Skala FOMO z badań FOMO. Polacy a lęk przed odłączeniem (UW)
FOMO (fear of missing out) – lęk przed odłączeniem/pominięciem doświadczeń, w których uczestniczą inni (definicja za Przybylskim, 2013)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- zespół pod kier. Anny Jupowicz-Ginalskiej (UW), na podstawie skali Przybylskiego (2018)
- Grupa docelowa
- polscy internauci w wieku 15+ (badania sondażowe)
Co bada ten test
Najpierw rzecz, która decyduje o poprawności całego opisu metodologicznego: w Polsce nie istnieje recenzowana walidacja skali FOMO Przybylskiego (stan 2026-07). To, co w praktyce nazywa się „polską skalą FOMO", to dziesięć pozycji oryginalnej Fear of Missing Out Scale (Przybylski, Murayama, DeHaan, Gladwell, 2013) przetłumaczonych na potrzeby cyklu badań Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem Anny Jupowicz-Ginalskiej, publikowanych od 2018 roku pod tytułem „FOMO. Polacy a lęk przed odłączeniem". Ten wpis opisuje właśnie ten sposób pomiaru.
Mierzonym zjawiskiem jest FOMO, czyli, za definicją Przybylskiego, wszechogarniająca obawa, że inni ludzie przeżywają bardzo satysfakcjonujące doświadczenia, w których ja nie uczestniczę. Charakterystyczne dla tego konstruktu jest połączenie dwóch elementów: lęku przed pominięciem oraz przymusu ciągłego sprawdzania, co robią inni. Drugi element sprawia, że FOMO opisuje się w kategoriach bliskich uzależnieniom behawioralnym, a raporty UW pokazują je jako zjawisko towarzyszące codziennym sytuacjom: w drodze do pracy, w teatrze, w kościele, przy rodzinnym stole i tuż przed snem.
Skala jest jednowymiarowa: dziesięć stwierdzeń, jeden wynik. W badaniach UW respondenci oceniali zgodność z każdym stwierdzeniem na pięciopunktowej skali Likerta, gdzie 0 oznaczało „w ogóle nieprawdziwe", a 4 „całkowicie prawdziwe". Wyniki przekształcano na indeks FOMO w zakresie od 0 do 100.
Kluczowe zastrzeżenie interpretacyjne dotyczy progów. Poziomy niski, średni i wysoki nie są punktami odcięcia w sensie psychometrycznym ani normami populacyjnymi. Wyznaczono je przez analizę odchyleń standardowych w konkretnej próbie: wynik równy lub większy od jednego odchylenia powyżej średniej uznano za wysokie FOMO (zakres indeksu 60-100), a równy lub mniejszy od jednego odchylenia poniżej średniej za niskie FOMO (0-20). Takie progi są relatywne wobec próby: przy innym rozkładzie wyników przesuną się. Stwierdzenie, że ktoś ma „wysokie FOMO", oznacza więc tylko, że wypadł wysoko na tle konkretnej próby polskich internautów z danego roku, a nie że przekroczył ustalony próg kliniczny.
Do dyspozycji jest natomiast rzecz cenna: dane z reprezentatywnych badań kwotowych na dużych próbach, publikowane bezpłatnie w kolejnych raportach (2018, 2019, 2021, 2022).
Typowe zastosowanie
Główne zastosowanie to badania sondażowe nad korzystaniem z mediów społecznościowych, dobrostanem cyfrowym i problematycznym używaniem internetu. Cykl raportów UW obejmuje cztery edycje (2018, 2019, 2021 i 2022) i jest w Polsce podstawowym źródłem danych o rozpowszechnieniu zjawiska oraz o jego korelatach demograficznych i behawioralnych. Drugie zastosowanie to prace dyplomowe i badania studenckie. Skala jest krótka, darmowa i dobrze rozpoznawalna, więc pojawia się często – niestety zwykle z adnotacją „w polskiej adaptacji" bez wskazania, czyjej. Uczciwym rozwiązaniem jest napisanie wprost, że użyto własnego tłumaczenia dziesięciu pozycji Przybylskiego albo brzmienia stosowanego w raportach UW, oraz zaraportowanie rzetelności na własnej próbie. Trzecie zastosowanie to profilaktyka i edukacja medialna. Dane z raportów wykorzystują między innymi instytucje publiczne (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, NASK) oraz placówki oświatowe przy projektowaniu zajęć o higienie cyfrowej. W badaniach naukowych FOMO występuje najczęściej jako zmienna pośrednicząca między intensywnością korzystania z mediów społecznościowych a objawami lęku i depresji, albo jako korelat problematycznego używania telefonu.
Wymiary i podskale
Wynik ogólny skali FOMO (10 pozycji)10 pozycjizakres 0–4
Skala Przybylskiego i współpracowników jest jednowymiarowa: dziesięć stwierdzeń tworzy jeden wskaźnik nasilenia lęku przed pominięciem. W badaniu UW z 2019 roku (N = 1066) zgodność wewnętrzna polskiej wersji tych pozycji wyniosła alfa Cronbacha 0,92, co autorzy raportu określają jako dobrą spójność wewnętrzną. Uwaga: wysoka alfa świadczy o jednorodności pozycji, ale nie zastępuje walidacji – nie przeprowadzono opublikowanej analizy czynnikowej ani badań trafności polskiej wersji DO WERYFIKACJI.
Indeks FOMO (0-100) i trzy poziomy natężeniazakres 0–100
Na podstawie wyników skali obliczano indeks FOMO: całkowity wynik zestawu przekształcony liniowo do zakresu 0-100. Poziomy natężenia wyznaczono analizą odchyleń standardowych: wysokie FOMO to wyniki równe lub większe od plus jednego odchylenia standardowego (zakres indeksu 60-100), niskie FOMO to wyniki równe lub mniejsze od minus jednego odchylenia (0-20), a średnie FOMO mieści się między nimi. Są to progi relatywne wobec badanej próby, a nie normy populacyjne ani punkty odcięcia o znaczeniu diagnostycznym.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dziesięć stwierdzeń opisujących obawę przed pominięciem doświadczeń, w których uczestniczą inni, oraz potrzebę bieżącego orientowania się w tym, co robią znajomi. Pozycje pochodzą z oryginalnej Fear of Missing Out Scale opracowanej i zweryfikowanej przez Przybylskiego, Murayamę, DeHaana i Gladwella (2013, Computers in Human Behavior, 29). Nie ma pozycji odwróconych ani kontrolnych. W badaniach UW blok dziesięciu pytań stanowiących skalę FOMO był tylko jednym z elementów bardzo obszernej ankiety, obejmującej blisko 500 pytań szczegółowych. Poza skalą FOMO w kwestionariuszu znalazły się między innymi The Internet Addiction Test Kimberly Young, Social Media Engagement Questionnaire, Generic Scale of Phubbing Chotpitayasunondha i Douglas (15 pozycji, skala siedmiostopniowa), Mobile Phone Usage Addiction Scale oraz Nomophobia Questionnaire Yildirima i Correi (20 stwierdzeń, skala siedmiostopniowa). Polskie brzmienie pozycji publikowane jest w raportach UW przy prezentacji wyników szczegółowych. DO WERYFIKACJI: czy tłumaczenie przeszło procedurę tłumaczenia zwrotnego i konsultacji językowej – raporty tego nie opisują.
- Skala odpowiedzi
- W badaniach UW zastosowano pięciopunktową skalę Likerta, na której 0 oznacza „w ogóle nieprawdziwe", a 4 „całkowicie prawdziwe". To istotna różnica wobec oryginału anglojęzycznego, w którym punktacja biegnie od 1 („not at all true of me") do 5 („extremely true of me"). Sam rozkład odpowiedzi jest równoważny, ale zakresy wyników surowych już nie, więc porównywanie średnich surowych z badaniami anglojęzycznymi bez przeliczenia jest błędem. Badanie prowadzono metodą CAWI, czyli wspomaganego komputerowo wywiadu internetowego, na panelu badawczym Ariadna. Kwestionariusz był bardzo długi (blisko 500 pytań szczegółowych, z czego około 475 w formacie Likerta), co przy pomiarze online rodzi ryzyko zmęczenia respondentów i mechanicznego odpowiadania w dalszych blokach.
- Normy i interpretacja
- Narzędzie nie ma norm w rozumieniu psychometrycznym: nie ma tabel przeliczeniowych, stenów ani punktów odcięcia zwalidowanych wobec kryterium zewnętrznego. To, co bywa mylnie brane za normy, to trzy poziomy natężenia wyznaczone przez analizę odchyleń standardowych indeksu w danej próbie: wysokie FOMO dla wyników co najmniej jedno odchylenie powyżej średniej (indeks 60-100), niskie dla wyników co najmniej jedno odchylenie poniżej (0-20), średnie pomiędzy. Ta sama zasada posłużyła autorom do wyznaczenia poziomów dla pozostałych narzędzi w badaniu (uzależnienia od internetu, phubbingu, nomofobii). Konsekwencja jest prosta i często pomijana: z definicji do grupy wysokiej trafia mniej więcej stała część próby, niezależnie od tego, jak nasilone jest zjawisko. Odsetek osób z wysokim FOMO raportowany w kolejnych edycjach (od kilkunastu do siedemnastu procent) opisuje przede wszystkim kształt rozkładu, a nie bezwzględne rozpowszechnienie problemu. Do porównań między latami dane te nadają się z tym samym zastrzeżeniem. Jako punkt odniesienia dla własnego badania można wykorzystać opublikowane rozkłady z raportów UW, pamiętając, że dotyczą one polskich internautów w wieku 15 lat i więcej, badanych metodą CAWI na panelu internetowym.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo krótka i darmowa: dziesięć pozycji, kilka minut, łatwa do włączenia do dowolnej baterii
- •Oparta na najczęściej stosowanym na świecie narzędziu do pomiaru FOMO (Przybylski i in., 2013), co ułatwia porównania międzynarodowe
- •Wysoka zgodność wewnętrzna polskiej wersji pozycji: alfa Cronbacha 0,92 w próbie 1066 polskich internautów (raport UW 2019)
- •Dostępne bezpłatnie raporty z czterech edycji badań (2018, 2019, 2021, 2022) z rozkładami wyników w dużych próbach kwotowych
- •Próby dobierane kwotowo według reprezentacji w populacji polskich internautów pod względem płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania
- •Skala jednowymiarowa, więc interpretacja jest prosta i nie wymaga analizy profilowej
- •Bogaty kontekst: w tych samych badaniach zebrano dane z IAT, SMEQ, GSP, MPUAS i NMP-Q, co pozwala odnosić własne wyniki do szerszego obrazu zachowań cyfrowych
Ograniczenia
- •Brak recenzowanej polskiej walidacji skali FOMO Przybylskiego (stan 2026-07): nie opublikowano analizy czynnikowej ani badań trafności polskiej wersji
- •Jedyna znaleziona próba adaptacji to badanie pilotażowe przedstawione jako plakat konferencyjny (Jarmakowska-Kostrzanowska, Kłobukowska, 2022), a nie recenzowany artykuł – można je traktować jako trop, nie jako źródło
- •Brak norm i brak zwalidowanych punktów odcięcia; poziomy niski, średni i wysoki wyznaczono przez odchylenia standardowe w konkretnej próbie, więc są względne i przesuwają się wraz ze zmianą rozkładu
- •Odsetki osób z wysokim FOMO raportowane w kolejnych edycjach są w dużej mierze konsekwencją przyjętej metody klasyfikacji, a nie bezwzględnym wskaźnikiem rozpowszechnienia zjawiska
- •Raporty UW nie są recenzowanymi artykułami naukowymi, tylko opracowaniami popularyzatorsko-badawczymi; nie zawierają pełnej dokumentacji psychometrycznej
- •Format odpowiedzi w wersji polskiej (0-4) różni się od oryginału anglojęzycznego (1-5), więc surowych średnich nie da się porównywać bez przeliczenia
- •Badania prowadzono metodą CAWI na panelu internetowym, więc dotyczą wyłącznie internautów i nie opisują populacji ogólnej; osoby niekorzystające z sieci są z definicji poza próbą, co przy tym konkretnym konstrukcie ma znaczenie
- •Kwestionariusz liczył blisko 500 pytań szczegółowych, co przy badaniu online rodzi ryzyko zmęczenia respondentów i obniżonej jakości danych w dalszych blokach
- •Nazwa „skala FOMO" bywa używana w polskim piśmiennictwie do co najmniej dwóch różnych narzędzi; prace cytujące „polską adaptację" bez podania autora są w praktyce nieweryfikowalne
- •[DO WERYFIKACJI]: czy tłumaczenie stosowane w raportach UW przeszło procedurę tłumaczenia zwrotnego oraz czy istnieje stabilność bezwzględna polskiej wersji
Budowa
- Liczba pozycji
- 10
- Format odpowiedzi
- 10 stwierdzeń na skali 5-punktowej od 0 (w ogóle nieprawdziwe) do 4 (całkowicie prawdziwe)
Obliczanie wyników
- Metoda
- wynik całkowity rekodowany liniowo na indeks FOMO w skali od 0 do 100
- Zakres wyniku
- 0–100
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
Jak policzyć wynik
Krok 1: ustal i opisz format odpowiedzi. W badaniach UW jest to skala 0-4 (0 – w ogóle nieprawdziwe, 4 – całkowicie prawdziwe), w oryginale anglojęzycznym 1-5. Wybór formatu przesądza o zakresie wyniku surowego i o porównywalności z literaturą.
Krok 2: policz wynik surowy jako sumę lub średnią dziesięciu pozycji. Nie ma pozycji odwróconych, więc nic nie rekodujesz. Przy formacie 0-4 średnia mieści się w przedziale 0-4, a suma 0-40.
Krok 3: jeśli chcesz odtworzyć indeks stosowany w raportach UW, przekształć wynik całkowity liniowo do zakresu 0-100. Opisz to przekształcenie w metodologii, bo bez tego czytelnik nie odtworzy Twoich liczb.
Krok 4: jeśli klasyfikujesz badanych na poziomy, zrób to jawnie przez odchylenia standardowe własnej próby (wysoki: co najmniej plus jedno odchylenie; niski: co najmniej minus jedno) i napisz wprost, że są to progi relatywne. Nie przenoś zakresów 60-100 i 0-20 z raportów UW do własnej próby jako gotowych progów – zostały wyznaczone na innym rozkładzie.
Krok 5: policz alfę Cronbacha na własnej próbie i zaraportuj ją obok wartości z raportu UW (0,92, N = 1066). W pracach z małymi próbami studenckimi wartość ta bywa wyraźnie niższa i jest to informacja, którą trzeba podać.
Krok 6: jeśli Twoja hipoteza dotyczy związku FOMO z inną zmienną, pracuj na wyniku ciągłym, a nie na trzech kategoriach. Dychotomizacja lub trychotomizacja zmiennej ciągłej traci informację i obniża moc testu.
Krok 7: nie interpretuj indywidualnego wyniku jako rozpoznania. Nie istnieje próg, powyżej którego można mówić o zaburzeniu; FOMO nie jest jednostką diagnostyczną w żadnej obowiązującej klasyfikacji.
Normy
- Typ norm
- brak norm psychometrycznych
- Interpretacja
- poziomy wysoki (60-100) i niski (0-20) wyznaczono jako odchylenie o jedno SD od średniej W KONKRETNEJ PRÓBIE badania. To nie są normy psychometryczne, tylko podział opisowy tej jednej próby - odnoszenie do nich wyniku pojedynczej osoby nie jest uprawnione
- Próba normalizacyjna
- panel badawczy Ariadna, technika CAWI, badanie od 24 maja do 10 czerwca 2019, N = 1066, kwoty dobrane wg płci, wieku i wielkości miejscowości
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,92
Dostępność
- Typ
- Darmowy
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- FOMO Scale from the 'FOMO. Poles and the fear of disconnection' studies (University of Warsaw)
- Construct
- FOMO (fear of missing out) – anxiety about being disconnected from or missing experiences that others are taking part in (definition after Przybylski, 2013)
- Target group
- Polish internet users aged 15+ (survey research)
- Notes
- The most likely referent of the entry 'FOMO (Polish scale)' is the University of Warsaw (WDIB) research by A. Jupowicz-Ginalska's team, using a FOMO index based on Przybylski's scale (2013; original: 10 items, 5-point scale); reports free of charge. OA search (2026-07): no peer-reviewed validation article of the Polish version of Przybylski's FoMOs was found – there is only an unpublished pilot report on ResearchGate (Jarmakowska-Kostrzanowska, Klobukowska, 2022 – a lead, not a source) and an OA validation of a DIFFERENT FOMO scale (Roberts and David, 8 items, 7-point scale) in Journal of Modern Science 2024 (DOI 10.13166/jms/192286) – a different instrument than the target entry. Questionnaire sheet in the OA article appendix: NO. [TO VERIFY]: no Polish OA validation (as of 2026-07); number of items, response format and psychometrics of the scale used in the UW reports.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
Najważniejsza wskazówka dotyczy cytowania. Nie pisz „skala FOMO w polskiej adaptacji" bez nazwiska. Jeśli używasz brzmienia z raportów UW, napisz: dziesięć pozycji Fear of Missing Out Scale (Przybylski, Murayama, DeHaan, Gladwell, 2013) w tłumaczeniu zastosowanym w badaniach „FOMO. Polacy a lęk przed odłączeniem" (Jupowicz-Ginalska i in.), i podaj konkretny raport z rokiem. Jeśli tłumaczysz sam, opisz procedurę: dwa niezależne tłumaczenia, uzgodnienie, tłumaczenie zwrotne, pilotaż zrozumiałości.
W ograniczeniach pracy napisz wprost, że polska wersja nie ma opublikowanej walidacji i że wyniki mają charakter wstępny. To nie osłabia pracy, tylko pokazuje, że rozumiesz status narzędzia; przemilczenie tej kwestii jest natomiast typowym zarzutem recenzenta.
Zaraportuj: liczbę pozycji, format skali, sposób liczenia wyniku, alfę Cronbacha na własnej próbie, średnią i odchylenie standardowe. Jeśli klasyfikujesz na poziomy, podaj wartości progowe uzyskane w Twojej próbie, a nie przepisane z raportu.
Przy porównaniach z raportami UW pamiętaj o różnicy prób: tam badano polskich internautów w wieku 15 lat i więcej, metodą CAWI, z kwotami według płci, wieku i wielkości miejscowości. Próba studencka zebrana w mediach społecznościowych ma zupełnie inną strukturę i wyższe wyniki są w niej spodziewane niezależnie od hipotezy.
Uwaga na kolizję nazw: w polskim piśmiennictwie pod hasłem pomiaru FOMO pojawiają się różne narzędzia. Sprawdź w każdym cytowanym badaniu, którą skalę faktycznie zastosowano, zanim zestawisz wyniki.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Jako narzędzie diagnostyczne: FOMO nie jest jednostką chorobową w żadnej obowiązującej klasyfikacji, a skala nie ma zwalidowanych punktów odcięcia
- •Gdy praca wymaga narzędzia z opublikowaną polską walidacją i normami: takich danych dla tej skali nie ma (stan 2026-07)
- •Gdy przenosisz zakresy indeksu 60-100 i 0-20 z raportów UW jako gotowe progi do własnej próby: progi te wyznaczono na innym rozkładzie
- •Gdy zamierzasz porównywać surowe średnie z badaniami anglojęzycznymi bez uwzględnienia różnicy formatu odpowiedzi (0-4 wobec 1-5)
- •Gdy chcesz mierzyć uzależnienie od internetu, problematyczne używanie telefonu, nomofobię czy phubbing: to odrębne konstrukty i odrębne narzędzia, użyte zresztą osobno w tych samych badaniach UW
- •Gdy badasz osoby niekorzystające z internetu lub gdy próba ma pochodzić z populacji ogólnej, a nie z populacji internautów
- •Gdy powołujesz się na „polską adaptację" bez możliwości wskazania jej autora i publikacji: to nieweryfikowalne i podważa cały rozdział metodologiczny
- •U dzieci poniżej wieku objętego badaniami UW (15 lat) bez odrębnego sprawdzenia zrozumiałości pozycji
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- FOMO a intensywność korzystania z mediów społecznościowych u młodych dorosłych
- FOMO jako mediator związku między używaniem mediów społecznościowych a nasileniem objawów lękowych
- FOMO a jakość snu i higiena cyfrowa wieczorem
- Wiek jako czynnik różnicujący nasilenie FOMO: replikacja prawidłowości z raportów UW w próbie własnej
- FOMO a poczucie samotności i spostrzegane wsparcie społeczne
- FOMO a samoocena i porównania społeczne w mediach społecznościowych
- Rzetelność i struktura czynnikowa polskiego tłumaczenia skali FOMO: badanie wstępne
- FOMO a problematyczne używanie telefonu komórkowego: analiza wspólnej wariancji dwóch konstruktów
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Sposób pomiaru i konstrukcja indeksu w badaniach UW
W raporcie „FOMO 2019. Polacy a lęk przed odłączeniem" (Jupowicz-Ginalska, Kisilowska, Jasiewicz, Baran, Wysocki, Warszawa 2019) opisano procedurę: jednym z bloków kwestionariusza było 10 pytań stanowiących skalę FOMO opracowaną i zweryfikowaną przez Przybylskiego i współpracowników. Respondenci wskazywali poziom zgodności na pięciopunktowej skali Likerta (0 – w ogóle nieprawdziwe, 4 – całkowicie prawdziwe), a odpowiedzi każdego respondenta dzielono przez 4, czyli maksymalną wartość skali. Po zsumowaniu średnich wartości cząstkowych uzyskano średnie wyniki dla każdego z dziesięciu pytań w zakresie 0-4. Elementy składowe FOMO wykazały dobrą spójność wewnętrzną, alfa Cronbacha 0,92. Następnie opracowano indeks FOMO: całkowity wynik zestawu rekodowany liniowo do zakresu 0-100. Poziomy zidentyfikowano przez analizę odchyleń standardowych: wynik równy lub większy od jednego odchylenia powyżej średniej oznaczał wysokie FOMO (zakres 60-100), a równy lub mniejszy od minus jednego odchylenia – niskie FOMO (0-20).
źródłoMetodologia i próba
Badanie z 2019 roku przeprowadzono po pretestcie z maja 2019 na panelu Ariadna w dniach 24 maja - 10 czerwca 2019, metodą CAWI, na próbie N = 1066. Kwoty dobrano według reprezentacji w populacji polskich internautów pod względem płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Kwestionariusz obejmował blisko 500 pytań szczegółowych. Poza skalą FOMO zastosowano The Internet Addiction Test Kimberly Young, Social Media Engagement Questionnaire, Generic Scale of Phubbing Chotpitayasunondha i Douglas (15 pozycji, skala 1-7), Mobile Phone Usage Addiction Scale oraz Nomophobia Questionnaire Yildirima i Correi (20 stwierdzeń, skala 1-7). Wysoki phubbing odnotowano u 22% badanych (średni 62%, niski 15%), a wysoką nomofobię u 15% (średnia 65%, niska 20%).
źródłoWyniki kolejnych edycji
Cykl obejmuje cztery edycje: 2018, 2019, 2021 i 2022. W 2018 roku za wysoko sfomowanych uznano 17% kobiet i 15% mężczyzn; w 2019 roku odpowiednio 11% kobiet i 17% mężczyzn, przy grupie średnio sfomowanej obejmującej 70% respondentek i 65% respondentów. Poziom FOMO najsilniej różnicował wiek: im starsi respondenci, tym rzadziej wysokie FOMO, przy czym wskaźnik sfomowania średniego utrzymywał się powyżej 60% we wszystkich grupach wieku. Najsilniej sfomowani byli mieszkańcy dużych i wielkich miast (19% w 2019). W raporcie z IV edycji (dane za 2022 rok) wysoki poziom FOMO stwierdzono u 17% badanych, wobec 16% rok wcześniej.
źródłoStatus polskiej adaptacji
Poszukiwania (2026-07) nie wykazały recenzowanego artykułu walidacyjnego polskiej wersji Fear of Missing Out Scale Przybylskiego. Jedynym znalezionym opracowaniem adaptacyjnym jest „Polska adaptacja skali FOMO – badania pilotażowe" (Jarmakowska-Kostrzanowska, Kłobukowska), przedstawione w maju 2022 roku jako plakat konferencyjny i udostępnione w repozytorium ResearchGate. Autorki zaznaczają, że samo przetłumaczenie kwestionariusza nie spełnia wymogów walidacji, a pierwszym jej etapem powinno być sprawdzenie struktury czynnikowej. Materiał należy traktować jako trop, a nie jako źródło danych psychometrycznych.
źródłoOdbiór instytucjonalny badań
Badania nad zjawiskiem FOMO w Polsce prowadzi zespół Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego pod kierunkiem Anny Jupowicz-Ginalskiej, we współpracy z panelem badawczym Ariadna, a przy późniejszych edycjach także z Wydziałem Psychologii UW i ekspertami NASK. Raporty są udostępniane bezpłatnie i wykorzystywane przez instytucje publiczne, w tym Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, jako źródło danych o zachowaniach cyfrowych Polaków. FOMO definiuje się w nich za Przybylskim jako wszechogarniającą obawę, że inni ludzie przeżywają bardzo satysfakcjonujące doświadczenia, w których badany nie uczestniczy.
źródłoPodobne narzędzia
BSMAS (Bergen Social Media Addiction Scale)
Mierzy objawy uzależnienia od mediów społecznościowych według modelu składników uzależnienia, a nie lęk przed pominięciem. Ma opublikowaną polską wersję i jest lepszym wyborem, gdy hipoteza dotyczy uzależnienia, a nie FOMO.
MPPUS (Skala Problemowego Używania Telefonu Komórkowego)
Dotyczy problematycznego korzystania z telefonu jako urządzenia, a nie lęku przed przegapieniem doświadczeń. Konstrukty są skorelowane, ale nie tożsame.
IGDS9-SF (Internet Gaming Disorder Scale – Short Form)
Ukierunkowana wyłącznie na zaburzenie grania w gry internetowe, z pozycjami odpowiadającymi kryteriom diagnostycznym. FOMO jest konstruktem szerszym i nieklinicznym.
Mierzy poczucie samotności, czyli subiektywny deficyt relacji. Częsty korelat FOMO i naturalne uzupełnienie w badaniach nad społecznymi konsekwencjami korzystania z mediów.
SES (Skala Samooceny Rosenberga)
Mierzy globalną samoocenę. W badaniach nad FOMO wykorzystywana jako zmienna wyjaśniająca podatność na porównania społeczne w mediach.
MAAS (Skala Świadomej Obecności)
Mierzy uważność, czyli tendencję do bycia obecnym w chwili bieżącej. W badaniach nad FOMO pojawia się jako zmienna pośrednicząca między stylem przywiązania a nasileniem lęku przed pominięciem.
SOS (Smartphone Orientation Scale) w polskiej adaptacji
Mierzy ogólną orientację użytkownika na smartfon, a nie FOMO. Ma recenzowaną polską adaptację i walidację (Ziębakowska-Cecot, Czerski, Zbroszczyk, Journal of Modern Science 2024) na próbie 725 studentów, z analizą konfirmacyjną i trafnością kryterialną wobec MPPUS-9, DASS-21 i SONKSS-16. Brak wpisu w bazie.
Bibliografia
- Jupowicz-Ginalska, A. i in. (2023). FOMO 2022. Polacy a lęk przed odłączeniem. Raport z IV edycji badań. Warszawa: WDIB UW.
- Przybylski, A. K. i in. (2013). Motivational, emotional, and behavioral correlates of fear of missing out. Computers in Human Behavior, 29(4).
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- repozytoriumhttps://fomo.wdib.uw.edu.pl/2023/01/24/fomo-2022-polacy-a-lek-przed-odlaczeniem-raport-z-iv-edycji-badan
- innehttps://www.uw.edu.pl/fomo-2022-polacy-a-lek-przed-odlaczeniem/
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/360932858_POLSKA_ADAPTACJA_SKALI_FOMO-_BADANIA_PILOTAZOWE
- repozytoriumhttps://www.wdib.uw.edu.pl/attachments/article/2535/FOMO%202019_Raport.pdf
- dokument źródłowyhttps://www.gov.pl/web/krrit/badania-nad-zjawiskiem-fomo-w-polsce
- innehttps://www.jomswsge.com/pdf-192286-114462?filename=114462.pdf
Uwagi
Wskaźnik FOMO stosowany w badaniach Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW (zespół A. Jupowicz-Ginalskiej) opiera się na skali Przybylskiego i in. (2013): 10 pozycji, skala 5-punktowa. Raporty z kolejnych edycji są bezpłatne. KOREKTA (2026-07-21): wpis wskazywał wcześniej artykuł z Journal of Modern Science (DOI 10.13166/jms/192286) jako otwartą walidację innej skali FOMO. Sprawdzenie pełnego tekstu wykazało, że artykuł to polska adaptacja Smartphone Orientation Scale (SOS) Robertsa i David - narzędzia mierzącego ogólne nastawienie do smartfona, a nie lęk przed odłączeniem. Odniesienie usunięte. DO WERYFIKACJI: brak recenzowanego artykułu walidacyjnego polskiej wersji skali Przybylskiego; istnieje jedynie niepublikowany raport pilotażowy (trop, nie źródło), a samo tłumaczenie UW nie ma potwierdzonej procedury tłumaczenia zwrotnego.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.