Inwentarz Depresji Becka – wydanie drugie
Beck Depression Inventory – Second Edition
Nasilenie objawów depresyjnych zgodnych z kryteriami DSM-IV
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Beck, Steer, Brown (1996)
- Polska adaptacja
- adaptacja badawcza: Zawadzki, Popiel, Pragłowska (2009); polska normalizacja i podręcznik PTP: Łojek, Stańczak (2019) (2019)
- Grupa docelowa
- dorośli; polskie normy PTP dla osób 20-79 lat (oryginał od 13 r.ż.)
- Czas badania
- ok. 5-10 min, bez ograniczenia czasu
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
BDI-II mierzy nasilenie objawów depresji w ostatnich dwóch tygodniach. Nie jest to narzędzie diagnostyczne w sensie klasyfikacyjnym: nie rozstrzyga, czy ktoś spełnia kryteria epizodu depresyjnego, tylko określa, jak silne są objawy w chwili badania. Właśnie dlatego jest tak często używany do monitorowania efektów leczenia – powtórzony po kilku tygodniach pokazuje kierunek i wielkość zmiany.
Narzędzie wyrosło z poznawczej teorii depresji Aarona Becka, w której centralne miejsce zajmuje triada poznawcza: negatywny obraz siebie, negatywna interpretacja bieżących doświadczeń i pesymistyczna wizja przyszłości. W wersji drugiej z 1996 roku Beck, Steer i Brown przebudowali jednak inwentarz tak, aby jego treść odpowiadała kryteriom epizodu depresyjnego według DSM-IV. W stosunku do pierwotnego BDI z 1961 roku zmieniono lub dodano pozycje dotyczące pobudzenia, poczucia bezwartościowości, trudności z koncentracją i utraty energii, a ramy czasowe wydłużono z jednego tygodnia do dwóch, zgodnie z kryterium czasowym DSM.
BDI-II dostarcza przede wszystkim wyniku ogólnego odzwierciedlającego nasilenie objawów depresyjnych. Analizy czynnikowe zgodnie wykazują jednak, że w obrębie tego wyniku dają się wyodrębnić dwa skorelowane czynniki: somatyczno-afektywny (objawy cielesne i związane z energią oraz przeżywaniem) oraz poznawczy (myśli o sobie, winie, karze, bezwartościowości). Polska normalizacja PTP również ujawniła strukturę dwuczynnikową, choć skład czynników różni się nieco pomiędzy badaniami i populacjami. W praktyce interpretuje się przede wszystkim wynik ogólny; podział na czynniki bywa wykorzystywany w badaniach naukowych, na przykład tam, gdzie objawy somatyczne mogą wynikać z choroby ciała, a nie z depresji.
Polska sytuacja narzędzia jest specyficzna. Równolegle funkcjonują dwie linie: adaptacja badawcza Zawadzkiego, Popiel i Pragłowskiej z 2009 roku, szeroko cytowana w pracach naukowych, oraz oficjalne wydanie Pracowni Testów Psychologicznych PTP z polskimi normami (Łojek, Stańczak, 2019). Starszy BDI w tłumaczeniu z 1977 roku to odrębne narzędzie i nie należy go mylić z BDI-II.
Typowe zastosowanie
Standardowe narzędzie oceny nasilenia depresji w psychiatrii, psychoterapii i badaniach naukowych. Typowe zastosowania to przesiew w kierunku objawów depresyjnych, monitorowanie zmian nasilenia objawów w trakcie leczenia (pomiary powtarzane co kilka tygodni), badania nad depresją współwystępującą z chorobami somatycznymi, neurologicznymi i onkologicznymi, a także prace magisterskie i doktorskie, w których depresja jest zmienną zależną lub kontrolną. Jest jednym z najczęściej cytowanych kwestionariuszy psychologicznych na świecie, co ułatwia porównywanie wyników. W Polsce jest to narzędzie kategorii B1, dostępne dla psychologów, psychiatrów, psychoterapeutów i badaczy.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- B1
- Cena
- 347,37 zł komplet (podręcznik + 25 arkuszy); podręcznik 297,12 zł; 25 arkuszy 50,25 zł; e-jednostka badania online 16,97 zł, e-jednostka wprowadzania wyników 4,54 zł (cennik 1.07-31.12.2026, brutto)
- Zgoda autora / licencja
- prawa licencyjne Pearson; sprzedaż w Polsce przez PTP dla uprawnionych użytkowników (kategoria B1)
- Arkusz polski
- Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
- Arkusz angielski
- zobacz arkusz ENkomercyjny – Pearson (pearsonassessments.com, produkt 100000159)
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dwadzieścia jeden pozycji, z których każda dotyczy jednego objawu depresji ujętego w kryteriach DSM-IV: nastroju, poczucia winy, myśli samobójczych, płaczliwości, utraty zainteresowań, energii, snu, apetytu, koncentracji i innych. Pozycja nie ma formy pojedynczego stwierdzenia z osobną skalą odpowiedzi, tylko zestawu kilku stwierdzeń uporządkowanych według rosnącego nasilenia objawu – badany wybiera to, które najlepiej opisuje jego stan. Taki układ oznacza, że nie ma tu pozycji odwróconych: punktacja zawsze rośnie wraz z nasileniem objawu. Dwie pozycje, dotyczące zmian snu i zmian apetytu, mają rozbudowany zestaw odpowiedzi, ponieważ obejmują zarówno wzrost, jak i spadek, przy zachowaniu tej samej maksymalnej punktacji. Ze względu na ochronę praw autorskich treść stwierdzeń nie jest tu przytaczana.
- Skala odpowiedzi
- Każda pozycja punktowana jest od 0 do 3, przy czym 0 oznacza brak objawu, a 3 jego wyraźne, uciążliwe nasilenie. Badany zaznacza po jednym stwierdzeniu w każdej z 21 pozycji, odnosząc się do ostatnich dwóch tygodni łącznie z dniem badania – ta rama czasowa odpowiada kryterium czasowemu epizodu depresyjnego w DSM. Wynik ogólny to suma wszystkich pozycji, od 0 do 63 punktów. Badanie trwa około 5-10 minut i nie ma ograniczenia czasu; może być prowadzone indywidualnie lub grupowo, także w wersji elektronicznej na platformie Epsilon.
- Normy i interpretacja
- Współistnieją dwa sposoby interpretacji. Najczęściej cytowane w praktyce klinicznej i literaturze są oryginalne progi Becka: 0-13 punktów oznacza objawy minimalne, 14-19 depresję łagodną, 20-28 umiarkowaną, a 29-63 ciężką. Polski podręcznik PTP z 2019 roku odchodzi od prostych progów na rzecz interpretacji normalizacyjnej: wynik surowy przelicza się na skalę stenową i centylową, w oparciu o próbę 574 zdrowych osób w wieku 20-79 lat, warstwowaną ze względu na wiek, wykształcenie, płeć i miejsce zamieszkania. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku PTP i nie są tu reprodukowane. W obu podejściach obowiązuje ta sama zasada: BDI-II mierzy nasilenie objawów, a nie stawia rozpoznania, i wysoki wynik jest wskazaniem do diagnozy klinicznej. Osobno interpretuje się pozycję dotyczącą myśli samobójczych – każdy dodatni wynik w tej pozycji powinien skłaniać do pogłębionej oceny klinicznej ryzyka, niezależnie od wyniku ogólnego.
Budowa
- Liczba pozycji
- 21
- Format odpowiedzi
- każda pozycja oceniana 0-3 (zestawy stwierdzeń o rosnącym nasileniu)
- Wersje
- papierowa
- Epsilon (badanie online)
- Epsilon (wprowadzanie wyników)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
- Typ norm
- punkty odcięcia (oryginał) oraz normy stenowe i centylowe (polska normalizacja PTP)
- Interpretacja
- Oryginalne progi Becka: 0-13 minimalna, 14-19 łagodna, 20-28 umiarkowana, 29-63 ciężka depresja. Polski podręcznik PTP (2019) podaje normy wyrażone na skali stenowej i centylowej (interpretacja normalizacyjna zamiast wyłącznie progowej) – szczegółowe wartości w płatnym podręczniku PTP.
- Próba normalizacyjna
- 574 zdrowe osoby w wieku 20-79 lat, próba ogólnopolska warstwowana ze względu na wiek, wykształcenie, miejsce zamieszkania i płeć (normalizacja PTP); wcześniejsza walidacja badawcza: 456 osób, w tym grupy kliniczne (Zawadzki i wsp., 2009)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,91
- Stabilność (test-retest)
- r = 0,86 (dane z podręcznika PTP, za practest.com.pl)
- Trafność
- alfa 0,91 dla całej próby normalizacyjnej i 0,93 w grupie osób z depresją (practest.com.pl); w walidacji badawczej Zawadzkiego i wsp. (2009, n=456) potwierdzono trafność kliniczną polskiej wersji
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy celem jest postawienie rozpoznania: BDI-II mierzy nasilenie objawów i nie zastępuje wywiadu klinicznego ani ustrukturyzowanego wywiadu diagnostycznego (MINI, SCID)
- •Gdy badasz kobiety w ciąży i w połogu bez dodatkowych zabezpieczeń: pozycje dotyczące zmęczenia, snu i libido opisują stany typowe dla tego okresu i zawyżają wynik (do przesiewu okołoporodowego przeznaczona jest EPDS)
- •Gdy badasz pacjentów z chorobą somatyczną, neurologiczną lub onkologiczną i nie planujesz rozdzielić czynnika somatyczno-afektywnego od poznawczego – ryzyko przeszacowania depresji jest wtedy realne (rozważ HADS)
- •Gdy badasz młodzież poniżej 20 roku życia: polskie normy PTP obejmują dorosłych 20-79 lat, mimo że oryginał dopuszcza badanie od 13 roku życia
- •W kontekstach orzeczniczych i sądowych, gdzie motywacja do symulacji lub dysymulacji jest wysoka, a narzędzie samoopisowe nie ma skal kontrolnych
- •Gdy nie masz dostępu do legalnego arkusza i klucza – narzędzie jest chronione licencyjnie (kategoria B1) i korzystanie z kopii z internetu dyskwalifikuje wyniki pracy
Co pokazują badania
Polska adaptacja badawcza
Analizę psychometryczną polskiego tłumaczenia BDI-II przeprowadzono na próbie 456 osób: 337 osób z grupy kontrolnej, 43 pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi (19 z epizodem łagodnym lub umiarkowanym i 24 z ciężkim), 26 pacjentów z zaburzeniami lękowymi, 23 osadzonych mężczyzn oraz 27 kobiet doświadczających przemocy domowej. Zbadano strukturę czynnikową pozycji, trafność kryterialną wobec diagnozy lekarskiej i nasilenia objawów oraz wyprowadzono punkty odcięcia dla depresji łagodnej i ciężkiej. Autorzy uznali rzetelność i trafność tłumaczenia za w pełni równoważne wersji oryginalnej.
źródłoPolska normalizacja i rzetelność
Normalizację przeprowadzono na 574 zdrowych osobach w wieku 20-79 lat, badanych przez 32 psychologów we wszystkich 16 województwach. Alfa Cronbacha wyniosła 0,91 dla całej próby normalizacyjnej i 0,93 w grupie osób z depresją, a stabilność w powtórnym badaniu r = 0,86 przy nieistotnych statystycznie różnicach między pomiarami.
źródłoTrafność zbieżna i różnicowa
Wyniki BDI-II korelują najwyżej ze skalą Depresji i Dystymii (r = 0,54), a wyraźnie niżej ze skalami Lęku Uogólnionego (r = 0,45), Fobii (r = 0,42) i Ostrego Lęku oraz Ataków Paniki (r = 0,39). Układ ten potwierdza specyficzność narzędzia wobec depresji, ale zarazem pokazuje, że wynik BDI-II nie jest niezależny od nasilenia lęku, co trzeba uwzględnić w interpretacji.
źródłoStruktura dwuczynnikowa i użycie w chorobie somatycznej
W badaniu 62 pacjentów neurologicznych (średnia wieku 70 lat) potwierdzono strukturę dwuczynnikową: czynnik poznawczy (alfa 0,737) i somatyczno-afektywny (alfa 0,808), przy alfie 0,868 dla wyniku ogólnego. Optymalny punkt odcięcia w tej grupie wyniósł powyżej 14,5 punktu przy czułości i swoistości po 71 procent oraz polu pod krzywą ROC 73,9 procent. Pokazuje to, że w populacjach z chorobą somatyczną progi kliniczne bywają inne niż oryginalne progi Becka.
źródłoOgraniczenia w okresie okołoporodowym
W przeglądzie narzędzi przesiewowych depresji okresu okołoporodowego wskazano, że część pozycji BDI-II odnosi się do stanów typowych dla ciąży i połogu (zmęczenie, kłopoty ze snem, utrata libido), co sprzyja wynikom fałszywie dodatnim. Dla BDI-II podano czułość 56-57 procent przy swoistości 97-100 procent, a dla polskiej walidacji w tym kontekście czułość 71,7 procent i swoistość 80,4 procent przy alfie 0,93-0,95.
źródłoPodobne narzędzia
PHQ-9 (Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta-9)
Dziewięć pozycji odpowiadających wprost kryteriom DSM, darmowy i bez ograniczeń licencyjnych; wyniki obu narzędzi korelują bardzo wysoko, więc przy ograniczonym budżecie to naturalna alternatywa.
HADS (Szpitalna Skala Lęku i Depresji)
Celowo pomija objawy somatyczne, dzięki czemu lepiej nadaje się do badania osób chorych somatycznie; mierzy równolegle lęk i depresję.
CES-D (Skala Depresji Ośrodka Badań Epidemiologicznych)
Narzędzie epidemiologiczne przeznaczone do badań populacyjnych, mierzy objawy z ostatniego tygodnia i jest dostępne bez opłat licencyjnych.
HAM-D (Skala Depresji Hamiltona)
Nie jest samoopisem, tylko skalą obserwacyjną wypełnianą przez klinicystę w oparciu o wywiad; standard w badaniach klinicznych nad skutecznością leczenia.
EPDS (Edynburska Skala Depresji Poporodowej)
Zaprojektowana specjalnie dla okresu ciąży i połogu, świadomie pozbawiona pozycji somatycznych mylących w tym okresie.
GDS (Geriatryczna Skala Oceny Depresji)
Przeznaczona dla osób starszych, z prostym formatem odpowiedzi tak/nie i bez pozycji somatycznych typowych dla wieku podeszłego.
Bibliografia
- Beck A.T., Steer R.A., Brown G.K. (1996). Beck Depression Inventory – Second Edition. Manual. San Antonio: The Psychological Corporation.
- Zawadzki B., Popiel A., Pragłowska E. (2009). Charakterystyka psychometryczna polskiej adaptacji Kwestionariusza Depresji BDI-II Aarona T. Becka. Psychologia-Etologia-Genetyka, 19, 71-95.
- Łojek E., Stańczak J. (2019). BDI-II. Inwentarz Depresji Becka – wydanie drugie. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/BDI-II
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/269107443_Charakterystyka_psychometryczna_polskiej_adaptacji_Kwestionariusza_Depresji_BDI-II_Aarona_T_Becka_Psychometric_Properties_of_the_Polish_Version_of_the_Aaron_T_Beck's_Depression_Inventory_BDI-II
- artykuł open accesshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8553313/
- artykuł open accesshttp://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.bf7f8043-17e8-3df1-bbd2-f92444fb8d06
- artykuł open accesshttps://www.termedia.pl/Badania-przesiewowe-w-kierunku-depresji-okresu-okoloporodowego-przeglad-narzedzi-i-barier-w-skriningu,46,41362,1,0.html
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.