Skala Oceny Funkcji Poznawczych Addenbrooke'a III
Addenbrooke's Cognitive Examination III
przesiewowa ocena funkcji poznawczych w pięciu domenach: uwaga i orientacja, pamięć, fluencja słowna, funkcje językowe oraz funkcje wzrokowo-przestrzenne; interpretacja w kierunku łagodnych zaburzeń poznawczych i otępienia
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Sharpley Hsieh, Samantha Schubert, Charles Hoon, Eneida Mioshi, John R. Hodges (Neuroscience Research Australia, NeuRA) (2013)
- Polska adaptacja
- wersja polska 2015: zespół m.in. Emilia Sitek, Anna Barczak, Magdalena Senderecka i wsp. (2015)
- Grupa docelowa
- dorośli, klinicznie głównie osoby starsze z podejrzeniem zaburzeń poznawczych; przydatna we wstępnej diagnostyce różnicowej zespołów otępiennych
- Czas badania
- ok. 15 minut badania; ocena kilka minut; badanie indywidualne
- Procedura
- wykonaniowy (przesiewowy, rozszerzony); badanie indywidualne, prowadzone i punktowane przez przeszkolonego badającego
Co bada ten test
ACE-III to rozbudowane narzędzie przesiewowe do oceny funkcji poznawczych, pomyślane jako coś pośredniego między krótkim przesiewem typu MMSE a pełnym badaniem neuropsychologicznym. W jednym, około piętnastominutowym badaniu sprawdza pięć obszarów poznawczych i daje zarówno wynik ogólny w skali od zera do stu punktów, jak i profil pokazujący, które domeny są obniżone. Ten profil jest tym, co odróżnia ACE-III od prostszych skal: pozwala nie tylko stwierdzić, że coś jest nie tak, ale też wstępnie zorientować się, w jakim kierunku.
Badanie ma charakter wykonaniowy: to nie kwestionariusz do samodzielnego wypełnienia, lecz zestaw zadań i pytań zadawanych przez przeszkolonego badającego, który na bieżąco punktuje odpowiedzi. Pięć ocenianych domen to uwaga i orientacja, pamięć, fluencja słowna, funkcje językowe oraz funkcje wzrokowo-przestrzenne. Każda domena ma własną pulę punktów, a ich suma daje wynik ogólny. Największe pule przypadają na pamięć i język, co odzwierciedla znaczenie tych obszarów w diagnostyce otępień.
Narzędzie powstało w 2013 roku w Neuroscience Research Australia jako następca wcześniejszych wersji ACE i ACE-R. Ważnym powodem rewizji było usunięcie pozycji wspólnych z MMSE, aby uniknąć ograniczeń wynikających z praw autorskich do tamtej skali. Dzięki temu ACE-III może być udostępniany bezpłatnie do użytku klinicznego i naukowego, co jest jego dużą zaletą w porównaniu z płatnymi bateriami.
ACE-III jest wrażliwy na wczesne i umiarkowane zaburzenia poznawcze i bywa stosowany we wstępnym różnicowaniu zespołów otępiennych, na przykład choroby Alzheimera i otępienia czołowo-skroniowego, gdzie profile deficytów bywają odmienne. Trzeba jednak pamiętać, że pozostaje narzędziem przesiewowym: metaanaliza Cochrane z 2019 roku zaleca traktowanie go wyłącznie jako uzupełnienia pełnej oceny klinicznej, nigdy jako samodzielnej podstawy rozpoznania.
Typowe zastosowanie
Rozszerzone narzędzie przesiewowe stosowane w neurologii, psychiatrii, geriatrii i podstawowej opiece zdrowotnej. Służy do wykrywania zaburzeń poznawczych, wstępnej diagnostyki różnicowej zespołów otępiennych (m.in. choroba Alzheimera, otępienie czołowo-skroniowe) oraz monitorowania zmian poznawczych w czasie. Analiza profilu domen bywa pomocna, gdy trzeba zorientować się, czy dominują deficyty pamięciowe, językowe, wykonawcze czy wzrokowo-przestrzenne. W badaniach naukowych używa się go jako miary ogólnego funkcjonowania poznawczego oraz jako kryterium kwalifikacji. Ze względu na bezpłatną dostępność jest popularną alternatywą dla płatnych baterii.
Wymiary i podskale
Uwaga i orientacjazakres 0–18
Zadania sprawdzające orientację w czasie i miejscu oraz podstawową uwagę i koncentrację. Zwykle najlepiej zachowany obszar u osób zdrowych; obniżenie sygnalizuje globalne zaburzenie stanu poznawczego.
Pamięćzakres 0–26
Zapamiętywanie i odroczone przypominanie materiału słownego oraz elementy pamięci semantycznej i rozpoznawania. Największa pula punktów; kluczowa w diagnostyce choroby Alzheimera, w której pamięć epizodyczna zaburza się najwcześniej.
Fluencja słownazakres 0–14
Zadania płynności słownej: generowanie słów według kryterium literowego i kategorialnego w ograniczonym czasie. Obciąża funkcje wykonawcze, tempo i dostęp do słownika; wrażliwa na dysfunkcje czołowe.
Językzakres 0–26
Zadania językowe: rozumienie i wykonanie poleceń, nazywanie, powtarzanie, czytanie i pisanie. Duża pula punktów; pozwala wychwycić zaburzenia mowy typowe m.in. dla wariantów otępienia z przewagą deficytów językowych.
Funkcje wzrokowo-przestrzennezakres 0–16
Zadania rysunkowe i wzrokowo-przestrzenne, w tym przerysowywanie figur i analiza materiału wzrokowego. Ocenia praksję konstrukcyjną i przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne; wrażliwa m.in. na otępienia z ciałami Lewy'ego i zmiany ciemieniowe.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Nie są to pozycje kwestionariuszowe, lecz zróżnicowane zadania i pytania zadawane badanemu przez przeszkoloną osobę: pytania o fakty (orientacja), zadania pamięciowe z odroczeniem, zadania płynności słownej na czas, zadania językowe (nazywanie, powtarzanie, rozumienie poleceń, czytanie, pisanie) oraz zadania rysunkowe i wzrokowo-przestrzenne. Za poszczególne elementy przyznaje się punkty według ściśle określonych kryteriów z przewodnika. Konkretny materiał bodźcowy – informacja do zapamiętania, słowa i kategorie w zadaniach fluencji, obrazki do nazywania, wzory do przerysowania – jest objęty konwencją nieujawniania treści testu i nie jest tu przytaczany; opisany jest wyłącznie typ zadania i podział punktów. Dostępne są formy równoległe A, B i C, aby ograniczyć efekt uczenia się przy powtórnych badaniach.
- Skala odpowiedzi
- Badanie prowadzi się indywidualnie, w bezpośrednim kontakcie, według ustalonego scenariusza: kolejność zadań, brzmienie instrukcji i sposób punktowania są określone i nie wolno ich dowolnie zmieniać. Punktacja poszczególnych elementów jest najczęściej zerojedynkowa lub kilkustopniowa, a suma pięciu domen daje wynik ogólny w przedziale od zera do stu. Formalnie badanie nie jest ostro limitowane czasowo, choć zadania fluencji mają swój limit; całość trwa około piętnastu minut. Jak w każdym badaniu poznawczym, trzeba zapewnić badanemu okulary i aparat słuchowy, jeśli ich używa, bo deficyt sensoryczny łatwo pomylić z poznawczym.
- Normy i interpretacja
- Interpretacja opiera się na punktach odcięcia dla wyniku ogólnego oraz na analizie profilu domen. W oryginalnej walidacji zaproponowano dwa progi: wynik poniżej osiemdziesięciu ośmiu punktów wskazuje na zaburzenia poznawcze, a poniżej osiemdziesięciu dwóch silnie sugeruje otępienie. Wyższy próg ma maksymalną czułość, niższy maksymalną swoistość, dlatego wybór progu zależy od celu badania. Optymalne punkty odcięcia różnią się jednak między populacjami i zależą od wieku oraz wykształcenia, więc wynik zawsze odnosi się do danych demograficznych, a nie do jednej sztywnej granicy. Wersja polska zbiera informacje o wieku i wykształceniu badanego. Nie potwierdzono jednak w otwartych źródłach liczbowych oficjalnych polskich punktów odcięcia, dlatego przy stosowaniu polskiej wersji należy jasno wskazać przyjęte kryteria. Żaden wynik ACE-III nie jest rozpoznaniem – to sygnał do pogłębionej diagnostyki.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Szerszy zakres niż krótkie przesiewy: pięć domen i wynik profilowy pomocny we wstępnym różnicowaniu otępień
- •Bezpłatny do użytku klinicznego i naukowego niekomercyjnego, co obniża barierę dostępu
- •Krótkie badanie (ok. 15 minut) dające ustandaryzowany wynik liczbowy w skali 0-100
- •Wysoka czułość i swoistość przy zalecanych progach w walidacji oryginalnej
- •Dostępne formy równoległe i wersja polska (2015) oraz skrócona Mini-ACE do bardzo krótkiego przesiewu
Ograniczenia
- •Narzędzie przesiewowe: metaanaliza Cochrane zaleca stosowanie tylko jako uzupełnienia pełnej oceny klinicznej, nie samodzielnie
- •Optymalne punkty odcięcia zależą od wieku i wykształcenia; bez korekty rosną błędy klasyfikacji
- •Brak potwierdzonych liczbowo oficjalnych polskich norm/punktów odcięcia w otwartych źródłach
- •Zależność od sprawności językowej i kulturowej – wymaga starannej adaptacji i uwzględnienia wykształcenia
- •Wynik zależy od wzroku, słuchu i sprawności grafomotorycznej badanego, co przy deficytach sensorycznych zniekształca obraz
Budowa
- Format odpowiedzi
- bateria zadań wykonaniowych i pytań ocenianych przez badającego (0-1 pkt lub więcej za element, zależnie od zadania); maks. 100 pkt
- Wersje
- wersja oryginalna ACE-III (2013, NeuRA)
- wersja polska 2015 (tłumaczenie i adaptacja kulturowa)
- formy równoległe A, B, C do powtórnych badań
- Mini-ACE (M-ACE) – skrócona wersja przesiewowa
- poprzednie wersje: ACE (2000) i ACE-R (2006)
Podskale
Uwaga i orientacja
- Zakres: 0–18
Pamięć
- Zakres: 0–26
Fluencja słowna
- Zakres: 0–14
Język
- Zakres: 0–26
Funkcje wzrokowo-przestrzenne
- Zakres: 0–16
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma punktów z pięciu domen; maksymalnie 100 pkt (uwaga i orientacja 18, pamięć 26, fluencja 14, język 26, funkcje wzrokowo-przestrzenne 16); im niższy wynik, tym większe nasilenie deficytu
- Zakres wyniku
- 0–100
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Test wykonaniowy oceniany przez badającego – pozycje odwrócone nie mają zastosowania. Poza wynikiem ogólnym analizuje się profil domen (które obszary są obniżone), co pomaga we wstępnym różnicowaniu zespołów otępiennych. Konkretne pozycje (materiał do zapamiętania, słowa do fluencji, obrazki do nazywania) nie są tu ujawniane – opisany jest wyłącznie typ zadania i podział punktów.
Jak policzyć wynik
To test wykonaniowy, więc punktuje badający, na bieżąco, według kryteriów z przewodnika. Każdą z pięciu domen prowadzi się i punktuje osobno: uwagę i orientację, pamięć, fluencję słowną, język oraz funkcje wzrokowo-przestrzenne. Kryteria poprawności są ściśle opisane i to one, a nie intuicja badającego, rozstrzygają wątpliwości; nie wolno podpowiadać ani zmieniać kolejności zadań, bo część z nich celowo oddziela zapamiętanie materiału od jego późniejszego odtworzenia.
Punkty sumuje się najpierw w obrębie domen, a następnie w wynik ogólny w przedziale od zera do stu. Warto zapisać nie tylko sumę, ale i wyniki poszczególnych domen, bo profil deficytów niesie informację diagnostyczną, której nie widać w samej sumie. Na przykład podobny wynik ogólny może wynikać z izolowanego deficytu pamięci albo z rozproszonych obniżeń w kilku obszarach, a to prowadzi do różnych wniosków.
Wynik ogólny odnosi się do punktów odcięcia z uwzględnieniem wieku i wykształcenia. W walidacji oryginalnej próg osiemdziesięciu ośmiu punktów maksymalizuje czułość, a osiemdziesięciu dwóch swoistość; wybór zależy od tego, czy zależy nam na wychwyceniu jak największej liczby przypadków, czy na uniknięciu fałszywych alarmów. Zapisz wprost, jaki próg przyjąłeś i na jakiej podstawie, zwłaszcza w wersji polskiej, w której oficjalne progi nie są potwierdzone w otwartych źródłach.
Typowe błędy: pominięcie uwzględnienia wieku i wykształcenia; badanie osoby bez okularów lub aparatu słuchowego, przez co deficyt sensoryczny zostaje policzony jako poznawczy; poprzestanie na wyniku ogólnym bez analizy profilu domen; oraz, najpoważniejszy, traktowanie wyniku poniżej progu jako rozpoznania otępienia. Wynik jest sygnałem do pogłębionej diagnostyki, a nie diagnozą.
Kalkulator wyniku
Wynik ma charakter poglądowy i edukacyjny – nie jest diagnozą. Interpretacja kliniczna wymaga specjalisty i pełnego kontekstu badania. Punkty odcięcia orientacyjne; optymalne progi zależą od populacji, wieku i wykształcenia, a wynik zawsze wymaga osadzenia w danych demograficznych. ACE-III jest narzędziem przesiewowym, nie stawia rozpoznania. [DO WERYFIKACJI]: oficjalne polskie punkty odcięcia (wersja polska 2015). źródło progów
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- punkty odcięcia dla wyniku ogólnego (0-100); interpretacja z uwzględnieniem wieku i wykształcenia
- Interpretacja
- Zalecane w oryginalnej walidacji dwa punkty odcięcia: wynik poniżej 88/100 wskazuje na zaburzenia poznawcze (czułość 1,00, swoistość 0,96), a poniżej 82/100 silnie sugeruje otępienie (czułość 0,93, swoistość 1,00). Optymalne punkty odcięcia różnią się w zależności od populacji, wieku i wykształcenia (w części badań np. 88/89 dla MCI oraz niższe progi dla otępienia), dlatego wynik zawsze interpretuje się na tle danych demograficznych, a nie jako sztywny próg. Wersja polska zbiera dane o wieku i wykształceniu badanego. DO WERYFIKACJI: istnienie i wartości oficjalnych polskich norm/punktów odcięcia (wersja polska 2015) – nie potwierdzone liczbowo w otwartych źródłach.
- Próba normalizacyjna
- oryginalna walidacja australijska (Hsieh i wsp., 2013). DO WERYFIKACJI: polska próba walidacyjna i normalizacyjna – parametry liczbowe.
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- Opisowo: wysoka rzetelność w badaniach oryginalnych (dobra zgodność wewnętrzna i stabilność). DO WERYFIKACJI: konkretne współczynniki (alfa, test-retest) dla wersji polskiej z otwartego źródła.
- Trafność
- Wysoka trafność diagnostyczna w wykrywaniu zaburzeń poznawczych i otępienia: przy progu 88/100 czułość 1,00 i swoistość 0,96, przy progu 82/100 czułość 0,93 i swoistość 1,00 (walidacja oryginalna). Metaanaliza Cochrane (2019) zaleca stosowanie ACE-III wyłącznie jako uzupełnienia pełnej oceny klinicznej, nie samodzielnie. Analiza profilu domen wspiera różnicowanie zespołów otępiennych. DO WERYFIKACJI: liczbowe wskaźniki trafności dla wersji polskiej.
Dostępność
- Typ
- Wymaga rejestracji
- Wydawca / źródło
- Neuroscience Research Australia (NeuRA) / University of Sydney (grupa FRONTIER); wersja polska 2015 w repozytorium tłumaczeń ACE-III
- Cena
- bezpłatny do użytku klinicznego i naukowego (niekomercyjnego) po zaakceptowaniu warunków / rejestracji u dysponenta; użycie komercyjne wymaga licencji
- Zgoda autora / licencja
- ACE-III jest udostępniany bezpłatnie do celów klinicznych i badawczych niekomercyjnych przez dysponenta praw (NeuRA / University of Sydney); pobranie testu i przewodnika wymaga akceptacji warunków użytkowania. Wersja polska (2015) oraz formularze administracji są dostępne w oficjalnym repozytorium tłumaczeń ACE-III. Wykorzystanie komercyjne wymaga osobnej licencji.
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Addenbrooke's Cognitive Examination III (ACE-III)
- Construct
- cognitive screening across five domains: attention and orientation, memory, verbal fluency, language, and visuospatial function; interpreted toward mild cognitive impairment and dementia
- Target group
- adults, clinically mainly older people with suspected cognitive impairment; useful in preliminary differential diagnosis of dementia syndromes
- Response format
- a battery of performance tasks and questions scored by the examiner; maximum 100 points
- Scoring
- sum of points across five domains; maximum 100 (attention and orientation 18, memory 26, fluency 14, language 26, visuospatial 16); lower score = greater deficit. The domain profile is analysed to aid differential diagnosis
- Norms / interpretation
- cut-off scores for the total (0-100), interpreted with age and education in mind. Original validation recommended two cut-offs: below 88/100 indicates cognitive impairment (sensitivity 1.00, specificity 0.96) and below 82/100 strongly suggests dementia (sensitivity 0.93, specificity 1.00); optimal cut-offs vary by population
- Procedure
- performance-based (extended screening); individual administration, scored by a trained examiner
- Administration time
- about 15 minutes; individual administration
- Notes
- Successor to ACE (2000) and ACE-R (2006); developed in 2013 at NeuRA (Hsieh et al.), with MMSE-shared items removed to avoid copyright issues. Free for non-commercial clinical and research use after registration/agreement (NeuRA / University of Sydney); commercial use requires a licence. A Polish version (2015) exists (translation and cultural adaptation). A 2019 Cochrane meta-analysis advises using it only as an adjunct to full clinical assessment. Specific stimuli are not reproduced here. [TO VERIFY]: official Polish norms/cut-offs and numeric reliability/validity for the Polish version.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Dostępność wersji EN
- Bezpłatny do użytku klinicznego i naukowego niekomercyjnego po rejestracji/akceptacji warunków u dysponenta (NeuRA / University of Sydney, grupa FRONTIER). Przetłumaczony na 19 języków, w tym polski (wersja 2015). Użycie komercyjne wymaga licencji.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii opisz ACE-III jako rozszerzone, wykonaniowe narzędzie przesiewowe oceniające pięć domen poznawczych, podając autorów oryginału (Hsieh i wsp., 2013, NeuRA), zakres punktacji 0-100 oraz to, że korzystasz z wersji polskiej (2015). Wymień domeny i zasadę sumowania, ale nie przytaczaj treści zadań ani materiału bodźcowego, bo ich upublicznienie unieważnia narzędzie dla przyszłych badanych. Koniecznie podaj przyjęty punkt odcięcia i uzasadnij jego wybór, a także zaznacz, czy i jak uwzględniasz wiek oraz wykształcenie.
W wynikach raportuj średnią i odchylenie standardowe wyniku ogólnego oraz, jeśli to możliwe, wyniki domen, bo profil jest istotą przewagi ACE-III nad prostszymi przesiewami. Przy klasyfikacji według progu podaj liczebności i odsetki w kategoriach oraz zaznacz, że jest to klasyfikacja przesiewowa, a nie rozpoznanie. Przy porównaniach z innym narzędziem przesiewowym raportuj korelację i zgodność klasyfikacji, a nie tylko różnicę średnich. Odnieś się do zalecenia Cochrane, by traktować ACE-III jako uzupełnienie pełnej oceny klinicznej.
Uprawnienia i etyka: mimo bezpłatnej dostępności ACE-III wymaga przeszkolenia i ścisłego trzymania się procedury oraz akceptacji warunków użytkowania u dysponenta praw. Nie zamieszczaj arkusza ani materiału bodźcowego w aneksie pracy, a jedynie opis procedury, i wskaż, kto przeprowadzał badania oraz jakie miał przygotowanie. Interpretacja kliniczna, zwłaszcza wnioski o otępieniu, należy do lekarza lub psychologa klinicznego, nie do studenta.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz rozpoznania: ACE-III jest przesiewem, a metaanaliza Cochrane zaleca stosowanie go tylko jako uzupełnienia pełnej oceny klinicznej
- •Gdy badany ma znaczną afazję, poważny niedosłuch lub wadę wzroku: część zadań staje się niewykonalna z przyczyn niezwiązanych z funkcjami poznawczymi
- •Gdy nie uwzględniasz wieku i wykształcenia: sztywny próg prowadzi do fałszywych rozpoznań u osób słabiej wykształconych i przeoczeń u osób z wyższym wykształceniem
- •Gdy używasz wersji językowej bez rzetelnej adaptacji kulturowej: zadania językowe i fluencji są wrażliwe na język i kulturę
- •Gdy badasz osobę w ostrym stanie somatycznym, po lekach sedatywnych lub w warunkach uniemożliwiających skupienie: badanie należy odroczyć
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Profil wykonania ACE-III w różnicowaniu choroby Alzheimera i otępienia czołowo-skroniowego
- Porównanie ACE-III i MMSE w wykrywaniu łagodnych zaburzeń poznawczych u osób starszych
- Wpływ wykształcenia na wynik ogólny ACE-III u osób bez zaburzeń poznawczych
- Analiza domen pamięci i fluencji ACE-III a nasilenie zaburzeń poznawczych w chorobie Parkinsona
- Zgodność klasyfikacji przesiewowej ACE-III z pełną oceną neuropsychologiczną
- Deficyty wzrokowo-przestrzenne w ACE-III a różnicowanie otępień: studium porównawcze grup klinicznych
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Struktura, punktacja i punkty odcięcia
ACE-III sumuje punkty z pięciu domen (uwaga i orientacja 18, pamięć 26, fluencja 14, język 26, funkcje wzrokowo-przestrzenne 16) do maksimum 100. W walidacji oryginalnej zaproponowano dwa punkty odcięcia: 88/100 z czułością 1,00 i swoistością 0,96 oraz 82/100 z czułością 0,93 i swoistością 1,00. Test powstał jako następca ACE i ACE-R, z usunięciem pozycji wspólnych z MMSE.
źródłoTrafność diagnostyczna dla MCI i otępienia
Badania nad trafnością diagnostyczną potwierdzają dobrą przydatność ACE-III w wykrywaniu łagodnych zaburzeń poznawczych i otępienia oraz korelację z wystandaryzowanymi testami neuropsychologicznymi, przy czym optymalne punkty odcięcia różnią się w zależności od populacji, wieku i wykształcenia badanych.
źródłoZastosowanie wersji polskiej w różnicowaniu otępień
Polscy autorzy (Sitek, Barczak, Senderecka) opisali zastosowanie jakościowej analizy profilu wykonania skali ACE-III w diagnostyce różnicowej chorób otępiennych, wskazując, że wzorzec obniżeń w poszczególnych domenach niesie informację przydatną w różnicowaniu zespołów otępiennych. Wersja polska (2015) zbiera dane demograficzne (wiek, wykształcenie).
źródłoPodobne narzędzia
MMSE (Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego)
Krótszy, prostszy przesiew (0-30 pkt) bez zadań fluencji i o słabszej czułości na łagodne zaburzenia. ACE-III jest szerszy i daje profil domen; z ACE-III usunięto zresztą pozycje wspólne z MMSE.
MoCA (Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych)
Inny rozszerzony przesiew (0-30 pkt) czuły na MCI, obejmujący funkcje wykonawcze. Krótszy niż ACE-III, ale bez tak rozbudowanego profilu pięciu domen.
Pojedyncze zadanie oceniające funkcje wzrokowo-przestrzenne i wykonawcze; bywa uzupełnieniem, ale nie zastępuje wielodomenowego przesiewu jak ACE-III.
CVLT (Kalifornijski Test Uczenia się Językowego)
Pogłębione badanie uczenia się i pamięci werbalnej zamiast krótkiego przesiewu; stosowany na kolejnym etapie, gdy profil pamięciowy ACE-III budzi wątpliwości.
Bibliografia
- Hsieh, S., Schubert, S., Hoon, C., Mioshi, E., Hodges, J. R. (2013). Validation of the Addenbrooke's Cognitive Examination III in frontotemporal dementia and Alzheimer's disease. Dementia and Geriatric Cognitive Disorders, 36(3-4), 242-250.
- Sitek, E. J., Barczak, A., Senderecka, M. (2017). Zastosowanie jakościowej analizy profilu wykonania skali ACE-III w diagnostyce różnicowej chorób otępiennych. Aktualności Neurologiczne, 17(1), 34-41.
- Mathuranath, P. S., Nestor, P. J., Berrios, G. E., Rakowicz, W., Hodges, J. R. (2000). A brief cognitive test battery to differentiate Alzheimer's disease and frontotemporal dementia. Neurology, 55(11), 1613-1620.
Źródła
- innehttps://en.wikipedia.org/wiki/Addenbrooke's_Cognitive_Examination
- artykuł open accesshttps://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S104161022401696X
- artykuł open accesshttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10801363/
- repozytoriumhttps://ruj.uj.edu.pl/entities/publication/24537422-97a6-4d55-ba61-54e960c06c4c
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/317798867_Zastosowanie_jakosciowej_analizy_profilu_wykonania_skali_ACE-III_w_diagnostyce_roznicowej_chorob_otepiennych
- blog (do potwierdzenia)https://zasobymedyczne.pl/2025/06/26/addenbrookes-cognitive-examination-polska/
Uwagi
ACE-III to rozszerzone narzędzie przesiewowe (100 pkt, 5 domen), następca ACE (2000) i ACE-R (2006); powstało w 2013 w NeuRA (Hsieh i wsp.). Z poprzednich wersji usunięto pozycje wspólne z MMSE, aby uniknąć problemów z prawami autorskimi. Podział punktów potwierdzony: uwaga i orientacja 18, pamięć 26, fluencja 14, język 26, funkcje wzrokowo-przestrzenne 16 = 100 (Wikipedia/EN, walidacja). Punkty odcięcia 88 (czułość 1,00; swoistość 0,96) i 82 (czułość 0,93; swoistość 1,00) z oryginalnej walidacji. DOSTĘPNOŚĆ: bezpłatny do użytku niekomercyjnego po rejestracji/akceptacji warunków (NeuRA / University of Sydney). WERSJA POLSKA 2015 istnieje (tłumaczenie i adaptacja, zespół m.in. Sitek, Barczak, Senderecka); polskie artykuły dotyczą jakościowej analizy profilu w różnicowaniu otępień. DO WERYFIKACJI: oficjalne polskie normy/punkty odcięcia i liczbowe wskaźniki rzetelności/trafności wersji polskiej – niepotwierdzone liczbowo w otwartych źródłach. Metaanaliza Cochrane (2019): stosować tylko jako uzupełnienie pełnej oceny klinicznej. ZASADA: nie ujawniono konkretnych bodźców (materiału do zapamiętania, słów, obrazków) – opisano wyłącznie typ zadań i podział punktów.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-21.