Scale of Positive and Negative Experience
Scale of Positive and Negative Experience
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- E. Diener, D. Wirtz, W. Tov, C. Kim-Prieto, D. Choi, S. Oishi, R. Biswas-Diener (2010)
Co bada ten test
SPANE mierzy afektywny komponent dobrostanu subiektywnego, czyli częstość przeżywania uczuć pozytywnych i negatywnych w ciągu ostatnich czterech tygodni. Kluczowe słowo to częstość: skala nie pyta o intensywność emocji ani o to, jak silnie ktoś coś przeżył, tylko jak często dane uczucie się pojawiało. Diener i współpracownicy argumentowali, że dla dobrostanu istotniejsze jest, jak często ktoś doświadcza przyjemnych stanów, niż jak bardzo są one intensywne, i skala jest wprost pod to zaprojektowana.
Najważniejsza rzecz, którą trzeba zrozumieć przed użyciem SPANE: narzędzie daje trzy wyniki, a nie jeden. SPANE-P to suma sześciu pozycji pozytywnych (zakres 6-30), SPANE-N to suma sześciu pozycji negatywnych (zakres 6-30), a SPANE-B to bilans afektywny liczony jako SPANE-P minus SPANE-N (zakres od -24 do +24). Studenci nagminnie raportują tylko bilans, co jest błędem, bo bilans gubi informację: wynik zerowy może oznaczać zarówno osobę przeżywającą bardzo dużo emocji obu znaków, jak i osobę emocjonalnie płaską. Autorzy niemieckiej walidacji poszli jeszcze dalej i wprost odradzają wyliczanie SPANE-B, argumentując, że odejmowanie jednej wartości od drugiej to strata informacji. Bezpieczna zasada jest taka: zawsze raportuj SPANE-P i SPANE-N osobno, a SPANE-B tylko jako dodatek, nigdy zamiast nich.
Skala powstała w zestawie New Well-Being Measures razem z Flourishing Scale i te dwa narzędzia projektowano jako komplementarną parę. Flourishing Scale opisuje eudajmonistyczną stronę dobrostanu, czyli ocenę, czy w ważnych obszarach życia dobrze się dzieje. SPANE opisuje stronę hedoniczną, czyli to, co się faktycznie czuje. Razem ze Skalą Satysfakcji z Życia (SWLS) tworzą klasyczny komplet trzech komponentów dobrostanu subiektywnego. Ta sama licencja i to samo źródło sprawiają, że w praktyce badawczej Flourishing Scale i SPANE bardzo często pojawiają się w jednym badaniu.
SPANE zaprojektowano też tak, żeby działała międzykulturowo: zamiast długiej listy konkretnych emocji zawiera po trzy określenia ogólne i po trzy szczegółowe w każdym z dwóch zestawów, dzięki czemu nie jest przywiązana do kulturowo specyficznego repertuaru emocji.
Typowe zastosowanie
Powszechnie stosowana miara afektu w badaniach nad dobrostanem, psychologii pozytywnej i badaniach międzykulturowych. Typowe zastosowania to pomiar afektywnego komponentu dobrostanu w bateriach razem ze SWLS i Flourishing Scale, badania nad efektami interwencji pozytywnych (gdzie SPANE reaguje szybciej niż miary eudajmonistyczne), badania organizacyjne i edukacyjne oraz duże badania porównawcze między krajami. W pracach magisterskich pojawia się jako miara emocji pozytywnych i negatywnych w badaniach korelacyjnych ze stresem, wypaleniem, prężnością, wsparciem i osobowością, a także jako zmienna zależna w schematach przed i po interwencji. Ze względu na czterotygodniowe ramy czasowe nadaje się do pomiarów powtarzanych w odstępie co najmniej miesiąca.
Wymiary i podskale
SPANE-P (uczucia pozytywne)6 pozycjizakres 6–30
Suma sześciu pozycji opisujących uczucia pozytywne: trzech określeń ogólnych (na przykład ogólne odczucie czegoś pozytywnego, dobrego, przyjemnego) i trzech emocji szczegółowych. Mierzy, jak często w ostatnich czterech tygodniach badany doświadczał stanów pozytywnych. Alfa 0,87 w badaniu oryginalnym (N = 689) i 0,88 w walidacji niemieckiej (N = 498). Wysoki wynik oznacza częste przeżywanie uczuć pozytywnych, a nie ich intensywność.
SPANE-N (uczucia negatywne)6 pozycjizakres 6–30
Suma sześciu pozycji opisujących uczucia negatywne: trzech określeń ogólnych i trzech emocji szczegółowych (smutek, strach, złość). Alfa 0,81 w badaniu oryginalnym i 0,82 w walidacji niemieckiej. Uwaga interpretacyjna: wysoki wynik oznacza częste przeżywanie uczuć negatywnych, więc w tabelach korelacji ma odwrotny kierunek niż SPANE-P i nie należy go odwracać ani rekodować.
SPANE-B (bilans afektywny)12 pozycjizakres -24–24
Wskaźnik pochodny, liczony jako SPANE-P minus SPANE-N, o zakresie od -24 do +24. Wartość dodatnia oznacza przewagę uczuć pozytywnych nad negatywnymi. Nie jest to trzecia podskala, tylko różnica dwóch pierwszych, dlatego nie liczy się dla niego osobnej alfy Cronbacha. Bilans gubi informację o ogólnym poziomie pobudzenia emocjonalnego (te same -2 punkty uzyska osoba o wynikach 28 i 30 oraz osoba o wynikach 8 i 10), dlatego autorzy niemieckiej walidacji odradzają posługiwanie się nim w oderwaniu od SPANE-P i SPANE-N.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dwanaście pozycji: sześć dotyczy uczuć pozytywnych, sześć negatywnych. Konstrukcja każdego zestawu jest symetryczna: trzy określenia ogólne oraz trzy konkretne emocje. Ten zabieg jest celowy. Określenia ogólne dobrze przenoszą się między kulturami i językami, a emocje szczegółowe zapewniają konkretność i pomagają badanemu zakotwiczyć odpowiedź. Pozycje pozytywne i negatywne są w arkuszu wymieszane, a nie zgrupowane. Nie ma pozycji odwróconych: pozycje negatywne punktuje się wprost i sumuje do osobnego wskaźnika SPANE-N, którego się nie odejmuje na poziomie pojedynczej pozycji. Odejmowanie następuje dopiero na poziomie sum, przy liczeniu SPANE-B. Dla porządku warto wiedzieć, że trzy szczegółowe pozycje negatywne (smutny, przestraszony, zły) okazały się w badaniu 13 krajów nieinwariantne kulturowo, co ma konsekwencje przy porównaniach międzynarodowych.
- Skala odpowiedzi
- Pięciostopniowa skala częstości: od 1 (bardzo rzadko lub nigdy) do 5 (bardzo często lub zawsze). Badany ocenia, jak często doświadczał danego uczucia w ciągu ostatnich czterech tygodni. Ramy czasowe są wpisane w instrukcję i nie należy ich zmieniać bez odnotowania tego w metodologii, bo zmieniają one charakter mierzonego konstruktu (od stanu do cechy). Wypełnienie zajmuje 1-2 minuty.
- Normy i interpretacja
- Skala nie ma norm populacyjnych ani punktów odcięcia. SPANE-P i SPANE-N interpretuje się w przedziale 6-30, a SPANE-B w przedziale od -24 do +24, zawsze porównawczo: względem średniej we własnej próbie, względem grupy porównawczej albo względem wcześniejszego pomiaru u tej samej osoby. Dodatnia wartość SPANE-B oznacza przewagę uczuć pozytywnych, ujemna przewagę negatywnych, ale nie ma progu, powyżej którego wynik należałoby uznać za niepokojący. SPANE nie jest narzędziem przesiewowym i nie służy do wykrywania zaburzeń nastroju. Przy porównaniach międzynarodowych trzeba mieć na uwadze ustalenia badania inwariancji pomiarowej z 13 krajów (w tym Polski, N = 12635): potwierdzono inwariancję konfiguralną i częściową skalarną, ale trzy szczegółowe pozycje negatywne (smutny, przestraszony, zły) okazały się nieinwariantne. Oznacza to, że porównywanie krajów na podstawie SPANE-N wymaga ostrożności, natomiast pozycje pozytywne i ogólne pozycje negatywne nadają się do takich porównań lepiej.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Rozdziela uczucia pozytywne i negatywne jako dwa niezależne wymiary, zamiast wtłaczać je w jedną oś
- •Bardzo krótka: 12 pozycji, 1-2 minuty, łatwa do połączenia z innymi narzędziami
- •Dobra i powtarzalna rzetelność: alfy 0,87 i 0,81 w badaniu oryginalnym oraz 0,88 i 0,82 w walidacji niemieckiej
- •Struktura dwuczynnikowa potwierdzana w niezależnych walidacjach (w wersji niemieckiej model dwuczynnikowy dopasował się lepiej niż jednoczynnikowy: CFI 0,956, RMSEA 0,069)
- •Przetestowana pod kątem inwariancji pomiarowej w 13 krajach z udziałem próby polskiej (N = 12635), z potwierdzoną inwariancją konfiguralną i częściową skalarną
- •Konstrukcja z określeń ogólnych i szczegółowych ogranicza zależność od kulturowo specyficznego słownika emocji
- •Bezpłatna do zastosowań niekomercyjnych, z autoryzowanym polskim tłumaczeniem udostępnionym przez autora skali
- •Silna trafność zbieżna: w walidacji niemieckiej SPANE-N korelowała z afektem negatywnym z PANAS na poziomie 0,77, a SPANE-P z afektem pozytywnym na poziomie 0,61
Ograniczenia
- •Brak recenzowanej polskiej publikacji walidacyjnej (stan 2026-07): dostępne jest autoryzowane tłumaczenie (SPIND, Ł. D. Kaczmarek, B. Baran) opisywane przez autorów jako wersja eksperymentalna, a polska próba pojawia się jedynie w badaniu inwariancji 13 krajów
- •Wskaźnik SPANE-B gubi informację o ogólnym poziomie pobudzenia emocjonalnego, dlatego autorzy walidacji niemieckiej wprost odradzają jego stosowanie w oderwaniu od SPANE-P i SPANE-N
- •Trzy szczegółowe pozycje negatywne (smutny, przestraszony, zły) okazały się nieinwariantne kulturowo, co ogranicza porównania międzynarodowe na SPANE-N
- •Umiarkowana stabilność czasowa: w walidacji niemieckiej po miesiącu r wyniosło 0,62 dla SPANE-P i 0,63 dla SPANE-N, a u osób, które w tym czasie doświadczyły istotnego zdarzenia życiowego, spadło do 0,53 i 0,38
- •Mierzy częstość, a nie intensywność emocji: nie odpowie na pytanie, jak silne były przeżycia
- •Brak norm i punktów odcięcia, więc pojedynczy wynik nie daje się zinterpretować bez grupy odniesienia
- •Samoopis retrospektywny z czterotygodniowym oknem jest podatny na zniekształcenia pamięciowe i na wpływ nastroju z dnia badania
Budowa
- Liczba pozycji
- 12
- Wersje
- SPANE (12 pozycji, wersja standardowa)
Podskale
SPANE-P (uczucia pozytywne, 6 pozycji: 3 ogólne + 3 szczegółowe)
- Zakres: 6–30
- Alfa Cronbacha: 0,87
SPANE-N (uczucia negatywne, 6 pozycji: 3 ogólne + 3 szczegółowe)
- Zakres: 6–30
- Alfa Cronbacha: 0,81
Obliczanie wyników
- Metoda
- trzy wyniki: SPANE-P (suma 6 pozycji pozytywnych, 6-30), SPANE-N (suma 6 negatywnych, 6-30) oraz bilans SPANE-B = P minus N (-24 do +24); bez rekodowania pozycji
- Zakres wyniku
- -24–24
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Wpis gałęzi en_only – pełny opis w bloku en. Zakres dotyczy wskaźnika bilansu SPANE-B = SPANE-P minus SPANE-N (-24 do 24); podskale sumowane oddzielnie (6-30 każda), bez rekodowania pozycji.
Jak policzyć wynik
Krok 1: nie rekoduj żadnej pozycji. W SPANE nie ma pozycji odwróconych. Pozycje negatywne punktuje się wprost, bo trafiają do osobnej sumy.
Krok 2: policz SPANE-P jako sumę sześciu pozycji pozytywnych. Zakres 6-30.
Krok 3: policz SPANE-N jako sumę sześciu pozycji negatywnych. Zakres 6-30.
Krok 4: policz SPANE-B jako SPANE-P minus SPANE-N. Zakres od -24 do +24. Ten wskaźnik jest różnicą dwóch poprzednich, więc nie licz dla niego alfy Cronbacha i nie traktuj go jako trzeciej podskali.
Krok 5: raportuj wszystkie trzy wyniki, a jako podstawowe traktuj SPANE-P i SPANE-N. To jest najczęstszy błąd w pracach studenckich: podanie samego bilansu. Bilans zerowy nie odróżnia osoby przeżywającej mnóstwo emocji obu znaków od osoby emocjonalnie stłumionej, a to są zupełnie inne sytuacje psychologiczne. W analizach statystycznych zwykle lepiej wprowadzać SPANE-P i SPANE-N jako dwa osobne predyktory niż jeden bilans.
Krok 6: policz alfy Cronbacha osobno dla SPANE-P i SPANE-N na własnych danych i zaraportuj obie.
Krok 7: przy pojedynczych brakach danych podstaw średnią z pozostałych pozycji danej podskali; przy dwóch i więcej brakach w jednej podskali lepiej wyłączyć obserwację.
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- SPANE-P: 0,87
- SPANE-N: 0,81
- Trafność
- struktura dwuczynnikowa: czynnik pozytywny 61% wariancji (ładunki 0.58-0.81), czynnik negatywny 53% wariancji (ładunki 0.49-0.78) w badaniu oryginalnym; inwariancja pomiarowa potwierdzona w 13 krajach, w tym w Polsce (Jovanović i in. 2022)
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Wydawca / źródło
- strona autora (eddiener.com / labs.psychology.illinois.edu); skala chroniona prawem autorskim, ale bezpłatna dla profesjonalistów
- Zgoda autora / licencja
- bezpłatne użycie bez odrębnej zgody przez badaczy i praktyków, wyłącznie cele niekomercyjne, z podaniem autorstwa (Diener i in. 2010)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Scale of Positive and Negative Experience
- Construct
- Subjective feelings of well-being and ill-being: the frequency of positive and negative feelings over the past four weeks, combining general items (positive, negative) with specific emotions (e.g. joyful, sad), summarized as an affect balance score
- Target group
- Adults; original validation in college students from six universities (USA and Singapore)
- Response format
- 12 items (6 positive, 6 negative; within each set 3 general and 3 specific feelings) rated for frequency during the past 4 weeks on a 5-point scale from 1 (very rarely or never) to 5 (very often or always)
- Scoring
- SPANE-P = sum of the 6 positive items (6-30); SPANE-N = sum of the 6 negative items (6-30); affect balance SPANE-B = SPANE-P minus SPANE-N (range -24 to +24); no reverse scoring
- Norms / interpretation
- No formal population norms; interpretation by subscale sums and the balance score, higher SPANE-B = predominance of positive over negative feelings
- Normative sample
- Original validation: 689 college students from six universities; alpha = 0.87 (SPANE-P) and 0.81 (SPANE-N); two-factor structure (positive factor 61% and negative factor 53% of variance); measurement invariance later supported across 13 countries including Poland
- Procedure
- Self-report; individual or group administration (paper or online)
- Administration time
- Approx. 1-2 minutes
- Notes
- No Polish adaptation with a dedicated validation paper (as of July 2026); an authorized Polish translation is posted on Ed Diener's site and a Polish sample was included in the 13-country measurement invariance study (Jovanovic et al. 2022). The scale is copyrighted but free for researchers and practitioners for non-commercial use with credit to the authors.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://link.springer.com/article/10.1007/s11205-009-9493-y
- Arkusz angielski
- https://labs.psychology.illinois.edu/~ediener/SPANE.html
- Dostępność wersji EN
- Free without permission for researchers and practitioners, non-commercial use only, credit required; full item set and scoring posted on the author's website
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii napisz: nazwę oryginalną (Scale of Positive and Negative Experience), autorów i rok (Diener i in., 2010), liczbę pozycji (12: 6 pozytywnych i 6 negatywnych, w każdym zestawie 3 określenia ogólne i 3 szczegółowe), format skali (1-5, częstość), ramy czasowe (ostatnie 4 tygodnie), oraz wprost wszystkie trzy wyniki: SPANE-P (6-30), SPANE-N (6-30) i SPANE-B (-24 do +24). Zaznacz, że nie ma pozycji odwróconych.
Status polskiej wersji opisz precyzyjnie: istnieje autoryzowane polskie tłumaczenie (Skala Pozytywnego i Negatywnego Doświadczenia, SPIND, Ł. D. Kaczmarek, B. Baran) udostępnione przez autora skali, ale nie odnaleziono odrębnej, recenzowanej polskiej publikacji walidacyjnej. Polska próba była natomiast uwzględniona w badaniu inwariancji pomiarowej z 13 krajów. To rozróżnienie warto wprost napisać, bo pisanie o polskiej adaptacji z normami byłoby nieścisłe.
W wynikach raportuj średnie i odchylenia dla SPANE-P i SPANE-N osobno, obie alfy oraz dopiero potem bilans. Jeśli budujesz model regresji, rozważ wprowadzenie SPANE-P i SPANE-N jako osobnych predyktorów; jeśli zdecydujesz się na bilans, uzasadnij ten wybór i odnotuj zastrzeżenia zgłaszane w literaturze.
Jeśli badasz zmianę po interwencji, pamiętaj o umiarkowanej stabilności czasowej skali (około 0,6 po miesiącu), która jest zaletą przy pomiarze zmiany, ale wymaga grupy kontrolnej, bo część wahań to zwykły szum.
Zgoda: skala jest chroniona prawem autorskim, ale bezpłatna dla badaczy i praktyków do celów niekomercyjnych, bez odrębnej zgody, z obowiązkiem podania autorstwa. Arkusz i klucz pobierz ze strony autora.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz pomiaru intensywności emocji lub pobudzenia: SPANE mierzy wyłącznie częstość
- •Gdy interesuje Cię nastrój tu i teraz albo z ostatnich godzin: okno czterech tygodni jest do tego za szerokie (lepsze będzie UMACL)
- •Gdy planujesz raportować wyłącznie bilans SPANE-B: w takim wypadku lepiej od razu wybrać inne narzędzie, bo tracisz to, co w SPANE najcenniejsze
- •Gdy porównujesz kraje na podstawie emocji negatywnych bez sprawdzenia inwariancji: szczegółowe pozycje negatywne są kulturowo nieinwariantne
- •Gdy potrzebujesz przesiewu klinicznego depresji lub lęku: SPANE nie ma progów i nie mierzy objawów
- •Gdy praca wymaga polskich norm populacyjnych albo recenzowanej polskiej walidacji
- •Gdy badasz małe dzieci: skalę konstruowano i walidowano na młodzieży starszej i dorosłych
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Bilans afektywny a satysfakcja z życia: SPANE i SWLS w grupie studentów
- Uczucia pozytywne i negatywne a prosperowanie psychologiczne: SPANE i Flourishing Scale w jednym badaniu
- Stres postrzegany a częstość emocji negatywnych u pracowników ochrony zdrowia
- Prężność psychiczna jako moderator związku między stresem a bilansem afektywnym
- Zmiana afektu po programie interwencji pozytywnej: pomiar SPANE-P i SPANE-N przed i po
- Aktywność fizyczna a częstość emocji pozytywnych u młodych dorosłych
- Jakość snu a bilans afektywny: SPANE i AIS w badaniu korelacyjnym
- Czy bilans afektywny wystarcza? Porównanie mocy predykcyjnej SPANE-B oraz SPANE-P i SPANE-N wprowadzanych osobno
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Konstrukcja i właściwości wersji oryginalnej
Skala powstała w zestawie New Well-Being Measures obok Flourishing Scale, na próbie 689 studentów z sześciu uczelni w USA i Singapurze. Alfy wyniosły 0,87 dla SPANE-P i 0,81 dla SPANE-N. Analiza czynnikowa dała strukturę dwuczynnikową: czynnik pozytywny wyjaśniał 61% wariancji (ładunki 0,58-0,81), a negatywny 53% (ładunki 0,49-0,78). Autorzy zdefiniowali trzy wskaźniki: SPANE-P, SPANE-N oraz bilans SPANE-B.
źródłoWalidacja niemiecka i zastrzeżenia wobec wskaźnika bilansu
W próbie 498 dorosłych Niemców alfy wyniosły 0,88 (SPANE-P) i 0,82 (SPANE-N), a model dwuczynnikowy dopasował się lepiej niż jednoczynnikowy (CFI 0,956, GFI 0,944, RMSEA 0,069). Stabilność po miesiącu (n = 105) wyniosła 0,62 dla SPANE-P i 0,63 dla SPANE-N; u osób bez istotnych zdarzeń życiowych 0,70 i 0,79, a u osób, które takich zdarzeń doświadczyły, 0,53 i 0,38. Trafność zbieżna: SPANE-P z afektem pozytywnym PANAS 0,61, SPANE-N z afektem negatywnym PANAS 0,77, SPANE-P ze SWLS 0,61, SPANE-N ze SWLS -0,50, SPANE-P ze Skalą Subiektywnego Szczęścia 0,66. Autorzy wprost odradzają liczenie i interpretowanie SPANE-B, argumentując, że odejmowanie jednej wartości od drugiej prowadzi do utraty informacji.
źródłoInwariancja pomiarowa w 13 krajach z udziałem Polski
Jovanović i współpracownicy (Assessment, 2022) przebadali 12635 osób dorosłych (18-85 lat, 58,2% kobiet) z 13 krajów: Chin, Kolumbii, Niemiec, Grecji, Indii, Włoch, Japonii, Polski, Portugalii, Serbii, Hiszpanii, Turcji i USA. Potwierdzono inwariancję konfiguralną i częściową skalarną. Autorzy wskazują, że do porównań międzykulturowych lepiej nadają się pozycje pozytywne oraz ogólne pozycje negatywne, natomiast trzy szczegółowe pozycje negatywne (smutny, przestraszony, zły) wykazały nieinwariancję kulturową i wymagają ostrożności.
źródłoRelacja z Flourishing Scale i miejsce w modelu dobrostanu
SPANE i Flourishing Scale opublikowano w jednym artykule jako komplementarną parę: SPANE obejmuje hedoniczny (afektywny) komponent dobrostanu, a Flourishing Scale eudajmonistyczny (funkcjonalny). Obie skale mają tę samą licencję, tę samą stronę źródłową i te same warunki bezpłatnego użycia, dlatego w praktyce badawczej stosuje się je razem, zwykle z dodaniem SWLS jako miary poznawczej oceny życia.
źródłoStatus wersji polskiej
Autoryzowane polskie tłumaczenie funkcjonuje pod nazwą Skala Pozytywnego i Negatywnego Doświadczenia (SPIND) w przekładzie Ł. D. Kaczmarka i B. Baran i jest udostępnione przez autora skali. Materiał ten opisywany jest jako wersja eksperymentalna, a nie zakończona adaptacja z normami. Polska próba została uwzględniona w badaniu inwariancji 13 krajów, co pośrednio potwierdza porównywalność wersji językowej, ale nie zastępuje pełnej polskiej walidacji. DO WERYFIKACJI: współczynniki rzetelności dla wersji polskiej nie zostały potwierdzone w recenzowanej publikacji.
źródłoPodobne narzędzia
Flourishing Scale (Skala Prosperowania)
Bliźniacze narzędzie z tego samego artykułu Dienera. Mierzy eudajmonistyczną stronę dobrostanu (ocenę funkcjonowania), a nie częstość uczuć. Projektowane do stosowania razem ze SPANE.
SWLS (Skala Satysfakcji z Życia)
Mierzy poznawczą ocenę życia jako całości. Trzecia noga klasycznego kompletu dobrostanu subiektywnego obok SPANE i Flourishing Scale; w odróżnieniu od nich ma polską adaptację.
UMACL (Przymiotnikowa Skala Nastroju)
Mierzy nastrój aktualny w trzech wymiarach (ton hedonistyczny, pobudzenie energetyczne i napięciowe), a nie częstość emocji z ostatnich czterech tygodni. Właściwy wybór do badań nad stanem chwilowym.
SHS (Skala Subiektywnego Szczęścia)
Jedna liczba opisująca ogólną autocharakterystykę jako osoby szczęśliwej, bez rozbicia na afekt pozytywny i negatywny. W walidacji niemieckiej korelowała ze SPANE-P na poziomie 0,66.
Zawiera wskaźnik emocji pozytywnych i osobny wskaźnik emocji negatywnych, ale po trzy pozycje każdy i bez przewidzianego bilansu afektywnego. Daje za to profil pięciu domen dobrostanu.
HADS (Szpitalna Skala Lęku i Depresji)
Narzędzie przesiewowe mierzące objawy lęku i depresji, z progami klinicznymi. Właściwy wybór, gdy celem jest wykrycie nasilenia objawów, a nie opis afektu w populacji ogólnej.
Bibliografia
- Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S., Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97(2), 143-156. DOI: 10.1007/s11205-009-9493-y
- Rahm, T., Heise, E., Schuldt, M. (2017). Measuring the frequency of emotions - validation of the Scale of Positive and Negative Experience (SPANE) in Germany. PLoS ONE, 12(2), e0171288.
- Jovanović, V. i in. (2022). Measurement invariance of the Scale of Positive and Negative Experience across 13 countries. Assessment, 29(7), 1507-1521.
Źródła
- artykuł open accesshttps://link.springer.com/article/10.1007/s11205-009-9493-y
- wydawcahttps://labs.psychology.illinois.edu/~ediener/SPANE.html
- artykuł open accesshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5298234/
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34105378/
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/369291964_Skala_Pozytywnego_i_Negatywnego_Doswiadczenia_SPIND_Scale_of_Positive_and_Negative_Experience_SPANE_Diener_et_al_2009
Uwagi
Brak polskiej adaptacji z odrębną publikacją walidacyjną (stan 2026-07). Na stronie E. Dienera dostępne jest autoryzowane polskie tłumaczenie SPANE; polska próba była uwzględniona w 13-krajowym badaniu inwariancji pomiarowej (Jovanović i in. 2022, Assessment), które potwierdziło porównywalność wersji językowych. DO WERYFIKACJI: stabilność czasowa (test-retest) z badania oryginalnego – autorzy raportowali umiarkowaną stabilność miesięczną, dokładnych współczynników nie potwierdzono w dostępnych źródłach.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-18.