Parszywa Dwunastka - polska wersja skali Dirty Dozen (ciemna triada)
Dark Triad Dirty Dozen (DTDD)
ciemna triada osobowości: makiawelizm, psychopatia (subkliniczna) i narcyzm - krótki pomiar trzech cech jednocześnie
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- P. K. Jonason, G. D. Webster (2010)
- Polska adaptacja
- A. Z. Czarna, P. K. Jonason, M. Dufner, M. Kossowska (2016)
- Grupa docelowa
- dorośli
- Czas badania
- ok. 2-3 minuty
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
Parszywa Dwunastka mierzy trzy cechy określane wspólnie mianem ciemnej triady osobowości: makiawelizm, subkliniczną psychopatię i narcyzm. Wszystkie trzy opisują sposoby funkcjonowania społecznego oparte na wykorzystywaniu innych, ale każda robi to inaczej. Makiawelizm to strategiczne, chłodne manipulowanie ludźmi w dążeniu do własnych celów. Psychopatia w ujęciu subklinicznym to impulsywność, brak wyrzutów sumienia i obojętność wobec cudzych uczuć. Narcyzm to potrzeba podziwu, poczucie własnej wyjątkowości i przekonanie, że należą się człowiekowi szczególne względy.
Słowo subkliniczna jest tu kluczowe. Narzędzie nie służy do rozpoznawania zaburzeń osobowości ani do orzekania o psychopatii w sensie klinicznym czy sądowym. Mierzy natężenie cech w populacji ogólnej, gdzie występują one w normalnym rozkładzie: większość ludzi ma ich umiarkowaną dawkę, a wysokie wyniki oznaczają jedynie silniejsze nasilenie dyspozycji, nie diagnozę. Mylenie tych poziomów jest najczęstszym błędem interpretacyjnym w pracach dyplomowych o ciemnej triadzie.
Trzy cechy są ze sobą wyraźnie skorelowane i dzielą wspólne jądro, które opisuje się jako brak empatii, instrumentalne traktowanie ludzi i niski poziom uczciwości. Dlatego w analizach dane z Parszywej Dwunastki dobrze opisuje model bifaktorialny: jest w nim jeden czynnik ogólny wspólny wszystkim dwunastu pozycjom oraz trzy czynniki swoiste odpowiadające poszczególnym cechom. Praktyczna konsekwencja jest taka, że można sensownie liczyć zarówno wynik ogólny ciemnej triady, jak i trzy wyniki szczegółowe, i warto raportować oba poziomy.
Główną zaletą narzędzia jest ekstremalna zwięzłość: dwanaście pozycji, po cztery na cechę, około dwóch do trzech minut badania. To sprawia, że ciemną triadę można włączyć praktycznie do każdej baterii kwestionariuszy. Cenę tej oszczędności widać w rzetelności podskali psychopatii, która zarówno w wersji polskiej, jak i oryginalnej pozostaje poniżej konwencjonalnego progu 0,70. Polska adaptacja jest bezpłatna, a pełne brzmienie pozycji opublikowano w otwartym artykule walidacyjnym na licencji Creative Commons.
Typowe zastosowanie
Najczęstsze zastosowanie to badania korelacyjne, w których ciemna triada jest predyktorem zachowań społecznych: agresji, przemocy w relacjach, zachowań kontrproduktywnych w pracy, nieuczciwości akademickiej, oszustw i wykroczeń, strategii doboru partnera i socjoseksualności, a także zachowań w mediach społecznościowych, w tym trollingu i hejtu. W psychologii pracy służy do badań nad przywództwem, mobbingiem i etyką organizacyjną. Ze względu na skrajnie krótką formę Parszywa Dwunastka jest podstawowym wyborem, gdy ciemna triada nie jest głównym przedmiotem pracy, lecz jednym z wielu mierzonych konstruktów. Gdy triada jest tematem centralnym, warto rozważyć dłuższe narzędzia, na przykład SD4 obejmujący dodatkowo sadyzm.
Wymiary i podskale
Makiawelizm4 pozycjizakres 4–20
Skłonność do planowego manipulowania ludźmi, posługiwania się oszustwem i pochlebstwem oraz wykorzystywania innych do własnych celów. W odróżnieniu od psychopatii ma charakter wyrachowany i długoterminowy, a nie impulsywny. Najlepiej działająca podskala narzędzia (alfa 0,83, stabilność dwutygodniowa 0,75). Koreluje z agresją (r=0,43), przestępczością (r=0,34) i ujemnie z ugodowością (r=-0,48). Mężczyźni uzyskują wyniki wyższe niż kobiety (d około 0,40-0,44).
Psychopatia (subkliniczna)4 pozycjizakres 4–20
Brak wyrzutów sumienia, obojętność wobec cudzych uczuć, cynizm i lekceważenie moralnych konsekwencji własnych działań. Najsilniej ze wszystkich trzech cech wiąże się z nieograniczoną orientacją socjoseksualną (r=0,41 dla postaw) i najsilniej ujemnie z ugodowością (r=-0,52). Najsłabsza psychometrycznie podskala: alfa 0,64, stabilność 0,67, a trafność zbieżna z pełną miarą psychopatii tylko umiarkowana (r=0,20). Mężczyźni uzyskują wyniki wyższe niż kobiety (d około 0,39-0,54).
Narcyzm4 pozycjizakres 4–20
Potrzeba podziwu i uwagi, dążenie do prestiżu oraz oczekiwanie szczególnego traktowania. Jedyna z trzech cech dodatnio powiązana z ekstrawersją (r=0,20) i najsłabiej ujemnie z ugodowością (r=-0,21), przez co bywa uznawana za najmniej szkodliwą społecznie. Alfa 0,81, stabilność 0,72, trafność zbieżna z pełnym inwentarzem narcyzmu NPI wynosi 0,55. Jako jedyna nie różnicuje konsekwentnie kobiet i mężczyzn.
Wynik ogólny ciemnej triady12 pozycjizakres 12–60
Suma wszystkich dwunastu pozycji, odpowiadająca czynnikowi ogólnemu w modelu bifaktorialnym. Opisuje wspólne jądro trzech cech: instrumentalne traktowanie ludzi i brak empatii. Najstabilniejszy wskaźnik narzędzia (r=0,79 po dwóch tygodniach). Warto go raportować obok wyników szczegółowych, zwłaszcza gdy podskala psychopatii ma w danej próbie niską rzetelność.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dwanaście krótkich stwierdzeń samoopisowych, po cztery na każdą cechę, wymieszanych w arkuszu tak, że pozycje jednej podskali nie występują obok siebie. Przypisanie pozycji do podskal podano w Tabeli 1 artykułu walidacyjnego i to z niej należy je odczytać przed liczeniem wyników. Stwierdzenia opisują trwałe skłonności i typowe sposoby postępowania, sformułowane wprost i dość dosadnie: badany przyznaje się do manipulowania, braku wyrzutów sumienia czy oczekiwania podziwu. Wszystkie pozycje punktowane są w tym samym kierunku i nie ma wśród nich ani jednej odwróconej, co czyni liczenie prostym, ale jednocześnie pozbawia narzędzie zabezpieczenia przed zaznaczaniem wszystkiego po jednej stronie skali. Przezroczystość treści to świadomy kompromis autorów oryginału na rzecz maksymalnej zwięzłości.
- Skala odpowiedzi
- Pięciostopniowa skala zgody typu Likerta, od zdecydowanego niezgadzania się do zdecydowanego zgadzania się, z punktem neutralnym pośrodku. Stwierdzenia nie mają ram czasowych: badany opisuje siebie takim, jaki jest zazwyczaj. Całe badanie zajmuje około dwóch do trzech minut i można je przeprowadzić indywidualnie, grupowo oraz online. Uwaga na jedną pułapkę techniczną: w literaturze anglojęzycznej Dirty Dozen bywa stosowany także na skali siedmio- lub dziewięciostopniowej, więc przy porównywaniu średnich z zagranicznymi pracami trzeba sprawdzić, jakiej skali użyto, albo przeliczyć wyniki na średnią pozycji.
- Normy i interpretacja
- Narzędzie nie ma polskich norm populacyjnych i nie jest przewidziane do interpretacji indywidualnej. Wynik odnosi się do rozkładu we własnej próbie albo do statystyk opisowych z prób walidacyjnych, których łączna liczebność wyniosła 1300 osób w pięciu badaniach. Wyniki podskal mieszczą się w zakresie 4-20 punktów przy sumowaniu lub 1-5 przy uśrednianiu, a wynik ogólny odpowiednio 12-60 lub 1-5. Nie istnieje punkt odcięcia, powyżej którego kogoś można nazwać makiawelistą czy psychopatą, i takich sformułowań należy w pracy unikać. Przy porównaniach grupowych trzeba pamiętać o wyraźnych różnicach płciowych: mężczyźni uzyskują konsekwentnie wyższe wyniki w makiawelizmie i psychopatii, więc pominięcie płci w analizie może wygenerować efekty pozorne.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Skrajnie krótka: 12 pozycji i 2-3 minuty pozwalają zmierzyć trzy cechy naraz i włączyć je do dowolnej baterii
- •Darmowa i otwarta: pełne brzmienie polskich pozycji opublikowano w Tabeli 1 artykułu walidacyjnego na licencji CC BY, bez konieczności zakupu arkuszy i występowania o zgodę
- •Solidna podstawa walidacyjna jak na tak krótkie narzędzie: pięć badań, łącznie 1300 osób, potwierdzone dopasowanie modelu bifaktorialnego (w badaniu 4 przy N=634: CFI=0,99, RMSEA=0,04) oraz dobra stabilność dwutygodniowa wyniku ogólnego (r=0,79)
- •Bogata sieć nomologiczna udokumentowana w polskiej walidacji: związki z ugodowością, agresją, przestępczością i socjoseksualnością pozwalają osadzić własne wyniki w literaturze
- •Brak pozycji odwróconych upraszcza liczenie i eliminuje jedno z typowych źródeł błędów
Ograniczenia
- •Niska rzetelność podskali psychopatii (alfa 0,64, stabilność 0,67) i tylko umiarkowana trafność zbieżna tej podskali z pełną miarą psychopatii (r=0,20). Wniosków opartych wyłącznie na tej podskali nie należy formułować mocno
- •Cztery pozycje na cechę to za mało, by uchwycić strukturę wewnętrzną każdej z nich; narzędzie ignoruje na przykład podział narcyzmu na wielkościowy i wrażliwy
- •Brak pozycji odwróconych oraz przezroczysta, dosadna treść stwierdzeń czynią skalę bardzo podatną na aprobatę społeczną i celowe zaniżanie wyników
- •Brak norm i punktów odcięcia: narzędzie jest wyłącznie badawcze, nie diagnozuje zaburzeń osobowości ani psychopatii w rozumieniu klinicznym
- •Nie obejmuje sadyzmu, czyli czwartej cechy z coraz częściej badanej ciemnej tetrady
Budowa
- Liczba pozycji
- 12
- Format odpowiedzi
- skala 5-stopniowa typu Likerta
- Wersje
- Parszywa Dwunastka (12 pozycji, po 4 na każdą cechę); pierwsza polska miara ciemnej triady; nowsza alternatywa: SD4-PL (ciemna tetrada)
Podskale
Makiawelizm
- Zakres: 4–20
- Alfa Cronbacha: 0,83
Psychopatia
- Zakres: 4–20
- Alfa Cronbacha: 0,64
Narcyzm
- Zakres: 4–20
- Alfa Cronbacha: 0,81
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma lub średnia punktów oddzielnie dla trzech podskal (po 4 pozycje); możliwy też wynik ogólny ciemnej triady
- Zakres wyniku
- 12–60
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- w oryginalnej skali Dirty Dozen (Jonason i Webster, 2010) wszystkie pozycje punktowane wprost, brak pozycji odwróconych; wyższy wynik = większe nasilenie cechy
Jak policzyć wynik
Krok 1: nie odwracaj niczego. W Parszywej Dwunastce wszystkie dwanaście pozycji jest punktowanych wprost i nie ma ani jednej pozycji odwróconej, co potwierdza zarówno wersja oryginalna, jak i polska adaptacja. Jeśli w cudzej składni lub gotowym arkuszu kalkulacyjnym znajdziesz przekodowanie, to znak, że pomylono narzędzia. Wyższa wartość zawsze oznacza wyższe nasilenie cechy.
Krok 2: przypisz pozycje do podskal według Tabeli 1 artykułu walidacyjnego, po cztery na makiawelizm, psychopatię i narcyzm, i policz dla każdej sumę lub średnią. Sumowanie daje zakres 4-20 punktów na podskalę, uśrednianie zakres 1-5. Wybór ma znaczenie praktyczne: średnia pozostaje na skali odpowiedzi i pozwala porównać wyniki z pracami, w których użyto skali siedmiostopniowej, po wcześniejszym przeliczeniu. Kolejność pozycji w arkuszu nie odpowiada kolejności podskal, więc nie próbuj przypisywać ich na oko, blokami po cztery.
Krok 3: policz też wynik ogólny ciemnej triady jako sumę wszystkich dwunastu pozycji (zakres 12-60) lub ich średnią. To uzasadnione, ponieważ w analizach potwierdzono dobre dopasowanie modelu bifaktorialnego, w którym obok trzech czynników swoistych występuje czynnik ogólny wspólny wszystkim pozycjom. Wynik ogólny jest przy tym najstabilniejszym wskaźnikiem narzędzia, co bywa ratunkiem, gdy podskala psychopatii ma w Twojej próbie niską rzetelność. Braki danych przy pojedynczych pozycjach uzupełnia się średnią pozostałych pozycji tej samej podskali u tej samej osoby; przy dwóch brakach z czterech wynik podskali lepiej uznać za brakujący.
Krok 4: policz alfę Cronbacha osobno dla trzech podskal oraz dla wyniku ogólnego i zaraportuj wszystkie cztery wartości. Przygotuj się na to, że alfa psychopatii wyjdzie niska, prawdopodobnie w okolicach 0,64, tak jak w polskiej walidacji i w wersji oryginalnej. Nie ukrywaj tego i nie usuwaj pozycji, żeby podnieść wskaźnik: opisz to jako znane ograniczenie narzędzia i uwzględnij w dyskusji, że osłabia ono obserwowane korelacje z udziałem tej podskali. Typowe błędy poza tym to wprowadzenie nieistniejących pozycji odwróconych, blokowe przypisanie pozycji do podskal oraz porównywanie własnych średnich ze średnimi z prac na skali siedmiostopniowej bez przeliczenia.
Normy
- Typ norm
- brak polskich norm; interpretacja na poziomie surowym / porównawczym
- Interpretacja
- wyższy wynik = wyższe nasilenie makiawelizmu / psychopatii / narcyzmu; narzędzie badawcze, nie diagnostyczne
- Próba normalizacyjna
- 5 badań walidacyjnych, łącznie N=1300 (badanie 1: N=304; badanie 2: N=116; badanie 3: N=176; badanie 4: N=634; badanie 5: N=70)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- Makiawelizm: 0,83
- Psychopatia: 0,64
- Narcyzm: 0,81
- Stabilność (test-retest)
- stabilność 2-tygodniowa: r=0,79 dla wyniku ogólnego; 0,67-0,75 dla podskal (badanie 2, N=116)
- Trafność
- trafność zbieżna z pełnymi miarami ciemnej triady; trafność teoretyczna: związki z ugodowością, socjoseksualnością, agresją i przestępczością; alfa podskali psychopatii (0,64) poniżej progu 0,70 - typowe też dla wersji oryginalnej
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Wydawca / źródło
- polskie pozycje skali opublikowane w Tabeli 1 artykułu walidacyjnego open access (Frontiers in Psychology)
- Zgoda autora / licencja
- do badań naukowych z cytowaniem adaptacji (artykuł na licencji CC BY)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Dark Triad Dirty Dozen (DTDD)
- Construct
- Dark triad of personality: Machiavellianism, (subclinical) psychopathy and narcissism – a brief simultaneous measure of the three traits
- Target group
- Adults
- Response format
- 5-point Likert-type scale
- Scoring
- Sum or mean of points computed separately for the three subscales (4 items each); an overall dark triad score is also possible; total range 12-60, no reverse-scored items, higher score = greater trait intensity
- Norms / interpretation
- No Polish norms; interpretation at the raw/comparative level; higher score = higher Machiavellianism / psychopathy / narcissism; a research rather than diagnostic tool
- Normative sample
- 5 validation studies, total N=1300 (study 1: N=304; study 2: N=116; study 3: N=176; study 4: N=634; study 5: N=70)
- Procedure
- Self-report; individual or group administration
- Administration time
- Approx. 2-3 minutes
- Notes
- Questionnaire items in the article: YES (Table 1 of the OA Frontiers article contains the Polish items with English translations). Two-week stability: r=0.79 for the total score, 0.67-0.75 for subscales (study 2, N=116). Convergent validity with full dark triad measures; theoretical validity: associations with agreeableness, sociosexuality, aggression and delinquency. The psychopathy subscale alpha (0.64) falls below the 0.70 threshold – also typical of the original version; this reliability limitation should be reported. First publication of the scale (PAID 2014) is paywalled – ResearchGate serves as the author copy. Free for research use with citation of the adaptation (CC BY article).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://doi.org/10.1037/a0019265
- Dostępność wersji EN
- artykuł źródłowy płatny (Psychological Assessment, APA); 12 pozycji opublikowanych w artykule, skala powszechnie używana bezpłatnie w badaniach
Podgląd arkusza
Zobacz, jak wygląda arkusz (podgląd pierwszej strony)
Podgląd poglądowy z watermarkiem. Źródło: Czarna, Jonason, Dufner, Kossowska 2016, Frontiers in Psychology 7:445, Tabela 1 (polskie pozycje Parszywej Dwunastki) · licencja: CC BY 4.0 (Frontiers in Psychology) · pełny dokument u źródła
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: pełną nazwę polską i angielską wraz ze skrótem, autorów oryginału (Jonason i Webster, 2010) oraz polskiej adaptacji (Czarna, Jonason, Dufner, Kossowska, 2016), liczbę pozycji i podskal, format odpowiedzi z jawnym wskazaniem liczby stopni skali, sposób liczenia z zaznaczeniem, że nie ma pozycji odwróconych, oraz rzetelności z artykułu walidacyjnego zestawione z rzetelnościami z Twojej próby. Napisz wprost, że narzędzie mierzy cechy subkliniczne w populacji ogólnej i nie służy do diagnozy zaburzeń osobowości. To zdanie chroni Cię przed najpoważniejszym zarzutem, jaki można postawić pracy o ciemnej triadzie.
W wynikach podaj M, SD i alfę dla trzech podskal oraz dla wyniku ogólnego, a także macierz korelacji między podskalami, bo są one wyraźnie skorelowane i czytelnik musi wiedzieć jak bardzo. Uwzględnij płeć jako zmienną kontrolną albo przynajmniej pokaż różnice płciowe, ponieważ w polskiej walidacji mężczyźni uzyskiwali konsekwentnie wyższe wyniki w makiawelizmie (d około 0,40-0,44) i psychopatii (d około 0,39-0,54), przy braku stałych różnic w narcyzmie. Przy analizach regresyjnych z trzema silnie skorelowanymi predyktorami sprawdź współliniowość (VIF) i rozważ podanie zarówno efektów cząstkowych, jak i modelu z samym wynikiem ogólnym. Jeśli któraś korelacja z udziałem psychopatii okaże się nieistotna, w dyskusji odnieś się do atenuacji wynikającej z niskiej rzetelności tej podskali.
Licencja jest korzystna: artykuł walidacyjny opublikowano w otwartym dostępie na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa, a polskie pozycje znajdują się w Tabeli 1 tego artykułu. Do użycia w badaniach naukowych wystarczy zacytowanie adaptacji; nie trzeba kupować arkuszy ani występować o indywidualną zgodę. Zacytuj zarówno artykuł oryginalny, jak i polską walidację z Frontiers in Psychology. Pierwsza publikacja polskiej wersji (Personality and Individual Differences, 2014) jest płatna, więc jako źródło otwarte podawaj artykuł z 2016 roku.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy chcesz diagnozować zaburzenie osobowości lub psychopatię w sensie klinicznym albo sądowym: narzędzie mierzy cechy subkliniczne i nie ma punktów odcięcia
- •Gdy ciemna triada jest głównym przedmiotem pracy i potrzebujesz analizy struktury wewnętrznej cech, na przykład podziału narcyzmu na wielkościowy i wrażliwy (użyj dłuższych narzędzi)
- •Gdy Twoje hipotezy dotyczą przede wszystkim psychopatii, bo to właśnie ta podskala ma w Parszywej Dwunastce najsłabszą rzetelność i tylko umiarkowaną trafność zbieżną
- •W selekcji zawodowej, opiniowaniu i innych sytuacjach o wysokiej stawce, gdzie treść stwierdzeń jest oczywista i badany bez trudu zaniży swój wynik
- •Gdy badasz sadyzm lub całą ciemną tetradę: DTDD nie obejmuje czwartej cechy (rozważ SD4)
- •W badaniach dzieci i młodzieży: walidacja obejmowała osoby dorosłe
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Ciemna triada a agresja i przemoc w relacjach romantycznych wśród młodych dorosłych
- Cechy ciemnej triady a zachowania kontrproduktywne i nieuczciwość w miejscu pracy
- Ciemna triada a nieuczciwość akademicka: ściąganie, plagiat i korzystanie z cudzych prac
- Makiawelizm i psychopatia a strategie doboru partnera oraz orientacja socjoseksualna
- Ciemna triada a zachowania w mediach społecznościowych: trolling, hejt i autoprezentacja
- Uczciwość-Pokora z modelu HEXACO a ciemna triada: ile wspólnej wariancji dzielą oba podejścia
- Różnice płciowe w nasileniu cech ciemnej triady w polskiej próbie: replikacja ustaleń walidacyjnych
- Ciemna triada a empatia i inteligencja emocjonalna: czy manipulacja wymaga rozumienia emocji
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska walidacja i rzetelność
Adaptację oparto na pięciu badaniach obejmujących łącznie 1300 osób. Zgodność wewnętrzna wyniosła 0,83 dla makiawelizmu, 0,81 dla narcyzmu i tylko 0,64 dla psychopatii. Stabilność po dwóch tygodniach (N=116) wyniosła 0,79 dla wyniku ogólnego oraz odpowiednio 0,75, 0,72 i 0,67 dla makiawelizmu, narcyzmu i psychopatii.
źródłoStruktura czynnikowa
We wszystkich badaniach dobre dopasowanie uzyskał model bifaktorialny, w którym obok trzech czynników swoistych występuje czynnik ogólny wspólny wszystkim pozycjom. W badaniu 1 (N=304) wskaźniki wyniosły CFI=0,94 i RMSEA=0,08, a w badaniu 4 (N=634) CFI=0,99 i RMSEA=0,04. Uzasadnia to liczenie zarówno trzech wyników szczegółowych, jak i wyniku ogólnego ciemnej triady.
źródłoTrafność zbieżna z pełnymi miarami
Podskala narcyzmu koreluje z pełnym inwentarzem NPI na poziomie 0,55, a makiawelizm ze skalą Mach-IV na poziomie 0,47. Najsłabszą zbieżność wykazała psychopatia (r=0,20), co wraz z niską alfą tej podskali stanowi główne ograniczenie narzędzia.
źródłoSieć nomologiczna: osobowość, agresja i przestępczość
Wszystkie trzy cechy korelują ujemnie z ugodowością, najsilniej psychopatia (r=-0,52) i makiawelizm (r=-0,48), najsłabiej narcyzm (r=-0,21). Narcyzm jako jedyny wiąże się dodatnio z ekstrawersją (r=0,20). Makiawelizm najsilniej koreluje z ogólnym nasileniem agresji (r=0,43) i z przestępczością (r=0,34), a psychopatia z nieograniczoną orientacją socjoseksualną w wymiarze postaw (r=0,41).
źródłoRóżnice płciowe
Mężczyźni uzyskują konsekwentnie wyższe wyniki niż kobiety w makiawelizmie (d około 0,40-0,44) i psychopatii (d około 0,39-0,54), natomiast w narcyzmie różnice nie są stabilne między badaniami. Uzasadnia to kontrolowanie płci w analizach z użyciem tego narzędzia.
źródłoPodobne narzędzia
Dodaje czwartą cechę, sadyzm, i ma po siedem pozycji na skalę zamiast czterech, dzięki czemu jest rzetelniejszy. Wybór, gdy ciemne cechy są głównym przedmiotem pracy, a nie tylko jedną ze zmiennych.
Mierzy normalną osobowość, ale jego wymiar Uczciwość-Pokora jest najsilniejszym korelatem ciemnej triady. Alternatywa, gdy chcesz uniknąć stygmatyzującego brzmienia pozycji o manipulacji i braku sumienia.
BPAQ (Kwestionariusz Agresji Bussa i Perry'ego)
Mierzy agresję jako taką, a nie dyspozycje leżące u jej podłoża. Częsta zmienna zależna w badaniach z użyciem Parszywej Dwunastki.
Wielka Piątka jako szersze tło: niska ugodowość jest wspólnym mianownikiem wszystkich cech ciemnej triady, więc IPIP przydaje się jako kontrola przy dowodzeniu odrębności triady.
IRI (Interpersonal Reactivity Index)
Mierzy empatię w kilku wymiarach. Naturalne uzupełnienie badań nad ciemną triadą, gdzie deficyt empatii jest kluczowym mechanizmem wyjaśniającym.
Bibliografia
- Czarna, A. Z., Jonason, P. K., Dufner, M., Kossowska, M. (2016). The Dirty Dozen Scale: Validation of a Polish Version and Extension of the Nomological Net. Frontiers in Psychology, 7, 445. DOI: 10.3389/fpsyg.2016.00445
- Jonason, P. K., Webster, G. D. (2010). The dirty dozen: A concise measure of the dark triad. Psychological Assessment, 22(2), 420-432.
- Czarna, A. Z. i in. (2014). Parszywa Dwunastka: Developing a Polish version of the Dark Triad Dirty Dozen. Personality and Individual Differences, 69, 145-149.
Źródła
- artykuł open accesshttps://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2016.00445/full
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/270921497_Parszywa_Dwunastka_Developing_a_Polish_version_of_the_Dark_Triad_Dirty_Dozen
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00445
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1037/a0019265
Uwagi
arkusz w aneksie artykułu: TAK (Tabela 1 artykułu Frontiers OA zawiera polskie pozycje z tłumaczeniem angielskim). Liczby (alfy, N, test-retest) z artykułu OA Frontiers 2016. Pierwsza publikacja skali (PAID 2014) jest płatna - RG jako kopia autorska. Popularne w pracach studenckich o ciemnej triadzie; przy alfie psychopatii 0,64 warto raportować ograniczenie rzetelności. DO WERYFIKACJI Brak zweryfikowanego oficjalnego publicznego arkusza EN Dirty Dozen (pozycje tylko w płatnym artykule APA), stąd arkusz_en_url = null.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-18.