdzenia w dostępnych źródłach OA, czy test zawiera pozycje odwrócone (struktura jednoczynnikowa i sposób liczenia sugerują brak, ale wymaga potwierdzenia w artykule źródłowym Poprawy 2011); punkty odcięcia dla grup ryzyka spotykane w literaturze wtórnej wymagają potwierdzenia w publikacji źródłowej

Jak policzyć wynik

Krok 1: zakoduj odpowiedzi w skali 0-5 zgodnie z etykietami częstości. Najczęstszy błąd to kodowanie od 1 do 6, które przesuwa wynik o 22 punkty i uniemożliwia porównanie z danymi z literatury. Nie odwracaj punktacji żadnego stwierdzenia – wszystkie sformułowane są w kierunku objawowym.

Krok 2: zsumuj oceny wszystkich 22 stwierdzeń. Wynik mieści się w przedziale od 0 do 110 punktów. Nie licz podskal: mimo że treściowo stwierdzenia odpowiadają siedmiu grupom objawów, analiza czynnikowa wykazała strukturę jednoczynnikową i autor nie przewiduje wyników cząstkowych.

Krok 3: przy pojedynczych brakach odpowiedzi podstaw średnią z pozostałych pozycji danej osoby. Przy większej liczbie braków wyłącz obserwację, bo wynik sumaryczny stanie się nieporównywalny.

Krok 4: zinterpretuj wynik jako wskaźnik nasilenia. Wobec braku opublikowanych norm porównuj z rozkładem w swojej próbie, ze średnimi z literatury dla podobnej grupy wiekowej albo z pomiarem wcześniejszym. Jeżeli chcesz wyodrębnić grupę ryzyka, opisz wprost przyjęte kryterium i jego źródło – nie stosuj progów zasłyszanych, bez odniesienia do publikacji. Pamiętaj też, że wysoki wynik u osoby pracującej lub uczącej się online wymaga szczególnie ostrożnej interpretacji.

Krok 5: policz alfę Cronbacha dla swojej próby i zaraportuj ją obok wartości z walidacji (0,93). Warto mieć świadomość, że w badaniach wtórnych uzyskiwano wartości nieco niższe, rzędu 0,90, co nadal jest wynikiem bardzo dobrym.

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Typ norm: brak opublikowanych norm w dostępnych źródłach OA; interpretacja na podstawie sumy punktów (wynik ciągły)
Interpretacja: im wyższy wynik (0-110), tym silniejsze symptomy problematycznego używania Internetu
Próba normalizacyjna: badania walidacyjne online 2006/2007, N=6119 użytkowników Internetu

Psychometria

Alfa Cronbacha: 0,93
Trafność: analiza czynnikowa: struktura jednoczynnikowa (wartość własna 9,0; 41% wariancji; ładunki 0,42-0,73); trafność zbieżna: korelacje z Kwestionariuszem Efektów Używania Internetu – spostrzegane negatywne skutki r=0,78, oczekiwana kompensacja braków r=0,68, oczekiwana rozrywka/poprawa nastroju r=0,59; korelacja z dobowym czasem aktywności online r=0,28 (p<0,001)

Dostępność

Typ: Darmowy
Wydawca / źródło: narzędzie akademickie R. Poprawy (Uniwersytet Wrocławski); artykuł źródłowy: Przegląd Psychologiczny 2011; pełny tekst adaptacji dostępny na profilu autora w ResearchGate
Zgoda autora / licencja: wykorzystanie w badaniach naukowych z cytowaniem Poprawy (2011); kontakt z autorem w sprawie zastosowań diagnostycznych

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: Internet Addiction Test (IAT; Polish adaptation: Test of Problematic Internet Use, TPUI22)
Construct: problematic Internet use (PIU): excessive involvement in Internet use with features of addictive behavior, generating psychological, social, and health problems; the adaptation's author deliberately replaced the term 'Internet addiction' with the less stigmatizing 'problematic use'
Target group: adolescent and adult Internet users (online validation on a large user sample)
Response format: 6-point scale: 0 = never, 1 = sporadically, 2 = rarely, 3 = sometimes, 4 = often, 5 = always
Scoring: sum of ratings of the 22 statements; total score range 0-110; the higher the score, the stronger the addictive involvement in the Internet and the more confirmed PIU symptoms
Norms / interpretation: no published norms in available open-access sources; interpretation based on the total score (continuous score) – the higher the score (0-110), the stronger the symptoms of problematic Internet use
Normative sample: online validation studies 2006/2007, N = 6,119 Internet users
Procedure: self-report; individual or group administration (also online)
Administration time: approx. 5-10 minutes (22 items)
Notes: Single-factor structure (eigenvalue 9.0; 41% of variance; loadings 0.42-0.73); convergent validity: correlations with perceived negative consequences r = 0.78 and daily online activity time r = 0.28. Alpha discrepancy: 0.93 (Poprawa's validation; split-half reliability 0.95) vs 0.90 (a secondary study) – both reported. [TO VERIFY]: whether the test contains reverse-scored items (the single-factor structure and scoring suggest none) and cut-off scores for risk groups found in secondary literature – confirmation needed in the source publication (Poprawa, 2011). The entry was created by splitting the former 'pum' stub into specific instruments.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Wersja oryginalna (EN)

Artykuł źródłowy: https://doi.org/10.1089/cpb.1998.1.237
Dostępność wersji EN: komercyjny (wydawca) – oryginalny Internet Addiction Test K. Young dystrybuowany odpłatnie przez wydawnictwo Stoelting; brak oficjalnego publicznego arkusza EN

Podgląd arkusza

Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.

Jak opisać w pracy dyplomowej

W metodologii opisz narzędzie tak: pełna nazwa i skrót, autorka oryginału (Kimberly Young, 1998) i autor polskiej adaptacji (Ryszard Poprawa, 2011), liczba pozycji, sześciostopniowa skala 0-5, jednowymiarowa struktura potwierdzona analizą czynnikową, sposób liczenia wyniku i jego zakres, brak pozycji odwróconych oraz rzetelność z walidacji zestawiona z rzetelnością z Twojej próby. Wyjaśnij też, dlaczego narzędzie nosi nazwę problematyczne używanie, a nie uzależnienie – to nie jest szczegół redakcyjny, tylko stanowisko merytoryczne autora i dobrze świadczy o pracy, gdy zostanie wyjaśnione.

W wynikach raportuj średnią, odchylenie standardowe i rozkład wyniku ogólnego, alfę Cronbacha dla własnej próby, a przy porównaniach grup wielkość efektu. Jeżeli wyodrębniasz grupę ryzyka, podaj kryterium, jego źródło i liczebność grupy. Bardzo rozsądnym uzupełnieniem jest osobne pytanie o dobowy czas korzystania z sieci oraz o dominujący rodzaj aktywności online – pozwoli to pokazać, że wynik testu nie sprowadza się do liczby godzin, i wzbogaci dyskusję. Rozważ też dołączenie miar samotności, lęku społecznego lub nastroju, bo najciekawsze hipotezy w tym obszarze dotyczą właśnie funkcji, jaką Internet pełni wobec trudnych emocji. Przy badaniach szkolnych zadbaj o anonimowość i o wyraźne oddzielenie badania od oceny ucznia, inaczej wyniki będą systematycznie zaniżone.

Dostępność jest tu wyraźną zaletą. TPUI22 to narzędzie akademickie udostępniane bezpłatnie do badań naukowych – pełny tekst artykułu adaptacyjnego z 2011 roku jest dostępny w otwartym repozytorium na profilu autora, nie ma opłat licencyjnych ani arkuszy do kupienia. Warunkiem korzystania jest cytowanie publikacji Poprawy (2011), a w sprawie zastosowań diagnostycznych i praktycznych zaleca się kontakt z autorem. Jest to sytuacja korzystniejsza niż w przypadku oryginału: Internet Addiction Test Kimberly Young jest dystrybuowany odpłatnie przez wydawnictwo komercyjne.

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Do stawiania diagnozy uzależnienia – narzędzie jest przesiewowe, a uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką w obowiązujących klasyfikacjach
•Gdy chcesz zmierzyć czas korzystania z sieci lub intensywność jej używania: test mierzy objawy, a jego korelacja z czasem online jest słaba (0,28)
•Gdy interesuje Cię konkretna aktywność online – granie, media społecznościowe, zakupy czy pornografia – do tego służą narzędzia swoiste, na przykład IGDS9-SF czy BSMAS
•Do orzekania w kontekstach o wysokiej stawce (opinie, decyzje wychowawcze, postępowania), gdzie badany ma motywację do zaniżania odpowiedzi
•U dzieci młodszych niż nastolatki: walidacja obejmowała młodzież i dorosłych użytkowników Internetu
•Gdy potrzebujesz wskazać, który obszar objawów dominuje – test daje wyłącznie wynik ogólny

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Problematyczne używanie Internetu a nasilenie objawów lęku i depresji u młodych dorosłych
Samotność i wsparcie społeczne a problematyczne używanie Internetu wśród studentów
Internet jako strategia radzenia sobie ze stresem: związek TPUI22 z Mini-COPE
Cechy osobowości a problematyczne używanie Internetu w modelu Wielkiej Piątki
Problematyczne używanie Internetu a jakość snu i senność dzienna u młodzieży
Rozpowszechnienie problematycznego używania Internetu wśród uczniów szkół średnich
Samoocena i lęk społeczny jako predyktory problematycznego korzystania z sieci
Problematyczne używanie Internetu a funkcjonowanie w relacjach rodzinnych nastolatków

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Walidacja polskiej wersji

Badanie online przeprowadzone w latach 2006-2007 na próbie 6119 użytkowników Internetu wykazało strukturę jednoczynnikową (wartość własna 9,0; 41% wyjaśnionej wariancji; ładunki pozycji 0,42-0,73) oraz bardzo wysoką rzetelność: alfa Cronbacha 0,93, rzetelność połówkowa 0,95, korelacja międzypołówkowa 0,91 i moc dyskryminacyjna pozycji od 0,40 do 0,70. Wynik testu korelował silnie ze spostrzeganymi negatywnymi skutkami używania Internetu (0,78) i z oczekiwaniem kompensacji braków (0,68), a jedynie słabo z dobowym czasem aktywności online (0,28).

źródło

Rozpowszechnienie wśród polskiej młodzieży

Badania autora adaptacji wśród polskiej młodzieży w wieku 15-19 lat wskazują, że problematyczne używanie Internetu dotyczy około 2% badanych, a około 13% należy do grupy ryzyka. Publikacja z 2012 roku poświęcona jest szczegółowemu opisowi symptomów i metody diagnozy zjawiska w tej grupie wiekowej.

źródło

Struktura objawowa konstruktu

Autor adaptacji wyróżnia siedem grup objawów problematycznego używania Internetu: trudności z samokontrolą, obsesyjne zaabsorbowanie i zmiany nastroju, utratę satysfakcji, narastanie szkód i konfliktów, zaniedbywanie innych aktywności i relacji, ucieczkę w Internet od stresu oraz psychologiczną obronę nałogu. Podział ten ma znaczenie treściowe i interpretacyjne, ale nie przekłada się na podskale – analiza czynnikowa wskazuje na jeden wymiar ogólny.

źródło

Zastosowania w badaniach nad emocjami

Narzędzie jest wykorzystywane w polskich badaniach nad emocjonalnymi uwarunkowaniami korzystania z sieci, między innymi nad związkiem sposobu wyrażania gniewu z problematycznym używaniem Internetu. W badaniach wtórnych uzyskiwano zgodność wewnętrzną rzędu 0,90, a więc nieco niższą niż w walidacji, lecz nadal bardzo dobrą.

źródło

Miejsce narzędzia wśród metod przesiewowych

Przeglądy narzędzi do przesiewowej oceny problematycznego używania Internetu wśród młodzieży i młodych dorosłych wskazują TPUI22 jako jedną z najlepiej udokumentowanych polskich metod w tym obszarze, obok narzędzi swoistych dla poszczególnych aktywności online. Przeglądy podkreślają jednocześnie potrzebę ostrożności przy wyznaczaniu progów ryzyka i przy przekładaniu wyników przesiewowych na rozpoznania.

źródło

Podobne narzędzia

IGDS9-SF (Skala Zaburzenia Grania w Gry Internetowe)
Dotyczy wyłącznie grania w gry i jest oparta na dziewięciu kryteriach diagnostycznych z klasyfikacji, podczas gdy TPUI22 opisuje korzystanie z Internetu w ogóle, bez różnicowania aktywności.
BSMAS (Skala Uzależnienia od Mediów Społecznościowych)
Bardzo krótka, sześciopozycyjna miara odnosząca się wyłącznie do mediów społecznościowych, zbudowana wokół sześciu komponentów uzależnienia. Węższa zakresowo, ale trafniejsza, gdy problem dotyczy konkretnie serwisów społecznościowych.
MPPUS-10 (Skala Problematycznego Używania Telefonu Komórkowego)
Dotyczy urządzenia, a nie medium: opisuje problematyczne korzystanie ze smartfona, co dziś częściowo pokrywa się z korzystaniem z Internetu, ale obejmuje też inne zachowania, jak kompulsywne sprawdzanie telefonu.
KBUTK (Kwestionariusz do Badania Uzależnienia od Telefonu Komórkowego)
Polskie narzędzie o czterowymiarowej strukturze, odnoszące się do różnych funkcji telefonu. Daje profil wymiarów, czego TPUI22 nie oferuje.
FoMO (Skala Lęku przed Odłączeniem)
Mierzy obawę przed pominięciem i wykluczeniem z tego, co dzieje się online, czyli jeden z mechanizmów napędzających nadmierne korzystanie z sieci, a nie same objawy problematycznego używania. Dobre uzupełnienie w modelach wyjaśniających.

Bibliografia

Poprawa, R. (2011). Test problematycznego używania Internetu. Adaptacja i ocena psychometryczna Internet Addiction Test K. Young. Przegląd Psychologiczny, 54(2), 193-216.
Poprawa, R. (2012). Problematyczne używanie internetu – symptomy i metoda diagnozy. Badania wśród dorastającej młodzieży. Psychologia Jakości Życia, 11(1), 57-82.
Young, K. S. (1998). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology and Behavior, 1(3), 237-244.
Jarczyńska, J. (2015). Problematyczne używanie Internetu przez młodzież i młodych dorosłych – przegląd narzędzi do przesiewowej oceny tego zjawiska. Przegląd Pedagogiczny, 1, 119-136.

Źródła

Uwagi

arkusz w aneksie artykułu: do sprawdzenia w pełnym tekście Poprawy (2011). Liczby z przeglądu OA Jarczyńskiej (2015, Przegląd Pedagogiczny: 22 pozycje, zakres 0-110, N=6119, alfa 0,93, rzetelność połówkowa 0,95, korelacja międzypołówkowa 0,91, moc dyskryminacyjna pozycji 0,40-0,70) oraz artykułu OA Dudziak i Sitarczyk (2022, Polskie Forum Psychologiczne: skala odpowiedzi 0-5, alfa 0,90). Rozbieżność alfa 0,93 (walidacja Poprawy) vs 0,90 (badanie wtórne) – oba warianty podane. Wpis powstał z rozbicia dawnego stubu "pum" na konkretne narzędzia.

Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-18.

TPUI22

Uzależnienia, sen i odżywianie

wpis pełny

Test Problematycznego Używania Internetu

Internet Addiction Test (IAT)

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: K. Young (1998)
Polska adaptacja: R. Poprawa (2011)
Grupa docelowa: młodzież i dorośli użytkownicy Internetu (walidacja online na szerokiej próbie użytkowników)
Czas badania: ok. 5-10 minut (22 pozycje)
Procedura: samoopis; indywidualnie lub grupowo (także online)

Co bada ten test

Typowe zastosowanie

Wymiary i podskale

Wynik ogólny (nasilenie problematycznego używania Internetu)22 pozycjizakres 0–110
Jedyny interpretowany wskaźnik. Analiza czynnikowa wykazała strukturę jednoczynnikową (wartość własna 9,0; 41% wyjaśnionej wariancji; ładunki pozycji od 0,42 do 0,73), więc mimo zróżnicowanej treści stwierdzeń nie wyodrębnia się podskal. Wynik powstaje z sumy ocen wszystkich 22 stwierdzeń. Zgodność wewnętrzna w walidacji: 0,93, przy rzetelności połówkowej 0,95 i korelacji międzypołówkowej 0,91. Wyższy wynik oznacza silniejsze nałogowe uwikłanie w korzystanie z sieci i więcej potwierdzonych objawów.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Dwadzieścia dwa stwierdzenia opisujące konkretne zachowania, myśli i odczucia związane z korzystaniem z Internetu. Treściowo obejmują siedem grup objawów: trudności z samokontrolą korzystania, obsesyjne zaabsorbowanie siecią i związane z nim zmiany nastroju, utratę satysfakcji z korzystania, narastanie szkód i konfliktów z otoczeniem, zaniedbywanie innych aktywności i relacji, używanie Internetu jako ucieczki od stresu i trudnych emocji oraz psychologiczną obronę nałogu, czyli zaprzeczanie i usprawiedliwianie. Wszystkie stwierdzenia sformułowane są w kierunku objawowym, a analizy nie wskazują na obecność pozycji odwróconych, choć nie zostało to jednoznacznie potwierdzone w dostępnych źródłach otwartych. Moc dyskryminacyjna pozycji mieści się w przedziale 0,40-0,70.
Skala odpowiedzi: Sześciostopniowa skala częstości od 0 do 5, z etykietami: 0 – nigdy, 1 – sporadycznie, 2 – rzadko, 3 – czasami, 4 – często, 5 – zawsze. Sześć stopni i punkt zerowy są tu istotne: pozwalają odróżnić osoby, u których dany objaw w ogóle nie występuje, od tych, u których pojawia się okazjonalnie, co przy skalach bez zera bywa zamazane. Badany ocenia, jak często zachowuje się lub czuje w opisany sposób. Wypełnienie zajmuje 5-10 minut, badanie można prowadzić indywidualnie, grupowo i online – tak też przeprowadzono walidację.
Normy i interpretacja: W dostępnych źródłach otwartych nie opublikowano tabel norm dla polskiej wersji, a wynik traktuje się przede wszystkim jako zmienną ciągłą w przedziale od 0 do 110 punktów. Interpretacja opiera się na porównaniu ze średnimi grup badanych oraz na progach ryzyka omawianych w literaturze. Własne badania autora adaptacji wśród polskiej młodzieży w wieku 15-19 lat wskazały, że problematyczne używanie Internetu dotyczy około 2% badanych, a około 13% znajduje się w grupie ryzyka. Progi punktowe wyznaczające te grupy pojawiają się w literaturze wtórnej, ale wymagają potwierdzenia w publikacji źródłowej i nie są tu podawane. Narzędzie jest z założenia przesiewowe: wysoki wynik oznacza nasilenie objawów wymagające pogłębionej rozmowy, a nie rozpoznanie zaburzenia – tym bardziej że uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką w obowiązujących klasyfikacjach.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Darmowy do celów naukowych, z pełnym tekstem artykułu adaptacyjnego dostępnym w otwartym repozytorium – wystarczy cytowanie autora
•Bardzo wysoka rzetelność potwierdzona na wyjątkowo dużej próbie: alfa 0,93 przy N = 6119, rzetelność połówkowa 0,95
•Mierzy objawy, a nie czas spędzany w sieci, dzięki czemu nie myli intensywnego korzystania zawodowego z zachowaniem nałogowym
•Ostrożna, niestygmatyzująca terminologia: problematyczne używanie zamiast uzależnienia, co odpowiada aktualnemu stanowi wiedzy i klasyfikacji
•Prosta struktura jednoczynnikowa i jeden wynik, wygodne w analizach statystycznych
•Bardzo dobra trafność zbieżna: silne korelacje ze spostrzeganymi negatywnymi skutkami korzystania z sieci (0,78) i z oczekiwaniem kompensacji braków (0,68)

Ograniczenia

•Brak opublikowanych norm i jednoznacznie potwierdzonych punktów odcięcia w źródłach otwartych – interpretacja pojedynczego wyniku jest utrudniona
•Narzędzie przesiewowe: nie służy do diagnozy, a uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką klasyfikacyjną
•Walidacja opierała się na badaniu online z próbą samodobierającą się, co mogło przesunąć rozkład wyników w stronę osób intensywnie korzystających z sieci
•Pochodzi z adaptacji narzędzia z 1998 roku, gdy Internet miał zupełnie inny charakter niż dziś – nie różnicuje aktywności, więc nie odróżnia problemów z mediami społecznościowymi, grami i pornografią
•Jeden wynik ogólny nie pokazuje, która grupa objawów dominuje, mimo że treściowo test obejmuje siedem różnych obszarów
•Samoopis dotyczący zachowań ocenianych społecznie negatywnie jest podatny na zaniżanie, zwłaszcza w badaniach szkolnych

Budowa

Liczba pozycji: 22
Format odpowiedzi: skala 6-stopniowa: 0 – nigdy, 1 – sporadycznie, 2 – rzadko, 3 – czasami, 4 – często, 5 – zawsze
Wersje: TPUI22 (22 pozycje); na bazie TPUI Poprawa opracował później także Test Korzystania z Internetu (TKI, wersja skrócona TKI23)

Obliczanie wyników

Metoda: suma ocen 22 stwierdzeń; im wyższy wynik, tym silniejsze nałogowe uwikłanie w Internet i więcej potwierdzonych symptomów PUI
Zakres wyniku: 0–110
Pozycje odwrócone: brak danych (do weryfikacji)
Uwagi: DO WERYFIKACJI: brak potwierdzenia w dostępnych źródłach OA, czy test zawiera pozycje odwrócone (struktura jednoczynnikowa i sposób liczenia sugerują brak, ale wymaga potwierdzenia w artykule źródłowym Poprawy 2011); punkty odcięcia dla grup ryzyka spotykane w literaturze wtórnej wymagają potwierdzenia w publikacji źródłowej

Jak policzyć wynik

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Typ norm: brak opublikowanych norm w dostępnych źródłach OA; interpretacja na podstawie sumy punktów (wynik ciągły)
Interpretacja: im wyższy wynik (0-110), tym silniejsze symptomy problematycznego używania Internetu
Próba normalizacyjna: badania walidacyjne online 2006/2007, N=6119 użytkowników Internetu

Psychometria

Alfa Cronbacha: 0,93
Trafność: analiza czynnikowa: struktura jednoczynnikowa (wartość własna 9,0; 41% wariancji; ładunki 0,42-0,73); trafność zbieżna: korelacje z Kwestionariuszem Efektów Używania Internetu – spostrzegane negatywne skutki r=0,78, oczekiwana kompensacja braków r=0,68, oczekiwana rozrywka/poprawa nastroju r=0,59; korelacja z dobowym czasem aktywności online r=0,28 (p<0,001)

Dostępność

Typ: Darmowy
Wydawca / źródło: narzędzie akademickie R. Poprawy (Uniwersytet Wrocławski); artykuł źródłowy: Przegląd Psychologiczny 2011; pełny tekst adaptacji dostępny na profilu autora w ResearchGate
Zgoda autora / licencja: wykorzystanie w badaniach naukowych z cytowaniem Poprawy (2011); kontakt z autorem w sprawie zastosowań diagnostycznych

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: Internet Addiction Test (IAT; Polish adaptation: Test of Problematic Internet Use, TPUI22)
Construct: problematic Internet use (PIU): excessive involvement in Internet use with features of addictive behavior, generating psychological, social, and health problems; the adaptation's author deliberately replaced the term 'Internet addiction' with the less stigmatizing 'problematic use'
Target group: adolescent and adult Internet users (online validation on a large user sample)
Response format: 6-point scale: 0 = never, 1 = sporadically, 2 = rarely, 3 = sometimes, 4 = often, 5 = always
Scoring: sum of ratings of the 22 statements; total score range 0-110; the higher the score, the stronger the addictive involvement in the Internet and the more confirmed PIU symptoms
Norms / interpretation: no published norms in available open-access sources; interpretation based on the total score (continuous score) – the higher the score (0-110), the stronger the symptoms of problematic Internet use
Normative sample: online validation studies 2006/2007, N = 6,119 Internet users
Procedure: self-report; individual or group administration (also online)
Administration time: approx. 5-10 minutes (22 items)
Notes: Single-factor structure (eigenvalue 9.0; 41% of variance; loadings 0.42-0.73); convergent validity: correlations with perceived negative consequences r = 0.78 and daily online activity time r = 0.28. Alpha discrepancy: 0.93 (Poprawa's validation; split-half reliability 0.95) vs 0.90 (a secondary study) – both reported. [TO VERIFY]: whether the test contains reverse-scored items (the single-factor structure and scoring suggest none) and cut-off scores for risk groups found in secondary literature – confirmation needed in the source publication (Poprawa, 2011). The entry was created by splitting the former 'pum' stub into specific instruments.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Wersja oryginalna (EN)

Artykuł źródłowy: https://doi.org/10.1089/cpb.1998.1.237
Dostępność wersji EN: komercyjny (wydawca) – oryginalny Internet Addiction Test K. Young dystrybuowany odpłatnie przez wydawnictwo Stoelting; brak oficjalnego publicznego arkusza EN

Podgląd arkusza

Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.

Jak opisać w pracy dyplomowej

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Do stawiania diagnozy uzależnienia – narzędzie jest przesiewowe, a uzależnienie od Internetu nie jest odrębną jednostką w obowiązujących klasyfikacjach
•Gdy chcesz zmierzyć czas korzystania z sieci lub intensywność jej używania: test mierzy objawy, a jego korelacja z czasem online jest słaba (0,28)
•Gdy interesuje Cię konkretna aktywność online – granie, media społecznościowe, zakupy czy pornografia – do tego służą narzędzia swoiste, na przykład IGDS9-SF czy BSMAS
•Do orzekania w kontekstach o wysokiej stawce (opinie, decyzje wychowawcze, postępowania), gdzie badany ma motywację do zaniżania odpowiedzi
•U dzieci młodszych niż nastolatki: walidacja obejmowała młodzież i dorosłych użytkowników Internetu
•Gdy potrzebujesz wskazać, który obszar objawów dominuje – test daje wyłącznie wynik ogólny

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Problematyczne używanie Internetu a nasilenie objawów lęku i depresji u młodych dorosłych
Samotność i wsparcie społeczne a problematyczne używanie Internetu wśród studentów
Internet jako strategia radzenia sobie ze stresem: związek TPUI22 z Mini-COPE
Cechy osobowości a problematyczne używanie Internetu w modelu Wielkiej Piątki
Problematyczne używanie Internetu a jakość snu i senność dzienna u młodzieży
Rozpowszechnienie problematycznego używania Internetu wśród uczniów szkół średnich
Samoocena i lęk społeczny jako predyktory problematycznego korzystania z sieci
Problematyczne używanie Internetu a funkcjonowanie w relacjach rodzinnych nastolatków

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Walidacja polskiej wersji

źródło

Rozpowszechnienie wśród polskiej młodzieży

źródło

Struktura objawowa konstruktu

źródło

Zastosowania w badaniach nad emocjami

źródło

Miejsce narzędzia wśród metod przesiewowych

źródło

Podobne narzędzia

IGDS9-SF (Skala Zaburzenia Grania w Gry Internetowe)
Dotyczy wyłącznie grania w gry i jest oparta na dziewięciu kryteriach diagnostycznych z klasyfikacji, podczas gdy TPUI22 opisuje korzystanie z Internetu w ogóle, bez różnicowania aktywności.
BSMAS (Skala Uzależnienia od Mediów Społecznościowych)
Bardzo krótka, sześciopozycyjna miara odnosząca się wyłącznie do mediów społecznościowych, zbudowana wokół sześciu komponentów uzależnienia. Węższa zakresowo, ale trafniejsza, gdy problem dotyczy konkretnie serwisów społecznościowych.
MPPUS-10 (Skala Problematycznego Używania Telefonu Komórkowego)
Dotyczy urządzenia, a nie medium: opisuje problematyczne korzystanie ze smartfona, co dziś częściowo pokrywa się z korzystaniem z Internetu, ale obejmuje też inne zachowania, jak kompulsywne sprawdzanie telefonu.
KBUTK (Kwestionariusz do Badania Uzależnienia od Telefonu Komórkowego)
Polskie narzędzie o czterowymiarowej strukturze, odnoszące się do różnych funkcji telefonu. Daje profil wymiarów, czego TPUI22 nie oferuje.
FoMO (Skala Lęku przed Odłączeniem)
Mierzy obawę przed pominięciem i wykluczeniem z tego, co dzieje się online, czyli jeden z mechanizmów napędzających nadmierne korzystanie z sieci, a nie same objawy problematycznego używania. Dobre uzupełnienie w modelach wyjaśniających.

Bibliografia

Poprawa, R. (2011). Test problematycznego używania Internetu. Adaptacja i ocena psychometryczna Internet Addiction Test K. Young. Przegląd Psychologiczny, 54(2), 193-216.
Poprawa, R. (2012). Problematyczne używanie internetu – symptomy i metoda diagnozy. Badania wśród dorastającej młodzieży. Psychologia Jakości Życia, 11(1), 57-82.
Young, K. S. (1998). Internet addiction: The emergence of a new clinical disorder. CyberPsychology and Behavior, 1(3), 237-244.
Jarczyńska, J. (2015). Problematyczne używanie Internetu przez młodzież i młodych dorosłych – przegląd narzędzi do przesiewowej oceny tego zjawiska. Przegląd Pedagogiczny, 1, 119-136.