Indeks Szczęścia Steen (wersja polska)
Steen Happiness Index
szczęście autentyczne (authentic happiness) w trzech wymiarach: przyjemność (pleasure), zaangażowanie (engagement), sens (meaning)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- M. E. P. Seligman, T. A. Steen, N. Park, C. Peterson (2005)
- Polska adaptacja
- Ł. Kaczmarek, M. Stanko-Kaczmarek, S. Dombrowski (2010)
- Grupa docelowa
- dorośli
- Czas badania
- ok. 5-10 minut
- Procedura
- samoopis; osoba badana opisuje ostatni tydzień
Co bada ten test
SHI-PL mierzy szczęście autentyczne w rozumieniu Martina Seligmana, czyli konstrukt złożony z trzech dróg do szczęścia: przyjemności, zaangażowania i sensu. Przyjemność to hedonistyczna strona dobrostanu, czyli obecność pozytywnych emocji i przeżyć przyjemnych. Zaangażowanie to głębokie pochłonięcie tym, co się robi, bliskie doświadczeniu przepływu i samorealizacji. Sens to przywiązanie do czegoś większego niż własne ja, poczucie celu i kierunku w życiu.
Teoria zakłada, że te trzy czynniki są odrębne, ale powiązane, i że układają się w różne profile szczęścia. Życie przyjemne charakteryzuje przewaga przyjemności, życie dobre przewaga zaangażowania, życie sensowne przewaga sensu, a życie pełne wysokie natężenie wszystkich trzech. To właśnie zakładana różnorodność profili odróżnia SHI od klasycznych miar dobrostanu, które sprowadzają szczęście do jednej liczby. Polska adaptacja była pierwszym badaniem, które dostarczyło empirycznego wsparcia dla struktury wewnętrznej konstruktu szczęścia autentycznego, potwierdzając zarówno trójczynnikową strukturę skali, jak i istnienie zróżnicowanych profili w danych.
Konstrukt jest próbą pogodzenia dwóch tradycji w badaniach nad szczęściem: hedonistycznej, w której szczęście to obecność przyjemności i brak negatywnych emocji, oraz eudajmonistycznej, skupionej na samorealizacji i sensie. SHI obejmuje obie, dzięki czemu daje pełniejszy obraz niż same skale satysfakcji z życia czy bilansu emocjonalnego.
Narzędzie ma jeszcze jedną cechę, mało widoczną, ale bardzo praktyczną. Większość skal dobrostanu ma silnie skośne rozkłady, bo ludzie na całym świecie oceniają siebie jako umiarkowanie szczęśliwych i wyniki piętrzą się przy górnym krańcu. SHI zaprojektowano tak, by ten problem ograniczyć: w każdej wiązce znajduje się tylko jedno stwierdzenie negatywne i jedno neutralne, a aż trzy pozytywne, stopniowane od łagodnie do skrajnie pozytywnego. Dzięki temu skala lepiej różnicuje w górnej części rozkładu i lepiej wykrywa zmianę od stanu neutralnego ku szczęściu, co czyni ją narzędziem pierwszego wyboru do oceny skuteczności interwencji z zakresu psychologii pozytywnej.
Typowe zastosowanie
Podstawowym przeznaczeniem narzędzia jest ocena skuteczności interwencji z zakresu psychologii pozytywnej: ćwiczeń wdzięczności, wykorzystywania mocnych stron, savouringu, życzliwości. Do tego celu skala została zaprojektowana i temu służy jej konstrukcja ograniczająca efekt sufitowy oraz krótka, tygodniowa rama czasowa. Drugie zastosowanie to badania nad strukturą dobrostanu i nad zróżnicowaniem profili szczęścia, w tym badania międzykulturowe, ponieważ polska adaptacja wykazała, że trzy drogi do szczęścia Seligmana nie są specyficzne dla kultury amerykańskiej. Trzecie to praktyka: autorzy wprost wskazują na możliwość wykorzystania profilu w psychoterapii, poradnictwie i coachingu, gdzie identyfikacja deficytu w konkretnym obszarze (na przykład niski sens przy zachowanej przyjemności) pozwala precyzyjniej dobrać oddziaływanie. W pracach dyplomowych SHI-PL pojawia się w badaniach nad dobrostanem studentów, nad związkiem szczęścia z osobowością i wartościami oraz w projektach eksperymentalnych z interwencją pozytywną.
Wymiary i podskale
Przyjemność (Pleasure)4 pozycjizakres 4–20
Hedonistyczny komponent szczęścia: obecność pozytywnych emocji, przeżywanie życia jako przyjemnego, zadowolenie z siebie. W polskim modelu trójczynnikowym podskala liczy 4 pozycje, a jej rzetelność wynosi 0,77. W próbie studenckiej średnia wyniosła 11,97 punktu (SD=2,67), co odpowiada średniej 2,99 na pozycję, czyli wartości bliskiej neutralnej. Rozkład był praktycznie symetryczny (skośność -0,04).
Zaangażowanie (Engagement)7 pozycjizakres 7–35
Pochłonięcie wykonywanymi czynnościami, doświadczenie bliskie przepływowi, poczucie optymalnego wykorzystania własnych możliwości. Najliczniejsza podskala: 7 pozycji, rzetelność 0,70 (najniższa z trzech). Średnia w próbie studenckiej 21,84 punktu (SD=3,74), czyli 3,12 na pozycję, przy skośności -0,03.
Sens (Meaning)6 pozycjizakres 6–30
Eudajmonistyczny komponent szczęścia: poczucie celu w życiu, przywiązanie do czegoś większego niż własne ja, przekonanie o wartości tego, co się robi. Podskala liczy 6 pozycji, jej rzetelność wynosi 0,74, a stabilność w czasie jest najwyższa z trzech wymiarów (0,85). Średnia w próbie studenckiej 19,87 punktu (SD=3,80), czyli 3,31 na pozycję, przy niewielkiej skośności lewostronnej (-0,23).
Globalny indeks szczęścia (wynik ogólny)20 pozycjizakres 20–100
Suma punktów za wszystkie pozycje, w pełnej wersji dwudziestopozycyjnej w zakresie 20-100. Rzetelność wyniosła 0,88 zarówno dla wersji dwudziestopozycyjnej, jak i osiemnastopozycyjnej po wykluczeniu dwóch pozycji o niskiej mocy dyskryminacyjnej. Stabilność po tygodniu lub dwóch wyniosła 0,84. Model jednoczynnikowy dopasował się jednak gorzej niż trójczynnikowy, więc wynik ogólny warto raportować obok wyników wymiarów, a nie zamiast nich.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Nietypowa konstrukcja, odróżniająca SHI od zwykłych kwestionariuszy z pojedynczymi stwierdzeniami i skalą zgody. Narzędzie składa się z dwudziestu wiązek, a w każdej wiązce znajduje się pięć stwierdzeń opisujących ten sam obszar przeżywania na różnych poziomach nasilenia. Badany czyta wszystkie pięć i wybiera to jedno, które najlepiej opisuje go w ostatnim tygodniu. Stwierdzenia w wiązce są uporządkowane od negatywnego, przez neutralne, po trzy warianty pozytywne stopniowane od łagodnego po skrajny. Format ten wywodzi się z konstrukcji inwentarzy objawowych typu BDI, ale został tu odwrócony: nacisk położono na górną, pozytywną część kontinuum. To właśnie dlatego wiązki zawierają tylko jedno stwierdzenie negatywne i jedno neutralne, a aż trzy pozytywne, dzięki czemu skala nie piętrzy wyników przy górnym krańcu tak jak większość narzędzi dobrostanu. Treści wiązek obejmują trzy obszary teoretyczne: przyjemność, zaangażowanie i sens życia.
- Skala odpowiedzi
- W każdej z dwudziestu wiązek badany wybiera dokładnie jedno z pięciu stwierdzeń, a wybór ten przelicza się na punkty od 1 do 5, gdzie 1 odpowiada stwierdzeniu negatywnemu, 2 neutralnemu, a 3, 4 i 5 kolejno stwierdzeniom od umiarkowanie do skrajnie pozytywnego. Nie ma tu klasycznej skali zgody, więc badany nie ocenia natężenia, tylko wskazuje najlepiej pasujący opis. Ramą czasową jest ostatni tydzień, co jest okresem krótszym niż w większości miar dobrostanu (WHO-5 i WEMWBS pytają o dwa tygodnie, SWLS nie ma ram w ogóle) i sprawia, że narzędzie jest wrażliwsze na zmiany krótkoterminowe. Wypełnienie zajmuje około pięciu do dziesięciu minut, dłużej niż wynikałoby z liczby pozycji, ponieważ każda wiązka wymaga przeczytania pięciu wariantów.
- Normy i interpretacja
- Nie ma norm ogólnopolskich. Odniesieniem są statystyki opisowe z badań walidacyjnych, przy czym trzeba pamiętać o charakterze próby: 456 studentów kierunków społecznych i humanistycznych w wieku 18-37 lat (średnia 21,35), w 82% kobiet. Dla trzech wymiarów uzyskano tam średnie 11,97 punktu dla przyjemności, 21,84 dla zaangażowania i 19,87 dla sensu, co po przeliczeniu na średnią pozycji daje odpowiednio 2,99, 3,12 i 3,31 w skali 1-5. Wartości te są bliskie środkowi skali, co potwierdza deklarowaną przez autorów mniejszą skośność narzędzia w porównaniu z innymi miarami dobrostanu. Interpretacja indywidualna opiera się nie na progach, lecz na profilu: porównuje się względne nasilenie trzech wymiarów u tej samej osoby. W analizie skupień na polskich danych wyodrębniono siedem profili szczęścia, od życia pełnego (wysokie wszystkie trzy wymiary) po życie puste (wszystkie trzy niskie), przez profile pośrednie takie jak życie przyjemne, sensowne, dobre, rutynowe i niezaangażowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Konstrukcja ograniczająca efekt sufitowy: w każdej wiązce tylko jedno stwierdzenie negatywne i jedno neutralne wobec trzech pozytywnych stopniowanych, dzięki czemu skala różnicuje w górnej części rozkładu lepiej niż typowe miary dobrostanu. Rozkłady wymiarów w polskiej próbie były praktycznie symetryczne
- •Potwierdzona empirycznie struktura trójczynnikowa: model dopasował się dobrze (chi-kwadrat na stopień swobody 1,56, GFI=0,95, CFI=0,97, SRMR=0,04, RMSEA=0,04) i wyraźnie lepiej niż jednoczynnikowy
- •Wysoka rzetelność wyniku ogólnego (alfa 0,88) i bardzo dobra stabilność w czasie (0,84 dla wyniku ogólnego, od 0,74 do 0,85 dla wymiarów), co jest kluczowe przy pomiarze efektów interwencji
- •Znakomita zbieżność polskiego tłumaczenia z oryginałem sprawdzona metodą odpowiedzi dwujęzycznych (r=0,98), bez różnicy w średnich wynikach obu wersji
- •Możliwość analizy profilowej zamiast jednego wskaźnika: w polskich danych wyodrębniono siedem interpretowalnych profili szczęścia zgodnych z teorią
- •Bezpłatne do celów badawczych, artykuł walidacyjny w otwartym dostępie, a polski arkusz udostępniony publicznie przez autora adaptacji
Ograniczenia
- •Próba walidacyjna to studenci kierunków społecznych i humanistycznych, w 82% kobiety, w wieku głównie około 21 lat; brak danych dla populacji ogólnej, osób starszych i grup o innym profilu wykształcenia
- •Dwie pozycje (2 i 17) miały niezadowalającą moc dyskryminacyjną i zostały wykluczone z analiz, a trzecia (pozycja 5) została wyłączona z modelu trójczynnikowego, bo jej treść odnosiła się jednocześnie do sensu i emocji pozytywnych. Oznacza to, że model trójczynnikowy opiera się na 17 z 20 pozycji
- •Rzetelności podskal są umiarkowane (przyjemność 0,77, sens 0,74, zaangażowanie tylko 0,70), więc wnioski oparte na pojedynczych wymiarach wymagają ostrożności
- •Wymiary są ze sobą umiarkowanie do silnie skorelowane (od 0,56 do 0,68), co przy jednoczesnym wprowadzaniu ich do modeli regresyjnych rodzi problem współliniowości
- •Nietypowy format wiązek stwierdzeń wydłuża czas wypełniania i bywa dla badanych mniej intuicyjny niż zwykła skala zgody
- •Brak norm ogólnopolskich i brak punktów odcięcia
- •Artykuł walidacyjny nie zawiera pełnej listy pozycji ani przypisania numerów do wymiarów, więc klucz trzeba pozyskać osobno od autora adaptacji
Budowa
- Liczba pozycji
- 20
- Format odpowiedzi
- do każdej z 20 wiązek osoba badana wybiera 1 z 5 stwierdzeń najlepiej opisujących ją w ostatnim tygodniu; odpowiedzi punktowane 1-5 (5 = najszczęśliwsza)
- Wersje
- SHI oryginał: 20 pozycji (Seligman i in., 2005)
- SHI-PL: po analizach psychometrycznych pozycje 2 i 17 wykluczone (wersja 18-pozycyjna o tej samej rzetelności)
Podskale
Przyjemność (Pleasure)
Zaangażowanie (Engagement)
Sens (Meaning)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma/średnia punktów (1-5 za pozycję) - globalny indeks szczęścia; możliwe wyniki w trzech wymiarach (przyjemność, zaangażowanie, sens)
- Zakres wyniku
- 2–0
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- brak pozycji odwrotnie punktowanych - każda wiązka odpowiedzi jest wprost skalowana od 1 (negatywna) do 5 (skrajnie pozytywna); w polskich analizach pozycje 2 i 17 wykluczono z powodu niskiej mocy dyskryminacyjnej (r<0,30)
Jak policzyć wynik
Krok 1: nie odwracaj niczego. W SHI nie ma pozycji punktowanych odwrotnie, ponieważ każda wiązka jest z definicji uporządkowana rosnąco: stwierdzenie negatywne dostaje 1 punkt, neutralne 2, a trzy warianty pozytywne kolejno 3, 4 i 5 punktów. Zadaniem osoby liczącej wyniki jest jedynie przypisanie wybranemu stwierdzeniu właściwej wartości zgodnie z jego pozycją w wiązce. Uwaga na pułapkę techniczną: kolejność stwierdzeń w arkuszu nie zawsze musi odpowiadać kolejności punktacji, więc przypisanie punktów wykonuj według klucza, a nie według miejsca na kartce.
Krok 2: zsumuj punkty. Wynik ogólny w pełnej wersji dwudziestopozycyjnej mieści się w przedziale 20-100. Jeśli chcesz zastosować wersję skróconą rekomendowaną przez autorów polskiej adaptacji, wyklucz pozycje 2 i 17, które w polskich danych miały korelację z wynikiem ogólnym poniżej 0,30; rzetelność pozostaje wtedy taka sama (0,88), a zakres wynosi 18-90. Podaj jednoznacznie w pracy, której wersji użyłeś, bo od tego zależy porównywalność Twoich średnich.
Krok 3: jeśli analizujesz wymiary, pamiętaj, że model trójczynnikowy potwierdzony w polskich danych opiera się na siedemnastu pozycjach: poza pozycjami 2 i 17 wykluczono z niego także pozycję 5, której treść odnosiła się jednocześnie do sensu i do emocji pozytywnych. Przyjemność liczy wtedy 4 pozycje (zakres 4-20), zaangażowanie 7 (zakres 7-35), a sens 6 (zakres 6-30). Ponieważ podskale mają różną liczbę pozycji, do porównywania profilu u jednej osoby nie używaj surowych sum, tylko średnich pozycji (zakres 1-5) albo wyników standaryzowanych. Przypisanie konkretnych numerów pozycji do wymiarów odczytaj z klucza udostępnionego przez autora adaptacji, bo artykuł walidacyjny go nie podaje.
Krok 4: policz alfę Cronbacha dla wyniku ogólnego i dla każdego wymiaru osobno, i zaraportuj wszystkie wartości obok danych z walidacji (0,88 dla wyniku ogólnego oraz 0,77, 0,70 i 0,74 dla przyjemności, zaangażowania i sensu). Przy analizach z trzema wymiarami jako predyktorami sprawdź współliniowość, bo w polskich danych korelowały one ze sobą na poziomie od 0,56 do 0,68. Typowe błędy przy liczeniu to wprowadzanie nieistniejących pozycji odwróconych, porównywanie sum z różnych wersji skali (20-, 18- i 17-pozycyjnej) oraz zestawianie surowych sum trzech wymiarów o różnej liczbie pozycji tak, jakby były porównywalne.
Normy
- Typ norm
- brak norm ogólnopolskich; statystyki opisowe z badań walidacyjnych
- Interpretacja
- wyższy wynik = wyższy poziom szczęścia autentycznego; punktacja pozycji: 1 = odpowiedź negatywna, 2 = neutralna, 3-5 = od umiarkowanie do skrajnie pozytywnej
- Próba normalizacyjna
- 3 badania, łącznie 464 osoby (walidacja polska, Kaczmarek i in., 2010)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,88 dla wyniku ogólnego (20 pozycji); po wykluczeniu pozycji 2 i 17 nadal 0,88 (18 pozycji)
- Stabilność (test-retest)
- wynik ogólny rtt = 0,84; przyjemność 0,77; zaangażowanie 0,74; sens 0,85 (wszystkie p < 0,001)
- Trafność
- zbieżność z wersją oryginalną r = 0,98; potwierdzona teoretyczna struktura 3-czynnikowa (chi2 = 180,62; df = 116); moc dyskryminacyjna pozycji 0,33-0,67
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Zgoda autora / licencja
- do badań naukowych; arkusz SHI-PL udostępniony publicznie przez Ł. Kaczmarka (ResearchGate, 2023)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Steen Happiness Index
- Construct
- authentic happiness in three dimensions: pleasure, engagement, meaning
- Target group
- adults
- Response format
- for each of 20 item clusters the respondent chooses 1 of 5 statements that best describes them over the past week; responses scored 1-5 (5 = happiest)
- Scoring
- sum/mean of item scores (1-5 per item) – a global happiness index; scores in the three dimensions (pleasure, engagement, meaning) also possible; range 20-100 for the full 20-item version; no reverse-scored items; in the Polish analyses items 2 and 17 were excluded for low discriminative power (r<0.30)
- Norms / interpretation
- no national Polish norms; descriptive statistics from validation studies; higher score = higher authentic happiness; item scoring: 1 = negative response, 2 = neutral, 3-5 = moderately to extremely positive
- Normative sample
- 3 studies, 464 persons in total (Polish validation, Kaczmarek et al., 2010)
- Procedure
- self-report; the respondent describes the past week
- Administration time
- approx. 5-10 minutes
- Notes
- Cronbach's alpha 0.88 for the total score (both the 20-item and the 18-item version after excluding items 2 and 17); test-retest: total 0.84, pleasure 0.77, engagement 0.74, meaning 0.85. Convergence with the original version r = 0.98; three-factor structure confirmed. The open-access article does not contain the full item list; the Polish SHI-PL form was made public by the adaptation author on ResearchGate. [TO VERIFY]: assignment of item numbers to the three dimensions and subscale alphas (the article gives subscale test-retest values, not alphas).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://doi.org/10.1037/0003-066X.60.5.410
- Dostępność wersji EN
- darmowy po rejestracji – oryginalny SHI dostępny w serwisie authentichappiness.sas.upenn.edu (wymagane konto); pozycje EN nie są publikowane w otwartym PDF
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: pełną nazwę i skrót, autorów oryginału (Seligman, Steen, Park, Peterson, 2005) oraz polskiej adaptacji (Kaczmarek, Stanko-Kaczmarek, Dombrowski, 2010), liczbę wiązek, nietypowy format odpowiedzi (wybór jednego z pięciu stwierdzeń w każdej wiązce), ramę czasową ostatniego tygodnia, sposób punktowania oraz przyjętą wersję (20-, 18- czy 17-pozycyjną). Opisz konstrukt jako szczęście autentyczne w ujęciu Seligmana, wskazując trzy drogi: przyjemność, zaangażowanie i sens, oraz zaznacz, że narzędzie integruje perspektywę hedonistyczną z eudajmonistyczną. Jeśli używasz SHI w badaniu interwencyjnym, uzasadnij ten wybór właściwością, dla której skala powstała: mniejszą skośnością rozkładu i większą wrażliwością na zmianę od stanu neutralnego ku szczęściu.
W wynikach podaj M, SD, skośność i rzetelność dla wyniku ogólnego i dla trzech wymiarów. Skośność warto raportować, bo jest ona w tym narzędziu argumentem merytorycznym: w polskiej walidacji wynosiła -0,04 dla przyjemności, -0,03 dla zaangażowania i -0,23 dla sensu, czyli rozkłady były niemal symetryczne. Podaj też korelacje między wymiarami. Jeśli analizujesz profile, opisz metodę (autorzy użyli analizy skupień metodą k-średnich na wynikach standaryzowanych, przyjmując rozwiązanie z największą liczbą skupień liczących nie mniej niż 30 osób) i odnieś swoje profile do siedmiu wyodrębnionych w walidacji. Przy badaniach interwencyjnych wykorzystaj podaną stabilność czasową jako punkt odniesienia: wynik ogólny ma stabilność 0,84 po tygodniu lub dwóch bez interwencji, więc zmiana wykraczająca poza ten poziom szumu jest wiarygodna.
Licencja i dostępność: narzędzie jest bezpłatne do celów badawczych. Artykuł walidacyjny opublikowano w otwartym dostępie w Polish Psychological Bulletin, ale nie zawiera on pełnej listy pozycji, więc arkusz trzeba pozyskać osobno. Autor adaptacji udostępnił polską wersję publicznie w repozytorium naukowym. Wersję oryginalną można uzyskać przez serwis authentichappiness Uniwersytetu Pensylwanii po założeniu konta; pozycje angielskie nie są publikowane w otwartym pliku. Zacytuj artykuł oryginalny oraz polską adaptację, a przy publikowaniu arkusza w aneksie pracy sprawdź warunki podane przy pliku udostępnionym przez autora.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz miary satysfakcji z życia jako całości, bez ram czasowych: właściwsza będzie SWLS
- •Gdy prowadzisz badanie przesiewowe w kierunku depresji lub obniżonego nastroju: SHI mierzy szczęście, nie objawy, i nie ma punktów odcięcia
- •Gdy badasz populację ogólną, seniorów lub osoby o niskim wykształceniu: polska walidacja objęła studentów kierunków społecznych i humanistycznych, w 82% kobiety
- •Gdy zależy Ci na maksymalnie krótkim narzędziu w rozbudowanej baterii: format wiązek wymaga przeczytania stu stwierdzeń, więc realny czas wypełniania jest dłuższy, niż sugeruje liczba pozycji
- •Gdy chcesz opierać główne wnioski wyłącznie na podskali zaangażowania, której rzetelność w polskiej walidacji wyniosła jedynie 0,70
- •Gdy Twoja analiza wymaga wprowadzenia trzech wymiarów jako niezależnych predyktorów bez kontroli współliniowości, bo korelują one ze sobą w granicach 0,56-0,68
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Profile szczęścia autentycznego wśród polskich studentów: replikacja analizy skupień z badania walidacyjnego
- Skuteczność interwencji wdzięczności w podnoszeniu poziomu szczęścia: badanie z pomiarem przed i po (SHI-PL)
- Przyjemność, zaangażowanie i sens a satysfakcja z życia: który komponent szczęścia najlepiej przewiduje ocenę życia jako całości (SHI-PL i SWLS)
- Cechy osobowości a profil szczęścia autentycznego (SHI-PL i IPIP-BFM-50)
- Sens życia jako komponent szczęścia a poczucie koherencji i wartości życiowe
- Szczęście autentyczne a wypalenie zawodowe i zaangażowanie w pracę wśród młodych pracowników
- Porównanie hedonistycznych i eudajmonistycznych miar dobrostanu: zbieżność SHI-PL, WEMWBS i Flourishing Scale w jednej próbie
- Aktywność fizyczna i kontakt z naturą a poszczególne drogi do szczęścia w ujęciu Seligmana
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Jakość tłumaczenia i zbieżność z oryginałem
Zbieżność polskiej wersji z oryginałem sprawdzono metodą odpowiedzi dwujęzycznych na grupie ośmiu studentów filologii angielskiej. Nie stwierdzono różnicy między średnimi wynikami obu wersji (64,25 wobec 64,88), a korelacja między nimi wyniosła 0,98. Rzetelność obu wersji w tej próbie wynosiła 0,91.
źródłoStruktura czynnikowa
Na próbie 456 studentów model trójczynnikowy dopasował się dobrze (chi-kwadrat 180,62 przy 116 stopniach swobody, iloraz 1,56, GFI=0,95, CFI=0,97, SRMR=0,04, RMSEA=0,04) i wyraźnie lepiej niż model jednoczynnikowy (chi-kwadrat 307,62 przy 135 stopniach swobody, iloraz 2,27, GFI=0,92, CFI=0,92). Rzetelności podskal wyniosły 0,77 dla przyjemności, 0,70 dla zaangażowania i 0,74 dla sensu, a korelacje między nimi mieściły się w przedziale 0,56-0,68.
źródłoProfile szczęścia
Analiza skupień metodą k-średnich na wynikach trzech podskal wyodrębniła siedem profili zgodnych z teorią szczęścia autentycznego: życie przyjemne (n=68), życie pełne (n=58), życie sensowne (n=67), życie niezaangażowane (n=69), życie dobre (n=83), życie rutynowe (n=81) i życie puste (n=30). Profile różniły się zarówno kształtem, jak i ogólnym poziomem, co stanowiło pierwsze empiryczne wsparcie dla struktury wewnętrznej konstruktu szczęścia autentycznego.
źródłoStabilność w czasie
W badaniu na 40 osobach, z których połowa wypełniała skalę ponownie po tygodniu, a połowa po dwóch tygodniach, stabilność wyniku ogólnego wyniosła 0,84, przyjemności 0,77, zaangażowania 0,74, a sensu 0,85. Stabilność poszczególnych pozycji mieściła się w przedziale od 0,33 do 0,87.
źródłoPozycje problematyczne i moc dyskryminacyjna
Pozycje 2 i 17 uzyskały korelację z wynikiem ogólnym poniżej 0,30 i zostały wykluczone; po ich usunięciu rzetelność osiemnastopozycyjnej skali pozostała na poziomie 0,88, a moc dyskryminacyjna pozostałych pozycji mieściła się w przedziale 0,33-0,67 (średnio 0,50). Z modelu trójczynnikowego wyłączono dodatkowo pozycję 5, ponieważ jej treść odnosiła się jednocześnie do sensu i do emocji pozytywnych.
źródłoPodobne narzędzia
SWLS (Skala Satysfakcji z Życia)
Pięć pozycji mierzących poznawczą ocenę życia jako całości, bez ram czasowych i bez podziału na komponenty. Znacznie krótsza i lepiej znormalizowana, ale nie pozwala analizować profilu szczęścia.
Nowsza operacjonalizacja teorii Seligmana, rozszerzona z trzech do pięciu elementów (emocje pozytywne, zaangażowanie, relacje, sens, osiągnięcia). Naturalny następca SHI, gdy potrzebujesz pełniejszego modelu PERMA.
OHQ (Oksfordzki Kwestionariusz Szczęścia)
Szeroka, wielopozycyjna miara szczęścia w tradycji hedonistycznej, dająca jeden wynik ogólny. Nie rozdziela dróg do szczęścia i jest bardziej podatna na efekt sufitowy.
SHS (Skala Szczęścia Subiektywnego Lyubomirsky)
Czteropozycyjna, globalna miara szczęścia oparta na samoocenie porównawczej. Bardzo szybka, ale bez struktury wewnętrznej i bez wrażliwości na profil.
Pogłębiona miara samego poczucia sensu, w tradycji logoterapii Frankla. Wybieraj, gdy sens jest głównym przedmiotem pracy, a nie jednym z trzech komponentów szczęścia.
Ośmiopozycyjna miara rozkwitu psychicznego w ujęciu eudajmonistycznym. Krótsza i prostsza w administracji, ale nie obejmuje komponentu hedonistycznego.
Bibliografia
- Kaczmarek, Ł., Stanko-Kaczmarek, M., Dombrowski, S. (2010). Adaptation and Validation of the Steen Happiness Index into Polish. Polish Psychological Bulletin, 41(3), 98-104. DOI: 10.2478/v10059-010-0013-3
- Seligman, M. E. P., Steen, T. A., Park, N., Peterson, C. (2005). Positive psychology progress: Empirical validation of interventions. American Psychologist, 60(5), 410-421.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- artykuł open accesshttps://journals.pan.pl/Content/99649?format_id=1
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/376134124_Steen_Happiness_Index_-_PL_Polish_Version_Wersja_Polska
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.2478/v10059-010-0013-3
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1037/0003-066X.60.5.410
Uwagi
arkusz w aneksie artykułu: NIE (artykuł OA nie zawiera pełnej listy pozycji); pełny polski arkusz SHI-PL udostępniony osobno przez autora adaptacji na ResearchGate. Wszystkie liczby z pełnego tekstu OA (journals.pan.pl). DO WERYFIKACJI: przypisanie numerów pozycji do trzech wymiarów oraz alfy podskal (w artykule podano rtt podskal, nie alfy). DO WERYFIKACJI: z modelu trójczynnikowego wykluczono także pozycję 5 (obok 2 i 17), co daje 17 pozycji w strukturze; wymaga potwierdzenia kluczem od autora.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.