Test Rozumienia Emocji
Zdolność rozumienia emocji (komponent inteligencji emocjonalnej wg modelu Saloveya i Mayera): znajomość nazw emocji, relacji między emocjami, zmian nasilenia emocji i źródeł emocji; test wykonaniowy
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Matczak, Piekarska (2011)
- Grupa docelowa
- Młodzież od 15. roku życia i dorośli
- Czas badania
- ok. 25 minut
- Procedura
- test wykonaniowy; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
TRE mierzy zdolność rozumienia emocji, czyli jeden z komponentów inteligencji emocjonalnej w modelu Petera Saloveya i Johna Mayera. W tym modelu inteligencja emocjonalna obejmuje cztery powiązane zdolności: spostrzeganie emocji, wykorzystywanie emocji do wspomagania myślenia, rozumienie emocji oraz kierowanie nimi. TRE koncentruje się na trzeciej z nich – rozumieniu, uznawanym za najbardziej poznawczy, najbliższy klasycznej inteligencji komponent. Chodzi o wiedzę o emocjach: znajomość ich nazw, rozumienie relacji między nimi, przewidywanie zmian ich nasilenia oraz rozpoznawanie źródeł i okoliczności, które je wywołują.
Kluczowe jest to, że TRE jest testem wykonaniowym (zdolnościowym), a nie kwestionariuszem samoopisowym. Nie pyta badanego, jak dobrze rozumie emocje, lecz stawia przed nim zadania z poprawnymi i błędnymi odpowiedziami, punktowane według klucza. To odróżnia TRE od popularnych kwestionariuszy inteligencji emocjonalnej, w których osoba sama ocenia swoje kompetencje. Pomiar zdolnościowy jest trudniejszy do zafałszowania i bliższy pomiarowi rzeczywistej wiedzy niż deklarowanego obrazu siebie.
Narzędzie składa się z pięciu części, z których każda dotyczy innego aspektu rozumienia emocji: porządkowania emocji według nasilenia, rozpoznawania emocji przeciwnych, dostrzegania emocji prostych jako składników emocji złożonych, wskazywania emocji typowych dla danej sytuacji oraz rozpoznawania okoliczności warunkujących reakcję emocjonalną. Wynik ogólny opisuje poziom rozumienia emocji na tle grupy odniesienia. TRE przeznaczony jest dla młodzieży od 15. roku życia i dorosłych, ma normy zależne od płci i wieku, a jego autorkami są Anna Matczak i Joanna Piekarska (2011).
Typowe zastosowanie
TRE stosuje się w badaniach nad inteligencją emocjonalną, w diagnozie indywidualnej kompetencji emocjonalnych oraz w poradnictwie edukacyjnym i zawodowym. Ze względu na zdolnościowy (a nie samoopisowy) charakter jest cenionym narzędziem w pracach naukowych, gdzie chodzi o pomiar rzeczywistej wiedzy o emocjach, a nie deklaracji. Bywa łączony z innymi miarami inteligencji emocjonalnej oraz z pomiarami funkcjonowania społecznego, dobrostanu i osiągnięć. W pracach dyplomowych to jedno z podstawowych polskich narzędzi do pomiaru zdolnościowej inteligencji emocjonalnej u młodzieży i dorosłych.
Wymiary i podskale
Szeregowanie emocji według nasilenia6 pozycji
Zadania sprawdzające, czy badany rozumie, że emocje o podobnej jakości różnią się intensywnością i można je uporządkować na kontinuum nasilenia. Dotyczy wiedzy o wymiarze siły przeżycia emocjonalnego.
Emocje przeciwne6 pozycji
Zadania na rozpoznawanie emocji o przeciwnym znaku lub jakości. Mierzą rozumienie biegunowości i wzajemnych relacji między stanami emocjonalnymi.
Emocje proste jako składniki emocji złożonych6 pozycji
Zadania sprawdzające wiedzę o tym, że emocje złożone można rozłożyć na współwystępujące emocje proste. Dotyczą rozumienia struktury złożonych przeżyć emocjonalnych.
Emocje typowe dla sytuacji6 pozycji
Zadania na wskazanie emocji najbardziej prawdopodobnej w danej sytuacji. Mierzą wiedzę o związku między okolicznościami a reakcją emocjonalną.
Okoliczności warunkujące reakcję emocjonalną6 pozycji
Zadania sprawdzające rozumienie, jakie czynniki i okoliczności modyfikują reakcję emocjonalną. Dotyczą wiedzy o źródłach i uwarunkowaniach emocji.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test liczy 30 zadań rozłożonych na pięć części po sześć zadań, zbudowanych na materiale werbalnym (opisy słowne, bez zdjęć twarzy). W pierwszej części zadanie polega na uszeregowaniu emocji według nasilenia, a w częściach od drugiej do piątej badany wybiera jedną z czterech podanych odpowiedzi. Każde zadanie ma odpowiedź poprawną i błędne, punktowane według klucza opracowanego przez autorki. Zadania odwołują się do wiedzy o emocjach, a nie do własnych przeżyć badanego w chwili badania. Konkretna treść zadań i klucz poprawnych odpowiedzi są chronione prawem autorskim wydawcy i nie są tutaj przytaczane – ujawnienie treści psuje pomiar u kolejnych osób. Opis ogranicza się do typu zadania i mierzonego aspektu rozumienia emocji.
- Skala odpowiedzi
- To test wykonaniowy, a nie samoopis, więc nie ma skali częstości ani zgody. W części pierwszej badany porządkuje emocje według nasilenia, a w pozostałych czterech częściach wybiera jedną z czterech odpowiedzi. Punktacja polega na ocenie zgodności z kluczem: odpowiedź może być poprawna lub błędna, co przekłada się na wynik ogólny. Badanie zajmuje około 25 minut, można je prowadzić indywidualnie lub grupowo, w wersji papierowej lub jako e-badanie na platformie wydawcy. Nie ma ograniczenia, że któraś odpowiedź jest społecznie bardziej pożądana – liczy się trafność wiedzy o emocjach.
- Normy i interpretacja
- Wynik ogólny przelicza się na steny (skala 1–10) według norm zależnych od płci i wieku, opracowanych osobno dla trzech grup wiekowych: 15–18, 19–25 oraz 26 lat i więcej, a w każdej z nich osobno dla kobiet i mężczyzn. Rozdzielenie norm według płci jest istotne, bo w badaniach nad rozumieniem emocji kobiety uzyskują średnio wyższe wyniki, więc porównywanie do wspólnej normy zniekształcałoby interpretację. Steny 1–4 traktuje się jako wyniki niskie, 5–6 przeciętne, a 7–10 wysokie. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tutaj reprodukowane. Wynik interpretuje się jako pozycję względem właściwej grupy odniesienia, a nie jako bezwzględny poziom kompetencji emocjonalnej.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Pomiar zdolnościowy z kluczem poprawnych odpowiedzi, trudniejszy do zafałszowania niż kwestionariusze samoopisowe inteligencji emocjonalnej
- •Osadzenie w uznanym modelu Saloveya i Mayera – mierzy jasno zdefiniowany komponent rozumienia emocji
- •Normy zależne od płci i wieku, uwzględniające różnice między kobietami a mężczyznami w rozumieniu emocji
- •Krótkie badanie (ok. 25 minut), dostępne także jako e-badanie, łatwe do łączenia z innymi narzędziami
Ograniczenia
- •Mierzy tylko jeden komponent inteligencji emocjonalnej (rozumienie), nie obejmuje spostrzegania, wykorzystywania ani kierowania emocjami
- •Materiał wyłącznie werbalny – nie sprawdza rozpoznawania emocji z twarzy, głosu czy sytuacji przedstawianych obrazowo
- •Punktacja opiera się na kluczu ustalonym przez autorki, co w pomiarze zdolnościowej inteligencji emocjonalnej bywa przedmiotem dyskusji metodologicznej
- •Liczbowe współczynniki rzetelności nie są publikowane w otwartych źródłach – znajdują się w płatnym podręczniku
- •Wynik zależy od kompetencji językowych, więc u osób z trudnościami werbalnymi może zaniżać rzeczywiste rozumienie emocji
Budowa
- Liczba pozycji
- 30
- Format odpowiedzi
- zadania zamknięte na materiale werbalnym; część 1: szeregowanie emocji wg nasilenia, części 2-5: wybór 1 z 4 odpowiedzi
- Wersje
- papier-ołówek
- e-badanie Epsilon
Podskale
Część 1: szeregowanie emocji wg nasilenia (6 zadań)
Część 2: emocje przeciwne (6 zadań)
Część 3: emocje proste jako składniki emocji złożonych (6 zadań)
Część 4: emocje typowe dla sytuacji (6 zadań)
Część 5: okoliczności warunkujące reakcję emocjonalną (6 zadań)
Obliczanie wyników
- Metoda
- ocena poprawności odpowiedzi wg klucza; wynik ogólny
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Test wykonaniowy - brak pozycji odwróconych; punktowana zgodność z kluczem.
Jak policzyć wynik
Krok 1: punktacja surowa. Odpowiedzi ocenia się według klucza z podręcznika: w części pierwszej punktuje się zgodność uszeregowania emocji z kluczem, a w częściach od drugiej do piątej trafność wybranej z czterech odpowiedzi. Klucz jest chroniony i dostępny wyłącznie w podręczniku; nie odtwarza się go ze źródeł wtórnych.
Krok 2: wynik ogólny. Punkty ze wszystkich 30 zadań sumuje się w wynik ogólny rozumienia emocji. Test interpretuje się przede wszystkim na poziomie wyniku ogólnego; poszczególne części są zbyt krótkie (po sześć zadań), by rzetelnie interpretować je osobno.
Krok 3: przeliczenie na steny. Wynik surowy przelicza się na steny według tabeli właściwej dla płci i grupy wieku badanego. Użycie niewłaściwej tabeli (na przykład wspólnej dla obu płci) zniekształca interpretację. Wszystkie tabele znajdują się w płatnym podręczniku – w opisie nie podajemy progów przeliczeń.
Krok 4: interpretacja i raportowanie. W badaniach naukowych bardzo często pracuje się na wynikach surowych (korelacje, porównania grup), co jest poprawne; steny są potrzebne, gdy opisujesz pojedynczą osobę na tle grupy. Policz i zaraportuj rzetelność dla własnej próby, zamiast przepisywać wartości z podręcznika.
Normy
- Typ norm
- steny
- Interpretacja
- normy dla 3 grup wiekowych (15-18, 19-25, 26+ lat), osobno dla kobiet i mężczyzn
- Próba normalizacyjna
- próby normalizacyjne opisane w podręczniku (Matczak, Piekarska, 2011)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- satysfakcjonujące wskaźniki stabilności (wg wydawcy, bez wartości liczbowej)
- Trafność
- umiarkowane korelacje z SIE-T, MEIS, INTE i DINEMO (Matczak, Piekarska, 2011); dodatnia korelacja z TIE r=0,30 (Lubikowska, 2015)
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- B2
- Cena
- 441,53 zł brutto (komplet; podręcznik 297,11 zł); e-jednostka 16,97 zł (cennik 1.07-31.12.2026)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Emotion Understanding Test (TRE)
- Construct
- The ability to understand emotions (a component of emotional intelligence in the Salovey and Mayer model): knowledge of emotion labels, relations between emotions, changes in emotion intensity, and sources of emotions; a performance-based test
- Target group
- Adolescents from age 15 and adults
- Response format
- closed tasks on verbal material; part 1: ordering emotions by intensity, parts 2-5: choosing 1 of 4 answers (5 parts of 6 tasks each, 30 tasks in total)
- Scoring
- answers scored for correctness against the key; total score. Performance-based test – no reverse-scored items
- Norms / interpretation
- sten scores; norms for 3 age groups (15-18, 19-25, 26+ years), separately for women and men
- Normative sample
- normalization samples described in the manual (Matczak, Piekarska, 2011)
- Procedure
- performance-based test; individual or group administration
- Administration time
- approx. 25 minutes
- Notes
- Structure (30 tasks in 5 parts of 6, verbal material) and sex-and-age-specific norms confirmed in open-access articles (Lubikowska, 2015, 2016). Validity: moderate correlations with the SIE-T, MEIS, INTE, and DINEMO (manual); positive correlation with the TIE, r = 0.30 (Lubikowska, 2015). Secondary sources attribute alphas of 0.78-0.84 (depending on group) to the manual, but these values were not found in any available open-access publication and were not entered. [TO VERIFY: publisher's manual – numerical alphas, score range].
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii pracy opisz narzędzie: nazwa i skrót, autorki i rok (Matczak, Piekarska, 2011), model teoretyczny (rozumienie emocji jako komponent inteligencji emocjonalnej w ujęciu Saloveya i Mayera), zdolnościowy charakter testu, budowa (30 zadań w pięciu częściach, materiał werbalny), sposób punktacji oraz rodzaj norm (steny zależne od płci i wieku). Zaznacz, że TRE ma kategorię B2, więc jego stosowanie wymaga odpowiednich kwalifikacji; student powinien pracować pod nadzorem promotora uprawnionego do korzystania z narzędzia i przestrzegać zasad dystrybucji wydawcy.
W wynikach raportuj średnią i odchylenie standardowe wyniku ogólnego, alfę Cronbacha policzoną na własnej próbie oraz – przy porównaniach grup – wielkość efektu obok testu istotności. Ponieważ w rozumieniu emocji występują różnice między kobietami a mężczyznami, przy analizach uwzględnij płeć jako zmienną i rozważ osobne analizy lub jej kontrolę. Jeśli używasz stenów, podaj, z której grupy normalizacyjnej korzystasz.
Pamiętaj o odróżnieniu pomiaru zdolnościowego od samoopisowego: nie interpretuj wyniku TRE jako deklarowanej kompetencji emocjonalnej, tylko jako poziom wiedzy o emocjach mierzony obiektywnie. Nie reprodukuj treści zadań ani klucza. Rozważ zestawienie TRE z innym komponentem inteligencji emocjonalnej (na przykład spostrzeganiem emocji), aby uzyskać pełniejszy obraz.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy chcesz zmierzyć całą inteligencję emocjonalną – TRE obejmuje tylko komponent rozumienia emocji, nie spostrzeganie, wykorzystywanie czy kierowanie nimi
- •Gdy interesuje Cię samoocena kompetencji emocjonalnych, a nie rzeczywista wiedza – wtedy właściwe są kwestionariusze samoopisowe (na przykład INTE, DINEMO)
- •Gdy badasz dzieci poniżej 15. roku życia – normy obejmują młodzież od 15 lat i dorosłych
- •Gdy badasz osoby z wyraźnymi trudnościami językowymi – werbalny materiał może zaniżać wynik niezależnie od rzeczywistego rozumienia emocji
- •Gdy nie masz uprawnień ani nadzoru: to narzędzie kategorii B2, więc student stosuje je pod nadzorem promotora uprawnionego do korzystania z testu
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Rozumienie emocji a kompetencje społeczne u młodzieży
- Różnice płciowe w rozumieniu emocji mierzonym TRE
- Zdolnościowa a samoopisowa inteligencja emocjonalna: związek TRE z kwestionariuszami samoopisowymi
- Rozumienie emocji a radzenie sobie ze stresem u studentów
- Rozumienie emocji a satysfakcja z relacji interpersonalnych
- Inteligencja emocjonalna a osiągnięcia szkolne lub akademickie
- Rozumienie emocji a wypalenie i dobrostan w zawodach wymagających kontaktu z ludźmi
- Rozwój rozumienia emocji w okresie adolescencji i wczesnej dorosłości
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Budowa i normy narzędzia
Analizy polskich testów inteligencji emocjonalnej potwierdzają budowę TRE: 30 zadań w pięciu częściach po sześć, na materiale werbalnym, z wynikiem ogólnym oraz normami stenowymi opracowanymi osobno dla kobiet i mężczyzn w trzech grupach wieku. To jedno z podstawowych polskich narzędzi zdolnościowego pomiaru rozumienia emocji.
źródłoTrafność zbieżna
Według autorek wyniki TRE korelują umiarkowanie z innymi miarami inteligencji emocjonalnej (SIE-T, MEIS, INTE, DINEMO), a w badaniu Lubikowskiej (2015) uzyskano dodatnią korelację z testem TIE (r = 0,30). Wzory powiązań są zgodne z oczekiwaniami wynikającymi z modelu Saloveya i Mayera.
źródłoRozumienie emocji jako komponent inteligencji emocjonalnej
Analizy narzędzi do pomiaru inteligencji emocjonalnej lokują TRE wśród testów zdolnościowych mierzących rozumienie emocji, odróżniając je od kwestionariuszy samoopisowych. Potwierdzają też obecność różnic związanych z płcią i wiekiem, uzasadniających rozdzielenie norm.
źródłoCharakterystyka wydawnicza i psychometryczna
Według wydawcy TRE jest testem wykonaniowym o zadowalającej stabilności; szczegółowe współczynniki rzetelności i pełne normy zawiera podręcznik. Test ma kategorię B2 i jest dostępny w wersji papierowej oraz jako e-badanie.
źródłoPodobne narzędzia
SIE-T (Test Rozumienia Emocji – Skala Inteligencji Emocjonalnej)
Również zdolnościowy pomiar inteligencji emocjonalnej, ale oparty na rozpoznawaniu emocji w opisanych sytuacjach. Naturalne uzupełnienie TRE o inny aspekt przetwarzania emocji.
DINEMO (Dwuwymiarowy Inwentarz Inteligencji Emocjonalnej)
Kwestionariusz samoopisowy: mierzy deklarowaną inteligencję emocjonalną (wobec siebie i innych), a nie rzeczywistą wiedzę o emocjach jak zdolnościowy TRE.
INTE (Kwestionariusz Inteligencji Emocjonalnej)
Popularny kwestionariusz samoopisowy inteligencji emocjonalnej. Podatny na obraz siebie i aprobatę społeczną, w przeciwieństwie do zdolnościowego pomiaru TRE.
Bibliografia
- Matczak A., Piekarska J. (2011). Test Rozumienia Emocji TRE. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Lubikowska A. B. (2015). Analiza polskich testów do pomiaru inteligencji emocjonalnej lub komponentów składających się na inteligencję emocjonalną. Testy Psychologiczne w Praktyce i Badaniach, 1, 18-30.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/TRE
- artykuł open accesshttps://pressto.amu.edu.pl/index.php/tppb/article/view/26530
- artykuł open accesshttps://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_18778_1427-969X_20_08/c/1676-1357.pdf
Uwagi
Budowa (30 zadań w 5 częściach po 6, materiał werbalny, przykłady typów zadań) potwierdzona w artykułach OA (Lubikowska, 2015; Lubikowska, 2016, Folia Psychologica 20, https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-doi-10_18778_1427-969X_20_08/c/1676-1357.pdf); Folia Psychologica 2016 potwierdza też normy osobno dla kobiet i mężczyzn w 3 grupach wieku. Ponowny research 2026-07: wg źródeł wtórnych alfa 0,78-0,84 zależnie od grupy (przypisywana podręcznikowi Matczak, Piekarska 2011) - w żadnej dostępnej publikacji OA nie odnaleziono tych wartości, nie wpisano. [DO WERYFIKACJI: podręcznik PTP - alfa liczbowo, zakres wyników].
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.