Conners 3 – Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy ADHD i Zaburzeń Współwystępujących
Conners 3rd Edition
objawy ADHD i zaburzeń współwystępujących u dzieci i młodzieży; analiza profilowa obszarów funkcjonowania dziecka (screening, planowanie i monitorowanie terapii)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- C. Keith Conners (2008)
- Polska adaptacja
- Radosław Wujcik, Emilia Wrocławska-Warchala (Pracownia Testów Psychologicznych PTP) (2018)
- Grupa docelowa
- dzieci i młodzież 6-18 lat (samoopis od 8 lat); oceniający: rodzic, nauczyciel, samo dziecko
- Czas badania
- wersja pełna 20-25 min, wersja skrócona ok. 10 min
- Procedura
- kwestionariusz wypełniany przez rodzica, nauczyciela lub badanego (samoopis); indywidualnie; papier-ołówek lub badanie online na platformie Epsilon
Co bada ten test
Conners 3 to zestaw kwestionariuszy oceniających objawy ADHD oraz zaburzeń najczęściej z nim współwystępujących u dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat. Istotą narzędzia jest wieloinformatorowość: te same obszary ocenia rodzic, nauczyciel oraz samo dziecko (samoopis od 8 lat), dzięki czemu obraz funkcjonowania powstaje z kilku perspektyw i różnych kontekstów, przede wszystkim domu i szkoły. Conners 3 jest wystandaryzowanym narzędziem wspomagającym proces diagnostyczny, ale nie stanowi samodzielnej podstawy rozpoznania ADHD ani innych zaburzeń; służy do przesiewu, planowania i monitorowania oddziaływań terapeutycznych. Interpretacji podlega przede wszystkim profil wyników poszczególnych skal oraz zgodność ocen różnych informatorów, a nie pojedynczy wskaźnik.
Narzędzie łączy dwa podejścia. Skale treściowe opisują nasilenie zachowań w obszarach takich jak nieuwaga, nadaktywność i impulsywność, problemy z nauką, funkcje wykonawcze, agresja oraz relacje z rówieśnikami i rodziną. Skale objawów odwołują się wprost do kryteriów diagnostycznych DSM dla ADHD (obraz z przewagą deficytu uwagi oraz obraz z przewagą nadaktywności i impulsywności), zaburzeń zachowania i zaburzeń opozycyjno-buntowniczych. Dzięki temu profil można interpretować zarówno wymiarowo, czyli przez nasilenie zachowań, jak i w odniesieniu do kryteriów DSM.
Obok skal treściowych i objawowych narzędzie dostarcza dwóch indeksów, które w praktyce klinicznej bywają używane najczęściej. Conners 3 ADHD Index to krótki zestaw około dziesięciu pozycji najlepiej odróżniających dzieci z ADHD od dzieci bez tej diagnozy, stosowany jako szybki wskaźnik przesiewowy. Conners 3 Global Index jest odpowiednikiem dawnego wskaźnika ogólnego ze starszych skal Connersa i opisuje ogólne nasilenie trudności; jest szczególnie czuły na zmianę, dlatego to właśnie na nim opiera się w praktyce monitorowanie efektów terapii i farmakoterapii.
Dodatkowo Conners 3 zawiera skale walidacyjne (wrażenie pozytywne, wrażenie negatywne, wskaźnik niespójności) kontrolujące tendencyjność odpowiedzi, pozycje krytyczne wymagające szczególnej uwagi, pozycje przesiewowe w kierunku lęku i obniżonego nastroju oraz pozycje oceniające upośledzenie funkcjonowania w trzech obszarach: w domu, w szkole lub pracy oraz w relacjach społecznych. Te ostatnie odpowiadają klinicznemu wymogowi, by objawy powodowały istotne trudności w codziennym funkcjonowaniu. Teoretycznie narzędzie osadzone jest w wieloletniej tradycji skal Connersa, rozwijanych od lat 60. XX wieku jako jeden ze standardów oceny ADHD w badaniach i praktyce klinicznej.
Typowe zastosowanie
Conners 3 stosuje się w diagnozie i przesiewie ADHD oraz zaburzeń współwystępujących u dzieci i młodzieży, w planowaniu oddziaływań i monitorowaniu ich efektów, a także w badaniach naukowych nad ADHD. Wieloinformatorowość czyni go użytecznym tam, gdzie ważne jest porównanie funkcjonowania dziecka w domu i w szkole oraz zestawienie ocen dorosłych z samooceną nastolatka. Jednym z najczęstszych zastosowań klinicznych jest monitorowanie skuteczności farmakoterapii i terapii behawioralnej: powtarzane pomiary pokazują, czy nasilenie objawów zmienia się w czasie i czy zmiana jest widoczna dla różnych informatorów. W pracach empirycznych narzędzie bywa wykorzystywane jako wystandaryzowana miara nasilenia objawów ADHD.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- B2
- Cena
- komplet ok. 1245 zł netto; podręcznik ok. 796 zł netto; arkusze (10 szt.) ok. 57-92 zł netto; e-jednostki Epsilon ok. 14-28 zł (ceny ze strony PTP, lipiec 2026 – sprawdzać aktualność)
- Zgoda autora / licencja
- zakup wyłącznie w PTP po udokumentowaniu kwalifikacji (kategoria B2: mgr psychologii lub inny mgr + certyfikat psychometryczny + szkolenie z narzędzia)
- Arkusz polski
- Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak wygląda badanie
Opis przebiegu badania dostępny tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Budowa
- Format odpowiedzi
- kwestionariusz obserwacyjny/samoopisowy, ocena nasilenia zachowań
- Wersje
- Rodzic (pełna i skrócona)
- Nauczyciel (pełna i skrócona)
- Samoopis 8-18 lat (pełna i skrócona)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
Normy i interpretacja dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Psychometria
- Stabilność (test-retest)
- Według wydawcy narzędzie charakteryzuje się zadowalającą stabilnością bezwzględną. Szczegółowe współczynniki przedstawiono w podręczniku.
- Trafność
- Według wydawcy narzędzie charakteryzuje się dobrą trafnością różnicową: odróżnia dzieci z diagnozą ADHD od innych grup klinicznych i od dzieci o typowym rozwoju. Szczegółowe współczynniki przedstawiono w podręczniku.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Jako jedyna podstawa rozpoznania ADHD (narzędzie wspiera diagnozę, nie zastępuje oceny klinicznej)
- •Gdy nie masz wymaganych kwalifikacji do narzędzi kategorii B2
- •U dzieci poza przedziałem wieku 6-18 lat (a w samoopisie poniżej 8 roku życia)
- •Gdy nie da się pozyskać wiarygodnego informatora znającego dziecko w danym kontekście (np. brak kontaktu ze szkołą)
- •Gdy skale walidacyjne wskazują silną tendencyjność odpowiedzi, bez ostrożnej interpretacji lub powtórzenia badania
Co pokazują badania
Struktura i skale narzędzia
Conners 3 obejmuje siedem skal treściowych (m.in. nieuwaga, nadaktywność/impulsywność, funkcje wykonawcze, problemy z nauką, agresja, relacje z rówieśnikami i rodziną), cztery skale objawów odwołujące się do kryteriów DSM oraz trzy skale walidacyjne; oceny zbiera się od rodzica, nauczyciela i (od 8 roku życia) samego dziecka.
źródłoPolska normalizacja i rzetelność
Polską adaptację (Wujcik, Wrocławska-Warchala, 2018) znormalizowano na ponad 3000 kwestionariuszy z podziałem na płeć i grupy wieku; wydawca opisuje zgodność wewnętrzną skal jako wysoką lub bardzo wysoką i dobrą stabilność, potwierdza też trafność różnicową względem grup klinicznych i dzieci o typowym rozwoju.
źródłoWalidacje zagraniczne
Walidacje wersji Conners 3 w innych krajach (m.in. niemiecka walidacja skal dla rodziców, nauczycieli i dzieci) potwierdzają użyteczność diagnostyczną i satysfakcjonującą rzetelność narzędzia, wskazując zarazem na typowe dla skal obserwacyjnych zróżnicowanie zgodności między informatorami.
źródłoMiejsce w diagnostyce ADHD
Skale Connersa należą do najczęściej stosowanych wystandaryzowanych narzędzi oceny objawów ADHD u dzieci i młodzieży i są rekomendowane jako element wielometodowej, wieloinformatorowej diagnozy, a nie jej jedyna podstawa.
źródłoPodobne narzędzia
Conners 4
Następca Conners 3, wydany w 2022 roku przez wydawcę oryginału. Nie ma polskiej adaptacji, dlatego w Polsce aktualnym narzędziem pozostaje Conners 3; przy przeglądzie literatury anglojęzycznej warto jednak sprawdzić, której edycji dotyczy cytowane badanie.
ASRS (Skala Samooceny Objawów ADHD u Dorosłych)
Krótka, przesiewowa skala ADHD przeznaczona dla dorosłych; Conners 3 dotyczy dzieci i młodzieży oraz jest wieloinformatorowy i znacznie bardziej rozbudowany.
IVE (Impulsywność, Skłonność do Ryzyka, Empatia)
Mierzy wąsko impulsywność i cechy pokrewne, a nie pełny obraz ADHD i zaburzeń współwystępujących; nie jest narzędziem diagnostycznym ADHD.
MMPI-A (Kwestionariusz Osobowości dla Młodzieży)
Szeroki inwentarz psychopatologii nastolatków oparty na samoopisie; Conners 3 jest węższy, skupiony na ADHD, ale wieloinformatorowy i dostosowany także do młodszych dzieci.
Bibliografia
- Conners, C. K. (2008). Conners 3rd Edition. Toronto: Multi-Health Systems.
- Wujcik, R., Wrocławska-Warchala, E. (2018). CONNERS 3. Zestaw Kwestionariuszy do Diagnozy ADHD. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.