Test Porównywania Znanych Kształtów Jerome'a Kagana (wydanie drugie)
Matching Familiar Figures Test
refleksyjność-impulsywność jako wymiar stylu poznawczego (kontrola nad przebiegiem własnych czynności poznawczych)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- J. Kagan, B. L. Rosman, D. Day, J. Albert, W. Phillips (1964)
- Polska adaptacja
- A. Matczak, R. Wujcik (2022)
- Grupa docelowa
- dzieci 6-12 lat
- Czas badania
- zwykle do 15 minut
- Procedura
- wykonaniowy; indywidualnie
Co bada ten test
MFF mierzy refleksyjność-impulsywność, czyli wymiar stylu poznawczego dotyczący kontroli, jaką człowiek sprawuje nad przebiegiem własnych czynności poznawczych. Kluczowe jest słowo styl: to nie jest test zdolności ani miara inteligencji, tylko opis sposobu, w jaki dziecko rozwiązuje zadanie o dużej niepewności odpowiedzi. Wydawca podkreśla, że badania trafności dywergencyjnej i porównania dzieci z prób klinicznych z grupami kontrolnymi przemawiają za tym, że MFF nie jest miarą zdolności, a diagnozowana za jego pomocą impulsywność nie jest symptomem patologicznym.
Zadanie jest proste w opisie i trudne w wykonaniu. Dziecko widzi wzorzec oraz zestaw bardzo podobnych obrazków, z których tylko jeden jest identyczny ze wzorcem; pozostałe różnią się jednym drobnym szczegółem. Sytuacja jest tak skonstruowana, że pochopna odpowiedź niemal na pewno będzie błędna, a odpowiedź trafna wymaga systematycznego porównywania szczegółów. Rejestruje się dwa wskaźniki: czas namysłu przed pierwszą odpowiedzią w każdym zadaniu oraz liczbę popełnionych błędów.
I tu jest sedno metodologiczne, którego nie wolno zgubić. Żaden z tych dwóch wskaźników osobno nic nie znaczy. Długi czas namysłu może wynikać z refleksyjności, ale równie dobrze z wolnego tempa pracy, z rozproszenia uwagi albo z lęku przed oceną. Krótki czas może oznaczać impulsywność albo po prostu wysoką sprawność percepcyjną. Dopiero zestawienie czasu z poprawnością pozwala odróżnić dziecko refleksyjne (wolne i dokładne) od impulsywnego (szybkiego i niedokładnego), a oba te typy od dziecka szybkiego i dokładnego oraz wolnego i niedokładnego. Właśnie dlatego wskaźnik refleksyjności-impulsywności (R-I) wyznacza się na podstawie średniego czasu i poprawności odpowiedzi łącznie.
Wymiar ten Kagan traktował jako bipolarny i przeciwstawiał tempo poznawcze szybkie tempu wolnemu przy zadaniach z niepewną odpowiedzią. Polskie wydanie drugie zaktualizowało i wzbogaciło prezentację podstaw teoretycznych oraz na nowo opracowało wskazówki interpretacyjne.
Typowe zastosowanie
Wydawca wskazuje dwa obszary. Pierwszy to diagnoza intelektu dzieci, zwłaszcza ukierunkowana na poszukiwanie przyczyn trudności szkolnych; MFF pełni w niej rolę narzędzia pomocniczego, a nie podstawowego. Drugi to badania naukowe nad stylami poznawczymi. Logika zastosowania klinicznego jest taka: dziecko może uzyskiwać słabe wyniki szkolne nie z powodu niższych zdolności, ale z powodu impulsywnego stylu pracy, czyli odpowiadania zanim materiał zostanie przeanalizowany. MFF pozwala tę hipotezę sprawdzić, bo mierzy sposób pracy przy kontrolowanej trudności zadania. Wydawca podaje, że stwierdzone korelacje z ocenami szkolnymi pozwalają oczekiwać trafności prognostycznej testu w przewidywaniu funkcjonowania szkolnego i osiągnięć uczniów. Bardzo ważne jest to, czego z MFF wnioskować nie wolno. Wyniki badań porównujących dzieci z prób klinicznych i grup kontrolnych przemawiają, zdaniem wydawcy, za tym, że diagnozowana za pomocą MFF impulsywność nie jest symptomem patologicznym. Impulsywny styl poznawczy to nie jest ADHD i nie wolno stawiać takiego rozpoznania na podstawie tego testu.
Wymiary i podskale
Wskaźnik refleksyjności-impulsywności (R-I)12 pozycji
Główny wynik testu, wyznaczany na podstawie średniego czasu namysłu i poprawności odpowiedzi łącznie. Ma normy stenowe. To jedyny wskaźnik, dla którego wydawca podaje dane o rzetelności: zadowalające współczynniki zgodności wewnętrznej (w większości grup wieku 0,75-0,87) oraz stabilność 0,83.
Średni czas odpowiedzi (latencja)12 pozycji
Wskaźnik podstawowy: średni czas namysłu nad pierwszą odpowiedzią w zadaniu. Rejestruje się czas do pierwszej odpowiedzi, a nie czas rozwiązania całego zadania. Ma własne normy stenowe, ale interpretowany osobno jest niediagnostyczny: długa latencja może wynikać z refleksyjności, ale też z wolnego tempa pracy lub trudności z decyzją.
Poprawność odpowiedzi (liczba błędów)12 pozycji
Drugi wskaźnik podstawowy: liczba błędnych wskazań. Ma własne normy stenowe. Podobnie jak latencja, osobno nie wystarcza do wnioskowania o stylu poznawczym. Ujemna korelacja między szybkością a poprawnością odpowiedzi jest przez wydawcę traktowana jako dowód trafności teoretycznej testu.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test składa się z 12 zadań. W każdym zadaniu dziecko ma znaleźć obrazek identyczny z równocześnie prezentowanym wzorcem, spośród kilku bardzo podobnych wariantów różniących się jednym szczegółem. Materiał to rysunki znanych, codziennych przedmiotów, stąd nazwa testu. Jest to zadanie wykonaniowe, a nie samoopis, więc nie ma tu pozycji odwróconych ani skali odpowiedzi. Badanie prowadzi się indywidualnie, z użyciem książeczki testowej, a wyniki zapisuje na arkuszu odpowiedzi z kluczem. Osoba badająca mierzy czas do pierwszej odpowiedzi w każdym zadaniu i zapisuje wszystkie wskazania, także błędne, aż do wskazania poprawnego. W polskim wydaniu drugim (2022) książeczka testowa pozostała bez zmian względem wydania pierwszego. Zaktualizowano natomiast podstawy teoretyczne, wzbogacono charakterystykę psychometryczną, ulepszono sposób ujmowania wyników i na nowo opracowano wskazówki dotyczące ich interpretowania. DO WERYFIKACJI: liczba wariantów odpowiedzi przypadających na jedno zadanie nie jest podana w materiałach wydawcy, a opisy w literaturze międzynarodowej dotyczące klasycznego MFFT różnią się (spotyka się zarówno sześć, jak i osiem wariantów). Materiał testowy jest chroniony prawem autorskim i nie jest tu reprodukowany.
- Skala odpowiedzi
- Nie dotyczy w klasycznym rozumieniu: to test wykonaniowy. Dziecko wskazuje wybrany obrazek, a badający rejestruje czas namysłu przed pierwszą odpowiedzią oraz liczbę błędów. Badanie jest indywidualne i zwykle nie przekracza 15 minut. Dostępna jest wyłącznie wersja papierowa (papier-ołówek), bez e-testu na platformie Epsilon. Wymagany jest komplet: podręcznik, książeczka testowa i arkusz odpowiedzi z kluczem.
- Normy i interpretacja
- Test ma normy stenowe zarówno dla wskaźnika refleksyjności-impulsywności, jak i dla obu wskaźników podstawowych, czyli średniego czasu odpowiedzi i poprawności odpowiedzi. Normy opracowano na podstawie badania próby obejmującej 836 dzieci w wieku 6-12 lat. Interpretacja opiera się na standardowej konwencji stenowej, ale ma tu istotną specyfikę: sensowna diagnoza wymaga odczytania obu wskaźników podstawowych razem z wynikiem R-I. Dziecko z wysokim stenem na latencji i wysokim stenem na poprawności to nie to samo co dziecko z wysokim stenem na latencji i niskim na poprawności, choć oba są wolne. Wiek jest zmienną kluczową i normy są od niego zależne, dlatego zakres 6-12 lat wyznacza granice stosowalności testu. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się w podręczniku i nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Test wykonaniowy, a nie samoopis: mierzy faktyczne zachowanie dziecka w zadaniu, więc nie podlega zniekształceniom typowym dla kwestionariuszy
- •Dwa niezależne wskaźniki (czas i błędy) plus wskaźnik złożony R-I, co pozwala odróżnić cztery różne wzorce pracy poznawczej
- •Duża próba normalizacyjna: 836 dzieci w wieku 6-12 lat
- •Zadowalająca rzetelność wskaźnika R-I: zgodność wewnętrzna w większości grup wieku 0,75-0,87, stabilność 0,83
- •Świeże wydanie polskie (2022) z zaktualizowanymi podstawami teoretycznymi, wzbogaconą charakterystyką psychometryczną i nowymi wskazówkami interpretacyjnymi
- •Krótkie badanie: zwykle nie przekracza 15 minut
- •Udokumentowana trafność dywergencyjna względem zdolności percepcyjnych, co pozwala twierdzić, że test mierzy styl, a nie poziom sprawności
- •Klasyczne narzędzie o ponad sześćdziesięcioletniej tradycji badawczej, co daje bogaty kontekst literaturowy do części teoretycznej pracy
Ograniczenia
- •Wąski zakres wieku: 6-12 lat, brak norm dla młodzieży i dorosłych w polskim wydaniu
- •Kategoria C, czyli dostęp wyłącznie dla psychologów z dyplomem magisterskim studiów psychologicznych
- •Badanie wyłącznie indywidualne, co przy większych próbach oznacza duży nakład czasu
- •Wysoka cena kompletu: 505,76 zł, w tym sam podręcznik 297,11 zł i książeczka testowa 176,40 zł
- •Pomiar czasu prowadzi badający, więc wynik zależy od jego dokładności; to źródło błędu nieobecne w testach komputerowych
- •Interpretacja pojedynczego wskaźnika (samego czasu albo samych błędów) jest bezużyteczna, a to najczęstszy błąd w pracach studenckich
- •W literaturze międzynarodowej podnoszono zastrzeżenia wobec klasycznego MFFT: część badanych odpowiada w sposób zbliżony do losowego, przez co zależność między latencją a liczbą błędów w tej podgrupie zanika (Solís-Cámara, 1987), a klasyczny podwójny podział medianowy klasyfikuje część osób arbitralnie
- •Materiał rysunkowy klasycznego MFFT bywa krytykowany jako przestarzały kulturowo; polska książeczka testowa nie zmieniła się w wydaniu drugim
- •Brak wersji elektronicznej na platformie Epsilon
- •[DO WERYFIKACJI]: wydawca podaje zakres współczynników zgodności wewnętrznej 0,75-0,87 bez wskazania, o który współczynnik chodzi (alfa Cronbacha nie jest wymieniona wprost); nie podano też liczebności grup wiekowych w próbie normalizacyjnej ani dokładnego wzoru wskaźnika R-I
Budowa
- Liczba pozycji
- 12
- Format odpowiedzi
- zadania wykonaniowe: wyszukiwanie obrazka identycznego z eksponowanym wzorem
- Wersje
- papier (wydanie drugie, 2022)
Obliczanie wyników
- Metoda
- rejestracja czasu namysłu przed pierwszą odpowiedzią i liczby błędów; na podstawie średniego czasu i poprawności wyznacza się wskaźnik refleksyjności-impulsywności (R-I)
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- wg strony wydawcy (practest.com.pl)
Jak policzyć wynik
Krok 1: w trakcie badania zapisz dla każdego z 12 zadań czas namysłu przed pierwszą odpowiedzią oraz wszystkie wskazania dziecka, także błędne. Pomiar czasu dotyczy pierwszej odpowiedzi, a nie momentu udzielenia odpowiedzi poprawnej. To najczęstszy błąd proceduralny.
Krok 2: policz dwa wskaźniki podstawowe: średni czas odpowiedzi (średnia latencji z 12 zadań) oraz poprawność, czyli liczbę błędów.
Krok 3: wyznacz wskaźnik refleksyjności-impulsywności (R-I) na podstawie średniego czasu i poprawności odpowiedzi, zgodnie z procedurą opisaną w podręczniku wydania drugiego. Wydawca informuje, że w tym wydaniu ulepszono sposób ujmowania wyników, więc korzystaj z aktualnej wersji podręcznika, a nie z opisów wydania z 1992 roku.
Krok 4: przelicz wskaźnik R-I oraz oba wskaźniki podstawowe na steny, korzystając z tabel właściwych dla wieku dziecka.
Krok 5: interpretuj oba wskaźniki podstawowe razem. Cztery możliwe układy to: wolny i dokładny (styl refleksyjny), szybki i niedokładny (styl impulsywny), szybki i dokładny oraz wolny i niedokładny. Dwa ostatnie układy nie mieszczą się w klasycznym wymiarze refleksyjności-impulsywności i wymagają osobnego namysłu diagnostycznego, często wskazując na ogólną sprawność lub jej brak, a nie na styl.
Krok 6: nie wyciągaj wniosków z samego czasu. Sam długi czas namysłu bez informacji o poprawności nie mówi nic o refleksyjności. To zastrzeżenie dotyczy zarówno diagnozy indywidualnej, jak i analiz statystycznych w pracy: jeśli korelujesz z czymś tylko latencję, mierzysz raczej tempo pracy niż styl poznawczy.
Krok 7: w badaniach naukowych zaraportuj oba wskaźniki podstawowe osobno oraz wskaźnik R-I, a także rzetelność uzyskaną na własnej próbie, jeśli liczebność na to pozwala.
Normy
- Typ norm
- steny
- Interpretacja
- normy stenowe dla wskaźnika R-I i wskaźników podstawowych (średni czas odpowiedzi, poprawność)
- Próba normalizacyjna
- 836 dzieci w wieku 6-12 lat (normalizacja polska, wg wydawcy)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- stabilność 0,83; zgodność wewnętrzna 0,75-0,87 w grupach wieku (wg strony wydawcy)
- Trafność
- ujemna korelacja tempa i poprawności odpowiedzi; trafność dywergencyjna względem zdolności percepcyjnych (wg wydawcy)
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- 505,76 zł brutto (komplet: podręcznik, książeczka testowa, arkusze); podręcznik 297,11 zł; książeczka 176,40 zł; arkusze 25 szt. 32,25 zł
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Matching Familiar Figures Test (MFF, Jerome Kagan; 2nd Polish edition)
- Construct
- reflectivity-impulsivity as a cognitive style dimension (control over the course of one's own cognitive activities)
- Target group
- children aged 6-12
- Response format
- performance-based tasks: finding the picture identical to the displayed model
- Scoring
- recording of latency before the first response and number of errors; a reflectivity-impulsivity (R-I) index is derived from mean latency and accuracy (per the publisher, practest.com.pl)
- Norms / interpretation
- sten norms for the R-I index and the basic indices (mean response latency, accuracy)
- Normative sample
- 836 children aged 6-12 (Polish standardization, per the publisher)
- Procedure
- performance-based; individual administration
- Administration time
- usually up to 15 minutes
- Notes
- Identified: MFF = Kagan's Matching Familiar Figures Test; 2nd Polish edition by PTP (Matczak, Wujcik, 2022). Original year 1992 per the publisher's page (the original MFFT dates back to the 1960s). Stability 0.83; internal consistency 0.75-0.87 across age groups (per the publisher). [TO VERIFY]: Cronbach's alpha explicitly (the publisher gives an internal-consistency range without naming the coefficient); reverse-scored items not applicable (performance-based test).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: pełną nazwę (MFF, Test Porównywania Znanych Kształtów Jerome'a Kagana, wydanie drugie), autora oryginału (Jerome Kagan), autorów polskiego opracowania (Anna Matczak i Radosław Wujcik, 2022; wydanie pierwsze: Anna Matczak, 1992), wydawcę (Pracownia Testów Psychologicznych PTP), kategorię C, liczbę zadań (12), rejestrowane wskaźniki, zakres wieku (6-12 lat), czas badania (do 15 minut) oraz typ norm (steny dla wskaźnika R-I i dla obu wskaźników podstawowych, próba 836 dzieci).
Uwaga na datowanie oryginału. Materiały wydawcy podają przy nazwisku Kagana rok 1992, który odpowiada polskiemu wydaniu pierwszemu. Pierwotna praca, w której opisano MFFT, to Kagan, Rosman, Day, Albert i Phillips (1964), Psychological Monographs, tom 78, nr 1 (Whole No. 578). W bibliografii podaj obie pozycje i nie pisz, że test powstał w 1992 roku.
Zaplanuj czas. Badanie jest indywidualne, więc próba stu dzieci to co najmniej kilkadziesiąt godzin pracy plus organizacja dostępu do szkoły i zgody rodziców. To realne ograniczenie przy pracy magisterskiej.
Zadbaj o standaryzację pomiaru czasu. Używaj tego samego stopera, mierz zawsze do pierwszej odpowiedzi i notuj warunki badania. Jeśli badanie prowadzi więcej niż jedna osoba, sprawdź zgodność między nimi.
W hipotezach nie utożsamiaj impulsywności poznawczej z impulsywnością jako cechą osobowości ani z ADHD. To odrębne konstrukty i wydawca wprost zaznacza, że impulsywność mierzona MFF nie jest symptomem patologicznym. Jeśli chcesz zbadać ich związek, użyj obu rodzajów narzędzi i potraktuj to jako pytanie badawcze, a nie założenie.
W ograniczeniach pracy odnotuj znane zastrzeżenia wobec MFFT z literatury międzynarodowej, w tym problem odpowiedzi zbliżonych do losowych u części badanych. Nie kopiuj materiału testowego ani tabel stenowych do aneksu.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Poza przedziałem 6-12 lat: normy polskiego wydania obejmują tylko ten zakres wieku
- •Do diagnozy ADHD lub innych zaburzeń: impulsywność mierzona MFF nie jest symptomem patologicznym, a test nie jest narzędziem klinicznym
- •Jako miary zdolności lub inteligencji: badania trafności dywergencyjnej wskazują, że MFF mierzy styl poznawczy, a nie poziom sprawności
- •Gdy zamierzasz interpretować wyłącznie czas odpowiedzi albo wyłącznie liczbę błędów: pojedynczy wskaźnik nie pozwala określić stylu poznawczego
- •U dzieci z istotnymi trudnościami wzrokowymi lub percepcyjnymi: zadanie opiera się na porównywaniu drobnych szczegółów rysunków
- •W badaniach grupowych i przesiewowych na dużą skalę: procedura jest indywidualna i wymaga pomiaru czasu przez badającego
- •Gdy nie masz uprawnień do testów kategorii C ani dostępu do kompletu z podręcznikiem i normami
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Refleksyjność-impulsywność poznawcza a osiągnięcia szkolne uczniów klas I-III
- Styl poznawczy refleksyjność-impulsywność a poprawność czytania i pisania u dzieci z trudnościami w nauce
- Impulsywność poznawcza mierzona MFF a impulsywność deklarowana w kwestionariuszu: związek dwóch ujęć konstruktu
- Zmiany wskaźnika refleksyjności-impulsywności w kolejnych grupach wiekowych między 6. a 12. rokiem życia
- Refleksyjność-impulsywność a wykonanie zadań wymagających hamowania reakcji
- Styl poznawczy dziecka a ocena jego funkcjonowania w klasie dokonana przez nauczyciela
- Refleksyjność-impulsywność a strategie rozwiązywania zadań matematycznych w klasach IV-VI
- Skuteczność treningu strategii systematycznego porównywania w zmianie stylu poznawczego: pomiar przed i po
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Rzetelność, trafność i normy polskiego wydania drugiego
Katalog Pracowni Testów Psychologicznych PTP podaje, że dla wskaźnika refleksyjności-impulsywności stwierdzono zadowalające współczynniki zgodności wewnętrznej (w większości grup wieku 0,75-0,87) oraz stabilność 0,83. Trafności teoretycznej dowodzi ujemna korelacja między szybkością a poprawnością odpowiedzi. Sprawdzano też trafność dywergencyjną, korelując wyniki ze zdolnościami percepcyjnymi oraz porównując dzieci z prób klinicznych z grupami kontrolnymi; rezultaty przemawiają za tym, że MFF jako test stylu poznawczego nie jest miarą zdolności, a diagnozowana impulsywność nie jest symptomem patologicznym. Stwierdzone korelacje z ocenami szkolnymi pozwalają oczekiwać trafności prognostycznej w przewidywaniu funkcjonowania szkolnego. Normy stenowe opracowano na próbie 836 dzieci w wieku 6-12 lat, dla wskaźnika R-I oraz dla wskaźników podstawowych.
źródłoPochodzenie narzędzia i pierwsze wydanie polskie
Test Porównywania Znanych Kształtów wywodzi się z prac Jerome'a Kagana i współpracowników nad przetwarzaniem informacji u dzieci w wieku szkolnym; pierwotna publikacja to Kagan, Rosman, Day, Albert i Phillips (1964), Information processing in the child: Significance of analytic and reflective attitudes, Psychological Monographs, 78(1, Whole No. 578), gdzie opisano zestaw dwunastu figur. Pierwsze polskie wydanie podręcznika, autorstwa Anny Matczak, ukazało się w Pracowni Testów Psychologicznych PTP w 1992 roku (61 stron, ISBN 83-85512-06-3). Wydanie drugie, opracowane przez Annę Matczak i Radosława Wujcika, wydano w 2022 roku (ISBN 978-83-63545-83-3). Rok 1992 podawany w materiałach wydawcy przy nazwisku Kagana odnosi się więc do polskiego wydania pierwszego, a nie do powstania testu.
źródłoKlasyczna procedura klasyfikacji i jej ograniczenia
W tradycji badawczej MFFT podstawową zmienną zależną była latencja pierwszej odpowiedzi, a liczbę błędów dodano jako zmienną wtórną (Kagan i Messer, 1975). Klasyfikacji dokonuje się podwójnym podziałem medianowym na obu zmiennych: osoby z liczbą błędów poniżej mediany i czasem powyżej mediany uznaje się za refleksyjne, z liczbą błędów powyżej mediany i czasem poniżej mediany za impulsywne, a dwie pozostałe grupy określa się jako szybko-dokładne i wolno-niedokładne. Ta procedura jest krytykowana, ponieważ mediana zależy od konkretnej próby (ta sama osoba może zostać zaklasyfikowana inaczej w innej grupie), a dwie z czterech wyłonionych grup nie mieszczą się w bipolarnym wymiarze refleksyjności-impulsywności.
źródłoOstrzeżenie: nie każdy badany stosuje strategię ewaluacji
Solís-Cámara (1987, Perceptual and Motor Skills, 64(1), 59-74, DOI 10.2466/pms.1987.64.1.59) przetestował probabilistyczny model refleksyjności-impulsywności na 77 uczniach czwartej klasy i wyodrębnił dwie grupy: odpowiadających w sposób zbliżony do losowego (n = 22) oraz stosujących proces ewaluacji (n = 55). W grupie losowej korelacja między latencją a liczbą błędów zanikała, podczas gdy w grupie ewaluacyjnej pozostawała istotna statystycznie. Wniosek praktyczny jest istotny dla każdego, kto interpretuje MFF: u części dzieci wynik nie odzwierciedla stylu poznawczego, tylko brak systematycznej strategii, a klasyczna klasyfikacja może je błędnie zaliczyć do impulsywnych.
źródłoWspółczesna rewizja narzędzia: MFFT-2021
Viator, Wu i Viator (2022, Frontiers in Psychology, DOI 10.3389/fpsyg.2022.977808) opracowali i zwalidowali zaktualizowaną wersję testu, wskazując na problemy oryginału: brak wersji dla dorosłych, przestarzały kulturowo materiał rysunkowy, brak scentralizowanego archiwum figur oraz ryzyko efektów sufitowych i podłogowych. W badaniu 1 (N = 414) średnia latencja pierwszej odpowiedzi wyniosła 29,40 sekundy wobec 21,22 sekundy dla MFFT20, a średnia poprawność 86,95%. Wyniki korelowały z Cognitive Reflection Test (r = 0,355) oraz przewidywały unikanie błędów poznawczych (r = 0,358) i jakość osądów przy przetwarzaniu informacji konfiguracyjnej (r = 0,396). W badaniu 2 (N = 185) narzędzie pozostało istotnym predyktorem wykonania zadań heurystycznych, a korelacja z Cognitive Reflection Test wyniosła 0,292. To dobry punkt odniesienia dla części teoretycznej pracy i dowód, że konstrukt Kagana pozostaje żywy w badaniach.
źródłoPodobne narzędzia
IVE (Kwestionariusz Impulsywności)
Samoopisowy pomiar impulsywności, skłonności do ryzyka i empatii jako cech osobowości. MFF mierzy impulsywność poznawczą w realnym zadaniu; oba narzędzia dotyczą innych poziomów konstruktu i nie są zamienne.
Mierzy tempo i dokładność pracy w zadaniu przesiewania uwagi, dając wskaźniki szybkości i błędów. Konstrukcyjnie pokrewny w logice tempo-dokładność, ale mierzy sprawność uwagi, a nie styl poznawczy.
Mierzy hamowanie reakcji automatycznej i kontrolę poznawczą. Dotyczy kontroli wykonawczej jako sprawności, a nie preferowanego stylu pracy.
MOXO (test ciągłego wykonania)
Komputerowy test typu CPT, wykorzystywany w diagnostyce ADHD, mierzący uwagę, czas reakcji, impulsywność i nadaktywność. W przeciwieństwie do MFF jest narzędziem klinicznym powiązanym z rozpoznaniem.
Zestaw kwestionariuszy dla rodziców, nauczycieli i dziecka do oceny objawów ADHD i problemów współwystępujących. Ocena objawów przez obserwatorów, a nie pomiar zachowania w zadaniu.
WCST (Test Sortowania Kart z Wisconsin)
Mierzy elastyczność poznawczą i perseweracje w warunkach zmieniającej się reguły. Inny aspekt funkcjonowania wykonawczego, także oparty na wykonaniu zadania.
MFFT-2021 / MFFT20 (wersje anglojęzyczne)
Zaktualizowane wersje oryginalnego MFFT: MFFT20 z dwudziestoma zadaniami oraz MFFT-2021 z nowym materiałem graficznym i wersją dla dorosłych. Brak polskiej adaptacji i brak wpisu w bazie.
Bibliografia
- Matczak, A., Wujcik, R. (2022). MFF - Test Porównywania Znanych Kształtów Jerome'a Kagana. Wydanie drugie. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/MFF
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/files/Katalog_Pracowni_Testow_Psychologicznych_PTP_2025-2026.pdf
- innehttps://e-isbn.pl/IsbnWeb/onix/summary.html?record_id=1783430
- artykuł open accesshttps://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2022.977808/full
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3562193/
Uwagi
Zidentyfikowany: MFF = Test Porównywania Znanych Kształtów (Matching Familiar Figures Test) Kagana; w Polsce wydanie drugie PTP (Matczak, Wujcik, 2022). Rok oryginału 1992 podany za stroną wydawcy (pierwotna wersja MFFT pochodzi z lat 60. XX w.). Ceny practest ważne do 31.12.2026. DO WERYFIKACJI: alfa Cronbacha wprost (wydawca podaje zakres zgodności wewnętrznej 0,75-0,87 bez wskazania współczynnika), pozycje odwrócone nie dotyczą (test wykonaniowy). KOREKTA (2026-07-21): pole autorzy_oryginal podawało rok 1992, który jest rokiem PIERWSZEGO WYDANIA POLSKIEGO (Matczak, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, 61 s., ISBN 83-85512-06-3), a nie powstania testu. Oryginał: Kagan, Rosman, Day, Albert i Phillips (1964), Psychological Monographs 78(1, Whole No. 578). ISBN wydania drugiego: 978-83-63545-83-3. DO WERYFIKACJI: liczba wariantów odpowiedzi na zadanie (opisy MFFT w literaturze podają 6 albo 8), rodzaj współczynnika kryjącego się pod zgodnością wewnętrzną 0,75-0,87, wzór wskaźnika R-I oraz liczebności grup wiekowych w próbie 836 osób.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.