Kwestionariusz Lęku Uogólnionego
Generalized Anxiety Disorder 7-item Scale
lęk uogólniony (objawy GAD wg DSM); przesiewowo także inne zaburzenia lękowe
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Spitzer, Kroenke, Williams, Löwe (2006)
- Polska adaptacja
- oficjalne polskie tłumaczenie: Mapi Research Institute (dostępne bezpłatnie na phqscreeners.com); walidacja polskiej wersji: Basińska, Kwissa-Gajewska (2023)
- Grupa docelowa
- dorośli; polska walidacja na próbie pracujących dorosłych
- Czas badania
- kilka minut (7 pozycji)
- Procedura
- samoopis
Co bada ten test
GAD-7 mierzy nasilenie objawów lęku uogólnionego w ostatnich dwóch tygodniach. Rdzeniem konstruktu jest nadmierne, trudne do opanowania zamartwianie się, które utrzymuje się przez większość dni i dotyczy wielu różnych spraw naraz. Wokół tego rdzenia narzędzie ujmuje objawy towarzyszące: napięcie, niepokój ruchowy, drażliwość, trudność z odprężeniem się oraz przeczucie, że wydarzy się coś złego.
Skala powstała w tej samej rodzinie narzędzi co PHQ-9, jako element Kwestionariusza Zdrowia Pacjenta przeznaczonego dla podstawowej opieki zdrowotnej. Pozycje wyprowadzono z kryteriów zaburzenia lęku uogólnionego według DSM-IV oraz z istniejących skal lękowych, a następnie wyselekcjonowano siedem pozycji o najwyższej trafności różnicującej. Podobnie jak PHQ-9, GAD-7 nie ma zaplecza w teorii osobowości – jego logika jest wprost objawowa i klasyfikacyjna.
Konstrukt jest jednowymiarowy i tak też potwierdziła to polska walidacja: analiza konfirmacyjna wykazała zadowalające dopasowanie modelu jednoczynnikowego, a dodatkowo inwariancję pomiarową ze względu na płeć i wiek. Ta ostatnia własność jest praktycznie ważna, bo pozwala porównywać średnie wyniki kobiet i mężczyzn oraz różnych grup wiekowych bez ryzyka, że różnice biorą się z odmiennego rozumienia pozycji.
Warto pamiętać o zakresie zastosowania. Choć nazwa wskazuje na lęk uogólniony, GAD-7 sprawdza się także jako ogólny przesiew innych zaburzeń lękowych: napadów paniki, fobii społecznej i zespołu stresu pourazowego, choć z mniejszą trafnością niż wobec GAD. Nie odróżnia natomiast typów zaburzeń lękowych między sobą i nie rozstrzyga, czy lęk jest wtórny wobec depresji, z którą często współwystępuje.
Typowe zastosowanie
Standardowy krótki przesiew lęku w podstawowej opiece zdrowotnej, poradniach zdrowia psychicznego i badaniach populacyjnych. Najczęściej stosowany razem z PHQ-9, z którym tworzy parę pokrywającą dwa najpowszechniejsze obszary zaburzeń: depresję i lęk. Poza medycyną jest szeroko używany w badaniach nad stresem zawodowym, wypaleniem i dobrostanem pracowników – polska walidacja powstała właśnie na próbie pracowników ochrony zdrowia, edukacji, IT i administracji publicznej w pierwszej fazie pandemii COVID-19. W pracach dyplomowych bywa wybierany jako bezpłatna i szybka alternatywa dla płatnych kwestionariuszy lęku, zwłaszcza gdy lęk jest zmienną kontrolną, a nie głównym przedmiotem badania.
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Wydawca / źródło
- domena publiczna (Pfizer); oficjalna polska wersja na phqscreeners.com; polskie arkusze m.in. polpharmadlaciebie.pl, balticmed.pl
- Zgoda autora / licencja
- narzędzie bezpłatne, nie wymaga zgody na użycie
- Arkusz polski
- zobacz arkusz u źródłaNie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
- Arkusz angielski
- zobacz arkusz ENpublic domain (Pfizer); arkusze EN i tłumaczenia do darmowego pobrania na phqscreeners.com, bez wymogu zezwolenia
- Artykuł źródłowy
- publikacja walidacyjna
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Siedem pozycji samoopisowych o częstości dokuczania problemami odpowiadającymi objawom lęku uogólnionego: zdenerwowaniem i napięciem, brakiem kontroli nad zamartwianiem się, nadmiernym zamartwianiem się różnymi sprawami, trudnością z odprężeniem się, niepokojem ruchowym uniemożliwiającym usiedzenie w miejscu, rozdrażnieniem oraz obawą, że wydarzy się coś strasznego. Pozycje sformułowano w potocznym języku, bez terminologii psychiatrycznej. Nie ma pozycji odwróconych – każda opisuje objaw, więc punktacja rośnie wprost z jego nasileniem. Kolejność nie jest przypadkowa: dwie pierwsze pozycje ujmują rdzeń konstruktu i mogą być stosowane osobno jako GAD-2.
- Skala odpowiedzi
- Czterostopniowa skala częstości odnoszona do ostatnich dwóch tygodni, punktowana od 0 do 3, z etykietami od „wcale nie" (0), przez „kilka dni" (1) i „więcej niż połowę dni" (2), po „niemal codziennie" (3). Wynik ogólny to prosta suma, od 0 do 21 punktów. Wypełnienie zajmuje kilka minut, badanie jest samoopisowe, nie wymaga obecności specjalisty i może być przeprowadzone także w rozmowie lub zdalnie. Oficjalne polskie tłumaczenie przygotował Mapi Research Institute i jest ono dostępne bezpłatnie na phqscreeners.com.
- Normy i interpretacja
- GAD-7 nie ma norm stenowych ani centylowych, a interpretacja opiera się na punktach odcięcia. Powszechnie stosowane progi nasilenia to: co najmniej 5 punktów – lęk łagodny, co najmniej 10 – umiarkowany, co najmniej 15 – ciężki. Progiem przesiewowym dla zaburzenia lęku uogólnionego jest wynik co najmniej 10 punktów, przy czułości 89 procent i swoistości 82 procent w badaniu oryginalnym. Te same progi przywołuje polska walidacja (Basińska, Kwissa-Gajewska, 2023), przeprowadzona jednak na próbie nieklinicznej pracujących dorosłych, co oznacza, że nie wyznaczono dotąd odrębnego progu optymalnego dla polskiej populacji klinicznej. Wszystkie wartości pochodzą z otwartych publikacji naukowych – nie ma tu płatnego podręcznika ani zamkniętych tabel norm. Przekroczenie progu oznacza podejrzenie zaburzenia lękowego i wskazanie do diagnostyki, a nie rozpoznanie.
Budowa
- Liczba pozycji
- 7
- Format odpowiedzi
- skala 0-3 (0 = wcale, 3 = niemal codziennie; odniesienie do ostatnich 2 tygodni)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Kalkulator wyniku
Kalkulator wyniku dostępny tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
- Typ norm
- punkty odcięcia
- Interpretacja
- Wyniki >=5 łagodny, >=10 umiarkowany, >=15 ciężki lęk (progi oryginalne, przywołane też w polskiej walidacji). Próg przesiewowy dla GAD: >=10.
- Próba normalizacyjna
- polska walidacja: n=821 pracujących dorosłych z 4 sektorów (ochrona zdrowia, edukacja, IT, administracja publiczna), badanie IV-V 2020 (Basińska, Kwissa-Gajewska, 2023)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,83
- Trafność
- Oryginał: przy progu >=10 czułość 89%, swoistość 82% dla GAD (Spitzer i wsp., 2006). Polska walidacja: jednoczynnikowa struktura potwierdzona (CFA), inwariancja pomiarowa ze względu na płeć i wiek, alfa Cronbacha = 0,83, rzetelność złożona (CR) = 0,95, przeciętna wyodrębniona wariancja (AVE) = 0,73; korelacje z wypaleniem zawodowym r=0,54 i dystresem psychicznym r=0,65 (Basińska, Kwissa-Gajewska, 2023).
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz rozpoznania konkretnego zaburzenia lękowego: GAD-7 nie różnicuje lęku uogólnionego od napadów paniki, fobii społecznej czy PTSD, a sami autorzy oryginału zaznaczają, że skala koncentruje się tylko na jednym zaburzeniu
- •Gdy chcesz odróżnić lęk od depresji: skala silnie koreluje z dystresem psychicznym (r = 0,65), więc wynik odzwierciedla częściowo ogólny dystres emocjonalny
- •Gdy interesuje Cię lęk jako trwała cecha osobowości, a nie objawy z ostatnich dwóch tygodni (do tego służy skala X-2 z STAI)
- •Gdy stosujesz progi kliniczne w polskiej próbie klinicznej bez zastrzeżenia: polska walidacja objęła wyłącznie osoby zdrowe zawodowo aktywne, a progi pochodzą z badania amerykańskiego
- •Gdy badasz dzieci i młodzież: narzędzie i jego walidacje dotyczą dorosłych
- •Gdy potrzebujesz szczegółowego opisu treści zamartwiania się lub jego mechanizmu poznawczego – siedem pozycji daje jeden wskaźnik nasilenia i nic ponadto
Co pokazują badania
Badanie oryginalne i progi kliniczne
Skalę opracowano na próbie 2739 pacjentów z 15 poradni podstawowej opieki zdrowotnej, z czego 965 osób poddano wywiadowi telefonicznemu przez specjalistę zdrowia psychicznego, a 591 objęto badaniem test-retest. Zgodność wewnętrzna wyniosła 0,92, a stabilność mierzona współczynnikiem korelacji wewnątrzklasowej 0,83. Przy progu co najmniej 10 punktów czułość wyniosła 89 procent, a swoistość 82 procent. Analiza składowych głównych potwierdziła odrębność pozycji lękowych od depresyjnych, wyjaśniając 63 procent wariancji.
źródłoPolska walidacja psychometryczna
Badanie objęło 821 pracujących dorosłych (485 kobiet i 336 mężczyzn, wiek 23-66 lat, M = 43, SD = 10,2) z czterech sektorów: ochrony zdrowia, edukacji, IT i administracji publicznej. Uzyskano alfę Cronbacha 0,83, rzetelność złożoną 0,95 i przeciętną wyodrębnioną wariancję 0,73. Model jednoczynnikowy dopasował się bardzo dobrze (CFI = 0,99; TLI = 0,99; RMSEA = 0,07; SRMR = 0,01), a inwariancję pomiarową potwierdzono na poziomie konfiguralnym, metrycznym i skalarnym ze względu na płeć i wiek.
źródłoTrafność zbieżna w kontekście zawodowym
W polskiej próbie pracowników wynik GAD-7 korelował dodatnio z wypaleniem zawodowym (r = 0,54), dystresem psychicznym (r = 0,65) i dolegliwościami psychosomatycznymi (r = 0,56), a ujemnie z satysfakcją z pracy (r = -0,38); wszystkie związki istotne na poziomie p < 0,001. Układ ten potwierdza trafność teoretyczną, ale zarazem pokazuje, że skala mierzy szeroko rozumiany dystres, a nie wyłącznie lęk uogólniony.
źródłoRozkład wyników w polskiej próbie nieklinicznej
Średni wynik GAD-7 wyniósł 7,18 (SD = 5,74), a 28 procent badanych przekroczyło próg umiarkowanego lub ciężkiego nasilenia (co najmniej 10 punktów). Kobiety uzyskiwały wyniki istotnie wyższe niż mężczyźni (t(819) = 3,86; p < 0,001), przy braku istotnych różnic związanych z wiekiem. Badanie prowadzono w kwietniu i maju 2020 roku, w pierwszej fazie pandemii COVID-19, co należy uwzględnić przy porównaniach.
źródłoStatus prawny i dostępność
GAD-7 znajduje się w domenie publicznej: producent zniósł wymóg uzyskiwania zgody na wykorzystanie, a arkusze oryginalne i tłumaczenia, w tym oficjalne tłumaczenie polskie przygotowane przez Mapi Research Institute, można bezpłatnie pobrać i rozpowszechniać. Nie są wymagane uprawnienia psychologiczne ani opłaty licencyjne.
źródłoPodobne narzędzia
PHQ-9 (Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta-9)
Bliźniacze narzędzie z tej samej rodziny, ale dla depresji; obie skale stosuje się zwykle razem jako parę przesiewową.
STAI (Inwentarz Stanu i Cechy Lęku)
Rozdziela lęk jako chwilowy stan i jako trwałą cechę osobowości; znacznie dłuższy, płatny i dostępny wyłącznie dla psychologów.
BAI (Inwentarz Lęku Becka)
Kładzie nacisk na somatyczne objawy lęku, przez co lepiej różnicuje lęk od depresji, ale gorzej ujmuje zamartwianie się.
HADS (Szpitalna Skala Lęku i Depresji)
Mierzy równolegle lęk i depresję u osób chorych somatycznie i celowo pomija objawy somatyczne mylące w tej grupie.
PSWQ (Kwestionariusz Zamartwiania się)
Skupia się wyłącznie na skłonności do zamartwiania się jako procesie poznawczym, bez objawów somatycznych i bez ram czasowych dwóch tygodni.
DASS-21
Trzy krótkie skale w jednym darmowym narzędziu (depresja, lęk, stres), przydatne gdy chcesz rozdzielić te obszary jednym badaniem.
Bibliografia
- Spitzer R.L., Kroenke K., Williams J.B., Löwe B. (2006). A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: the GAD-7. Archives of Internal Medicine, 166(10), 1092-1097.
- Basińska B.A., Kwissa-Gajewska Z. (2023). Psychometric properties of the Polish version of the Generalized Anxiety Disorder 7-item scale (GAD-7) in a non-clinical sample of employees during pandemic crisis. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 36(4), 493-504.
Źródła
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.