Test Rozumienia Emocji
Zdolność rozumienia emocji (komponent inteligencji emocjonalnej wg modelu Saloveya i Mayera): znajomość nazw emocji, relacji między emocjami, zmian nasilenia emocji i źródeł emocji; test wykonaniowy
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Anna Matczak, Joanna Piekarska (2011)
- Grupa docelowa
- Młodzież od 15. roku życia i dorośli
- Czas badania
- ok. 25 minut
- Procedura
- test wykonaniowy; indywidualnie lub grupowo, w standardowych warunkach badania testowego; bez ograniczenia czasu (przeciętnie ok. 25 minut); w trakcie badania nie udziela się dodatkowych wskazówek merytorycznych; badani mogą wracać do wcześniejszych pozycji i zmieniać odpowiedzi, przy jednoznacznym wskazaniu ostatecznego wyboru
Co bada ten test
TRE mierzy zdolność rozumienia emocji, czyli jeden z komponentów inteligencji emocjonalnej w modelu Petera Saloveya i Johna Mayera. W tym modelu inteligencja emocjonalna obejmuje cztery powiązane zdolności: spostrzeganie emocji, wykorzystywanie emocji do wspomagania myślenia, rozumienie emocji oraz kierowanie nimi. TRE koncentruje się na trzeciej z nich – rozumieniu, uznawanym za najbardziej poznawczy, najbliższy klasycznej inteligencji komponent. Chodzi o wiedzę o emocjach: znajomość ich nazw, rozumienie relacji między nimi, przewidywanie zmian ich nasilenia oraz rozpoznawanie źródeł i okoliczności, które je wywołują.
Kluczowe jest to, że TRE jest testem wykonaniowym (zdolnościowym), a nie kwestionariuszem samoopisowym. Nie pyta badanego, jak dobrze rozumie emocje, lecz stawia przed nim zadania z poprawnymi i błędnymi odpowiedziami, punktowane według klucza. To odróżnia TRE od popularnych kwestionariuszy inteligencji emocjonalnej, w których osoba sama ocenia swoje kompetencje. Pomiar zdolnościowy jest trudniejszy do zafałszowania i bliższy pomiarowi rzeczywistej wiedzy niż deklarowanego obrazu siebie.
Narzędzie składa się z pięciu części, z których każda dotyczy innego aspektu rozumienia emocji: porządkowania emocji według nasilenia, rozpoznawania emocji przeciwnych, dostrzegania emocji prostych jako składników emocji złożonych, wskazywania emocji typowych dla danej sytuacji oraz rozpoznawania okoliczności warunkujących reakcję emocjonalną. Wynik ogólny opisuje poziom rozumienia emocji na tle grupy odniesienia. TRE przeznaczony jest dla młodzieży od 15. roku życia i dorosłych, ma normy zależne od płci i wieku, a jego autorkami są Anna Matczak i Joanna Piekarska (2011).
Typowe zastosowanie
TRE stosuje się w badaniach nad inteligencją emocjonalną, w diagnozie indywidualnej kompetencji emocjonalnych oraz w poradnictwie edukacyjnym i zawodowym. Podręcznik wskazuje też zastosowania w poradnictwie rodzinnym i terapii par, w doradztwie zawodowym dla uczniów, studentów i dorosłych przy wyborze kierunku kształcenia lub zawodu, a także w selekcji i rekrutacji pracowników – wysokie wyniki mogą wskazywać na predyspozycje do pracy wymagającej kontaktów z ludźmi, a niskie sygnalizować potrzebę oddziaływań treningowych. Autorki zastrzegają przy tym, że TRE bada zdolności poznawcze, które nie są tożsame z kompetencjami obserwowanymi w warunkach naturalnych, więc do przewidywania rzeczywistego funkcjonowania warto zestawiać jego wyniki z danymi z obserwacji lub miar kwestionariuszowych. Ze względu na zdolnościowy (a nie samoopisowy) charakter jest cenionym narzędziem w pracach naukowych, gdzie chodzi o pomiar rzeczywistej wiedzy o emocjach, a nie deklaracji. Bywa łączony z innymi miarami inteligencji emocjonalnej oraz z pomiarami funkcjonowania społecznego, dobrostanu i osiągnięć. W pracach dyplomowych to jedno z podstawowych polskich narzędzi do pomiaru zdolnościowej inteligencji emocjonalnej u młodzieży i dorosłych.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- B2
- Cena
- 441,53 zł brutto (komplet; podręcznik 297,11 zł); e-jednostka 16,97 zł (cennik 1.07-31.12.2026)
- Arkusz polski
- Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test liczy 30 zadań rozłożonych na pięć części po sześć zadań, zbudowanych na materiale werbalnym (opisy słowne, bez zdjęć twarzy). W pierwszej części zadanie polega na uszeregowaniu emocji według nasilenia, a w częściach od drugiej do piątej badany wybiera jedną z czterech podanych odpowiedzi. Każde zadanie ma odpowiedź poprawną i błędne, punktowane według klucza opracowanego przez autorki. Zadania odwołują się do wiedzy o emocjach, a nie do własnych przeżyć badanego w chwili badania. Konkretna treść zadań i klucz poprawnych odpowiedzi są chronione prawem autorskim wydawcy i nie są tutaj przytaczane – ujawnienie treści psuje pomiar u kolejnych osób. Opis ogranicza się do typu zadania i mierzonego aspektu rozumienia emocji.
- Skala odpowiedzi
- To test wykonaniowy, a nie samoopis, więc nie ma skali częstości ani zgody. W części pierwszej badany porządkuje emocje według nasilenia, a w pozostałych czterech częściach wybiera jedną z czterech odpowiedzi. Punktacja polega na ocenie zgodności z kluczem: odpowiedź może być poprawna lub błędna, co przekłada się na wynik ogólny. Badanie zajmuje około 25 minut, można je prowadzić indywidualnie lub grupowo, w wersji papierowej lub jako e-badanie na platformie wydawcy. Nie ma ograniczenia, że któraś odpowiedź jest społecznie bardziej pożądana – liczy się trafność wiedzy o emocjach.
- Normy i interpretacja
- Wynik ogólny przelicza się na steny (skala 1–10) według norm zależnych od płci i wieku, opracowanych osobno dla trzech grup wiekowych: 15–18, 19–25 oraz 26 lat i więcej, a w każdej z nich osobno dla kobiet i mężczyzn. Rozdzielenie norm według płci jest istotne, bo w badaniach nad rozumieniem emocji kobiety uzyskują średnio wyższe wyniki, więc porównywanie do wspólnej normy zniekształcałoby interpretację. Zgodnie z podręcznikiem steny 1–3 traktuje się jako wyniki niskie, 4–7 przeciętne, a 8–10 wysokie; przy bardziej precyzyjnej kategoryzacji: 1 bardzo niskie, 2–3 niskie, 4 obniżone, 5–6 średnie, 7 podwyższone, 8–9 wysokie, 10 bardzo wysokie. Próby normalizacyjne liczyły łącznie 2265 osób (15–18 lat: 468 kobiet i 476 mężczyzn; 19–25 lat: 594 kobiety i 341 mężczyzn; powyżej 25 lat: 252 kobiety i 134 mężczyzn). Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tutaj reprodukowane. Wynik interpretuje się jako pozycję względem właściwej grupy odniesienia, a nie jako bezwzględny poziom kompetencji emocjonalnej.
Budowa
- Liczba pozycji
- 30
- Format odpowiedzi
- zadania zamknięte na materiale werbalnym; część 1: szeregowanie emocji wg nasilenia, części 2-5: wybór 1 z 4 odpowiedzi
- Wersje
- papier-ołówek
- e-badanie Epsilon
Podskale
Część 1: szeregowanie emocji wg nasilenia (6 zadań)
Część 2: emocje przeciwne (6 zadań)
Część 3: emocje proste jako składniki emocji złożonych (6 zadań)
Część 4: emocje typowe dla sytuacji (6 zadań)
Część 5: okoliczności warunkujące reakcję emocjonalną (6 zadań)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
- Typ norm
- steny
- Interpretacja
- normy dla 3 grup wiekowych (15-18, 19-25, powyżej 25 lat), osobno dla kobiet i mężczyzn; typowa interpretacja stenów: 1-3 wyniki niskie, 4-7 przeciętne, 8-10 wysokie (przy precyzyjniejszej kategoryzacji: 1 bardzo niskie, 2-3 niskie, 4 obniżone, 5-6 średnie, 7 podwyższone, 8-9 wysokie, 10 bardzo wysokie)
- Próba normalizacyjna
- próby normalizacyjne opisane w podręczniku (Matczak, Piekarska, 2011): 15-18 lat - 468 kobiet i 476 mężczyzn; 19-25 lat - 594 kobiety i 341 mężczyzn; powyżej 25 lat - 252 kobiety i 134 mężczyzn (łącznie 2265 osób)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- satysfakcjonujące wskaźniki stabilności (wg wydawcy, bez wartości liczbowej)
- Trafność
- umiarkowane korelacje z SIE-T, MEIS, INTE i DINEMO (Matczak, Piekarska, 2011); dodatnia korelacja z TIE r=0,30 (Lubikowska, 2015)
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy chcesz zmierzyć całą inteligencję emocjonalną – TRE obejmuje tylko komponent rozumienia emocji, nie spostrzeganie, wykorzystywanie czy kierowanie nimi
- •Gdy interesuje Cię samoocena kompetencji emocjonalnych, a nie rzeczywista wiedza – wtedy właściwe są kwestionariusze samoopisowe (na przykład INTE, DINEMO)
- •Gdy badasz dzieci poniżej 15. roku życia – normy obejmują młodzież od 15 lat i dorosłych
- •Gdy badasz osoby z wyraźnymi trudnościami językowymi – werbalny materiał może zaniżać wynik niezależnie od rzeczywistego rozumienia emocji
- •Gdy nie masz uprawnień ani nadzoru: to narzędzie kategorii B2, więc student stosuje je pod nadzorem promotora uprawnionego do korzystania z testu
Co pokazują badania
Budowa i normy narzędzia
Analizy polskich testów inteligencji emocjonalnej potwierdzają budowę TRE: 30 zadań w pięciu częściach po sześć, na materiale werbalnym, z wynikiem ogólnym oraz normami stenowymi opracowanymi osobno dla kobiet i mężczyzn w trzech grupach wieku. To jedno z podstawowych polskich narzędzi zdolnościowego pomiaru rozumienia emocji.
źródłoTrafność zbieżna
Według autorek wyniki TRE korelują umiarkowanie z innymi miarami inteligencji emocjonalnej (SIE-T, MEIS, INTE, DINEMO), a w badaniu Lubikowskiej (2015) uzyskano dodatnią korelację z testem TIE (r = 0,30). Wzory powiązań są zgodne z oczekiwaniami wynikającymi z modelu Saloveya i Mayera.
źródłoRozumienie emocji jako komponent inteligencji emocjonalnej
Analizy narzędzi do pomiaru inteligencji emocjonalnej lokują TRE wśród testów zdolnościowych mierzących rozumienie emocji, odróżniając je od kwestionariuszy samoopisowych. Potwierdzają też obecność różnic związanych z płcią i wiekiem, uzasadniających rozdzielenie norm.
źródłoCharakterystyka wydawnicza i psychometryczna
Według wydawcy TRE jest testem wykonaniowym o zadowalającej stabilności; szczegółowe współczynniki rzetelności i pełne normy zawiera podręcznik. Test ma kategorię B2 i jest dostępny w wersji papierowej oraz jako e-badanie.
źródłoPodobne narzędzia
SIE-T (Test Rozumienia Emocji – Skala Inteligencji Emocjonalnej)
Również zdolnościowy pomiar inteligencji emocjonalnej, ale oparty na rozpoznawaniu emocji w opisanych sytuacjach. Naturalne uzupełnienie TRE o inny aspekt przetwarzania emocji.
DINEMO (Dwuwymiarowy Inwentarz Inteligencji Emocjonalnej)
Kwestionariusz samoopisowy: mierzy deklarowaną inteligencję emocjonalną (wobec siebie i innych), a nie rzeczywistą wiedzę o emocjach jak zdolnościowy TRE.
INTE (Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej)
Popularny kwestionariusz samoopisowy inteligencji emocjonalnej. Podatny na obraz siebie i aprobatę społeczną, w przeciwieństwie do zdolnościowego pomiaru TRE.
Bibliografia
- Matczak A., Piekarska J. (2011). Test Rozumienia Emocji TRE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Lubikowska A. B. (2015). Analiza polskich testów do pomiaru inteligencji emocjonalnej lub komponentów składających się na inteligencję emocjonalną. Testy Psychologiczne w Praktyce i Badaniach, 1, 18-30.
Źródła
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.