Test MOXO d-CPT (komputerowy test ciągłego wykonania z dystraktorami)
MOXO d-CPT (MOXO distractor Continuous Performance Test)
Obiektywne, behawioralne wskaźniki funkcjonowania uwagi i kontroli hamowania mierzone w warunkach obecności dystraktorów wzrokowych i słuchowych: uwaga, czasowość reakcji, impulsywność i nadaktywność ruchowa
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Itai Berger, Hanoch Goldzweig (Neurotech Solutions Ltd., Izrael) (2010)
- Grupa docelowa
- wersja dziecięca oraz wersja dla młodzieży i dorosłych; polski dystrybutor podaje zakresy 6-12 lat (dzieci) i 13-70 lat (młodzież i dorośli), natomiast badanie walidacyjne wersji dziecięcej objęło dzieci w wieku 7-12 lat
- Czas badania
- wersja dziecięca 15,2 min wg publikacji walidacyjnej (polski dystrybutor podaje ok. 14,5 min); wersja dla młodzieży i dorosłych 18,2 min wg publikacji (dystrybutor podaje ok. 18,5 min); do tego czas na instrukcję, próbę treningową i omówienie raportu
- Procedura
- test wykonaniowy przeprowadzany indywidualnie na komputerze (aplikacja internetowa) w cichym, kontrolowanym otoczeniu; badanie zleca, nadzoruje i interpretuje przeszkolony i certyfikowany specjalista placówki partnerskiej
Co bada ten test
MOXO d-CPT należy do rodziny testów ciągłego wykonania (Continuous Performance Test, CPT), czyli zadań komputerowych, w których badany przez kilkanaście minut reaguje na jeden rodzaj bodźca, powstrzymując się od reakcji na pozostałe. Tego typu zadania mierzą uwagę utrzymaną (zdolność do skupienia przez dłuższy czas na monotonnej czynności) oraz kontrolę hamowania, czyli powstrzymywanie się od reakcji przedwczesnych i zbędnych.
Tym, co odróżnia MOXO od klasycznych CPT, jest wbudowany system dystraktorów. Podczas badania na ekranie i w słuchawkach pojawiają się krótkie animacje i dźwięki niezwiązane z zadaniem: obraz sam w sobie, dźwięk sam w sobie albo jedno i drugie równocześnie. Ich pojawienie się nie jest zsynchronizowane z bodźcami zadaniowymi. Litera d w nazwie d-CPT pochodzi właśnie od dystraktorów. Zamysł jest taki, aby badanie bardziej przypominało realne warunki, w których człowiek pracuje: klasa szkolna, otwarte biuro czy dom pełen bodźców. Dzięki temu można sprawdzić nie tylko, jak ktoś radzi sobie w ciszy, ale też jak jego wykonanie zmienia się, gdy pojawiają się rozpraszacze i jakiego rodzaju rozpraszacz szkodzi mu najbardziej.
Druga cecha wyróżniająca to rozdzielenie czterech różnych typów zachowania, które w większości CPT są zlewane w jeden wskaźnik błędów. MOXO oddziela poprawność reakcji od jej czasu (uwaga kontra czasowość) oraz reakcje przedwczesne na niewłaściwy bodziec od czysto ruchowego, nadmiarowego naciskania klawiszy (impulsywność kontra nadaktywność). Możliwe to jest dzięki temu, że bodziec pozostaje na ekranie przez pełny zaplanowany czas niezależnie od tego, czy badany zareagował, a po nim następuje okres pusty o tej samej długości. Reakcja udzielona w trakcie prezentacji bodźca liczy się inaczej niż reakcja udzielona po jego zniknięciu.
Ważne zastrzeżenie merytoryczne: MOXO nie jest testem diagnozującym ADHD. Dostarcza obiektywnych danych behawioralnych o funkcjonowaniu uwagi, które klinicysta zestawia z wywiadem, historią rozwojową, kwestionariuszami i obserwacją. Słaby wynik może wynikać z niewyspania, lęku, stresu, przemęczenia, bólu czy działania leków, a dobry wynik nie wyklucza ADHD u osoby, która wypracowała skuteczne strategie kompensacyjne.
Typowe zastosowanie
Podstawowe zastosowanie kliniczne to element wieloetapowej diagnostyki ADHD u dzieci, młodzieży i dorosłych, uzupełniający wywiad i kwestionariusze o dane behawioralne rejestrowane obiektywnie. Bywa również wykorzystywany do monitorowania efektów leczenia farmakologicznego i oddziaływań terapeutycznych, ponieważ badanie można powtarzać. W badaniach naukowych MOXO służy do oceny funkcjonowania uwagi w rozmaitych grupach klinicznych, także poza ADHD, oraz w pracach nad wykrywaniem symulowania objawów. Ze względu na obecność dystraktorów jest szczególnie atrakcyjny w badaniach nad podatnością na rozpraszanie i nad różnicami między dystrakcją wzrokową a słuchową.
Wymiary i podskale
Uwaga (Attention)
Liczba poprawnych reakcji na bodziec docelowy, zaliczanych niezależnie od tego, czy padły w trakcie prezentacji bodźca, czy w następującym po nim okresie pustym. Dzięki temu wskaźnik ocenia samo dostrzeżenie i rozpoznanie bodźca docelowego, niezależnie od szybkości reagowania. Liczone są także błędy opuszczenia, czyli brak reakcji na bodziec docelowy. Wynik to średnia z ośmiu poziomów testu.
Czasowość reakcji (Timing / Timeliness)
Liczba poprawnych reakcji udzielonych jeszcze wtedy, gdy bodziec docelowy znajdował się na ekranie. Wyklucza reakcje z okresu pustego. Rozdzielenie tego wskaźnika od uwagi pozwala odróżnić dwa różne deficyty typowe dla ADHD: trudność z udzieleniem trafnej odpowiedzi i trudność z udzieleniem jej w odpowiednim momencie.
Impulsywność (Impulsiveness)
Błędy komisji popełnione wyłącznie wtedy, gdy na ekranie znajdował się bodziec niedocelowy, czyli reakcja na niewłaściwy obraz. Inne typy niepohamowanych reakcji, na przykład wielokrotne naciśnięcie klawisza, nie są zaliczane do impulsywności. W badaniu walidacyjnym to właśnie ten wskaźnik miał najsłabszą zdolność różnicowania dzieci z ADHD i bez ADHD.
Nadaktywność (Hyperactivity)
Pozostałe reakcje komisyjne niezaklasyfikowane jako impulsywne: wielokrotne naciskanie klawisza, naciskanie klawiszy przypadkowych. Oddzielenie tego wskaźnika od impulsywności pozwala rozpoznać różne źródła braku hamowania reakcji – przedwczesne reagowanie na bodziec kontra nadmierna reaktywność ruchowa.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test składa się z ośmiu poziomów, z których każdy zawiera 53 próby (33 bodźce docelowe i 20 niedocelowych) i trwa 114,15 sekundy. Bodźce to obrazki w konwencji kreskówkowej, celowo pozbawione liter i cyfr, aby wynik nie zależał od współwystępujących trudności w czytaniu i liczeniu. Bodziec docelowy to zawsze jeden określony obrazek, a bodźce niedocelowe to pięć innych obrazków. Każdy bodziec prezentowany jest przez 0,5, 1 lub 3 sekundy, po czym następuje okres pusty o tej samej długości; bodziec pozostaje na ekranie przez pełny czas niezależnie od tego, czy badany zareagował. Dystraktorów jest sześć, każdy może wystąpić jako czysto wzrokowy, czysto słuchowy albo jako połączenie obu, a czas ich prezentacji waha się od 3,5 do 14,8 sekundy przy stałym odstępie 0,5 sekundy między kolejnymi. Poziomy różnią się obciążeniem dystrakcyjnym: poziomy 1 i 8 są bez dystraktorów, poziomy 2 i 3 zawierają dystraktory wzrokowe, poziomy 4 i 5 słuchowe, a poziomy 6 i 7 połączone; na poziomach 2, 4 i 6 prezentowany jest jeden dystraktor naraz, a na poziomach 3, 5 i 7 dwa równocześnie.
- Skala odpowiedzi
- Nie ma skali odpowiedzi w sensie kwestionariuszowym. Badany dysponuje jedną reakcją: naciśnięciem spacji, i ma jej użyć dokładnie raz w odpowiedzi na bodziec docelowy oraz powstrzymać się od niej przy wszystkich pozostałych bodźcach. Nie wolno używać innych klawiszy. Wszystkie zachowania (reakcje trafne, ich moment, brak reakcji, reakcje na bodźce niedocelowe, wielokrotne naciśnięcia, naciśnięcia przypadkowych klawiszy) rejestruje oprogramowanie, które automatycznie przelicza je na cztery wskaźniki.
- Normy i interpretacja
- Wyniki poszczególnych wskaźników odnoszone są do grupy porównawczej dobranej pod względem wieku i płci, a odchylenie od średniej wyrażane jest w odchyleniach standardowych. Odchylenia przekładane są na rangę od 1 do 4; ranga 4, odpowiadająca wynikowi poniżej -1,65 odchylenia standardowego, jest interpretowana jako wynik patologiczny. Interpretacji podlega profil czterech wskaźników wraz z jego zmiennością między poziomami o różnym obciążeniu dystrakcyjnym, a nie pojedyncza liczba. Nie odnaleziono publikacji potwierdzającej istnienie odrębnych polskich norm: dostępne materiały wskazują, że grupa odniesienia pochodzi z międzynarodowej bazy producenta. Przy interpretacji wyniku polskiego pacjenta warto mieć tę okoliczność na uwadze i zaznaczyć ją w opisie badania.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Wbudowany system dystraktorów wzrokowych i słuchowych, unikalny wśród testów ciągłego wykonania, zwiększający trafność ekologiczną i pozwalający ocenić podatność na rozpraszanie
- •Rozdzielenie czterech wskaźników zamiast jednego zbiorczego wskaźnika błędów, w tym oddzielenie impulsywności od nadaktywności ruchowej oraz poprawności od czasowości reakcji
- •Obiektywny, behawioralny pomiar niezależny od samoopisu i od relacji rodzica, przydatny jako uzupełnienie danych kwestionariuszowych
- •Materiał bodźcowy pozbawiony liter i cyfr, dzięki czemu wynik nie jest zaburzony przez współwystępującą dysleksję lub dyskalkulię
- •Krótkie badanie (ok. 15-18 minut), co ogranicza wpływ zmęczenia na wynik
- •Opublikowane badanie walidacyjne wersji dziecięcej na dużej próbie (798 dzieci) w recenzowanym czasopiśmie neuropsychologicznym
Ograniczenia
- •Nie diagnozuje ADHD: wynik jest jedną z przesłanek, którą trzeba zestawić z wywiadem, historią rozwojową i obserwacją
- •Wskaźnik impulsywności miał w badaniu walidacyjnym słabą zdolność różnicowania dzieci z ADHD i bez ADHD, mimo że jest raportowany na równi z pozostałymi
- •Brak potwierdzonych polskich norm – porównanie odbywa się względem międzynarodowej bazy producenta
- •Brak publicznie dostępnych danych o zgodności wewnętrznej i stabilności bezwzględnej wyników
- •Słaby wynik jest niespecyficzny: podobny obraz dają niewyspanie, lęk, stres, przemęczenie, ból i działanie leków
- •Dobry wynik nie wyklucza ADHD u osób z wypracowanymi strategiami kompensacyjnymi oraz przy krótkim, angażującym zadaniu
- •Narzędzie komercyjne, dostępne wyłącznie w certyfikowanych placówkach partnerskich, co utrudnia niezależne badania naukowe w Polsce
- •Wynik zależy od warunków badania (cisza, sprzęt, słuchawki), więc powtarzalność wymaga standaryzacji otoczenia
Budowa
- Liczba pozycji
- 424
- Format odpowiedzi
- zadanie wykonaniowe na komputerze: 8 poziomów po 53 próby (33 bodźce docelowe i 20 niedocelowych), łącznie 424 próby; badany naciska spację raz i tylko raz w reakcji na bodziec docelowy, a powstrzymuje się od reakcji na pozostałe bodźce i nie używa innych klawiszy
- Wersje
- wersja dziecięca (Berger, Goldzweig, 2010) – 8 poziomów, łączny czas 15,2 min wg publikacji walidacyjnej
- wersja dla młodzieży i dorosłych – 8 bloków po 53 próby, łączny czas 18,2 min wg publikacji
- polski dystrybutor podaje orientacyjnie ok. 14,5 min dla wersji dziecięcej i ok. 18,5 min dla wersji dla młodzieży i dorosłych
Podskale
Uwaga (Attention)
Czasowość reakcji (Timing / Timeliness)
Impulsywność (Impulsiveness)
Nadaktywność (Hyperactivity)
Obliczanie wyników
- Metoda
- automatyczne wyliczenie czterech wskaźników wykonania przez oprogramowanie; wyniki wyrażane jako odchylenie od średniej grupy odniesienia dobranej pod względem wieku i płci
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Nie ma pozycji odwróconych ani sumowania odpowiedzi – to test wykonaniowy, w którym oprogramowanie rejestruje reakcje. Definicje wskaźników wg publikacji walidacyjnej: Uwaga to liczba poprawnych reakcji na bodziec docelowy (także tych udzielonych w okresie pustym po zniknięciu bodźca), uśredniona z ośmiu poziomów; Czasowość to liczba poprawnych reakcji udzielonych jeszcze w trakcie prezentacji bodźca docelowego na ekranie; Impulsywność to błędy komisji popełnione wtedy, gdy na ekranie znajdował się bodziec niedocelowy; Nadaktywność to pozostałe reakcje komisyjne niezaliczone do impulsywnych, czyli wielokrotne naciśnięcia klawisza i naciskanie przypadkowych klawiszy. Wyniki przelicza się na odchylenia standardowe względem osób dobranych pod względem wieku i płci, a następnie na rangę od 1 do 4, gdzie ranga 4 oznacza wynik patologiczny (poniżej -1,65 odchylenia standardowego).
Jak policzyć wynik
W MOXO nie liczy się wyniku ręcznie – robi to oprogramowanie, a badający otrzymuje gotowy raport. Warto natomiast rozumieć, co dokładnie zostaje policzone, bo od tego zależy poprawna interpretacja.
Krok 1: dla każdego z ośmiu poziomów oprogramowanie zlicza cztery rodzaje zachowań. Uwaga to poprawne reakcje na bodziec docelowy, także te z okresu pustego. Czasowość to podzbiór tych reakcji, które padły jeszcze przy bodźcu widocznym na ekranie. Impulsywność to reakcje na bodziec niedocelowy obecny na ekranie. Nadaktywność to wszystkie pozostałe reakcje zbędne, czyli wielokrotne i przypadkowe naciśnięcia.
Krok 2: wynik każdego wskaźnika to średnia z ośmiu poziomów. Kluczowy niuans interpretacyjny: uwaga i czasowość to wskaźniki, w których wysoka wartość jest korzystna (więcej reakcji poprawnych), natomiast impulsywność i nadaktywność to wskaźniki, w których wysoka wartość jest niekorzystna (więcej reakcji zbędnych). To najczęstsze źródło pomyłek przy czytaniu raportu.
Krok 3: surowe wartości przeliczane są na odchylenia standardowe względem grupy dobranej pod względem wieku i płci, a następnie na rangę od 1 do 4. Ranga 4 (poniżej -1,65 odchylenia standardowego) traktowana jest jako wynik patologiczny.
Krok 4: analizuj profil, a nie pojedynczą liczbę. Osobno przyjrzyj się poziomom bez dystraktorów (1 i 8) oraz poziomom z dystrakcją wzrokową (2-3), słuchową (4-5) i połączoną (6-7). Wyraźne pogorszenie tylko przy jednym rodzaju dystraktora jest informacją kliniczną samą w sobie. Porównanie poziomu 1 z poziomem 8 pokazuje z kolei wpływ zmęczenia i spadku motywacji pod koniec badania.
Krok 5: zestaw wynik z pozostałymi danymi. Nie interpretuj rangi 4 jako rozpoznania ADHD ani rangi 1 jako wykluczenia zaburzenia.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- wyniki znormalizowane względem grup dobranych pod względem wieku i płci, prezentowane jako odchylenia standardowe i przeliczane na cztery rangi
- Interpretacja
- każdy z czterech wskaźników odnoszony jest do grupy odniesienia zgodnej pod względem wieku i płci; odchylenia standardowe przekładane są na rangę od 1 do 4, przy czym ranga 4 (poniżej -1,65 odchylenia standardowego) traktowana jest jako wynik patologiczny. Interpretuje się profil czterech wskaźników, a nie pojedynczą liczbę. Wynik nie stanowi rozpoznania: sam w sobie ani nie potwierdza, ani nie wyklucza ADHD.
- Próba normalizacyjna
- grupa odniesienia z międzynarodowej bazy producenta, dobierana pod względem wieku i płci; badanie walidacyjne wersji dziecięcej objęło 798 dzieci w wieku 7-12 lat (339 z ADHD i 459 bez ADHD; 493 chłopców i 305 dziewcząt)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Trafność
- Badanie walidacyjne wersji dziecięcej (Berger, Slobodin, Cassuto, Archives of Clinical Neuropsychology 2016/2017, n = 798 dzieci w wieku 7-12 lat) wykazało, że dzieci z ADHD uzyskiwały istotnie gorsze wyniki we wszystkich czterech wskaźnikach. Analiza krzywych ROC wykazała zadowalającą do doskonałej zdolność różnicującą wszystkich wskaźników z wyjątkiem impulsywności, która różnicowała słabo; najlepszą trafność diagnostyczną uzyskał wynik łączny integrujący cztery wskaźniki. Czułość i swoistość wyniku łącznego w podziale na kategorie wiekowe: 7 lat 86 proc. i 85 proc., 8 lat 91 proc. i 88 proc., 9 lat 90 proc. i 85 proc., 10 lat 81 proc. i 85 proc., 11 lat 86 proc. i 89 proc., 12 lat 85 proc. i 85 proc. Wcześniejsze badanie (Cassuto, Ben-Simon, Berger, 2013) wykazało, że włączenie dystraktorów środowiskowych poprawia różnicowanie dzieci z ADHD od grupy kontrolnej. W wersji dla dorosłych badano między innymi wykrywanie symulowanego ADHD (Berger i in., 2021, n = 47 na grupę): symulujący uzyskiwali istotnie gorsze wyniki niż zdrowa grupa kontrolna i pacjenci z ADHD, a trzy wskaźniki (uwaga, nadaktywność, impulsywność) oraz skala łącząca je wykazały zadowalającą zdolność różnicującą.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Cena
- brak cennika licencji dla specjalistów podanego publicznie; koszt pojedynczego badania w placówkach komercyjnych zaczyna się od ok. 360 zł (przykładowy cennik placówki, lipiec 2026) i różni się między ośrodkami
- Zgoda autora / licencja
- narzędzie licencjonowane: badanie może zlecać, nadzorować i interpretować wyłącznie przeszkolony i certyfikowany specjalista z placówki będącej partnerem Moxo (psychiatra, neurolog, psycholog, pedagog)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- MOXO d-CPT (distractor Continuous Performance Test)
- Construct
- objective behavioural indices of attention functioning and response inhibition measured in the presence of visual and auditory distractors: attention, timing, impulsiveness and hyperactivity
- Target group
- a children's version and a version for adolescents and adults; the Polish distributor gives 6-12 years and 13-70 years, while the validation study of the children's version covered ages 7-12
- Response format
- computerised performance task: 8 levels of 53 trials each (33 target and 20 non-target stimuli), 424 trials in total; the examinee presses the space bar once and only once in response to a target stimulus and withholds responses to all other stimuli
- Scoring
- the software computes four indices. Attention: number of correct responses to target stimuli, including those given during the void period, averaged across the eight levels. Timing: correct responses given while the target was still on screen. Impulsiveness: commission errors made while a non-target stimulus was on screen. Hyperactivity: remaining commission responses (multiple presses, random key pressing). Scores are expressed as standard deviations from age- and gender-matched controls and converted into ranks 1 to 4, where rank 4 (below -1.65 SD) is treated as a pathological result
- Norms / interpretation
- each index is referenced to an age- and gender-matched comparison group; the profile of the four indices is interpreted, not a single number. The result is not a diagnosis: on its own it neither confirms nor rules out ADHD
- Normative sample
- validation of the children's version: 798 children aged 7-12 (339 with ADHD, 459 without; 493 boys, 305 girls)
- Procedure
- individually administered computerised performance test (web application) in a quiet, controlled setting; ordered, supervised and interpreted only by a trained and certified specialist from a partner facility
- Administration time
- 15.2 minutes for the children's version and 18.2 minutes for the adolescent/adult version according to the published studies
- Notes
- Produced by Neurotech Solutions Ltd. (Israel); the exclusive Polish distributor is Moxo Solution. What distinguishes MOXO from other CPTs is its built-in system of visual and auditory distractors, designed to increase ecological validity: levels 1 and 8 contain no distractors, levels 2-3 pure visual, levels 4-5 pure auditory, and levels 6-7 combined. In the validation study by Berger, Slobodin and Cassuto, ROC analysis showed fair to excellent discriminative ability for all indices except impulsivity, which discriminated poorly; the total score performed best (sensitivity 81-91 percent and specificity 85-89 percent depending on age band). No published Polish normalisation was found; norms come from the manufacturer's international database. No published internal consistency or test-retest data were found.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://academic.oup.com/acn/article/32/1/81/2571992
- Dostępność wersji EN
- Narzędzie komercyjne producenta Neurotech Solutions Ltd. (Izrael), udostępniane jako aplikacja internetowa wyłącznie certyfikowanym placówkom i specjalistom. Nie ma wersji do bezpłatnego pobrania; materiał bodźcowy jest chroniony.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii pracy opisz MOXO jako komputerowy test ciągłego wykonania z dystraktorami (d-CPT), podaj producenta (Neurotech Solutions Ltd.), wersję (dziecięca albo dla młodzieży i dorosłych), liczbę poziomów i prób, czas badania oraz definicje czterech wskaźników. Zaznacz, że są to wskaźniki wykonania, a nie samoopisu, i wyjaśnij kierunek interpretacji każdego z nich.
W wynikach raportuj średnie i odchylenia standardowe dla każdego z czterech wskaźników osobno, nie tylko wynik łączny. Jeżeli analizujesz wpływ dystraktorów, potraktuj typ dystraktora jako czynnik wewnątrzosobowy i zastosuj analizę wariancji dla pomiarów powtarzanych, porównując poziomy bez dystraktorów z poziomami wzrokowymi, słuchowymi i połączonymi. Zawsze podaj wielkość efektu.
Opisz dokładnie warunki badania: pomieszczenie, sprzęt, obecność słuchawek, porę dnia, informację o przyjmowanych lekach i o tym, czy pacjent był wyspany. W badaniach nad ADHD standardem jest odnotowanie, czy osoby leczone farmakologicznie były badane na leku, czy po jego odstawieniu, ponieważ wpływa to na wszystkie wskaźniki.
W ograniczeniach pracy uwzględnij dwie kwestie: brak potwierdzonych polskich norm (grupa odniesienia pochodzi z bazy międzynarodowej) oraz brak publicznie dostępnych danych o rzetelności narzędzia. Nie przepisuj czułości i swoistości z badania walidacyjnego jako właściwości uzyskanej we własnej próbie. Pamiętaj też, że badanie wymaga certyfikowanego dostępu, więc plan badawczy trzeba uzgodnić z placówką partnerską przed rozpoczęciem zbierania danych.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Jako jedynej podstawy rozpoznania ADHD – wynik jest przesłanką, a nie diagnozą
- •U osoby niewyspanej, przemęczonej, w ostrym stresie, z bólem lub pod wpływem leków wpływających na czujność, ponieważ wynik będzie niespecyficznie zaniżony
- •Gdy potrzebna jest ocena kryteriów diagnostycznych DSM-5 i historii objawów z dzieciństwa – do tego służy wywiad kliniczny, na przykład DIVA-5
- •U osób z istotnymi ograniczeniami wzroku, słuchu lub sprawności ruchowej rąk bez uprzedniej oceny, czy są w stanie wykonać zadanie
- •Gdy nie da się zapewnić standardowych warunków badania (cisza, sprawny sprzęt, słuchawki), bo wynik przestaje być porównywalny z normami
- •Jako narzędzia przesiewowego w dużych badaniach szkolnych bez zaplecza diagnostycznego zdolnego zinterpretować wyniki nieprawidłowe
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Podatność na dystrakcję wzrokową i słuchową u dzieci z ADHD: analiza profilu wskaźników MOXO na poziomach o różnym obciążeniu
- Zgodność obiektywnych wskaźników uwagi w teście MOXO z nasileniem objawów ADHD raportowanym przez rodziców i nauczycieli
- Zmiana wskaźników uwagi i kontroli hamowania po włączeniu leczenia farmakologicznego ADHD: pomiar przed i po
- Funkcjonowanie uwagi u dorosłych z ADHD a jakość snu i poziom odczuwanego stresu
- Różnice płciowe w profilu wskaźników uwagi, czasowości, impulsywności i nadaktywności u dzieci kierowanych na diagnostykę ADHD
- Wpływ zmęczenia na wykonanie zadania ciągłego: porównanie pierwszego i ostatniego poziomu testu bez dystraktorów
- Wskaźniki wykonania w teście MOXO a wyniki papierowych testów uwagi (d2-R, TUS) w tej samej grupie badanych
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Trafność diagnostyczna wersji dziecięcej
W próbie 798 dzieci w wieku 7-12 lat (339 z ADHD, 459 bez ADHD) dzieci z ADHD uzyskiwały istotnie gorsze wyniki we wszystkich czterech wskaźnikach. Analiza ROC wykazała zadowalającą do doskonałej zdolność różnicującą wszystkich wskaźników poza impulsywnością, która różnicowała słabo. Najlepszy wynik uzyskał wskaźnik łączny: czułość od 81 do 91 proc. i swoistość od 85 do 89 proc. zależnie od kategorii wiekowej.
źródłoRola dystraktorów
Badanie Cassuto, Ben-Simona i Bergera (2013) wykazało, że włączenie dystraktorów środowiskowych do zadania ciągłego wykonania poprawia różnicowanie dzieci z ADHD od grupy kontrolnej. To ustalenie stanowi merytoryczne uzasadnienie konstrukcji MOXO jako d-CPT.
źródłoWykrywanie symulowanego ADHD u dorosłych
W badaniu z udziałem trzech grup po 47 osób (osoby zdrowe symulujące ADHD, zdrowa grupa kontrolna, pacjenci z ADHD) symulujący wypadali istotnie gorzej niż obie pozostałe grupy we wszystkich wskaźnikach. Trzy wskaźniki (uwaga, nadaktywność, impulsywność) oraz skala łącząca je wykazały zadowalającą zdolność różnicującą, co wskazuje na potencjalną przydatność MOXO w wykrywaniu nasilania objawów.
źródłoBrak efektu sufitowego związanego z wiekiem
W przeciwieństwie do wielu klasycznych testów ciągłego wykonania MOXO nie wykazał efektu sufitowego u starszych dzieci, co sugeruje, że wymagania zadania pozostają wystarczające także w górnych przedziałach wiekowych wersji dziecięcej.
źródłoPodobne narzędzia
Papierowy test przekreślania z presją czasu, mierzący tempo i dokładność pracy. Tańszy i szeroko dostępny, ale bez dystraktorów, bez pomiaru czasu reakcji na pojedynczy bodziec i bez rozdzielenia impulsywności od nadaktywności.
TUS (Test Uwagi i Spostrzegawczości)
Polskie narzędzie papierowe z polskimi normami, mierzące spostrzegawczość i tempo pracy. Ma przewagę norm krajowych, ale nie dostarcza wskaźników impulsywności i nadaktywności.
Wywiad kliniczny weryfikujący kryteria ADHD wg DSM-5 u dorosłych. To on rozstrzyga o rozpoznaniu, podczas gdy MOXO dostarcza uzupełniających danych behawioralnych.
Zestaw kwestionariuszy dla rodzica, nauczyciela i dziecka z polskimi normami. Opiera się na obserwacji zachowania w naturalnym otoczeniu, a nie na pomiarze wykonania w warunkach zadaniowych – oba podejścia dobrze się uzupełniają.
WCST (Test Sortowania Kart z Wisconsin)
Mierzy elastyczność poznawczą i zdolność do zmiany strategii, a nie uwagę utrzymaną. Bywa stosowany w tej samej baterii neuropsychologicznej, ale odnosi się do innego aspektu funkcji wykonawczych.
Krótkie zadanie mierzące uwagę podzielną i przerzutność oraz tempo psychomotoryczne, bez elementu utrzymywania uwagi przez kilkanaście minut i bez dystraktorów.
Bibliografia
- Berger I., Slobodin O., Cassuto H. (2017). Usefulness and Validity of Continuous Performance Tests in the Diagnosis of Attention-Deficit Hyperactivity Disorder Children. Archives of Clinical Neuropsychology, 32(1), 81-93.
- Cassuto H., Ben-Simon A., Berger I. (2013). Using environmental distractors in the diagnosis of ADHD. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 805.
- Berger C., Lev A., Braw Y., Elbaum T., Wagner M., Rassovsky Y. (2021). Detection of Feigned ADHD Using the MOXO-d-CPT. Journal of Attention Disorders, 25(7), 1032-1047.
- Berger I., Goldzweig H. (2010). MOXO-CPT. Neurotech Solutions Ltd.
Źródła
- artykuł open accesshttps://academic.oup.com/acn/article/32/1/81/2571992
- artykuł open accesshttps://www.moxoturkiye.com/wp-content/uploads/2017/10/Oxford-Moxo.pdf
- artykuł open accesshttps://public-pages-files-2025.frontiersin.org/articles/560021/file/data_sheet_1.pdf/560021_supplementary-materials_datasheets_1_pdf/1
- artykuł open accesshttps://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1087054719864656
- wydawcahttps://moxo.neurotech-solutions.com/professionals/clinical-research/
- wydawcahttps://moxo-adhd.pl/test-moxo/
- wydawcahttps://test.moxo-adhd.pl/
- blog (do potwierdzenia)https://cmp.med.pl/sklep/badanie-moxo/
- blog (do potwierdzenia)https://dobra4.waw.pl/test-moxo-jak-czytac-wyniki-przy-adhd-i-autyzmie
Uwagi
MOXO nie jest narzędziem Pracowni Testów Psychologicznych PTP i nie ma kategorii A/B/C – to licencjonowana usługa diagnostyczna producenta izraelskiego, w Polsce dystrybuowana przez Moxo Solution do certyfikowanych placówek. Cechą odróżniającą MOXO od innych testów ciągłego wykonania (CPT) jest wbudowany system dystraktorów wzrokowych i słuchowych, celowo zwiększający trafność ekologiczną badania. Rozbieżność źródeł: polski dystrybutor podaje czułość 90 proc. i swoistość 84 proc. na próbie 788 dzieci w wieku 7-12 lat, natomiast opublikowane badanie walidacyjne (Berger, Slobodin, Cassuto) opiera się na próbie 798 dzieci i raportuje czułość oraz swoistość osobno dla każdej kategorii wiekowej (od 81 do 91 proc. czułości i od 85 do 89 proc. swoistości) – w opisie przyjęto wartości z publikacji recenzowanej. Rozbieżność dotyczy też zakresu wieku wersji dziecięcej: dystrybutor podaje 6-12 lat, publikacja walidacyjna obejmowała 7-12 lat. DO WERYFIKACJI: brak potwierdzenia, że istnieją odrębne polskie normy – dostępne źródła wskazują na międzynarodową bazę norm producenta dobieranych według wieku i płci, bez opublikowanej polskiej normalizacji. DO WERYFIKACJI: brak publicznie dostępnych danych o rzetelności w rozumieniu zgodności wewnętrznej (alfa) i stabilności bezwzględnej (test-retest) dla MOXO. DO WERYFIKACJI: brak oficjalnego cennika licencji dla specjalistów; podana cena dotyczy pojedynczego badania w jednej placówce komercyjnej i różni się między ośrodkami.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-20.