Kwestionariusz Impulsywności IVE
IVE – Impulsiveness, Venturesomeness, Empathy Questionnaire
Impulsywność, skłonność do ryzyka, empatia
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Hans J. Eysenck, Sybil B. G. Eysenck (2006)
- Polska adaptacja
- polska normalizacja: Aleksandra Jaworowska (Pracownia Testów Psychologicznych PTP) (2011)
- Grupa docelowa
- młodzież szkół ponadpodstawowych i dorośli (16–69 lat)
- Czas badania
- ok. 10 minut
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
IVE mierzy trzy cechy: impulsywność, skłonność do ryzyka i empatię. Najważniejsza rzecz, jaką trzeba zrozumieć przed użyciem tego narzędzia, to powód, dla którego dwie pierwsze skale są rozdzielone. W potocznym myśleniu impulsywność i podejmowanie ryzyka to jedno. Eysenckowie twierdzili, że to dwa różne mechanizmy i zbudowali kwestionariusz właśnie po to, by je rozdzielić.
Impulsywność w tym ujęciu oznacza działanie bez zastanowienia, w którym człowiek nie zdaje sobie sprawy z ryzyka. Decyzja zapada, zanim pojawi się ocena konsekwencji. Skłonność do ryzyka oznacza coś przeciwnego: badany widzi zagrożenie, oszacował je i mimo to działa, bo pociąga go samo pobudzenie i nowość. Dwie osoby mogą więc zachować się identycznie – wskoczyć do zimnej wody, zaryzykować pieniądze, wyprzedzić na trzeciego – a stać za tym zupełnie inny proces. Wysoka impulsywność wiąże się w teorii Eysencka z psychotyzmem i słabą kontrolą, natomiast skłonność do ryzyka raczej z ekstrawersją i zapotrzebowaniem na stymulację. Dla praktyki oznacza to różne kierunki oddziaływania: impulsywność wymaga wzmacniania kontroli i odraczania reakcji, skłonność do ryzyka – kanalizowania potrzeby stymulacji w formy bezpieczne.
Trzecia skala, empatia, dołączona jest do zestawu nie dlatego, że jest odmianą impulsywności, tylko dlatego, że w systemie Eysencka pełni funkcję hamującą i ujemnie wiąże się z psychotyzmem. Mierzy skłonność do współodczuwania stanów emocjonalnych innych osób. W literaturze międzykulturowej jest to najsłabsze ogniwo narzędzia: jej struktura odtwarza się gorzej niż dwóch pozostałych skal, o czym warto pamiętać przy interpretacji.
Wynik IVE opisuje względne nasilenie cechy w porównaniu z grupą odniesienia właściwą dla wieku i płci. Nie jest to diagnoza zaburzenia kontroli impulsów ani orzeczenie o zdolności do prowadzenia pojazdu czy pracy na stanowisku ryzykownym. To informacja o dyspozycji, deklarowanej przez badanego w prostych pytaniach o typowe zachowania i reakcje.
Typowe zastosowanie
Badania nad kontrolą zachowania, ryzykiem i zachowaniami problemowymi: bezpieczeństwo w ruchu drogowym, wypadkowość w pracy, hazard i inne zachowania nałogowe, zachowania ryzykowne młodzieży, agresja i przestępczość. W psychologii pracy narzędzie bywa używane przy opisie predyspozycji do stanowisk wymagających albo szczególnej ostrożności, albo tolerancji na ryzyko. W praktyce klinicznej stanowi uzupełnienie oceny impulsywności, ale nie zastępuje wywiadu ani kryteriów diagnostycznych.
Wymiary i podskale
Impulsywność19 pozycji
Skłonność do działania bez uprzedniego namysłu i bez rozpoznania ryzyka. Obejmuje podejmowanie decyzji pod wpływem chwili, trudność z planowaniem, mówienie i działanie zanim przemyśli się konsekwencje. W teorii Eysencka bliska psychotyzmowi i słabej kontroli hamującej. W badaniach międzykulturowych to jedna z dwóch skal o dobrze odtwarzalnej strukturze.
Skłonność do ryzyka16 pozycji
Świadome podejmowanie działań niebezpiecznych dla samego pobudzenia i nowości. Kluczowa różnica wobec impulsywności: ryzyko jest tu dostrzeżone i oszacowane, a mimo to podjęte. Bliska konstruktowi poszukiwania doznań i powiązana raczej z ekstrawersją niż z brakiem kontroli.
Empatia19 pozycji
Skłonność do współodczuwania stanów emocjonalnych innych ludzi i reagowania na cudze przeżycia. W systemie Eysencka traktowana jako czynnik hamujący zachowania antyspołeczne, ujemnie związany z psychotyzmem. Skala o najsłabszych właściwościach psychometrycznych z całej trójki – zarówno wydawca polskiej wersji, jak i badania międzykulturowe wskazują na jej niższą spójność wewnętrzną.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Pięćdziesiąt cztery krótkie pytania o typowe zachowania i reakcje, na które odpowiada się Tak albo Nie. Trzy skale nie są równoliczne: w wersji oryginalnej IVE-7 impulsywność i empatia liczą po 19 pozycji, a skłonność do ryzyka 16. Pozycje trzech skal są w kwestionariuszu przemieszane, więc badany nie widzi, którą cechę mierzy dane pytanie. Klucz przypisania pozycji do skal jest objęty ochroną i dostępny wyłącznie w materiałach Pracowni Testów Psychologicznych PTP; ten opis go nie odtwarza.
- Skala odpowiedzi
- Format dychotomiczny: Tak albo Nie, bez odpowiedzi pośredniej. Wydawca podaje czas badania około 10 minut, bez ograniczenia czasowego. Badanie można prowadzić indywidualnie i grupowo, w formie papierowej lub jako e-badanie na platformie Epsilon. Format dwuwariantowy przyspiesza wypełnianie, ale zmniejsza wariancję odpowiedzi, co jest jedną z przyczyn niższej rzetelności krótszych skal.
- Normy i interpretacja
- Wydawca podaje, że polskie normy opracowano dla dwóch grup wiekowych – od 16 do 30 lat oraz od 31 do 69 lat – osobno dla kobiet i mężczyzn. Ten podział nie jest przypadkowy: impulsywność i skłonność do ryzyka wyraźnie zmieniają się z wiekiem i różnicują płeć, więc porównanie ze wspólną normą byłoby mylące. Typu norm (steny czy inna skala przeliczeniowa), liczebności i struktury próby normalizacyjnej nie udało się ustalić z otwartych źródeł DO WERYFIKACJI – dane te znajdują się w płatnym podręczniku polskiej normalizacji (Jaworowska, 2011) i nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Rozdziela impulsywność od świadomego podejmowania ryzyka – rozróżnienie rzadkie wśród kwestionariuszy i istotne interpretacyjnie
- •Bardzo krótkie badanie (około 10 minut) w prostym formacie Tak/Nie, łatwe do połączenia z innymi narzędziami
- •Polskie normy wyodrębnione dla dwóch grup wiekowych i osobno dla płci, co odpowiada rzeczywistej zmienności tych cech
- •Osadzenie w spójnej teorii osobowości Eysencka, co ułatwia formułowanie hipotez razem z EPQ-R
- •Wydawca deklaruje potwierdzoną trafność czynnikową oraz oczekiwane związki z EPQ-R(S), MMPI-2, ACL i STAI
- •Dostępna wersja elektroniczna na platformie Epsilon obok formy papierowej
Ograniczenia
- •Skala Empatii ma najniższą spójność wewnętrzną z trzech skal – wskazują na to zarówno wydawca polskiej wersji, jak i analizy międzykulturowe; wnioski oparte wyłącznie na tej skali wymagają dużej ostrożności
- •Format Tak/Nie ogranicza wariancję i obniża rzetelność w porównaniu z formatem stopniowym
- •Nie udało się ustalić polskich wartości alfa ani parametrów próby normalizacyjnej z otwartych źródeł [DO WERYFIKACJI]
- •Kategoria C u wydawcy oznacza, że narzędzie jest dostępne wyłącznie dla psychologów – co wyklucza część badaczy z innych dyscyplin
- •Samoopis dotyczący ryzyka i braku kontroli jest wrażliwy na autoprezentację, a kwestionariusz nie ma skal kontrolnych
- •Konstrukt impulsywności bywa w literaturze definiowany bardzo różnie; wyników IVE nie należy zestawiać wprost z wynikami narzędzi opartych na innym modelu (np. behawioralnych testów hamowania)
Budowa
- Liczba pozycji
- 54
- Format odpowiedzi
- pytania z odpowiedziami Tak/Nie
- Wersje
- papier-ołówek
- e-badanie na platformie Epsilon
- wpisywanie i obliczanie wyników wersji papierowej na Epsilon
Podskale
Impulsywność
Skłonność do ryzyka
Empatia
Obliczanie wyników
- Metoda
- sumowanie odpowiedzi diagnostycznych wg klucza, osobno dla trzech skal
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- Klucz płatny (PTP). DO WERYFIKACJI: zakresy wyników skal. Rozkład pozycji na skale: impulsywność 19, skłonność do ryzyka 16, empatia 19 (razem 54).
Jak policzyć wynik
Krok 1: policz odpowiedzi diagnostyczne osobno dla każdej z trzech skal, według klucza z podręcznika. Przy formacie Tak/Nie punkt przyznaje się za odpowiedź zgodną z kluczem, więc maksymalny wynik skali odpowiada liczbie jej pozycji. Dokładne zakresy w polskiej wersji nie zostały potwierdzone w źródłach otwartych DO WERYFIKACJI.
Krok 2: nie sumuj trzech skal w jeden wskaźnik. Nie ma wyniku ogólnego IVE i tworzenie go byłoby błędem – impulsywność, skłonność do ryzyka i empatia to trzy odrębne konstrukty, a empatia w modelu Eysencka działa wręcz przeciwstawnie do dwóch pozostałych.
Krok 3: przelicz wyniki surowe na normy właściwe dla płci i grupy wiekowej badanego (16-30 albo 31-69 lat). Zastosowanie normy z niewłaściwej grupy zafałszuje interpretację, bo obie cechy istotnie maleją z wiekiem.
Krok 4: interpretuj impulsywność i skłonność do ryzyka łącznie, jako układ. Wysoka impulsywność przy niskiej skłonności do ryzyka to inny obraz (działanie bez rozpoznania zagrożenia) niż niska impulsywność przy wysokiej skłonności do ryzyka (świadomy wybór stymulacji). Dopiero to zestawienie daje pełną informację.
Krok 5: policz alfę Cronbacha dla każdej skali we własnej próbie i podaj ją w pracy. Przy skali Empatii spodziewaj się wartości niższych i opisz to jako ograniczenie, zamiast przemilczeć.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- normy dla dwóch grup wiekowych, osobno dla kobiet i mężczyzn
- Interpretacja
- normy opracowano osobno dla grup wiekowych 16-30 i 31-69 lat oraz osobno dla płci; wynik odnosi się do właściwej grupy, a nie do jednej normy ogólnej
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- zadowalająca stabilność bezwzględna oraz zgodność wewnętrzna skal Impulsywność i Skłonność do ryzyka; niższa zgodność skali Empatia (wg wydawcy)
- Trafność
- potwierdzona trafność czynnikowa; oczekiwane korelacje z EPQ-R(S), MMPI-2, ACL, STAI i Skalą Wartości Rokeacha (wg wydawcy)
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- 636,04 zł (komplet); zeszyty testowe 25 szt. 37,75 zł; podręcznik polski (normalizacja) 297,11 zł; e-jednostki Epsilon 16,97 zł/szt. (cennik 07/2026)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- IVE – Impulsiveness, Venturesomeness, Empathy Questionnaire
- Construct
- Impulsiveness, venturesomeness (risk-taking), empathy
- Target group
- Secondary school adolescents and adults (ages 16-69)
- Response format
- Yes/No questions
- Scoring
- Summing diagnostic responses according to the key, separately for the three scales (key paid, PTP)
- Procedure
- Self-report; individual or group administration
- Notes
- Publisher reports satisfactory absolute stability and internal consistency of the Impulsiveness and Venturesomeness scales; lower consistency of the Empathy scale. Confirmed factorial validity; expected correlations with the EPQ-R(S), MMPI-2, ACL, STAI and the Rokeach Value Survey (per the publisher). [TO VERIFY]: exact alpha values, scale score ranges, norms (type, sample) from the manual.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: pełną nazwę (Kwestionariusz Impulsywności IVE), rozwinięcie skrótu, autorów oryginału, informację o polskiej normalizacji (Jaworowska, 2011, Pracownia Testów Psychologicznych PTP) oraz to, że polskie opracowanie ma charakter normalizacji przy tłumaczeniu wykonanym przez zespół wydawcy. Wymień trzy skale, liczbę pozycji, format Tak/Nie i sposób liczenia.
Zaznacz, że skale interpretujesz osobno, i uzasadnij, dlaczego wybierasz akurat te, których używasz. Jeżeli hipoteza dotyczy tylko impulsywności, nie ma powodu, by zaśmiecać analizę pozostałymi skalami – ale jeśli je zbierzesz, zaraportuj wszystkie wyniki, także niezgodne z hipotezą.
Zawsze kontroluj płeć i wiek. Konstrukcja norm sama pokazuje, że te dwie zmienne istotnie różnicują wyniki; porównywanie grup różniących się składem demograficznym bez kontroli tych zmiennych prowadzi do wniosków pozornych.
Jeśli badanie dotyczy impulsywności jako mechanizmu, rozważ triangulację: kwestionariusz mierzy deklarowaną dyspozycję, natomiast miary behawioralne (np. zadania na hamowanie reakcji lub test refleksyjności-impulsywności) mierzą wykonanie. Korelacje między obiema klasami miar są w literaturze umiarkowane, więc traktowanie ich jak wskaźników tego samego jest nadużyciem.
Test ma kategorię C, czyli jest dostępny wyłącznie dla psychologów, a arkusze i klucz są płatne. Zaplanuj to na etapie kosztorysu badania i nie korzystaj z rekonstrukcji punktacji z prac cudzych.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Do diagnozy ADHD lub zaburzeń kontroli impulsów – IVE mierzy cechę, a nie kryteria diagnostyczne; do tego służą wywiady ustrukturyzowane i skale objawowe
- •Do orzekania o zdolności do pracy lub prowadzenia pojazdów na podstawie samego wyniku – w takich sytuacjach badany ma silny motyw do zafałszowania odpowiedzi, a narzędzie nie ma skal kontrolnych
- •Do badania empatii jako głównego przedmiotu pracy – skala Empatii w IVE jest najsłabszym elementem narzędzia; lepiej sięgnąć po narzędzie dedykowane, np. polską parafrazę Indeksu Reaktywności Interpersonalnej
- •U dzieci – polska normalizacja obejmuje osoby od 16. roku życia
- •U osób powyżej 69 lat – poza zakresem polskich norm
- •Gdy potrzebny jest pomiar wykonaniowy impulsywności (czas reakcji, hamowanie) – kwestionariusz mierzy deklarację, nie zachowanie w zadaniu
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Impulsywność a skłonność do ryzyka jako predyktory zachowań ryzykownych w ruchu drogowym u młodych kierowców
- Rozdzielność konstruktów impulsywności i podejmowania ryzyka: analiza w próbie polskich studentów
- Impulsywność a nasilenie agresji: związek skal IVE z podskalami Kwestionariusza Agresji Bussa-Perry'ego
- Skłonność do ryzyka a uprawianie sportów ekstremalnych
- Empatia jako czynnik hamujący zachowania antyspołeczne: weryfikacja założenia teorii Eysencka
- Zmiany impulsywności i skłonności do ryzyka w cyklu życia: porównanie grup wiekowych
- Impulsywność deklarowana a impulsywność mierzona zadaniem behawioralnym: zgodność dwóch metod pomiaru
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Konstrukcja i podstawa teoretyczna
Eysenckowie zaproponowali kwestionariusz po to, by rozdzielić dwa komponenty wcześniej łączone pod nazwą impulsywności: działanie bez rozpoznania ryzyka oraz świadome podejmowanie ryzyka dla stymulacji. Ostateczna wersja dla dorosłych została opublikowana w połowie lat osiemdziesiątych przez Eysenck, Pearsona, Eastinga i Allsoppa; obejmuje 54 pytania w formacie Tak/Nie rozdzielone na trzy skale o nierównej liczbie pozycji.
źródłoPowtarzalność struktury w różnych kulturach
Analizy międzykulturowe pokazują, że struktura skal impulsywności i skłonności do ryzyka odtwarza się w różnych krajach lepiej niż struktura skali empatii. Współczynniki zgodności czynnikowej są dla dwóch pierwszych skal wyraźnie wyższe, co potwierdza obserwację o słabszych właściwościach skali empatii i uzasadnia ostrożność w jej interpretacji.
źródłoModele struktury czynnikowej
Porównanie prób angielskich i hiszpańskich przy użyciu modeli równań strukturalnych wskazuje, że trójczynnikowa struktura narzędzia jest w zasadzie odtwarzalna, ale poszczególne modele różnią się dopasowaniem, a część pozycji zachowuje się niejednorodnie. Autorzy podkreślają potrzebę ostrożnego traktowania porównań międzykulturowych opartych na wynikach surowych.
źródłoWersje skrócone
Z użyciem wielowymiarowej teorii odpowiedzi na pozycje opracowano skróconą wersję włoską, która zachowuje strukturę czynnikową i porównywalną spójność wewnętrzną przy istotnie mniejszej liczbie pozycji. Wskazuje to, że pełne 54 pytania nie są konieczne dla stabilnego pomiaru dwóch głównych skal. Polska wersja skrócona nie istnieje.
źródłoPolskie opracowanie i normy
Polskie wydanie oparte jest na normalizacji przeprowadzonej przez A. Jaworowską (2011) przy tłumaczeniu wykonanym przez zespół Pracowni Testów Psychologicznych PTP. Wydawca deklaruje zadowalającą stabilność bezwzględną wszystkich skal, zadowalającą spójność wewnętrzną impulsywności i skłonności do ryzyka oraz niższą spójność empatii, a także potwierdzoną trafność czynnikową i oczekiwane korelacje z EPQ-R(S), MMPI-2, ACL i STAI. Normy przygotowano dla dwóch grup wiekowych, osobno dla płci.
źródłoPodobne narzędzia
Mierzy trzy główne wymiary osobowości w tej samej teorii Eysencka (psychotyzm, ekstrawersja, neurotyczność) plus skalę kłamstwa. IVE stanowi jego naturalne uzupełnienie: rozkłada na czynniki to, co w EPQ-R jest tylko częścią psychotyzmu i ekstrawersji.
MFF (Test Porównywania Znanych Kształtów Kagana)
Miara wykonaniowa, nie samoopisowa: impulsywność ujawnia się w tempie i dokładności rozwiązywania zadania, a nie w deklaracji. Właściwy wybór, gdy chcesz uniknąć wpływu autoprezentacji.
Skala Wrażliwości Empatycznej (polska parafraza IRI)
Traktuje empatię jako konstrukt wielowymiarowy w modelu Davisa (komponenty emocjonalne i poznawcze) i mierzy ją znacznie precyzyjniej niż jednorodna skala empatii w IVE.
BPAQ (Kwestionariusz Agresji Bussa-Perry'ego)
Mierzy agresję w czterech komponentach, a nie kontrolę impulsów. Często zestawiany z IVE, bo impulsywność jest jednym z lepiej udokumentowanych korelatów agresji.
FCZ-KT (Formalna Charakterystyka Zachowania)
Opisuje temperament w regulacyjnej teorii Strelaua (m.in. żwawość, perseweratywność, wrażliwość sensoryczna). Poziom bardziej podstawowy, biologiczny, niż dyspozycje mierzone przez IVE.
Mierzy makiawelizm, narcyzm, psychopatię i sadyzm. Impulsywność i niska empatia są elementami psychopatii, ale SD4 ujmuje je w ramach cech antagonistycznych, a nie systemu Eysencka.
Bibliografia
- Jaworowska, A. (2011). Kwestionariusz Impulsywności IVE. Polska normalizacja. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/IVE
- artykuł open accesshttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0010440X03001056
- artykuł open accesshttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886907002693
- artykuł open accesshttps://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886919300406
Uwagi
DO WERYFIKACJI: dokładne wartości alfa i norm (typ, próba) z podręcznika (Faza 3). ROZBIEŻNOŚĆ DAT: pole autorzy_oryginal podaje rok 2006 za katalogiem wydawcy, natomiast ostateczna wersja kwestionariusza dla dorosłych to Eysenck, Pearson, Easting i Allsopp (1985). Rok 2006 odnosi się najpewniej do wydania podręcznika, nie do powstania narzędzia DO WERYFIKACJI.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.