Skala Satysfakcji z Pracy
The Satisfaction With Job Scale (skala oryginalnie polska, wzorowana na SWLS Dienera i in.)
Poznawczy aspekt ogólnego zadowolenia z pracy (ogólna satysfakcja z pracy) – świadoma ocena własnej pracy jako całości w oparciu o osobiste kryteria
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Anna M. Zalewska (2003)
- Grupa docelowa
- osoby pracujące (dorośli, różne grupy zawodowe)
- Czas badania
- ok. 2-3 min (5 stwierdzeń)
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
SSP mierzy ogólną satysfakcję z pracy w jej aspekcie poznawczym, czyli świadomą ocenę własnej pracy jako całości, dokonywaną według osobistych kryteriów badanego. Kluczowe są tu dwa słowa: ogólna i poznawcza. Ogólna, bo skala celowo nie pyta o zadowolenie z wynagrodzenia, przełożonego czy warunków lokalowych, tylko o podsumowującą ocenę pracy jako takiej. Poznawcza, bo pyta o sąd, a nie o emocje przeżywane w pracy – to, co człowiek myśli o swojej pracy po namyśle, a nie to, co czuje w danej chwili.
To rozróżnienie jest sednem koncepcji Anny M. Zalewskiej, autorki narzędzia. W jej ujęciu zadowolenie z pracy ma dwa względnie niezależne komponenty: poznawczy, czyli ocenę opartą na porównaniu stanu faktycznego z własnymi standardami, oraz afektywny, czyli bilans emocji przeżywanych w pracy. Człowiek może wysoko oceniać swoją pracę jako sensowną i zgodną z aspiracjami, a jednocześnie doświadczać w niej dużo napięcia i złości – i odwrotnie. SSP mierzy wyłącznie komponent poznawczy, więc do pełnego obrazu potrzeba osobnej miary afektu w pracy. Potwierdzają to dane z artykułu źródłowego: korelacje SSP z afektem pozytywnym i negatywnym w pracy są umiarkowane (0,41 i minus 0,37), a więc wyraźne, ale dalekie od tożsamości.
Konstrukcyjnie skala jest polskim odpowiednikiem Skali Satysfakcji z Życia Dienera i wsp., przeniesionym z domeny życia jako całości do domeny pracy. Zapożyczone zostały logika i format: pięć ogólnych stwierdzeń, siedmiostopniowa skala zgody, brak z góry narzuconych kryteriów oceny. Ta ostatnia cecha jest ważna – to badany decyduje, co dla niego znaczy dobra praca, a skala rejestruje wynik tej prywatnej kalkulacji. Dzięki temu narzędzie działa tak samo u pracownika fizycznego i u przedstawiciela wolnego zawodu, mimo że ich kryteria mogą być zupełnie różne.
SSP jest narzędziem oryginalnie polskim, nie adaptacją, opublikowanym w 2003 roku w Acta Universitatis Lodziensis. Walidację przeprowadzono na 350 pracownikach z czterech kategorii zawodowych. Skala okazała się jednowymiarowa (jeden czynnik wyjaśniający 65,5% wariancji w całej grupie), rzetelna (alfa 0,864) i różnicująca grupy zawodowe. Pełna treść pozycji wraz z instrukcją została wydrukowana w artykule, który jest dostępny w otwartym repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego.
Typowe zastosowanie
Skala jest wygodnym, krótkim wskaźnikiem satysfakcji z pracy w badaniach korelacyjnych i modelach z wieloma zmiennymi. Typowe zastosowania: satysfakcja z pracy jako zmienna wyjaśniana przez warunki pracy, styl zarządzania czy dopasowanie do stanowiska, jako predyktor zamiaru odejścia z organizacji i wydajności, jako mediator między cechami pracy a dobrostanem ogólnym, wreszcie jako zmienna kontrolna w badaniach nad stresem i wypaleniem. Bardzo często pojawia się w polskich pracach magisterskich z psychologii pracy właśnie dlatego, że jest darmowa, polska od początku i zajmuje w baterii mniej niż trzy minuty. Nadaje się też do badań powtarzanych w organizacji, choć autorka zastrzega, że jest wrażliwa na zmiany sytuacji zawodowej i nie należy oczekiwać po niej wysokiej stabilności.
Wymiary i podskale
Wynik ogólny (poznawczy aspekt zadowolenia z pracy)5 pozycjizakres 5–35
Jedyny interpretowany wskaźnik. Skala jest jednowymiarowa: analiza czynnikowa wyodrębniła jeden czynnik wyjaśniający 65,5% wariancji w całej grupie badanej i od 58,5% do 69,8% w poszczególnych podgrupach zawodowych. Wynik powstaje z sumy lub średniej pięciu ocen i wyraża, na ile badany ocenia swoją pracę jako zgodną z własnymi oczekiwaniami i standardami. Zgodność wewnętrzna: alfa 0,864 w całej grupie, od 0,814 do 0,888 w podgrupach.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Pięć ogólnych stwierdzeń dotyczących pracy jako całości, sformułowanych w pierwszej osobie i odnoszących się do zgodności rzeczywistej sytuacji zawodowej z osobistymi oczekiwaniami, ideałem pracy i bilansem dotychczasowych doświadczeń zawodowych. Wszystkie pozycje są sformułowane w tym samym kierunku, więc w skali nie ma pozycji odwróconych. Twierdzenia świadomie nie wskazują żadnych konkretnych aspektów pracy: nie ma pytań o pensję, przełożonego czy godziny pracy. To badany sam decyduje, według jakich kryteriów ocenia swoją pracę, co czyni narzędzie uniwersalnym dla różnych zawodów i szczebli.
- Skala odpowiedzi
- Siedmiostopniowa skala zgody z twierdzeniem, od 1 (zdecydowanie się nie zgadzam) do 7 (zdecydowanie się zgadzam), z wyraźnym punktem środkowym równym 4. Badany ocenia każde stwierdzenie osobno. W artykule źródłowym wyniki raportowane są jako średnie, dzięki czemu punkt 4 stanowi naturalny punkt odniesienia: wynik powyżej niego oznacza przewagę zadowolenia, poniżej – niezadowolenia. Wypełnienie zajmuje 2-3 minuty, badanie można prowadzić indywidualnie i grupowo.
- Normy i interpretacja
- Skala nie ma norm stenowych ani tenowych. Punktem odniesienia są statystyki opisowe z badania walidacyjnego na 350 pracownikach: średnia w całej grupie wyniosła 4,13 przy odchyleniu standardowym 1,22 (w metryce średniej z pozycji, gdzie środek skali to 4). Autorka podaje też średnie dla czterech kategorii zawodowych: pracownicy fizyczni 3,63, zawody urzędniczo-techniczne 4,00, zawody społeczne 4,28, wolne zawody 4,61. Różnice między grupami okazały się istotne statystycznie, co jest jednocześnie argumentem za trafnością narzędzia i wskazówką praktyczną: porównuj wynik z odpowiednią grupą zawodową, a nie ze średnią ogólną. Rozkłady w badanej próbie były zbliżone do normalnego. Nie istnieją punkty odcięcia i skala nie służy do orzekania o niezadowoleniu z pracy jako o problemie wymagającym interwencji.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Całkowicie darmowa: pełna treść pięciu pozycji, instrukcja i skala odpowiedzi wydrukowane w otwartym artykule w repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego
- •Wyjątkowo krótka (5 pozycji, 2-3 minuty), a mimo to rzetelna – alfa 0,864 w całej grupie i nie mniej niż 0,814 w każdej podgrupie zawodowej
- •Narzędzie oryginalnie polskie, bez problemów z tłumaczeniem i równoważnością kulturową
- •Jasno zdefiniowany konstrukt: mierzy wyłącznie komponent poznawczy, co pozwala świadomie zestawić ją z miarą afektu w pracy zamiast mieszać oba aspekty
- •Dostępne średnie dla czterech kategorii zawodowych, co daje sensowniejszy punkt odniesienia niż jedna średnia ogólna
Ograniczenia
- •Brak norm stenowych i punktów odcięcia – interpretacja wyłącznie porównawcza, wobec średnich grupowych z artykułu lub własnej próby
- •Mierzy tylko ogólną ocenę pracy: nie wskaże, z czego konkretnie badany jest niezadowolony, więc do diagnozy organizacyjnej trzeba dołączyć narzędzie wieloaspektowe
- •Pomija komponent afektywny zadowolenia, który bywa równie ważny dla zdrowia i wytrwałości pracownika
- •Nie badano stabilności bezwzględnej (test-retest), a autorka nie oczekuje po niej wysokich wartości, bo wynik reaguje na zmiany w pracy
- •Próba walidacyjna liczyła 350 osób i pochodziła z jednego regionu, więc statystyki grupowe traktuj orientacyjnie
- •Bardzo krótkie skale są wrażliwe na pojedyncze braki danych i na chwilowy nastrój badanego
Budowa
- Liczba pozycji
- 5
- Format odpowiedzi
- skala 7-stopniowa (1 = zdecydowanie się nie zgadzam, 7 = zdecydowanie się zgadzam)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma lub średnia ocen 5 stwierdzeń; skala jednowymiarowa (jeden czynnik wyjaśniający 65,5% wariancji w całej grupie)
- Zakres wyniku
- 5–35
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Wszystkie stwierdzenia sformułowane w tym samym kierunku – brak pozycji odwróconych (pełna treść 5 pozycji w artykule źródłowym OA). Im wyższy wynik, tym większa satysfakcja z pracy. W artykule wyniki raportowane jako średnie (środek skali = 4).
Jak policzyć wynik
Krok 1: zakoduj odpowiedzi w skali od 1 do 7 zgodnie z etykietami z arkusza. Nie odwracaj żadnej pozycji – wszystkie pięć stwierdzeń jest sformułowanych w tym samym kierunku, w którym wyższa zgoda oznacza większe zadowolenie.
Krok 2: policz wynik. Masz dwie równoważne konwencje. Suma pięciu ocen daje zakres od 5 do 35 i jest wygodna, gdy chcesz podać jedną liczbę. Średnia z pięciu ocen daje zakres od 1 do 7 i ma tę zaletę, że zachowuje metrykę oryginalnej skali odpowiedzi, dzięki czemu wynik da się bezpośrednio porównać ze średnimi grupowymi z artykułu źródłowego (gdzie środek skali to 4). Jeśli zamierzasz odnosić się do tych średnich, licz średnią, nie sumę – to najczęstsze źródło nieporozumień przy tym narzędziu.
Krok 3: przy pojedynczych brakach odpowiedzi podstaw średnią z pozostałych pozycji danej osoby. Przy skali pięciopozycyjnej dwa i więcej braków to już powód do wyłączenia obserwacji z analizy.
Krok 4: zinterpretuj wynik przez porównanie. Odnieś go do średniej z własnej próby, do średniej odpowiedniej kategorii zawodowej z artykułu (fizyczni 3,63; urzędniczo-techniczne 4,00; społeczne 4,28; wolne zawody 4,61) albo do wcześniejszego pomiaru u tej samej osoby. Nie stosuj arbitralnych progów typu wynik poniżej 20 oznacza niezadowolenie – takich progów autorka nie wyznaczyła.
Krok 5: policz alfę Cronbacha dla swojej próby i podaj ją obok wartości z walidacji (0,864). Przy pięciu pozycjach warto też podać korelacje pozycja-wynik ogólny, jeśli rzetelność wypadnie niżej niż oczekiwana.
Normy
- Typ norm
- statystyki opisowe grup zawodowych (M, SD)
- Interpretacja
- brak norm stenowych; punktem odniesienia średnie grup zawodowych z artykułu (cała grupa M = 4,13, SD = 1,22; fizyczni 3,63; społeczne 4,28; wolne zawody 4,61; urzędniczo-techniczne 4,00); rozkłady zbliżone do normalnego
- Próba normalizacyjna
- 350 pracowników (182 K, 168 M), wiek 18-61 lat (M = 36,8), 4 kategorie zawodowe: fizyczni (68), zawody społeczne (78), wolne zawody (75), urzędniczo-techniczne (89) oraz grupa mieszana (40)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,86
- Stabilność (test-retest)
- nie badano (autorka nie oczekuje wysokiej stabilności – pomiar wrażliwy na zmiany w pracy)
- Trafność
- trafność zbieżna: korelacja z ogólnym zadowoleniem z pracy (AOP) r = 0,65 w całej grupie (0,49-0,70 w podgrupach); trafność różnicowa: słabsze korelacje z zadowoleniem z życia (r = 0,35) i afektem w pracy (AP r = 0,41; AN r = -0,37); różnicuje grupy zawodowe (ANOVA F = 8,40, p = 0,001); struktura jednoczynnikowa (58,5-69,8% wariancji w podgrupach)
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Zgoda autora / licencja
- zwyczajowo zgoda autorki (A. M. Zalewska) do celów badawczych; treść pozycji opublikowana w otwartym artykule naukowym
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- The Satisfaction With Job Scale (SSP; Polish original scale modeled on the SWLS by Diener et al.)
- Construct
- Cognitive aspect of overall job satisfaction (general job satisfaction) – a conscious evaluation of one's job as a whole based on personal criteria
- Target group
- working adults (various occupational groups)
- Response format
- 7-point scale (1 = strongly disagree, 7 = strongly agree)
- Scoring
- sum or mean of ratings of the 5 statements; unidimensional scale (a single factor explaining 65.5% of variance in the whole sample); total score range 5-35; no reverse-scored items; higher score = greater job satisfaction
- Norms / interpretation
- descriptive statistics of occupational groups (M, SD); no sten norms – reference points are the occupational group means from the article (whole sample M = 4.13, SD = 1.22; manual workers 3.63; social professions 4.28; liberal professions 4.61; clerical-technical 4.00); distributions close to normal
- Normative sample
- 350 employees (182 women, 168 men), aged 18-61 (M = 36.8), 4 occupational categories: manual workers (68), social professions (78), liberal professions (75), clerical-technical (89), plus a mixed group (40)
- Procedure
- self-report; individual or group administration
- Administration time
- approx. 2-3 min (5 statements)
- Notes
- Identity confirmed: SSP = Zalewska's (2003) Job Satisfaction Scale, the Polish work-domain counterpart of the SWLS. All figures (5 items, 1-7 scale, alpha 0.864 overall and 0.814-0.888 in subgroups, N = 350, descriptive statistics, validity correlations) come from the full open-access PDF. The complete scale (5 statements, instructions, response scale) is printed in the article (p. 54). Test-retest was not examined – the author does not expect high stability, as the measure is sensitive to changes at work.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii opisz narzędzie tak: pełna nazwa i skrót, autorka (Anna M. Zalewska, 2003) z zaznaczeniem, że jest to skala oryginalnie polska, a nie adaptacja, wzorowana koncepcyjnie na Skali Satysfakcji z Życia Dienera i wsp. Podaj liczbę pozycji, siedmiostopniowy format zgody, jednowymiarową strukturę potwierdzoną analizą czynnikową, przyjętą przez Ciebie metodę liczenia wyniku (suma czy średnia) wraz z zakresem, brak pozycji odwróconych oraz rzetelność podaną przez autorkę (alfa 0,864) obok rzetelności z Twojej próby. Zaznacz wprost, że skala mierzy poznawczy, a nie afektywny aspekt zadowolenia – to rozróżnienie należy do koncepcji autorki i jego pominięcie jest częstym błędem w opisach.
W wynikach raportuj średnią i odchylenie standardowe wyniku ogólnego, alfę Cronbacha dla swojej próby, a przy porównaniach grup zawodowych lub demograficznych także wielkość efektu. Jeżeli chcesz zestawić swoje wyniki z danymi autorki, użyj metryki średniej i wskaż, do której kategorii zawodowej porównujesz. Przy korelacjach podaj współczynnik, poziom istotności i liczebność. Warto rozważyć dołączenie miary afektu w pracy, bo dopiero razem obie miary opisują zadowolenie z pracy w pełni – w badaniu walidacyjnym korelacje SSP z afektem pozytywnym i negatywnym wyniosły odpowiednio 0,41 i minus 0,37, co potwierdza, że to bliskie, ale odrębne konstrukty.
Licencja i dostępność są proste: skala jest darmowa, a pełna treść pięciu stwierdzeń wraz z instrukcją i skalą odpowiedzi została wydrukowana w otwartym artykule w Acta Universitatis Lodziensis, dostępnym w repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego. Nie ma arkuszy do kupienia ani wydawcy, do którego trzeba się zwracać. Zwyczajowo przy badaniach naukowych warto poinformować autorkę o wykorzystaniu narzędzia, a w pracy obowiązkowo zacytować artykuł źródłowy z 2003 roku.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Do diagnozy organizacyjnej, gdy potrzebujesz wiedzieć, z czego konkretnie pracownicy są niezadowoleni – skala daje jedną ogólną ocenę bez wskazania obszarów
- •Do orzekania o pojedynczej osobie – brak norm i punktów odcięcia, wynik ma sens tylko w porównaniu
- •Gdy interesują Cię emocje przeżywane w pracy, a nie ocena poznawcza – do tego służą miary afektu w pracy
- •Do badania osób niepracujących lub pracujących bardzo krótko, które nie mają jeszcze podstaw do podsumowującej oceny swojej pracy
- •Gdy potrzebujesz wykryć drobne zmiany po interwencji: pięć ogólnych stwierdzeń jest zbyt gruboziarniste, by uchwycić subtelne przesunięcia
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Satysfakcja z pracy a zamiar odejścia z organizacji w wybranej grupie zawodowej
- Poznawczy i afektywny komponent zadowolenia z pracy: co silniej wiąże się z dobrostanem ogólnym
- Dopasowanie człowieka do stanowiska a poziom satysfakcji z pracy
- Satysfakcja z pracy a wypalenie zawodowe wśród pracowników ochrony zdrowia
- Różnice w satysfakcji z pracy między kategoriami zawodowymi: replikacja wyników Zalewskiej
- Praca zdalna i hybrydowa a satysfakcja z pracy pracowników umysłowych
- Satysfakcja z pracy jako mediator między stylem kierowania a indywidualną wydajnością
- Poczucie sensu pracy a jej poznawcza ocena u osób w zawodach pomocowych
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Konstrukcja, rzetelność i struktura czynnikowa
Badanie walidacyjne objęło 350 pracowników (182 kobiety, 168 mężczyzn) w wieku 18-61 lat, podzielonych na cztery kategorie zawodowe. Analiza czynnikowa wykazała strukturę jednoczynnikową: jeden czynnik wyjaśniał 65,5% wariancji w całej grupie i od 58,5% do 69,8% w podgrupach. Zgodność wewnętrzna wyniosła 0,864 w całej grupie oraz od 0,814 do 0,888 w poszczególnych kategoriach zawodowych.
źródłoTrafność zbieżna i różnicowa
Wynik SSP korelował silnie z niezależną miarą ogólnego zadowolenia z pracy (r = 0,65 w całej grupie, od 0,49 do 0,70 w podgrupach), co potwierdza trafność zbieżną. Jednocześnie korelacje z zadowoleniem z życia (0,35) oraz z afektem pozytywnym (0,41) i negatywnym w pracy (minus 0,37) były wyraźnie słabsze, co wspiera tezę autorki, że skala mierzy odrębny, poznawczy komponent zadowolenia, a nie ogólny dobrostan ani nastrój w pracy.
źródłoRóżnicowanie grup zawodowych
Analiza wariancji wykazała istotne różnice w satysfakcji z pracy między czterema kategoriami zawodowymi (F = 8,40; p = 0,001). Najniższe wyniki uzyskali pracownicy fizyczni (M = 3,63), najwyższe przedstawiciele wolnych zawodów (M = 4,61), pośrednie zawody społeczne (4,28) i urzędniczo-techniczne (4,00). Jest to argument za trafnością kryterialną narzędzia, a zarazem wskazówka, by porównywać wyniki w obrębie zbliżonej kategorii zawodowej.
źródłoWzorzec konstrukcyjny: Skala Satysfakcji z Życia
Skala została zbudowana na wzór Skali Satysfakcji z Życia Dienera i wsp. (1985), przeniesionej z domeny życia jako całości do domeny pracy. Wspólne są: pięć ogólnych stwierdzeń, siedmiostopniowa skala zgody i brak narzucania badanemu kryteriów oceny, co pozwala mu ocenić przedmiot pomiaru według własnych standardów. Ta konstrukcja jest w psychologii dobrostanu jednym z najlepiej udokumentowanych rozwiązań.
źródłoPodobne narzędzia
SWLS (Skala Satysfakcji z Życia)
Bezpośredni pierwowzór konstrukcyjny SSP, ale odnosi się do życia jako całości, a nie do pracy. Ten sam format pięciu ogólnych stwierdzeń i siedmiostopniowej skali zgody. Naturalna para w badaniach nad przenoszeniem zadowolenia między domenami.
MSQ (Minnesocki Kwestionariusz Satysfakcji z Pracy)
Miara wieloaspektowa: opisuje zadowolenie z kilkunastu konkretnych wymiarów pracy (wynagrodzenie, awans, relacje, warunki). Znacznie dłuższy, ale wskazuje, z czego dokładnie pracownik jest niezadowolony, czego SSP nie robi.
UWES (Utrechcka Skala Zaangażowania w Pracę)
Mierzy zaangażowanie, czyli aktywny stan energii i oddania, a nie zadowolenie. Pracownik zadowolony niekoniecznie jest zaangażowany i odwrotnie – oba konstrukty warto badać razem.
WEIMS-PL (Skala motywacji zewnętrznej i wewnętrznej do pracy)
Opisuje powody wykonywania pracy w kategoriach teorii autodeterminacji, a nie jej ocenę. Również darmowa, z arkuszem w otwartym artykule.
SPANE (Skala Pozytywnego i Negatywnego Doświadczenia)
Mierzy bilans emocji, czyli komponent afektywny dobrostanu, który SSP celowo pomija. Dobre uzupełnienie, gdy chcesz opisać zadowolenie w obu komponentach jednocześnie.
Bibliografia
- Zalewska, A. M. (2003). Skala Satysfakcji z Pracy – pomiar poznawczego aspektu ogólnego zadowolenia z pracy. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica, 7, 49-61.
- Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale. Journal of Personality Assessment, 49, 71-75.
Źródła
Uwagi
Tożsamość potwierdzona: SSP = Skala Satysfakcji z Pracy Zalewskiej (2003), polski odpowiednik SWLS dla sfery pracy. Wszystkie liczby (5 pozycji, skala 1-7, alfa 0,864 ogółem i 0,814-0,888 w grupach, N = 350, statystyki opisowe, korelacje trafności) z pełnego PDF artykułu OA. Arkusz w aneksie artykułu: TAK – pełna treść 5 stwierdzeń, instrukcja i skala odpowiedzi wydrukowane w tekście artykułu (s. 54). Wersja oryginalna: nie dotyczy – SSP jest oryginalnie polskim narzędziem (Zalewska, 2003); pierwowzorem koncepcyjnym była SWLS Dienera i in. (osobny wpis: swls).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.