Zrewidowana Skala Depresji Centrum Badań Epidemiologicznych
Center for Epidemiologic Studies Depression Scale – Revised
nasilenie objawów depresyjnych w populacji ogólnej w ciągu ostatnich dwóch tygodni, zaktualizowane względem CES-D do kryteriów DSM-IV-TR (objawy poznawczo-afektywne, fizyczne i autodestrukcyjne)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- W. W. Eaton, C. Smith, M. Ybarra, C. Muntaner, A. Tien (rewizja skali CES-D L. S. Radloff z 1977 r.) (2004)
- Polska adaptacja
- K. Koziara i in. (tłumaczenie za zgodą W. W. Eatona) (2016)
- Grupa docelowa
- populacja ogólna (badania przesiewowe i populacyjne); w polskim badaniu osoby w wieku 16-54 lat; skala pomyślana do badań populacyjnych, nie do diagnozy klinicznej
- Czas badania
- ok. 3-4 minuty
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo (także online)
Co bada ten test
CESD-R mierzy nasilenie objawów depresyjnych w ciągu ostatnich dwóch tygodni. Jest zrewidowaną wersją klasycznej CES-D Lenore Radloff z 1977 roku, przygotowaną przez zespół Williama Eatona w 2004 roku. Cel rewizji był konkretny: zachować epidemiologiczny charakter i długość narzędzia, a jednocześnie dopasować jego treść do obowiązujących kryteriów diagnostycznych zaburzenia depresyjnego. Skala nadal służy do badań populacyjnych i przesiewu, a nie do stawiania rozpoznań.
Rewizja objęła trzy istotne zmiany. Po pierwsze, wydłużono ramę czasową z jednego tygodnia do dwóch, tak aby odpowiadała kryterium czasu trwania epizodu depresyjnego. Po drugie, usunięto pozycje o afekcie pozytywnym i o problemach interpersonalnych, przez co zniknęły cztery pozycje odwrócone obecne w oryginale – w CESD-R wszystkie dwadzieścia stwierdzeń opisuje objawy i punktowane jest wprost. Po trzecie, dodano treści brakujące w CES-D, przede wszystkim dotyczące pobudzenia i spowolnienia psychoruchowego oraz myśli samobójczych.
Struktura treściowa opiera się na dziewięciu grupach objawów odpowiadających kryteriom epizodu depresyjnego: smutek (dysforia), utrata zainteresowań (anhedonia), apetyt, sen, myślenie i koncentracja, poczucie winy i bezwartościowości, zmęczenie, pobudzenie lub spowolnienie ruchowe oraz myśli samobójcze. Każda grupa reprezentowana jest przez dwie lub trzy pozycje. Ta konstrukcja pozwala – w oryginalnej procedurze autorów – nie tylko zsumować punkty, ale też zastosować algorytm klasyfikacyjny sprawdzający, czy wzorzec odpowiedzi przypomina obraz epizodu depresyjnego.
Polska adaptacja (Koziara, 2016) potwierdziła bardzo dobre własności psychometryczne: alfa Cronbacha 0,95, rzetelność połówkowa 0,95, korelacja z Inwentarzem Depresji Becka r = 0,73. Eksploracyjna analiza czynnikowa na polskiej próbie dała trzy czynniki – poznawczo-afektywny, fizyczny i autodestrukcyjny – wyjaśniające łącznie 64,83% wariancji, co odpowiada wynikom oryginalnym. Autorzy zalecają jednak interpretowanie wyłącznie wyniku ogólnego.
Typowe zastosowanie
Podstawowe zastosowanie to badania populacyjne i epidemiologiczne oraz przesiew w projektach zdrowia publicznego. W pracach dyplomowych CESD-R jest wygodnym wyborem tam, gdzie potrzebna jest darmowa i krótka miara nasilenia depresyjności z legalnie dostępnym polskim arkuszem: badania korelacyjne ze stresem, snem, wsparciem społecznym, chorobą przewlekłą, sytuacją zawodową czy dobrostanem. Sprawdza się też w pomiarach powtarzanych, ponieważ dwutygodniowa rama czasowa jest naturalna dla oceny efektów krótkich interwencji.
Wymiary i podskale
Czynnik poznawczo-afektywny (polska analiza czynnikowa)
Najliczniejszy czynnik: obniżony nastrój, smutek, poczucie winy i bezwartościowości, anhedonia, trudności z koncentracją i podejmowaniem decyzji. Odpowiada rdzeniowi psychologicznemu depresji.
Czynnik fizyczny (polska analiza czynnikowa)
Objawy cielesne i wegetatywne: zaburzenia snu, zmiany apetytu, zmęczenie i brak energii. To ten czynnik najczęściej daje wyniki fałszywie dodatnie u osób chorych somatycznie.
Czynnik autodestrukcyjny (polska analiza czynnikowa)
Myśli o śmierci i o samookaleczeniu. Najkrótszy czynnik, ale klinicznie najistotniejszy: podwyższona odpowiedź w tym obszarze wymaga reakcji badacza niezależnie od wyniku ogólnego.
Dziewięć grup objawowych (konstrukcja oryginalna Eatona)20 pozycji
Niezależnie od czynników statystycznych pozycje przypisano do dziewięciu grup objawów odpowiadających kryteriom epizodu depresyjnego: smutek (dysforia), utrata zainteresowań (anhedonia), apetyt, sen, myślenie i koncentracja, poczucie winy, zmęczenie, zmiany aktywności ruchowej i myśli samobójcze. W numeracji oryginalnej: smutek 2, 4, 6; anhedonia 8, 10; apetyt 1, 18; sen 5, 11, 19; myślenie 3, 20; poczucie winy 9, 17; zmęczenie 7, 16; ruch 12, 13; myśli samobójcze 14, 15. Grupy służą algorytmowi klasyfikacyjnemu autorów, a nie liczeniu osobnych wyników podskal.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dwadzieścia krótkich stwierdzeń o samopoczuciu i zachowaniu w ostatnich dwóch tygodniach. Wszystkie sformułowane są w kierunku objawowym, więc nie ma pozycji odwróconych – to zasadnicza różnica względem klasycznej CES-D, która zawierała cztery stwierdzenia o dobrym samopoczuciu punktowane odwrotnie. Zakres treściowy jest szerszy niż w oryginale: doszły pozycje o pobudzeniu i spowolnieniu ruchowym oraz o myślach samobójczych, a odpadły pozycje o afekcie pozytywnym i o postrzeganej niechęci otoczenia. Pozycje są rozproszone w arkuszu, tak aby stwierdzenia z jednej grupy objawowej nie sąsiadowały ze sobą.
- Skala odpowiedzi
- Badany zaznacza, jak często dany stan występował w ciągu ostatnich dwóch tygodni, wybierając spośród pięciu opisów częstości: wcale lub krócej niż jeden dzień, 1-2 dni, 3-4 dni, 5-7 dni oraz prawie codziennie przez dwa tygodnie. Wypełnienie zajmuje 3-4 minuty; badanie można prowadzić indywidualnie, grupowo i online. Uwaga na punktację: liczba opisów częstości jest pięć, ale liczba przypisanych im punktów zależy od przyjętej konwencji (patrz sekcja o liczeniu).
- Normy i interpretacja
- Polskich norm nie ma. Autorzy oryginału podawali orientacyjnie, że wynik 16 punktów i więcej można uznać za niepokojący i za wskazanie do konsultacji, lecz Van Dam i Earleywine (2011) nie potwierdzili, aby próg 16 różnicował próby kliniczne od nieklinicznych. Oryginalna procedura autorów przewiduje zamiast prostego progu algorytm klasyfikacyjny oparty na dziewięciu grupach objawowych: brak znaczenia klinicznego przy wyniku poniżej 16, objawy podprogowe przy wyniku 16 i wyższym bez spełnienia dalszych warunków, a następnie kategorie możliwego, prawdopodobnego i spełniającego kryteria epizodu depresyjnego – w zależności od tego, czy występuje anhedonia lub dysforia niemal codziennie przez dwa tygodnie i w ilu dodatkowych grupach objawowych pojawiają się objawy o takiej częstości. Kategorie te mają charakter orientacyjny i nie zastępują diagnozy klinicznej. Jedynym polskim punktem odniesienia są dane opisowe z walidacji: M = 22,12, SD = 17,60 na próbie 260 osób w wieku 16-54 lat (badanie internetowe), przy wyraźnie wyższych wynikach osób korzystających z pomocy psychiatry lub psychologa (kobiety M = 27,68, mężczyźni M = 40,77). Nie są to normy, tylko charakterystyka jednej młodej próby.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Pełna polska wersja z instrukcją i kluczem opublikowana w aneksie recenzowanego artykułu open access, więc można jej użyć legalnie i bez opłat
- •Bardzo wysoka rzetelność polskiej wersji: alfa Cronbacha 0,95 i rzetelność połówkowa Spearmana-Browna 0,95
- •Treść dopasowana do kryteriów epizodu depresyjnego, w tym objawy pominięte w klasycznej CES-D (pobudzenie i spowolnienie ruchowe, myśli samobójcze)
- •Brak pozycji odwróconych i prosta punktacja: mniej okazji do pomyłek przy liczeniu niż w oryginalnej CES-D
Ograniczenia
- •Brak polskich norm i zwalidowanego polskiego punktu odcięcia; próg 16 punktów jest wyłącznie orientacyjny i nie został potwierdzony jako różnicujący
- •Dwie konkurencyjne konwencje punktacji (0-3 z zakresem 0-60 u autorów oryginału i 0-4 z zakresem 0-80 w polskiej walidacji) – mieszanie ich uniemożliwia porównania
- •Polska walidacja opiera się na niedużej (N = 260), młodej próbie internetowej, bez grupy klinicznej z potwierdzoną diagnozą
- •Usunięcie pozycji odwróconych ułatwiło liczenie, ale odebrało narzędziu wbudowaną kontrolę odpowiadania schematycznego
- •Nasycenie pozycjami somatycznymi zawyża wynik u osób chorych somatycznie i u seniorów
Budowa
- Liczba pozycji
- 20
- Format odpowiedzi
- samoopis: 20 stwierdzeń o samopoczuciu i zachowaniu w ostatnich 2 tygodniach; 5 odpowiedzi o częstości występowania, punktowanych 0 (wcale lub krócej niż 1 dzień) do 4 (prawie codziennie przez 2 tygodnie)
- Wersje
- CESD-R (20 pozycji); poprzedniczka: CES-D (Radloff, 1977, okres 7 dni zamiast 2 tygodni)
Podskale
czynnik poznawczo-afektywny (analiza czynnikowa polskiej wersji)
czynnik fizyczny (analiza czynnikowa polskiej wersji)
czynnik autodestrukcyjny (analiza czynnikowa polskiej wersji)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma punktów za 20 pozycji (0-4 każda); autorzy oryginału zalecają interpretację wyniku całościowego, bez liczenia wyników czynników
- Zakres wyniku
- 0–80
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Brak pozycji odwróconych – wszystkie 20 stwierdzeń opisuje objawy i jest punktowane wprost 0-4 (pełna polska wersja skali w aneksie artykułu walidacyjnego).
Jak policzyć wynik
Krok 1: ustal konwencję punktacji i opisz ją w pracy. To najważniejsza pułapka tego narzędzia. Autorzy oryginału na oficjalnej stronie skali przypisują pięciu opisom częstości tylko cztery wartości punktowe (0, 1, 2, 3, 3): dwie najwyższe kategorie, czyli 5-7 dni oraz prawie codziennie przez dwa tygodnie, dostają tę samą liczbę punktów, aby zachować porównywalność z oryginalną CES-D. Wynik mieści się wtedy w przedziale 0-60. Polska walidacja (Koziara, 2016) punktuje natomiast pięć kategorii wartościami 0-4, przez co zakres wynosi 0-80. Obie konwencje są spotykane w literaturze i dają nieporównywalne liczby, więc zawsze podaj, którą stosujesz, i nie zestawiaj średnich policzonych różnymi metodami.
Krok 2: policz sumę. Nie odwracaj żadnej pozycji – w CESD-R wszystkie dwadzieścia stwierdzeń jest objawowych i punktowanych wprost. Jeśli przenosisz procedurę z klasycznej CES-D, pamiętaj, że odwracanie pozycji 4, 8, 12 i 16 dotyczy wyłącznie tamtej wersji i zastosowane tutaj całkowicie zafałszuje wynik.
Krok 3: braki danych i czynniki. Przy pojedynczych brakach podstaw średnią z pozostałych pozycji danej osoby; przy więcej niż trzech brakach wyłącz obserwację. Nie licz osobnych wyników trzech czynników z polskiej analizy ani dziewięciu grup objawowych jako podskal – autorzy oryginału i polskiej adaptacji zgodnie zalecają interpretowanie wyniku całościowego, a czynnik autodestrukcyjny liczy zaledwie dwie pozycje, więc jego rzetelność jako osobnej skali byłaby niewystarczająca.
Krok 4: interpretacja i raportowanie. Podaj średnią, odchylenie standardowe oraz alfę Cronbacha policzoną na własnej próbie. Jeśli używasz progu 16 punktów, zaznacz wprost, że to orientacyjna sugestia autorów oryginału, niepotwierdzona jako punkt odcięcia, i pokaż wyniki także na zmiennej ciągłej. Osobno zaplanuj postępowanie w razie podwyższonych odpowiedzi w pozycjach o myślach o śmierci i samookaleczeniu.
Normy
- Typ norm
- brak polskich norm; orientacyjny próg autorów oryginału
- Interpretacja
- autorzy oryginału sugerowali, że wynik 16 lub więcej punktów można uznać za niepokojący (wskazanie do konsultacji), ale późniejsze badania (Van Dam i Earleywine, 2011) nie potwierdziły 16 punktów jako progu różnicującego próby kliniczne od nieklinicznych; w polskiej próbie M = 22,12, SD = 17,60 (ogółem), osoby korzystające z pomocy psychologicznej/psychiatrycznej uzyskiwały wyraźnie wyższe wyniki (kobiety M = 27,68, mężczyźni M = 40,77)
- Próba normalizacyjna
- N = 260 osób (175 kobiet, 85 mężczyzn), wiek 16-54 lat (M = 23,5, SD = 5,92), badanie internetowe; 63 osoby deklarowały korzystanie z pomocy psychiatry lub psychologa
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,95
- Trafność
- korelacja z Inwentarzem Depresji Becka r = 0,73 (p < 0,0001); analiza czynnikowa: 3 czynniki (poznawczo-afektywny, fizyczny, autodestrukcyjny) wyjaśniające łącznie 64,83% wariancji – struktura zgodna z oryginalną publikacją; rzetelność połówkowa (Spearman-Brown) 0,95
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Zgoda autora / licencja
- tłumaczenie wykonane za zgodą autora oryginału W. W. Eatona (2014); oryginał w domenie publicznej (cesd-r.com)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Center for Epidemiologic Studies Depression Scale – Revised
- Construct
- Severity of depressive symptoms in the general population over the past two weeks, updated from the CES-D to DSM-IV-TR criteria (cognitive-affective, physical, and self-destructive symptoms)
- Target group
- General population (screening and population-based studies); in the Polish study participants aged 16-54; designed for population research rather than clinical diagnosis
- Response format
- Self-report: 20 statements about well-being and behavior over the past 2 weeks; 5 frequency response options scored from 0 (not at all or less than 1 day) to 4 (nearly every day for 2 weeks)
- Scoring
- Sum of the 20 items (0-4 each), range 0-80; the original authors recommend interpreting the total score without factor subscores; no reverse-scored items (all statements describe symptoms and are scored directly)
- Norms / interpretation
- No Polish norms; the original authors suggested that a score of 16 or more may be considered concerning, but later research (Van Dam and Earleywine, 2011) did not confirm 16 points as a threshold differentiating clinical from non-clinical samples; in the Polish sample M = 22.12, SD = 17.60 overall, with markedly higher scores among participants using psychological or psychiatric care
- Normative sample
- N = 260 (175 women, 85 men), aged 16-54 (M = 23.5, SD = 5.92), online study; 63 participants reported using psychiatric or psychological care
- Procedure
- Self-report; individual or group administration (including online)
- Administration time
- Approx. 3-4 minutes
- Notes
- Polish adaptation by Koziara (2016, Psychiatria Polska 50(6), 1109-1117, open access), translated with the permission of W. W. Eaton: Cronbach's alpha 0.95, split-half (Spearman-Brown) 0.95, correlation with the Beck Depression Inventory r = 0.73, three-factor structure (cognitive-affective, physical, self-destructive) explaining 64.83% of variance, consistent with the original publication. The full Polish scale with instructions is printed in the appendix of the OA article (p. 1117). The original CESD-R is in the public domain (cesd-r.com).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://cesd-r.com
- Arkusz angielski
- https://cesd-r.com
- Dostępność wersji EN
- domena publiczna – skala i wersja online bezpłatnie na cesd-r.com
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W rozdziale metodologicznym podaj: pełną nazwę i skrót, autorów rewizji (Eaton, Smith, Ybarra, Muntaner, Tien, 2004) oraz autorkę polskiej adaptacji (Koziara, 2016, Psychiatria Polska 50(6), 1109-1117), liczbę pozycji, ramę czasową dwóch tygodni, format odpowiedzi wraz z przyjętą konwencją punktacji i wynikającym z niej zakresem, informację o braku pozycji odwróconych oraz rzetelność podaną w walidacji obok rzetelności własnej próby. Zaznacz też, że tłumaczenie wykonano za zgodą autora oryginału, a pełny arkusz jest opublikowany w aneksie artykułu w otwartym dostępie.
W wynikach raportuj średnią, odchylenie standardowe i alfę Cronbacha dla swojej próby – nie przepisuj 0,95 z artykułu jako własnego wyniku. Sprawdź rozkład, bo w próbach nieklinicznych wyniki są zwykle skośne prawostronnie; rozważ testy nieparametryczne. Przy porównaniach grup dodaj wielkość efektu (d Cohena lub eta kwadrat), przy korelacjach współczynnik, poziom istotności i liczebność. Jeśli replikujesz strukturę czynnikową, opisz metodę ekstrakcji i rotację, a wyniki odnieś do trzech czynników uzyskanych w polskiej walidacji (64,83% wariancji).
Licencja i etyka: oryginał jest w domenie publicznej i bezpłatnie dostępny na cesd-r.com, więc do użycia badawczego nie potrzeba zgody ani opłaty. Polską wersję cytuj jako Koziara (2016) i nie przedrukowuj arkusza bez wskazania źródła; Psychiatria Polska publikuje w otwartym dostępie, ale bez jawnie wskazanej licencji Creative Commons na stronie artykułu, więc bezpieczniej jest linkować niż kopiować. Ponieważ narzędzie zawiera pozycje o myślach samobójczych, w opisie procedury uwzględnij sposób postępowania w razie odpowiedzi wskazujących na ryzyko oraz informację dla uczestników o dostępnych formach pomocy.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy celem jest rozpoznanie epizodu depresyjnego: nawet algorytm klasyfikacyjny autorów nie zastępuje wywiadu diagnostycznego (np. SCID-5-CV lub MINI)
- •Gdy chcesz odnieść wynik pojedynczej osoby do polskich norm – takich norm nie ma
- •U seniorów i u osób z poważną chorobą somatyczną, jeśli pozycje o śnie, apetycie i zmęczeniu mogą odzwierciedlać chorobę, a nie nastrój
- •U dzieci: skalę stosowano w Polsce od 16 roku życia, dla młodszych istnieją narzędzia dedykowane
- •Gdy potrzebujesz porównać wyniki z badaniami używającymi klasycznej CES-D: inna rama czasowa, inna skala i inny zakres czynią wyniki nieporównywalnymi
- •Gdy badanie prowadzisz zdalnie bez możliwości reakcji na sygnały ryzyka samobójczego, a nie masz przygotowanej procedury bezpieczeństwa
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Nasilenie objawów depresyjnych a jakość snu i nasilenie bezsenności u młodych dorosłych
- Depresyjność a strategie radzenia sobie ze stresem: badanie z użyciem CESD-R i Mini-COPE
- Wsparcie społeczne jako moderator związku między samotnością a nasileniem objawów depresyjnych
- Objawy depresyjne a intensywność korzystania z mediów społecznościowych w populacji studenckiej
- Depresyjność a satysfakcja z życia i poczucie sensu życia u osób we wczesnej dorosłości
- Porównanie CESD-R z Inwentarzem Depresji Becka jako miar nasilenia depresyjności w tej samej próbie
- Replikacja trójczynnikowej struktury polskiej CESD-R w próbie osób w średniej dorosłości
- Objawy depresyjne a obciążenie opiekunów osób przewlekle chorych
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska walidacja: rzetelność i trafność
Na próbie 260 osób (175 kobiet, 85 mężczyzn) w wieku 16-54 lat (M = 23,5; SD = 5,92) polska CESD-R uzyskała alfę Cronbacha 0,95 oraz rzetelność połówkową Spearmana-Browna 0,95. Korelacja z Inwentarzem Depresji Becka wyniosła r = 0,73 (p < 0,0001). Osoby deklarujące korzystanie z pomocy psychiatry lub psychologa (63 osoby) uzyskiwały istotnie wyższe wyniki.
źródłoStruktura czynnikowa polskiej wersji
Analiza czynnikowa wyodrębniła trzy czynniki: poznawczo-afektywny, fizyczny i autodestrukcyjny, wyjaśniające łącznie 64,83% wariancji. Struktura jest zgodna z uzyskaną w publikacji oryginalnej. Mimo to autorzy zalecają interpretowanie wyłącznie wyniku ogólnego, bez liczenia wyników czynników.
źródłoKonstrukcja rewizji i algorytm klasyfikacyjny
Pozycje CESD-R przypisano do dziewięciu grup objawowych odpowiadających kryteriom epizodu depresyjnego (smutek, anhedonia, apetyt, sen, myślenie, poczucie winy, zmęczenie, aktywność ruchowa, myśli samobójcze). Autorzy przewidzieli klasyfikację orientacyjną: brak znaczenia klinicznego (wynik poniżej 16), objawy podprogowe (16 i więcej), a następnie kategorie możliwego, prawdopodobnego i spełniającego kryteria epizodu depresyjnego, zależnie od obecności dysforii lub anhedonii niemal codziennie przez dwa tygodnie i liczby dodatkowych grup objawowych.
źródłoRozbieżność konwencji punktacji
Oficjalna strona skali podaje punktację, w której dwie najwyższe kategorie częstości (5-7 dni oraz prawie codziennie przez dwa tygodnie) otrzymują tę samą wartość 3, co zachowuje porównywalność z oryginalną CES-D i daje zakres 0-60. Polska walidacja punktuje pięć kategorii wartościami 0-4, co daje zakres 0-80 i średnią 22,12 (SD = 17,60). Wyniki uzyskane w obu konwencjach nie są bezpośrednio porównywalne.
źródłoWartość progu 16 punktów
Van Dam i Earleywine (2011) sprawdzili przydatność CESD-R w populacji ogólnej i nie potwierdzili, aby wynik 16 punktów różnicował próby kliniczne od nieklinicznych. W praktyce badawczej próg ten powinien być traktowany jako sygnał do pogłębionej oceny, a nie jako kryterium klasyfikacji do grupy z depresją.
źródłoPodobne narzędzia
CES-D (klasyczna Skala Depresji Radloff)
Poprzedniczka: skala 0-3, zakres 0-60, rama jednego tygodnia i cztery pozycje odwrócone o afekcie pozytywnym. Ma ogromną bazę danych porównawczych ze starszych badań populacyjnych, ale nie odpowiada wprost kryteriom diagnostycznym.
Tylko dziewięć pozycji, po jednej na kryterium epizodu depresyjnego, z ugruntowanym progiem przesiewowym oraz danymi o czułości i swoistości. Krótszy i lepiej nadaje się do monitorowania efektów leczenia.
BDI-II (Inwentarz Depresji Becka)
Narzędzie kliniczne z polskimi normami i wydawcą, płatne. Silniej akcentuje poznawcze aspekty depresji; w polskiej walidacji CESD-R służyło jako kryterium trafności zbieżnej.
GDS (Geriatryczna Skala Oceny Depresji)
Przeznaczona dla seniorów, bez pozycji somatycznych, format tak/nie. Lepszy wybór tam, gdzie objawy cielesne mogą wynikać z chorób wieku podeszłego.
HADS (Szpitalna Skala Lęku i Depresji)
Dwa wymiary (lęk i depresja) i celowe pominięcie objawów somatycznych, z myślą o osobach leczonych somatycznie.
Mierzy jednocześnie depresję, lęk i stres w 21 pozycjach; darmowa, z polską walidacją konfirmacyjną. Wybór, gdy trzeba rozdzielić depresyjność od lęku i napięcia.
Bibliografia
- Koziara, K. (2016). Ocena depresyjności w populacji. Psychometryczna ocena polskiej wersji skali CESD-R. Psychiatria Polska, 50(6), 1109-1117. DOI: 10.12740/PP/61614
- Eaton, W. W., Smith, C., Ybarra, M., Muntaner, C., Tien, A. (2004). Center for Epidemiologic Studies Depression Scale: Review and revision (CESD and CESD-R). W: M. E. Maruish (red.), The use of psychological testing for treatment planning and outcomes assessment (3. wyd., s. 363-377). Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum.
- Radloff, L. S. (1977). The CES-D Scale: a self-report depression scale for research in the general population. Applied Psychological Measurement, 1, 385-401.
- Van Dam, N. T., Earleywine, M. (2011). Validation of the Center for Epidemiologic Studies Depression Scale – Revised (CESD-R): Pragmatic depression assessment in the general population. Psychiatry Research, 186, 128-132.
Źródła
- artykuł open accesshttps://www.psychiatriapolska.pl/Ocena-depresyjnosci-w-populacji-Psychometryczna-ocena-polskiej-wersji-skali-CESD-R,61614,0,1.html
- artykuł open accesshttps://www.psychiatriapolska.pl/pdf-61614-79382?filename=79382.pdf
- wydawcahttps://cesd-r.com
- innehttps://cesd-r.com/cesdr/
- repozytoriumhttps://ruj.uj.edu.pl/items/cb3ea67a-1024-4efb-bd0a-ab71bbba1143
- artykuł open accesshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6537885/
Uwagi
arkusz w aneksie artykułu: TAK (pełna polska wersja CESD-R z instrukcją i wszystkimi 20 pozycjami w aneksie artykułu OA, s. 1117 – ostatnia strona PDF). Wszystkie liczby (alfa 0,95, r = 0,73 z BDI, wariancja czynników, średnie i N) z pełnego tekstu OA. Czasopismo Psychiatria Polska publikuje w otwartym dostępie, ale na stronie artykułu nie wskazano jawnie licencji CC – dlatego podgląd jako link, nie kopia hostowana. Czas badania ok. 3-4 minuty wg artykułu walidacyjnego.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-19.