Test Rysowania Zegara
Clock Drawing Test
Przesiewowa ocena funkcji poznawczych (funkcje wzrokowo-przestrzenne, wykonawcze, pamięć semantyczna); szczególnie użyteczny we wczesnym wykrywaniu otępienia typu alzheimerowskiego
Podstawowe informacje
- Grupa docelowa
- dorośli i osoby starsze (diagnostyka przesiewowa zaburzeń poznawczych)
- Czas badania
- kilka minut
- Procedura
- wykonaniowy; indywidualnie (metoda kliniczna, przesiewowa)
Co bada ten test
Test Rysowania Zegara to krótka metoda przesiewowa służąca do wykrywania zaburzeń funkcji poznawczych, przede wszystkim o charakterze otępiennym. Zadanie jest pozornie banalne: badany ma narysować tarczę zegara, rozmieścić na niej liczby i ustawić wskazówki na wskazanej godzinie. W rzeczywistości jego wykonanie angażuje jednocześnie kilka układów poznawczych, dlatego test jest tak czuły na wczesne zmiany. Potrzebne są sprawne funkcje wzrokowo-przestrzenne (zaplanowanie okręgu i rozmieszczenie liczb), funkcje wykonawcze (planowanie kolejności działań, hamowanie odpowiedzi automatycznych), pamięć semantyczna (wiedza o tym, jak wygląda zegar), rozumienie polecenia oraz utrzymana uwaga.
Szczególnie diagnostyczne jest ustawienie wskazówek. W najczęściej stosowanych wariantach prosi się o godzinę zapisywaną tak, że jedna z cyfr polecenia nie odpowiada wprost liczbie na tarczy. Osoba z zaburzeniami wykonawczymi ulega wtedy podpowiedzi bodźca i kieruje wskazówkę na liczbę dosłownie wymienioną w poleceniu, zamiast przeliczyć czas. Ten typ błędu, obok braku wskazówek, braku lub powtarzania liczb czy odmowy wykonania zadania, należy do tak zwanych błędów krytycznych o dużej wartości rozpoznawczej.
Metoda znajduje się w domenie publicznej: nie ma jednego wydawcy, ceny ani licencji, a do przeprowadzenia badania wystarczy kartka i długopis. Jej ceną za tę dostępność jest jednak brak jednolitego standardu. Od lat osiemdziesiątych powstało kilkanaście niezależnych systemów oceny, różniących się nie tylko liczbą punktów (od skal pięciopunktowych po ponad czterdziestopunktowe), lecz także samą procedurą: w jednych wersjach badany dostaje czystą kartkę, w innych gotowy okrąg, a wskazywana godzina bywa różna. W efekcie wyniki uzyskane różnymi systemami nie są ze sobą porównywalne i w każdym opisie badania trzeba podać, z którego systemu skorzystano. W Polsce metoda nie została znormalizowana psychometrycznie, funkcjonuje natomiast jako element wielu baterii przesiewowych.
Typowe zastosowanie
Metoda jest szeroko stosowana w podstawowej opiece zdrowotnej, geriatrii, neurologii i psychiatrii jako szybkie narzędzie przesiewowe u osób z podejrzeniem zaburzeń poznawczych, szczególnie tam, gdzie brakuje czasu na dłuższe badanie. Stanowi też stały element złożonych baterii przesiewowych: wchodzi w skład Mini-Cog, GPCOG, Montrealskiej Skali Oceny Funkcji Poznawczych, skali Addenbrooke'a i jej wersji skróconej oraz narzędzi stosowanych w chorobie Parkinsona. W badaniach naukowych używa się go do oceny funkcji wzrokowo-przestrzennych i wykonawczych, do monitorowania progresji otępienia oraz w pracach porównujących trafność różnych narzędzi przesiewowych.
Wymiary i podskale
Funkcje wzrokowo-przestrzenne
Zdolność zaplanowania i odwzorowania układu przestrzennego: narysowania zamkniętego okręgu oraz równomiernego rozmieszczenia liczb na obwodzie. Zaburzenia ujawniają się jako ściskanie liczb w jednej części tarczy, ich rozsypanie poza obwód lub deformacja kształtu.
Funkcje wykonawcze i planowanie
Zdolność zaplanowania kolejności czynności, monitorowania własnego wykonania i zahamowania reakcji automatycznej. Najbardziej diagnostyczne jest ustawienie wskazówek: ukierunkowanie reakcji przez bodziec (skierowanie wskazówki na liczbę dosłownie wymienioną w poleceniu) wskazuje na dysfunkcję wykonawczą.
Pamięć semantyczna i rozumienie polecenia
Dostęp do wiedzy o tym, czym jest zegar i jak jest zbudowany, oraz rozumienie instrukcji. Utrata pojęcia zegara (rysunek nieprzypominający tarczy, zastępowanie liczb innymi znakami) wskazuje na głębsze zaburzenie semantyczne.
Uwaga i kontrola błędów
Utrzymanie koncentracji przez cały czas wykonania oraz zdolność zauważenia i skorygowania własnych pomyłek. Perseweracje (powtarzanie liczb lub wskazówek) i niedokończenie zadania świadczą o osłabieniu tej kontroli.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test składa się z jednego zadania rysunkowego, ale jego wykonanie różni się między wariantami. W części systemów badany otrzymuje czystą kartkę i rysuje całą tarczę samodzielnie, co dodatkowo obciąża planowanie przestrzenne. W innych dostaje kartkę z gotowym okręgiem i jedynie wpisuje liczby oraz rysuje wskazówki, co izoluje pozostałe komponenty zadania. Istnieją też warianty pośrednie, w których badany tylko wypełnia tarczę liczbami, oraz warianty z gotowym szablonem z podziałką. Wskazywana godzina również nie jest jednolita między systemami. Nie ma pozycji kwestionariuszowych ani pozycji odwróconych, a do badania nie są potrzebne specjalne arkusze, poza wersjami z narysowanym okręgiem.
- Skala odpowiedzi
- Nie ma skali odpowiedzi. Wytworem jest rysunek, który ocenia badający według wybranego systemu punktacji. Systemy ilościowe różnią się zakresem: od skal pięciopunktowych (Shulman, a także Jouk i Tuokko, gdzie kierunek punktacji bywa odwrócony), przez siedmio- i dziesięciopunktowe (Watson, Freund, Sunderland, Manos i Wu, Rouleau), po rozbudowane systemy piętnasto-, dwudziesto- i czterdziestojednopunktowe (CLOX, Mendez, Tuokko). Część systemów uzupełnia ocenę ilościową analizą jakościową rodzajów błędów. Badanie trwa kilka minut, prowadzi się je indywidualnie i zwykle bez ograniczenia czasu.
- Normy i interpretacja
- W Polsce metoda nie została znormalizowana psychometrycznie i nie ma polskich tabel norm; interpretacja opiera się na punktach odcięcia właściwych dla wybranego systemu. Dla wersji Sunderlanda, rekomendowanej w polskim piśmiennictwie geriatrycznym, za wykonanie prawidłowe uznaje się wynik co najmniej 6 punktów w skali od 1 do 10; w badaniach oryginalnych wynik nieprawidłowy uzyskiwało około 78 procent osób z rozpoznaną chorobą Alzheimera, podczas gdy w grupie kontrolnej poniżej 6 punktów uzyskiwało jedynie około 3,6 procent badanych. Dla wersji Shulmana, w której wyróżniono pięć poziomów nasilenia zaburzeń, przyjęcie progu od poziomu drugiego dawało czułość około 86 procent i swoistość około 72 procent. Odrębnym podejściem jest analiza błędów krytycznych: wystąpienie choćby jednego z sześciu takich błędów u osoby z co najmniej pięcioletnią edukacją sugeruje otępienie ze swoistością około 88 procent. Wyniki uzyskane różnymi systemami nie są porównywalne, dlatego wynik zawsze podaje się łącznie z nazwą systemu. Test jest metodą przesiewową i nie stanowi podstawy rozpoznania: wynik poniżej progu wskazuje na potrzebę pogłębionej diagnostyki. DO WERYFIKACJI: liczbowe progi odcięcia i czułość wielu pozostałych wersji nie są podawane w dostępnych polskich przeglądach open access.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo szybki i prosty: kilka minut badania, do przeprowadzenia wystarczy kartka i długopis, bez kosztów i licencji (metoda w domenie publicznej)
- •Angażuje jednocześnie funkcje wzrokowo-przestrzenne, wykonawcze i pamięć semantyczną, dzięki czemu jest czuły na wczesne zmiany otępienne
- •Mało obciążający i dobrze akceptowany przez pacjentów, w niewielkim stopniu zależny od poziomu wykształcenia i języka w porównaniu z testami werbalnymi
- •Umożliwia zarówno szybką ocenę ilościową, jak i bogatą analizę jakościową rodzajów popełnianych błędów, wskazującą na charakter dysfunkcji
Ograniczenia
- •Kilkanaście równoległych systemów punktacji o różnych zakresach i procedurach; wyników uzyskanych różnymi systemami nie można ze sobą porównywać
- •Brak polskiej normalizacji psychometrycznej i brak jednolitych, powszechnie przyjętych progów odcięcia dla większości wersji
- •Niewystarczająca czułość w wykrywaniu łagodnych zaburzeń poznawczych (MCI), przez co nie nadaje się do przesiewu najwcześniejszych stadiów
- •Wynik zależy od sprawności wzroku, motoryki ręki i poziomu wykształcenia, co u części osób prowadzi do wyników fałszywie dodatnich
- •Metoda wyłącznie przesiewowa: nie różnicuje typów otępienia i nie stanowi podstawy rozpoznania klinicznego
Budowa
- Liczba pozycji
- 1
- Format odpowiedzi
- zadanie rysunkowe: narysowanie tarczy zegara z zaznaczoną godziną
- Wersje
- wersja Shulmana i wsp. 1993 (okrąg podany, godzina 11:10; punktacja 0-5, ocena półilościowa)
- wersja Sunderlanda i wsp. 1989 (pusta kartka, tarcza + wskazówki na 2:45; punktacja 1-10)
- Test Wypełniania Zegara, Watson i wsp. 1993 (kartka z narysowanym kołem, tylko wpisanie liczb; punktacja 0-7, ocena po ćwiartkach)
- wersja Manosa i Wu 1994 (szablon z podziałką na 8 części, godzina 11:10; punktacja 0-10)
- wersja Mendeza i wsp. 1992 (rysunek + wypełnienie tarczy, 11:10; punktacja 0-20)
- wersja Freund i wsp. 2005 (11:10; punktacja 0-7: oznaczanie czasu 3 pkt, oznaczenie liczb 2 pkt, rozmieszczenie przestrzenne 2 pkt)
- CLOX, Royall i wsp. 1998 (godzina 1:45; punktacja 0-15)
- system Rouleau i wsp. 1992 (11:10; punktacja 0-10 + jakościowa analiza błędów)
- Jouk i Tuokko 2012 (punktacja 0-5, gdzie 0 = wynik prawidłowy)
- Clock Test, Tuokko i wsp. 1992 (11:10; punktacja 0-41, długa ocena)
Obliczanie wyników
- Metoda
- ocena jakości rysunku wg wybranego systemu punktacji (za Wójcik i Szczechowiak, 2019, tab. 1-2): Shulman 0-5 pkt (5 = prawidłowo narysowany zegar, 0 = niemożność wypełnienia tarczy w sposób przypominający zegar), Sunderland 1-10 pkt (10 = wskazówki na właściwych pozycjach, 1 = próba nie podjęta/wynik nieinterpretowalny; 10-6 = rysowanie całego zegara generalnie poprawne, 5-1 = zaburzone rysowanie tarczy), Watson 0-7, Manos i Wu 0-10 (szablon 8 części: 0-8 pkt za położenie liczb + po 1 pkt za wskazówki na 11 i 2), Mendez 0-20, Freund 0-7, CLOX 0-15, Rouleau 0-10, Tuokko 0-41; dodatkowo systemy jakościowe błędów (Rouleau 1992: wielkość zegara <4 cm mały / >13 cm duży, trudności graficzne, ukierunkowanie reakcji przez bodziec, błędy koncepcyjne, zaburzenia przestrzenne/planowania, perseweracje)
- Zakres wyniku
- z–a
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Zakres punktacji zależy od wybranego systemu oceny (5-, 7- lub 10-punktowy); pojedynczy wspólny zakres nie istnieje. Brak pozycji kwestionariuszowych – wpis [] oznacza nie dotyczy.
Jak policzyć wynik
Krok 1: wybierz system punktacji przed badaniem i trzymaj się go konsekwentnie w całym projekcie. To najważniejsza decyzja metodologiczna, bo determinuje procedurę (czysta kartka czy gotowy okrąg), wskazywaną godzinę, zakres punktów i próg odcięcia. Zmiana systemu w trakcie badania unieważnia porównania.
Krok 2: przeprowadź badanie ściśle według procedury wybranego systemu. Podaj instrukcję w ustalonym brzmieniu, nie podpowiadaj, nie koryguj i nie komentuj wykonania. Nie wolno wskazywać, że pacjent o czymś zapomniał, bo utrata elementu jest właśnie danymi diagnostycznymi. Jeśli badany chce poprawiać rysunek, pozwól mu, ale odnotuj to w protokole.
Krok 3: oceń rysunek zgodnie z kryteriami systemu i zapisz wynik razem z nazwą systemu oraz jego zakresem, na przykład w postaci wyniku w skali Sunderlanda od 1 do 10. Sam wynik liczbowy bez podania systemu jest nieinterpretowalny. Przy wersjach z odwróconym kierunkiem punktacji upewnij się, czy wyższy wynik oznacza lepsze, czy gorsze wykonanie.
Krok 4: uzupełnij ocenę ilościową analizą jakościową. Odnotuj obecność błędów krytycznych (błędne oznaczenie czasu, brak wskazówek, brak liczb, zastępowanie lub powtarzanie liczb, odmowa wykonania) oraz charakterystycznych zaburzeń: ukierunkowania reakcji przez bodziec, perseweracji, zaburzeń planowania przestrzennego czy nieprawidłowej wielkości rysunku. Ta część oceny często niesie więcej informacji klinicznej niż sama liczba punktów. Wynik poniżej progu traktuj jako wskazanie do pogłębionej diagnostyki, nigdy jako rozpoznanie.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- punkty odcięcia zależne od systemu punktacji (metoda przesiewowa, nie normalizowana psychometrycznie w Polsce)
- Interpretacja
- wynik poniżej progu danego systemu sugeruje zaburzenia poznawcze i wymaga pogłębionej diagnostyki
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Trafność
- przegląd OA Wójcik i Szczechowiak (2019, Aktualności Neurologiczne 19(2), 83-90, https://www.neurologia.com.pl/assets/pdf/artykuly/083-090_AN_2_2019_Wojcik_Test%20rysowania%20zegara.pdf): obecność choćby 1 z 6 błędów krytycznych (błędne oznaczenie czasu, brak wskazówek, brak liczb, zastępowanie liczb, powtórzenia liczb, odmowa wykonania) u osoby z edukacją co najmniej 5 lat sugeruje otępienie ze swoistością 88% (za Eknoyan i wsp., 2012); wersje Shulmana, Sunderlanda i Mendeza opisane jako mające najwyższą dokładność diagnostyczną; czułość TRZ w wykrywaniu MCI oceniana jako niewystarczająca (Ehreke i wsp. 2010, Powlishta i wsp. 2002); przegląd nie podaje jednolitych wartości czułości/swoistości ani alfa dla poszczególnych wersji
Dostępność
- Typ
- Darmowy
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Clock Drawing Test
- Construct
- Screening assessment of cognitive functions (visuospatial and executive functions, semantic memory); particularly useful in the early detection of Alzheimer-type dementia
- Target group
- adults and older adults (screening for cognitive impairment)
- Response format
- drawing task: drawing a clock face with a specified time marked
- Scoring
- quality of the drawing rated according to the chosen scoring system, e.g. Shulman 0-5 points, Sunderland 1-10, Watson 0-7, Manos and Wu 0-10, Mendez 0-20, Freund 0-7, CLOX 0-15, Rouleau 0-10 (plus qualitative error analysis), Tuokko 0-41; score range depends on the system chosen – no single common range exists
- Norms / interpretation
- cut-off scores depend on the scoring system (a screening method, not psychometrically normed in Poland); a score below the given system's threshold suggests cognitive impairment and calls for in-depth assessment
- Procedure
- performance-based; individual administration (clinical screening method)
- Administration time
- a few minutes
- Notes
- A public-domain clinical method – no publisher or price; included in screening batteries (Mini-Cog, GPCOG, MoCA, ACE-III, M-ACE, PD-CRS, STMS). Multiple parallel scoring systems exist – always report which system was used; quantitative scores from different variants cannot be compared. Presence of at least 1 of 6 critical errors in a person with at least 5 years of education suggests dementia with 88% specificity (Eknoyan et al., 2012); the Shulman, Sunderland, and Mendez versions are described as having the highest diagnostic accuracy; sensitivity for detecting MCI is considered insufficient. [TO VERIFY]: numerical cut-offs and sensitivity of individual versions – the open-access review does not report them; no Polish normalization.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii pracy opisz precyzyjnie: który system punktacji zastosowałeś (z podaniem autorów i roku), jaki jest jego zakres i kierunek punktacji, jaką procedurę przewiduje (czysta kartka czy gotowy okrąg), jaką godzinę polecałeś ustawić oraz jaki próg odcięcia przyjąłeś i na jakiej podstawie. Bez tych informacji wyniki są nieodtwarzalne, a to najczęstsza słabość prac wykorzystujących ten test. Zaznacz też wyraźnie, że metoda nie ma polskiej normalizacji.
Zadbaj o rzetelność oceny. Ponieważ punktacja opiera się na osądzie badającego, standardem jest niezależna ocena rysunków przez co najmniej dwóch sędziów i podanie współczynnika zgodności między nimi (na przykład kappa Cohena lub ICC). Warto też zachować oryginalne rysunki lub ich skany, aby umożliwić powtórną ocenę. W wynikach raportuj rozkład wyników, odsetek osób poniżej progu oraz, jeśli porównujesz narzędzia, czułość i swoistość względem przyjętego kryterium odniesienia.
Uwzględnij zmienne zakłócające i kontekst kliniczny. W analizie kontroluj wiek, poziom wykształcenia oraz sprawność wzroku i ręki, ponieważ istotnie wpływają na wykonanie i mogą generować wyniki fałszywie dodatnie. Jeśli badasz osoby z podejrzeniem łagodnych zaburzeń poznawczych, wyraźnie zaznacz ograniczoną czułość metody w tej grupie i rozważ połączenie jej z pełniejszym narzędziem przesiewowym. Metoda jest w domenie publicznej, więc nie wymaga licencji, ale procedurę należy cytować za oryginalną publikacją systemu.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz rozpoznania otępienia lub różnicowania jego typów; metoda jest wyłącznie przesiewowa i wymaga potwierdzenia pogłębioną diagnostyką
- •Gdy przesiewasz w kierunku łagodnych zaburzeń poznawczych (MCI); czułość testu w tej grupie oceniana jest jako niewystarczająca
- •Gdy badany ma istotne zaburzenia widzenia, niedowład lub drżenie ręki uniemożliwiające rysowanie, albo znaczną afazję utrudniającą zrozumienie polecenia
- •Gdy badany jest niepiśmienny lub ma bardzo niski poziom edukacji; interpretacja błędów krytycznych opiera się na założeniu co najmniej kilkuletniej nauki szkolnej
- •Gdy chcesz porównać wyniki uzyskane różnymi systemami punktacji lub zestawić je z wynikami innego badania bez informacji o użytym systemie
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Porównanie czułości i swoistości różnych systemów oceny Testu Rysowania Zegara w wykrywaniu otępienia u osób starszych
- Test Rysowania Zegara a Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych w przesiewie zaburzeń poznawczych w podstawowej opiece zdrowotnej
- Wartość diagnostyczna analizy jakościowej błędów w Teście Rysowania Zegara
- Wpływ poziomu wykształcenia i wieku na wykonanie Testu Rysowania Zegara u osób bez zaburzeń poznawczych
- Zgodność sędziów w ocenie Testu Rysowania Zegara: badanie metodologiczne
- Test Rysowania Zegara w monitorowaniu progresji zaburzeń poznawczych: badanie podłużne
- Funkcje wykonawcze a błąd ukierunkowania reakcji przez bodziec w Teście Rysowania Zegara
- Przydatność Testu Rysowania Zegara w ocenie funkcji poznawczych u pacjentów z chorobą Parkinsona
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Porównanie systemów punktacji
Polski przegląd open access (Wójcik i Szczechowiak, 2019) zestawia kilkanaście wersji testu, opisując ich procedury i zakresy punktacji: od skal pięciopunktowych (Shulman), przez siedmio- i dziesięciopunktowe (Watson, Freund, Sunderland, Manos i Wu, Rouleau), po systemy piętnasto-, dwudziesto- i czterdziestojednopunktowe (CLOX, Mendez, Tuokko). Wersje Shulmana, Sunderlanda i Mendeza opisano jako mające najwyższą dokładność diagnostyczną. Autorzy podkreślają, że wyniki różnych systemów nie są porównywalne.
źródłoPunkty odcięcia i dokładność diagnostyczna
Według opracowania Sapilaka i Pokornej-Kałwak (2017) w wersji Sunderlanda za wykonanie prawidłowe uznaje się wynik co najmniej 6 punktów w skali od 1 do 10; wynik nieprawidłowy uzyskiwało około 78 procent osób z rozpoznaną chorobą Alzheimera, a w grupie kontrolnej poniżej 6 punktów było jedynie około 3,6 procent badanych. Dla wersji Shulmana, wyróżniającej pięć poziomów nasilenia zaburzeń, przyjęcie progu od poziomu drugiego dawało czułość około 86 procent i swoistość około 72 procent.
źródłoBłędy krytyczne
Odrębnym podejściem interpretacyjnym jest analiza sześciu błędów krytycznych (błędne oznaczenie czasu, brak wskazówek, brak liczb, zastępowanie liczb, powtarzanie liczb, odmowa wykonania). Wystąpienie choćby jednego z nich u osoby z co najmniej pięcioletnią edukacją sugeruje otępienie ze swoistością około 88 procent. Jednocześnie czułość testu w wykrywaniu łagodnych zaburzeń poznawczych oceniana jest jako niewystarczająca.
źródłoPorównanie z innymi narzędziami przesiewowymi
W polskim badaniu porównującym czułość diagnostyczną skal MoCA i MMSE oraz trzech metod oceny Testu Rysowania Zegara (Sunderlanda, metody 7/7 i Shulmana) u osób starszych stwierdzono, że metoda 7/7 cechowała się wyższą czułością niż metody Sunderlanda i Shulmana. Wskazuje to, że wybór systemu oceny realnie zmienia wynik przesiewu.
źródłoUdział w bateriach przesiewowych
Test stanowi składnik wielu narzędzi złożonych, w których odpowiada za różną część wyniku ogólnego: w Mini-Cog za 20 procent, w GPCOG za 22 procent oceny funkcji poznawczych, w skali Addenbrooke'a III za 5 procent, w jej wersji skróconej za 17 procent, a w narzędziu stosowanym w chorobie Parkinsona za 24 procent. Świadczy to o jego ugruntowanej pozycji w diagnostyce przesiewowej.
źródłoPodobne narzędzia
Krótka Skala Oceny Stanu Psychicznego (MMSE)
Najpopularniejsze narzędzie przesiewowe otępienia, obejmujące orientację, pamięć, uwagę i język. Dłuższe i bardziej werbalne, silniej zależne od wykształcenia; słabiej niż zegar wykrywa dysfunkcje wykonawcze i wzrokowo-przestrzenne.
Montrealska Skala Oceny Funkcji Poznawczych (MoCA)
Szersza bateria przesiewowa, czulsza na łagodne zaburzenia poznawcze niż sam test zegara. Zawiera rysowanie zegara jako jeden ze swoich elementów.
Skala Oceny Funkcji Poznawczych Addenbrooke'a III
Rozbudowane narzędzie oceniające pięć domen poznawczych z osobnymi wynikami; test zegara stanowi w nim jedynie niewielką część punktacji. Dłuższe badanie, bogatszy profil wyników.
Test Figury Złożonej Reya-Osterrietha
Także zadanie graficzne oceniające funkcje wzrokowo-przestrzenne i planowanie, ale znacznie dłuższe i bardziej złożone; dodatkowo mierzy pamięć wzrokową przez odtwarzanie z pamięci.
Bibliografia
- Wójcik D. i wsp. (2019). Wybrane wersje testu rysowania zegara w praktyce klinicznej – analiza porównawcza ilościowych i jakościowych systemów oceny. Aktualności Neurologiczne, 19(2), 83-90.
- Sunderland T. i wsp. (1989). Clock drawing in Alzheimer's disease. Journal of the American Geriatrics Society, 37, 725-729.
- Shulman K.I., Gold D.P., Cohen C.A. i wsp. (1993). Clock-drawing and dementia in the community: a longitudinal study. International Journal of Geriatric Psychiatry, 8, 487-496.
- Manos P.J., Wu R. (1994). The ten point clock test. International Journal of Psychiatry in Medicine, 24, 229-244.
- Rouleau I., Salmon D.P., Butters N. i wsp. (1992). Quantitative and qualitative analyses of clock drawings in Alzheimer's and Huntington's disease. Brain and Cognition, 18, 70-87.
- Eknoyan D., Hurley R.A., Taber K.H. (2012). The clock drawing task: common errors and functional neuroanatomy. Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences, 24, 260-265.
Źródła
- artykuł open accesshttps://www.neurologia.com.pl/assets/pdf/artykuly/083-090_AN_2_2019_Wojcik_Test%20rysowania%20zegara.pdf
- innehttps://www.mp.pl/medycynarodzinna/skale/120838,test-rysowania-zegara-wedlug-sunderlanda
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- artykuł open accesshttps://www.termedia.pl/Geriatric-tools-in-family-physician-practice-clock-drawing-test,98,31407,1,1.html
- innehttp://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-90eacd65-b172-4b02-b06e-87d52e384ed8
Uwagi
Metoda kliniczna w domenie publicznej – brak wydawcy i ceny; wchodzi w skład baterii przesiewowych (Mini-Cog: TRZ 0-10 pkt = 20% wyniku; GPCOG: 22% oceny funkcji poznawczych; MoCA; ACE-III: 0-5 pkt = 5%; M-ACE: 0-5 pkt = 17%; PD-CRS: 24%; STMS/KTSP: 0-2 pkt = 5% – za Wójcik i Szczechowiak 2019, tab. 4). Wiele równoległych systemów punktacji – w raporcie zawsze podawać, który system zastosowano; porównywanie wyników ilościowych różnych wariantów jest niemożliwe. Publikacja OA: Wójcik i Szczechowiak 2019 (CC BY-NC-ND, pełny opis procedur i systemów punktacji); arkusz w aneksie: NIE (większość procedur nie wymaga specjalnych arkuszy – wystarczy kartka, w części wersji z narysowanym okręgiem). DO WERYFIKACJI: liczbowe progi odcięcia i czułość poszczególnych wersji – przegląd OA ich nie podaje (poza swoistością 88% dla błędów krytycznych); brak polskiej normalizacji.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.