Stroop

Neuropsychologia

wpis skrócony

Test Interferencji Stroopa (Test Kolor-Słowo)

Stroop Color and Word Test (Color-Word Interference Test)

kontrola hamowania (tłumienie reakcji dominującej), uwaga selektywna, kontrola poznawcza i funkcje wykonawcze; dodatkowo szybkość przetwarzania i przerzutność uwagi

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: John Ridley Stroop (efekt/paradygmat); wersja znormalizowana: Charles J. Golden (1935)
Grupa docelowa: młodzież i dorośli; klinicznie osoby z podejrzeniem dysfunkcji wykonawczych (m.in. uszkodzenia płatów czołowych, schizofrenia, zaburzenia nastroju, ADHD, otępienia)
Czas badania: krótkie (kilka minut); w wersji Goldena 45 sekund pracy na każdą z trzech kart plus instrukcje
Procedura: wykonaniowy; badanie indywidualne, prowadzone i punktowane przez przeszkolonego badającego

Co bada ten test

Test Interferencji Stroopa opiera się na jednym z najsłynniejszych zjawisk w psychologii poznawczej – efekcie Stroopa. Gdy widzimy słowo będące nazwą koloru, wydrukowane atramentem w innym kolorze, i mamy nazwać kolor druku, a nie przeczytać słowo, pojawia się konflikt. Czytanie jest u dorosłego człowieka reakcją tak zautomatyzowaną, że narzuca się samo, i żeby wykonać zadanie, trzeba je aktywnie zahamować. Test mierzy właśnie zdolność do tłumienia tej silnej, dominującej reakcji na rzecz reakcji słabszej, ale wymaganej w danym momencie.

Zadanie ma zwykle dwa lub trzy warunki. W warunku neutralnym badany po prostu czyta nazwy kolorów albo nazywa plamy koloru – to szybkie i bezwysiłkowe. W warunku konfliktowym musi nazwać kolor druku słowa, którego znaczenie mówi co innego; tu pojawia się interferencja, badany zwalnia i częściej się myli. Różnica między tymi warunkami, nazywana efektem lub wskaźnikiem interferencji, jest właściwą miarą kontroli hamowania i uwagi selektywnej. Sam czas warunku neutralnego mówi głównie o szybkości czytania i nazywania.

Konstrukt, który test uchwyca, mieści się w rdzeniu funkcji wykonawczych: chodzi o kontrolę poznawczą, czyli zdolność do podporządkowania zachowania celowi wbrew nawykowi. Dlatego Test Stroopa jest wrażliwy na dysfunkcje okolic czołowych i bywa stosowany wszędzie tam, gdzie podejrzewa się osłabienie kontroli hamowania: w schizofrenii, zaburzeniach nastroju, ADHD, uzależnieniach czy chorobach neurodegeneracyjnych.

Istnieje wiele wersji testu i to jest kluczowe dla poprawnego użycia. Oryginalna procedura Stroopa z 1935 roku, wystandaryzowana wersja Goldena z trzema kartami, bateria D-KEFS z czterema warunkami oraz polskie wersje kliniczno-eksperymentalne różnią się liczbą zadań, sposobem liczenia wskaźnika i normami. Wyniki uzyskane w jednej wersji nie są wprost porównywalne z inną.

Typowe zastosowanie

Jedno z najczęściej używanych narzędzi do oceny kontroli hamowania i uwagi selektywnej, zarówno w badaniach naukowych, jak i w diagnostyce klinicznej. W psychiatrii służy do oceny deficytów wykonawczych w schizofrenii, zaburzeniach afektywnych, zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych i ADHD; w neuropsychologii do wykrywania dysfunkcji okolic czołowych, w badaniach nad starzeniem i otępieniami, w uzależnieniach oraz w badaniach nad uwagą i pamięcią operacyjną. W pracach eksperymentalnych efekt Stroopa jest klasycznym wskaźnikiem automatyzmu i kontroli poznawczej.

Wymiary i podskale

Warunek neutralny/zgodny
Czytanie nazw kolorów wydrukowanych neutralnie lub nazywanie plam koloru. Obciąża głównie szybkość czytania, nazywania i przeszukiwania wzrokowego. Służy jako punkt odniesienia, od którego oblicza się koszt interferencji.
Warunek konfliktowy/interferencyjny
Nazywanie koloru druku słowa, którego znaczenie oznacza inny kolor. Wymaga zahamowania automatycznego czytania. Wydłużony czas i wzrost liczby błędów w tym warunku odzwierciedlają słabszą kontrolę hamowania i uwagę selektywną.
Wskaźnik interferencji
Różnica lub iloraz między warunkiem konfliktowym a neutralnym (w wersji Goldena wynik CW pomniejszony o wartość przewidywaną ze wzoru). To właściwa miara kosztu tłumienia reakcji dominującej, oczyszczona z samej szybkości czytania i nazywania.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Materiał tworzą karty lub plansze z nazwami kolorów oraz z barwnymi bodźcami. W warunku neutralnym pojawiają się nazwy kolorów w druku neutralnym albo plamy koloru, w warunku konfliktowym – nazwy kolorów wydrukowane atramentem niezgodnym z ich znaczeniem. Liczba i układ pozycji zależą od wersji: w wersji Goldena każda karta zawiera sto pozycji rozłożonych w pięciu kolumnach, w polskich wersjach kliniczno-eksperymentalnych stosuje się układ kilkunastu wersów po kilka słów. Konkretny materiał bodźcowy (listy słów) nie jest tu reprodukowany, aby nie ujawniać treści testu; opisany jest jedynie typ zadania.
Skala odpowiedzi: Badanie prowadzi się indywidualnie, a badany odpowiada ustnie, tak szybko jak potrafi, przechodząc po kolei przez pozycje. Badający mierzy czas i notuje błędy oraz autokorekty. W wersji Goldena obowiązuje sztywny limit czasu wynoszący czterdzieści pięć sekund na każdą kartę, a wynikiem jest liczba pozycji przeczytanych lub nazwanych w tym czasie. W innych wersjach mierzy się łączny czas ukończenia planszy. Ważne jest sprawdzenie widzenia barw, bo zaburzenie rozpoznawania kolorów unieważnia wynik.
Normy i interpretacja: Interpretacja opiera się na wielkości efektu interferencji odniesionej do norm konkretnej wersji, a nie na jednym uniwersalnym progu. Wersja Goldena dysponuje normami w podręczniku, które przelicza się na wskaźniki standaryzowane z uwzględnieniem wieku, a bateria D-KEFS ma własne normy amerykańskie. W Polsce Test Stroopa nie ma jednej, powszechnie przyjętej normalizacji krajowej – funkcjonuje głównie jako procedura kliniczno-eksperymentalna, w której badacz podaje normy zastosowanej wersji albo buduje własną grupę porównawczą. Dlatego przy każdym użyciu trzeba jednoznacznie wskazać, z jakiej wersji i jakich norm się korzysta. Żaden pojedynczy wynik nie jest rozpoznaniem: to wskaźnik sprawności kontroli poznawczej.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Bardzo krótkie i tanie badanie oparte na jednym z najlepiej udokumentowanych zjawisk psychologii poznawczej
•Oryginalny paradygmat w domenie publicznej: wolno go stosować i modyfikować w badaniach
•Wysoka czułość na dysfunkcje wykonawcze i deficyty kontroli hamowania, zwłaszcza w okolicach czołowych
•Wskaźnik interferencji oczyszcza miarę z samej szybkości czytania i nazywania
•Bogata literatura i wiele wersji, w tym komputerowych, ułatwiająca dobór procedury do celu badania

Ograniczenia

•Wiele niewymiennych wersji: wyniki różnych procedur i norm nie są porównywalne, co bywa źródłem błędów metodologicznych
•W Polsce brak jednej oficjalnej normalizacji krajowej, co utrudnia interpretację i porównywanie wyników
•Wynik zależy od sprawności czytania, znajomości języka i rozpoznawania barw – u osób z dyslekcją lub zaburzeniem widzenia barw jest zniekształcony
•Sam wskaźnik interferencji jako różnica dwóch pomiarów ma niższą rzetelność niż wyniki poszczególnych warunków
•Czuły, ale mało specyficzny: sygnalizuje osłabienie kontroli poznawczej, lecz nie wskazuje jego przyczyny

Budowa

Format odpowiedzi: zadanie wykonaniowe: badany odczytuje nazwy kolorów lub nazywa kolor druku, tak szybko jak potrafi; badający mierzy czas i liczbę błędów; kluczowy jest warunek konfliktowy (nazwa koloru wydrukowana atramentem innego koloru)
Wersje: wersja oryginalna Stroopa (1935) – trzy zadania
wersja Goldena (1978) – trzy karty W/C/CW, wystandaryzowana, wydawca Stoelting
D-KEFS Color-Word Interference Test (Delis, Kaplan, Kramer) – 4 warunki, wydawca Pearson
polska wersja kliniczno-eksperymentalna – dwie próby: RCNb (czytanie nazw kolorów drukowanych na czarno) i NCWd (nazywanie koloru druku słów niezgodnych)
liczne warianty komputerowe

Podskale

Warunek neutralny/zgodny (czytanie nazw kolorów, nazywanie plam koloru)

Warunek konfliktowy/interferencyjny (nazywanie koloru druku niezgodnego z nazwą)

Obliczanie wyników

Metoda: czas wykonania i liczba błędów w warunku neutralnym i konfliktowym; efekt interferencji jako różnica lub iloraz między warunkiem konfliktowym a neutralnym. W wersji Goldena oblicza się surowe wyniki W (słowa), C (kolory), CW (kolor-słowo) oraz wskaźnik interferencji jako różnicę wyniku CW i wartości przewidywanej
Pozycje odwrócone: brak pozycji odwróconych
Uwagi: Test wykonaniowy – pozycje odwrócone nie mają zastosowania. Wskaźnik interferencji odzwierciedla koszt tłumienia silnie zautomatyzowanej reakcji czytania na rzecz nazywania koloru druku. W wersji Goldena (1978) każda z trzech kart ma 100 pozycji w układzie 5 kolumn, a badany pracuje przez 45 sekund na kartę; wynik przewidywany CW liczy się ze wzoru (W x C) / (W + C), a wskaźnik interferencji to różnica CW minus wartość przewidywana. Interpretacja zawsze zależy od zastosowanej wersji i jej norm – wyniki różnych wariantów nie są wymienne.

Jak policzyć wynik

Najpierw ustal, którą wersję stosujesz, bo od tego zależy cała procedura liczenia. W wersji Goldena badany pracuje przez czterdzieści pięć sekund na każdej z trzech kart, a wynikiem surowym jest liczba pozycji poprawnie przeczytanych lub nazwanych w tym czasie, osobno dla słów, kolorów i warunku kolor-słowo. W wersjach mierzonych na czas zapisuje się łączny czas ukończenia każdej planszy oraz liczbę błędów.

Właściwą miarą kontroli hamowania jest wskaźnik interferencji, a nie surowy wynik warunku konfliktowego. W wersji Goldena oblicza się najpierw wartość przewidywaną dla warunku kolor-słowo ze wzoru iloczyn słów i kolorów podzielony przez ich sumę, a następnie wskaźnik interferencji jako różnicę między rzeczywistym wynikiem kolor-słowo a tą wartością przewidywaną. W wersjach czasowych efekt interferencji liczy się jako różnicę lub iloraz czasu warunku konfliktowego i neutralnego. Sens tych wskaźników jest ten sam: usunąć z wyniku wpływ samej szybkości czytania i nazywania, tak aby została miara kosztu tłumienia reakcji dominującej.

Surowego wyniku nie interpretuje się bez norm właściwych dla użytej wersji. Zapisz wprost, z jakiej wersji i jakich norm korzystasz albo jak zbudowałeś własną grupę porównawczą. Nie łącz wyników różnych wersji w jednej analizie i nie porównuj ich z normami innej procedury.

Typowe błędy: mieszanie wersji i norm; pomijanie sprawdzenia rozpoznawania barw, przez co deficyt percepcyjny zostaje policzony jako poznawczy; liczenie tylko surowego czasu warunku konfliktowego bez odniesienia do warunku neutralnego; oraz nadmierne zaufanie do samego wskaźnika interferencji, który ma niższą rzetelność niż wyniki pojedynczych warunków.

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Typ norm: zależne od wersji: wersja Goldena ma normy w podręczniku wydawcy; polska praktyka kliniczno-eksperymentalna zwykle bez jednej, oficjalnej normalizacji PTP
Interpretacja: Interpretuje się przede wszystkim wielkość efektu interferencji (wydłużenie czasu lub wzrost liczby błędów w warunku konfliktowym względem neutralnego). Większa interferencja wskazuje na słabszą kontrolę hamowania i uwagę selektywną. Wersja Goldena dysponuje normami w podręczniku (przeliczanymi na standaryzowane wskaźniki), D-KEFS ma własne normy amerykańskie. W Polsce Test Stroopa funkcjonuje głównie jako procedura kliniczno-eksperymentalna bez jednej powszechnie przyjętej normalizacji krajowej, dlatego badacze podają normy użytej wersji albo własne grupy porównawcze. DO WERYFIKACJI: istnienie i parametry oficjalnej polskiej normalizacji.
Próba normalizacyjna: zależna od wersji; brak jednej polskiej próby normalizacyjnej dla wszystkich wariantów

Psychometria

Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Stabilność (test-retest): Opisowo: rzetelność bezwzględna umiarkowana do wysokiej dla wyników czasowych/liczbowych warunków, niższa dla samego wskaźnika interferencji (jako różnicy dwóch pomiarów). DO WERYFIKACJI: konkretne współczynniki test-retest z otwartego źródła dla użytej wersji.
Trafność: Trafność wykazana wieloletnim stosowaniem: warunek konfliktowy różnicuje grupy z dysfunkcjami wykonawczymi od zdrowych i jest wrażliwy na uszkodzenia okolic czołowych. W polskim przeglądzie diagnostycznym w psychiatrii wskazano m.in., że znaczna większość osób ze schizofrenią uzyskuje wyniki gorsze od osób zdrowych. DO WERYFIKACJI: liczbowe współczynniki trafności z otwartego źródła.

Dostępność

Typ: Darmowy
Wydawca / źródło: paradygmat/oryginał Stroopa (1935) w domenie publicznej; wersje znormalizowane komercyjne (Golden – Stoelting; D-KEFS – Pearson)
Zgoda autora / licencja: Oryginalny artykuł i paradygmat Stroopa (1935) są w domenie publicznej i powszechnie wykorzystywane w badaniach. Wystandaryzowane wersje są płatne: Stroop Color and Word Test (Golden) wydaje Stoelting, a D-KEFS Color-Word Interference Test wydaje Pearson – ich stosowanie wymaga zakupu i odpowiednich uprawnień.

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: Stroop Color and Word Test (Color-Word Interference Test)
Construct: response inhibition (suppressing a prepotent response), selective attention, cognitive control and executive function; also processing speed and cognitive flexibility
Target group: adolescents and adults; clinically people with suspected executive dysfunction (frontal lobe damage, schizophrenia, mood disorders, ADHD, dementias)
Response format: performance task: the examinee reads color names or names the ink color as fast as possible; the examiner times performance and counts errors; the key condition is incongruent (a color name printed in a different ink color)
Scoring: completion time and error count in the neutral and conflict conditions; the interference effect is the difference or ratio between the conflict and neutral conditions. In the Golden (1978) version, raw scores W (words), C (colors) and CW (color-word) are computed, with an interference score = CW minus a predicted value; predicted CW = (W x C)/(W + C); each of the three cards has 100 items and a 45-second limit
Norms / interpretation: primarily the size of the interference effect is interpreted (slowed time or more errors in the conflict versus neutral condition); larger interference indicates weaker inhibitory control. The Golden version has manual norms; D-KEFS has US norms. In Poland the Stroop is used mainly as a clinical-experimental procedure without a single official national standardization
Procedure: performance-based; individual administration, scored by a trained examiner
Administration time: short (a few minutes); in the Golden version 45 seconds per each of three cards plus instructions
Notes: The original Stroop (1935) paradigm is public domain; standardized versions (Golden – Stoelting; D-KEFS – Pearson) are commercial. No single official Polish normalization; researchers report the norms of the version used or their own comparison groups. Specific stimulus lists are not reproduced here. [TO VERIFY]: existence of an official Polish standardization; numeric reliability and validity coefficients from an open source.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Wersja oryginalna (EN)

Artykuł źródłowy: http://psychclassics.yorku.ca/Stroop/
Dostępność wersji EN: Oryginalny artykuł Stroopa (1935) w domenie publicznej (Classics in the History of Psychology). Wersja Goldena wydawana przez Stoelting, D-KEFS przez Pearson – płatne, z uprawnieniami.

Podgląd arkusza

Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak opisać w pracy dyplomowej

W metodologii jednoznacznie nazwij zastosowaną wersję testu (na przykład wersja Goldena, D-KEFS albo konkretna wersja kliniczno-eksperymentalna z dwiema próbami) i opisz liczbę warunków, sposób pomiaru oraz normy lub grupę porównawczą. Podkreśl, że Test Stroopa istnieje w wielu niewymiennych wariantach i że interpretacja ma sens tylko względem norm użytej procedury. Nie zamieszczaj materiału bodźcowego w aneksie.

W wynikach raportuj co najmniej wyniki warunku neutralnego i konfliktowego oraz wskaźnik interferencji, wraz ze średnimi i odchyleniami standardowymi. Przy porównaniach grup podaj wielkość efektu, a przy rozkładach skośnych rozważ statystyki nieparametryczne. Pamiętaj, że wskaźnik interferencji jako różnica dwóch pomiarów ma niższą rzetelność, więc ostrożnie interpretuj drobne różnice. Nie licz alfy Cronbacha dla pojedynczych wskaźników czasu – właściwe są rzetelność test-retest i zgodność między badającymi.

W ograniczeniach odnieś się do zależności wyniku od sprawności czytania, znajomości języka i rozpoznawania barw oraz do braku jednej polskiej normalizacji. Jeśli budujesz własną grupę porównawczą, dobierz ją pod względem wieku, wykształcenia i sprawności czytania. Interpretacja kliniczna deficytów kontroli poznawczej należy do psychologa klinicznego lub neuropsychologa.

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Gdy badany ma zaburzenie rozpoznawania barw (daltonizm): warunek kolorystyczny staje się niewykonalny z przyczyn percepcyjnych, a nie poznawczych
•Gdy badany słabo czyta, ma dysleksję lub nie zna dobrze języka testu: efekt interferencji jest wtedy zniekształcony
•Gdy nie ustaliłeś wersji i norm: bez tego surowy wynik i wskaźnik interferencji są nieinterpretowalne
•Gdy chcesz porównywać wyniki uzyskane różnymi wersjami testu: nie są one wymienne
•Gdy potrzebujesz rozpoznania lub lokalizacji uszkodzenia: test jest czuły, ale mało specyficzny i nie różnicuje przyczyn deficytu

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Kontrola hamowania mierzona efektem interferencji Stroopa a nasilenie objawów ADHD u dorosłych
Efekt Stroopa a funkcje wykonawcze u osób z chorobą afektywną dwubiegunową w porównaniu z grupą kontrolną
Wpływ starzenia się na wielkość efektu interferencji Stroopa u osób zdrowych
Interferencja Stroopa a nasilenie objawów obsesyjno-kompulsyjnych
Kontrola hamowania a impulsywność behawioralna: związek wskaźnika interferencji Stroopa i miar impulsywności
Wersje emocjonalne testu Stroopa w badaniu uwagowej stronniczości wobec bodźców zagrażających

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Struktura i punktacja wersji Goldena

W wystandaryzowanej wersji Goldena test składa się z trzech kart (słowa, kolory, kolor-słowo), z których każda ma sto pozycji rozłożonych w pięciu kolumnach, a badany pracuje przez czterdzieści pięć sekund na kartę. Wskaźnik interferencji oblicza się jako różnicę rzeczywistego wyniku kolor-słowo i wartości przewidywanej ze wzoru iloczyn słów i kolorów podzielony przez ich sumę. Przegląd systematyczny podkreśla, że test bywa używany do pomiaru nie tylko hamowania, ale też uwagi, szybkości przetwarzania i elastyczności poznawczej.

źródło

Wartość diagnostyczna w psychiatrii (przegląd polski)

Polski przegląd wartości diagnostycznej testu w psychiatrii opisuje polską procedurę kliniczno-eksperymentalną z dwiema próbami (czytanie nazw kolorów drukowanych neutralnie oraz nazywanie koloru druku słów niezgodnych) i wskazuje, że znaczna większość osób ze schizofrenią uzyskuje wyniki gorsze od osób zdrowych; podobne osłabienie kontroli hamowania obserwuje się w zaburzeniach nastroju i zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych.

źródło

Pochodzenie i domena publiczna

Efekt Stroopa opisał John Ridley Stroop w 1935 roku w pracy o interferencji w seryjnych reakcjach werbalnych; pełny tekst tej klasycznej pracy jest ogólnodostępny w zbiorze Classics in the History of Psychology, co potwierdza status oryginału jako materiału w domenie publicznej.

źródło

Podobne narzędzia

TMT (Test Łączenia Punktów)
Też mierzy funkcje wykonawcze, ale część B akcentuje przerzutność uwagi i przełączanie między regułami, a nie hamowanie reakcji dominującej jak Stroop.
d2-R (Test d2)
Mierzy tempo i dokładność uwagi w zadaniu wykreślania; obciąża uwagę selektywną, ale bez komponentu hamowania silnie zautomatyzowanej reakcji czytania.
WCST (Test Sortowania Kart z Wisconsin)
Ocenia funkcje wykonawcze przez zmianę reguły i uczenie się na podstawie informacji zwrotnej; akcentuje przełączanie i formowanie pojęć, a nie tłumienie reakcji.
TUS (Testy Uwagi i Spostrzegawczości)
Polskie testy wykreślania mierzące tempo i poprawność pracy percepcyjnej; nie zawierają warunku konfliktowego wymuszającego hamowanie reakcji.

Bibliografia

Stroop, J. R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology, 18(6), 643-662.
Golden, C. J. (1978). Stroop Color and Word Test: A manual for clinical and experimental uses. Chicago: Stoelting.
Scarpina, F., Tagini, S. (2017). The Stroop Color and Word Test. Frontiers in Psychology, 8, 557.
Tomaszewska, M., Markowska, A., Borkowska, A. (2010). Test Stroopa – wartość diagnostyczna w psychiatrii. Neuropsychiatria i Neuropsychologia, 5(1), 35-41.

Źródła

dokument źródłowy
http://psychclassics.yorku.ca/Stroop/
artykuł open access
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5388755/
artykuł open access
https://www.termedia.pl/Artykul-pogladowy-Test-Stroopa-8211-wartosc-diagnostyczna-w-psychiatrii,46,14918,1,0.html
inne
https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/stroop-test
artykuł open access
https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29223/23981
blog (do potwierdzenia)
https://zasobymedyczne.pl/2025/06/06/stroop-color-and-word-test-polska/

Uwagi

Klasyczny paradygmat neuropsychologiczny; oryginał Stroopa (1935) w domenie publicznej (pełny tekst na psychclassics.yorku.ca). WARIANTY (potwierdzone): oryginalny Stroop (1935, trzy zadania); wersja Goldena (1978, trzy karty W/C/CW po 100 pozycji, 45 s na kartę, wydawca Stoelting); D-KEFS Color-Word Interference Test (Delis, Kaplan, Kramer, 4 warunki, wydawca Pearson); polska wersja kliniczno-eksperymentalna z dwiema próbami RCNb i NCWd (opis w przeglądzie Tomaszewskiej i wsp., 2010). W Polsce brak jednej, powszechnie przyjętej oficjalnej normalizacji – test stosuje się jako procedurę kliniczno-eksperymentalną. Wzór na wynik przewidywany CW = (W x C)/(W + C) i wskaźnik interferencji CW minus wartość przewidywana potwierdzone w artykule OA (Scarpina, Tagini, 2017). DO WERYFIKACJI: istnienie oficjalnej polskiej normalizacji; liczbowe współczynniki rzetelności i trafności z otwartego źródła. ZASADA: nie ujawniono konkretnych bodźców (list słów-kolorów) – opisano wyłącznie typ zadania i sposób punktacji.

Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-21.

Stroop

Neuropsychologia

wpis skrócony

Test Interferencji Stroopa (Test Kolor-Słowo)

Stroop Color and Word Test (Color-Word Interference Test)

kontrola hamowania (tłumienie reakcji dominującej), uwaga selektywna, kontrola poznawcza i funkcje wykonawcze; dodatkowo szybkość przetwarzania i przerzutność uwagi

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału: John Ridley Stroop (efekt/paradygmat); wersja znormalizowana: Charles J. Golden (1935)
Grupa docelowa: młodzież i dorośli; klinicznie osoby z podejrzeniem dysfunkcji wykonawczych (m.in. uszkodzenia płatów czołowych, schizofrenia, zaburzenia nastroju, ADHD, otępienia)
Czas badania: krótkie (kilka minut); w wersji Goldena 45 sekund pracy na każdą z trzech kart plus instrukcje
Procedura: wykonaniowy; badanie indywidualne, prowadzone i punktowane przez przeszkolonego badającego

Co bada ten test

Typowe zastosowanie

Wymiary i podskale

Warunek neutralny/zgodny
Czytanie nazw kolorów wydrukowanych neutralnie lub nazywanie plam koloru. Obciąża głównie szybkość czytania, nazywania i przeszukiwania wzrokowego. Służy jako punkt odniesienia, od którego oblicza się koszt interferencji.
Warunek konfliktowy/interferencyjny
Nazywanie koloru druku słowa, którego znaczenie oznacza inny kolor. Wymaga zahamowania automatycznego czytania. Wydłużony czas i wzrost liczby błędów w tym warunku odzwierciedlają słabszą kontrolę hamowania i uwagę selektywną.
Wskaźnik interferencji
Różnica lub iloraz między warunkiem konfliktowym a neutralnym (w wersji Goldena wynik CW pomniejszony o wartość przewidywaną ze wzoru). To właściwa miara kosztu tłumienia reakcji dominującej, oczyszczona z samej szybkości czytania i nazywania.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji: Materiał tworzą karty lub plansze z nazwami kolorów oraz z barwnymi bodźcami. W warunku neutralnym pojawiają się nazwy kolorów w druku neutralnym albo plamy koloru, w warunku konfliktowym – nazwy kolorów wydrukowane atramentem niezgodnym z ich znaczeniem. Liczba i układ pozycji zależą od wersji: w wersji Goldena każda karta zawiera sto pozycji rozłożonych w pięciu kolumnach, w polskich wersjach kliniczno-eksperymentalnych stosuje się układ kilkunastu wersów po kilka słów. Konkretny materiał bodźcowy (listy słów) nie jest tu reprodukowany, aby nie ujawniać treści testu; opisany jest jedynie typ zadania.
Skala odpowiedzi: Badanie prowadzi się indywidualnie, a badany odpowiada ustnie, tak szybko jak potrafi, przechodząc po kolei przez pozycje. Badający mierzy czas i notuje błędy oraz autokorekty. W wersji Goldena obowiązuje sztywny limit czasu wynoszący czterdzieści pięć sekund na każdą kartę, a wynikiem jest liczba pozycji przeczytanych lub nazwanych w tym czasie. W innych wersjach mierzy się łączny czas ukończenia planszy. Ważne jest sprawdzenie widzenia barw, bo zaburzenie rozpoznawania kolorów unieważnia wynik.
Normy i interpretacja: Interpretacja opiera się na wielkości efektu interferencji odniesionej do norm konkretnej wersji, a nie na jednym uniwersalnym progu. Wersja Goldena dysponuje normami w podręczniku, które przelicza się na wskaźniki standaryzowane z uwzględnieniem wieku, a bateria D-KEFS ma własne normy amerykańskie. W Polsce Test Stroopa nie ma jednej, powszechnie przyjętej normalizacji krajowej – funkcjonuje głównie jako procedura kliniczno-eksperymentalna, w której badacz podaje normy zastosowanej wersji albo buduje własną grupę porównawczą. Dlatego przy każdym użyciu trzeba jednoznacznie wskazać, z jakiej wersji i jakich norm się korzysta. Żaden pojedynczy wynik nie jest rozpoznaniem: to wskaźnik sprawności kontroli poznawczej.

Mocne strony i ograniczenia

Mocne strony

•Bardzo krótkie i tanie badanie oparte na jednym z najlepiej udokumentowanych zjawisk psychologii poznawczej
•Oryginalny paradygmat w domenie publicznej: wolno go stosować i modyfikować w badaniach
•Wysoka czułość na dysfunkcje wykonawcze i deficyty kontroli hamowania, zwłaszcza w okolicach czołowych
•Wskaźnik interferencji oczyszcza miarę z samej szybkości czytania i nazywania
•Bogata literatura i wiele wersji, w tym komputerowych, ułatwiająca dobór procedury do celu badania

Ograniczenia

•Wiele niewymiennych wersji: wyniki różnych procedur i norm nie są porównywalne, co bywa źródłem błędów metodologicznych
•W Polsce brak jednej oficjalnej normalizacji krajowej, co utrudnia interpretację i porównywanie wyników
•Wynik zależy od sprawności czytania, znajomości języka i rozpoznawania barw – u osób z dyslekcją lub zaburzeniem widzenia barw jest zniekształcony
•Sam wskaźnik interferencji jako różnica dwóch pomiarów ma niższą rzetelność niż wyniki poszczególnych warunków
•Czuły, ale mało specyficzny: sygnalizuje osłabienie kontroli poznawczej, lecz nie wskazuje jego przyczyny

Budowa

Format odpowiedzi: zadanie wykonaniowe: badany odczytuje nazwy kolorów lub nazywa kolor druku, tak szybko jak potrafi; badający mierzy czas i liczbę błędów; kluczowy jest warunek konfliktowy (nazwa koloru wydrukowana atramentem innego koloru)
Wersje: wersja oryginalna Stroopa (1935) – trzy zadania
wersja Goldena (1978) – trzy karty W/C/CW, wystandaryzowana, wydawca Stoelting
D-KEFS Color-Word Interference Test (Delis, Kaplan, Kramer) – 4 warunki, wydawca Pearson
polska wersja kliniczno-eksperymentalna – dwie próby: RCNb (czytanie nazw kolorów drukowanych na czarno) i NCWd (nazywanie koloru druku słów niezgodnych)
liczne warianty komputerowe

Podskale

Warunek neutralny/zgodny (czytanie nazw kolorów, nazywanie plam koloru)

Warunek konfliktowy/interferencyjny (nazywanie koloru druku niezgodnego z nazwą)

Obliczanie wyników

Metoda: czas wykonania i liczba błędów w warunku neutralnym i konfliktowym; efekt interferencji jako różnica lub iloraz między warunkiem konfliktowym a neutralnym. W wersji Goldena oblicza się surowe wyniki W (słowa), C (kolory), CW (kolor-słowo) oraz wskaźnik interferencji jako różnicę wyniku CW i wartości przewidywanej
Pozycje odwrócone: brak pozycji odwróconych
Uwagi: Test wykonaniowy – pozycje odwrócone nie mają zastosowania. Wskaźnik interferencji odzwierciedla koszt tłumienia silnie zautomatyzowanej reakcji czytania na rzecz nazywania koloru druku. W wersji Goldena (1978) każda z trzech kart ma 100 pozycji w układzie 5 kolumn, a badany pracuje przez 45 sekund na kartę; wynik przewidywany CW liczy się ze wzoru (W x C) / (W + C), a wskaźnik interferencji to różnica CW minus wartość przewidywana. Interpretacja zawsze zależy od zastosowanej wersji i jej norm – wyniki różnych wariantów nie są wymienne.

Jak policzyć wynik

Normy

Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Typ norm: zależne od wersji: wersja Goldena ma normy w podręczniku wydawcy; polska praktyka kliniczno-eksperymentalna zwykle bez jednej, oficjalnej normalizacji PTP
Interpretacja: Interpretuje się przede wszystkim wielkość efektu interferencji (wydłużenie czasu lub wzrost liczby błędów w warunku konfliktowym względem neutralnego). Większa interferencja wskazuje na słabszą kontrolę hamowania i uwagę selektywną. Wersja Goldena dysponuje normami w podręczniku (przeliczanymi na standaryzowane wskaźniki), D-KEFS ma własne normy amerykańskie. W Polsce Test Stroopa funkcjonuje głównie jako procedura kliniczno-eksperymentalna bez jednej powszechnie przyjętej normalizacji krajowej, dlatego badacze podają normy użytej wersji albo własne grupy porównawcze. DO WERYFIKACJI: istnienie i parametry oficjalnej polskiej normalizacji.
Próba normalizacyjna: zależna od wersji; brak jednej polskiej próby normalizacyjnej dla wszystkich wariantów

Psychometria

Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.

Stabilność (test-retest): Opisowo: rzetelność bezwzględna umiarkowana do wysokiej dla wyników czasowych/liczbowych warunków, niższa dla samego wskaźnika interferencji (jako różnicy dwóch pomiarów). DO WERYFIKACJI: konkretne współczynniki test-retest z otwartego źródła dla użytej wersji.
Trafność: Trafność wykazana wieloletnim stosowaniem: warunek konfliktowy różnicuje grupy z dysfunkcjami wykonawczymi od zdrowych i jest wrażliwy na uszkodzenia okolic czołowych. W polskim przeglądzie diagnostycznym w psychiatrii wskazano m.in., że znaczna większość osób ze schizofrenią uzyskuje wyniki gorsze od osób zdrowych. DO WERYFIKACJI: liczbowe współczynniki trafności z otwartego źródła.

Dostępność

Typ: Darmowy
Wydawca / źródło: paradygmat/oryginał Stroopa (1935) w domenie publicznej; wersje znormalizowane komercyjne (Golden – Stoelting; D-KEFS – Pearson)
Zgoda autora / licencja: Oryginalny artykuł i paradygmat Stroopa (1935) są w domenie publicznej i powszechnie wykorzystywane w badaniach. Wystandaryzowane wersje są płatne: Stroop Color and Word Test (Golden) wydaje Stoelting, a D-KEFS Color-Word Interference Test wydaje Pearson – ich stosowanie wymaga zakupu i odpowiednich uprawnień.

English version(kliknij, aby rozwinąć)

Name: Stroop Color and Word Test (Color-Word Interference Test)
Construct: response inhibition (suppressing a prepotent response), selective attention, cognitive control and executive function; also processing speed and cognitive flexibility
Target group: adolescents and adults; clinically people with suspected executive dysfunction (frontal lobe damage, schizophrenia, mood disorders, ADHD, dementias)
Response format: performance task: the examinee reads color names or names the ink color as fast as possible; the examiner times performance and counts errors; the key condition is incongruent (a color name printed in a different ink color)
Scoring: completion time and error count in the neutral and conflict conditions; the interference effect is the difference or ratio between the conflict and neutral conditions. In the Golden (1978) version, raw scores W (words), C (colors) and CW (color-word) are computed, with an interference score = CW minus a predicted value; predicted CW = (W x C)/(W + C); each of the three cards has 100 items and a 45-second limit
Norms / interpretation: primarily the size of the interference effect is interpreted (slowed time or more errors in the conflict versus neutral condition); larger interference indicates weaker inhibitory control. The Golden version has manual norms; D-KEFS has US norms. In Poland the Stroop is used mainly as a clinical-experimental procedure without a single official national standardization
Procedure: performance-based; individual administration, scored by a trained examiner
Administration time: short (a few minutes); in the Golden version 45 seconds per each of three cards plus instructions
Notes: The original Stroop (1935) paradigm is public domain; standardized versions (Golden – Stoelting; D-KEFS – Pearson) are commercial. No single official Polish normalization; researchers report the norms of the version used or their own comparison groups. Specific stimulus lists are not reproduced here. [TO VERIFY]: existence of an official Polish standardization; numeric reliability and validity coefficients from an open source.

Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.

Wersja oryginalna (EN)

Artykuł źródłowy: http://psychclassics.yorku.ca/Stroop/
Dostępność wersji EN: Oryginalny artykuł Stroopa (1935) w domenie publicznej (Classics in the History of Psychology). Wersja Goldena wydawana przez Stoelting, D-KEFS przez Pearson – płatne, z uprawnieniami.

Podgląd arkusza

Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak opisać w pracy dyplomowej

Kiedy nie stosować tego narzędzia

•Gdy badany ma zaburzenie rozpoznawania barw (daltonizm): warunek kolorystyczny staje się niewykonalny z przyczyn percepcyjnych, a nie poznawczych
•Gdy badany słabo czyta, ma dysleksję lub nie zna dobrze języka testu: efekt interferencji jest wtedy zniekształcony
•Gdy nie ustaliłeś wersji i norm: bez tego surowy wynik i wskaźnik interferencji są nieinterpretowalne
•Gdy chcesz porównywać wyniki uzyskane różnymi wersjami testu: nie są one wymienne
•Gdy potrzebujesz rozpoznania lub lokalizacji uszkodzenia: test jest czuły, ale mało specyficzny i nie różnicuje przyczyn deficytu

Przykładowe tematy prac i pytania badawcze

Kontrola hamowania mierzona efektem interferencji Stroopa a nasilenie objawów ADHD u dorosłych
Efekt Stroopa a funkcje wykonawcze u osób z chorobą afektywną dwubiegunową w porównaniu z grupą kontrolną
Wpływ starzenia się na wielkość efektu interferencji Stroopa u osób zdrowych
Interferencja Stroopa a nasilenie objawów obsesyjno-kompulsyjnych
Kontrola hamowania a impulsywność behawioralna: związek wskaźnika interferencji Stroopa i miar impulsywności
Wersje emocjonalne testu Stroopa w badaniu uwagowej stronniczości wobec bodźców zagrażających

Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.

Co pokazują badania

Struktura i punktacja wersji Goldena

źródło

Wartość diagnostyczna w psychiatrii (przegląd polski)

źródło

Pochodzenie i domena publiczna

źródło

Podobne narzędzia

TMT (Test Łączenia Punktów)
Też mierzy funkcje wykonawcze, ale część B akcentuje przerzutność uwagi i przełączanie między regułami, a nie hamowanie reakcji dominującej jak Stroop.
d2-R (Test d2)
Mierzy tempo i dokładność uwagi w zadaniu wykreślania; obciąża uwagę selektywną, ale bez komponentu hamowania silnie zautomatyzowanej reakcji czytania.
WCST (Test Sortowania Kart z Wisconsin)
Ocenia funkcje wykonawcze przez zmianę reguły i uczenie się na podstawie informacji zwrotnej; akcentuje przełączanie i formowanie pojęć, a nie tłumienie reakcji.
TUS (Testy Uwagi i Spostrzegawczości)
Polskie testy wykreślania mierzące tempo i poprawność pracy percepcyjnej; nie zawierają warunku konfliktowego wymuszającego hamowanie reakcji.

Bibliografia

Stroop, J. R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology, 18(6), 643-662.
Golden, C. J. (1978). Stroop Color and Word Test: A manual for clinical and experimental uses. Chicago: Stoelting.
Scarpina, F., Tagini, S. (2017). The Stroop Color and Word Test. Frontiers in Psychology, 8, 557.
Tomaszewska, M., Markowska, A., Borkowska, A. (2010). Test Stroopa – wartość diagnostyczna w psychiatrii. Neuropsychiatria i Neuropsychologia, 5(1), 35-41.

Źródła

dokument źródłowy
http://psychclassics.yorku.ca/Stroop/
artykuł open access
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5388755/
artykuł open access
https://www.termedia.pl/Artykul-pogladowy-Test-Stroopa-8211-wartosc-diagnostyczna-w-psychiatrii,46,14918,1,0.html
inne
https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/stroop-test
artykuł open access
https://journals.viamedica.pl/psychiatria/article/viewFile/29223/23981
blog (do potwierdzenia)
https://zasobymedyczne.pl/2025/06/06/stroop-color-and-word-test-polska/