Skala Inteligencji Stanford-Binet 5
Stanford-Binet Intelligence Scales, Fifth Edition
inteligencja ogólna oraz pięć czynników poznawczych: rozumowanie płynne, wiedza, rozumowanie ilościowe, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, pamięć robocza
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Gale H. Roid (2003)
- Polska adaptacja
- Urszula Sajewicz-Radtke, Bartosz M. Radtke, Małgorzata Lipowska
- Grupa docelowa
- dzieci, młodzież i dorośli 2;0-69;11 lat; populacja ogólna i grupy specjalne (w tym niepełnosprawność intelektualna, wybitne zdolności)
- Czas badania
- 15-90 minut zależnie od użytej skali; pełna skala zwykle 45-90 min; wersja skrócona 15-20 min
- Procedura
- wykonaniowy; wyłącznie indywidualnie; wymaga ukończenia akredytowanego szkolenia
Co bada ten test
SB5, czyli Skala Inteligencji Stanford-Binet w piątej edycji, jest jednym z najstarszych i najlepiej ugruntowanych narzędzi do pomiaru inteligencji. Mierzy inteligencję ogólną oraz pięć czynników poznawczych: rozumowanie płynne, wiedzę, rozumowanie ilościowe, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne i pamięć roboczą. Każdy z pięciu czynników badany jest zarówno w formie werbalnej, jak i niewerbalnej, co daje strukturę dziesięciu podtestów. Oryginał opracował Gale H. Roid, a polską adaptację przygotował zespół Urszuli Sajewicz-Radtke, Bartosza M. Radtke i Małgorzaty Lipowskiej.
SB5 jest testem wykonaniowym prowadzonym wyłącznie indywidualnie przez odpowiednio przeszkolonego diagnostę. Bardzo szeroki zakres wieku, od 2 do niemal 70 lat, sprawia, że jednym narzędziem można badać małe dzieci, młodzież i dorosłych, co ułatwia porównania i badania rozwojowe. Test przewidziano także dla grup specjalnych, w tym osób z niepełnosprawnością intelektualną oraz osób o wybitnych zdolnościach; rozszerzone normy pozwalają szacować iloraz inteligencji poniżej 40 i powyżej 150.
Wynikiem badania są ilorazy inteligencji: pełny, werbalny, niewerbalny i skrócony, a także indeksy pięciu czynników. Wszystkie mają postać ilorazów dewiacyjnych o średniej 100 i odchyleniu standardowym 15. Możliwe jest badanie pełną skalą, samą skalą werbalną lub niewerbalną, a także wersją skróconą opartą na dwóch podtestach kierujących. SB5 wyróżnia się w polskich warunkach tym, że jest jedynym testem inteligencji z pozytywną opinią Komisji do spraw Testów Psychologicznych Polskiej Akademii Nauk. Wydawcą polskiej wersji jest Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku, a nie Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Typowe zastosowanie
Narzędzie stosowane w profesjonalnej diagnozie inteligencji w szerokim zakresie wieku: w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, diagnozie klinicznej i neuropsychologicznej, orzecznictwie oraz identyfikacji zarówno niepełnosprawności intelektualnej, jak i wybitnych zdolności. Dzięki skali niewerbalnej bywa przydatny w badaniu osób z ograniczeniami językowymi. W badaniach naukowych SB5 służy jako miara inteligencji ogólnej i profilu czynnikowego.
Wymiary i podskale
Rozumowanie płynne
Zdolność rozwiązywania nowych problemów niezależnie od wcześniejszej wiedzy; rdzeń inteligencji płynnej. Badane werbalnie i niewerbalnie.
Wiedza
Zasób wiedzy nabytej i inteligencja skrystalizowana, odzwierciedlające uczenie się i doświadczenie kulturowe.
Rozumowanie ilościowe
Zdolność rozumowania na materiale liczbowym i rozwiązywania problemów matematycznych.
Przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne
Zdolność analizy relacji przestrzennych, wzorów i układów wzrokowych.
Pamięć robocza
Zdolność do przechowywania i przetwarzania informacji w pamięci na potrzeby bieżącego zadania.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test złożony z dziesięciu podtestów: pięć czynników poznawczych badanych w dwóch modalnościach, werbalnej i niewerbalnej. Zadania mają charakter wykonaniowy: badany rozwiązuje problemy z użyciem materiału testowego (tablic, przedmiotów, zadań słownych i liczbowych) pod kierunkiem diagnosty. Zadania są dobierane do poziomu badanego (podtesty kierujące wyznaczają punkt startowy). Materiał testowy jest chroniony i dostępny wyłącznie dla przeszkolonych specjalistów; nie jest tu prezentowany. Jako test wykonaniowy SB5 nie zawiera pozycji odwróconych.
- Skala odpowiedzi
- Nie jest to kwestionariusz z jednolitą skalą. Każdy podtest ma własne zadania i zasady punktowania; diagnosta ocenia odpowiedzi zgodnie z podręcznikiem, a badanie prowadzi indywidualnie, dobierając poziom trudności do możliwości badanego. Wsparciem jest internetowy System Wsparcia Diagnosty, który pomaga w obliczeniach i przeliczeniach.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe podtestów przelicza się na wyniki standaryzowane, a następnie na ilorazy inteligencji dewiacyjne o średniej 100 i odchyleniu standardowym 15 (iloraz pełny, werbalny, niewerbalny, skrócony oraz indeksy czynnikowe). Normy są ogólnopolskie i obejmują zakres wieku 2;0-69;11; przewidziano normy rozszerzone dla ilorazów poniżej 40 i powyżej 150, a aneks z normami dla dorosłych wydano osobno. Interpretacja polega na odniesieniu wyników do norm wiekowych. Pełne tabele norm znajdują się w podręczniku i systemie wsparcia i nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo szeroki zakres wieku (2-69 lat) w jednym, spójnym narzędziu
- •Wysoka rzetelność wskaźników głównych (iloraz pełny 0,98, werbalny 0,96, niewerbalny 0,95)
- •Rozszerzone normy pozwalające szacować bardzo niskie i bardzo wysokie ilorazy inteligencji
- •Jedyny test inteligencji w Polsce z pozytywną opinią Komisji do spraw Testów Psychologicznych PAN
Ograniczenia
- •Bardzo wysoki koszt kompletu i najwyższy poziom dostępu (wyłącznie po akredytowanym szkoleniu)
- •Konieczność indywidualnego prowadzenia badania przez przeszkolonego diagnostę
- •Czasochłonność pełnego badania (zwykle 45-90 minut)
- •Wydawca polski (PTPiP Gdańsk) różni się od PTP, co bywa myląca przy wyszukiwaniu materiałów
- •Brak publicznie dostępnego arkusza i materiałów (test w pełni komercyjny, kategoria zastrzeżona)
Budowa
- Format odpowiedzi
- test wykonaniowy, badanie indywidualne
- Wersje
- SB5 pełna skala
- skala werbalna
- skala niewerbalna
- wersja skrócona (2 podtesty kierujące)
- aneks z normami dla dorosłych
Podskale
10 podtestów: 5 czynników (rozumowanie płynne, wiedza, rozumowanie ilościowe, przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne, pamięć robocza) x 2 skale (werbalna i niewerbalna)
Obliczanie wyników
- Metoda
- wyniki surowe podtestów przeliczane na wyniki standaryzowane i ilorazy: IQ pełne, werbalne, niewerbalne, skrócone oraz indeksy czynnikowe (IQ dewiacyjne, M=100, SD=15); wsparcie internetowego Systemu Wsparcia Diagnosty
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Test wykonaniowy – brak pozycji odwróconych. Rozszerzone normy pozwalają szacować IQ poniżej 40 i powyżej 150.
Jak policzyć wynik
SB5 nie jest narzędziem samoopisowym, którego wynik oblicza się przez zsumowanie odpowiedzi z arkusza. Badanie prowadzi indywidualnie przeszkolony diagnosta, a każdy podtest ma własne zasady wykonania i punktacji opisane w podręczniku technicznym. Klucze, kryteria oceny i tabele norm są dostępne wyłącznie w materiałach wydawcy (Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku) i w internetowym Systemie Wsparcia Diagnosty; nie reprodukujemy tu żadnych kluczy ani norm.
Procedura przebiega etapami: podtesty kierujące wyznaczają poziom startowy, diagnosta punktuje odpowiedzi zgodnie z kryteriami i oblicza wyniki surowe podtestów. Następnie przelicza je na wyniki standaryzowane, a te na ilorazy inteligencji dewiacyjne (średnia 100, odchylenie standardowe 15): pełny, werbalny, niewerbalny, skrócony oraz indeksy czynnikowe.
Kolejny etap to odniesienie ilorazów i indeksów do właściwych norm wiekowych oraz zestawienie ich w profil. Przy wynikach skrajnych korzysta się z norm rozszerzonych, pozwalających szacować iloraz poniżej 40 i powyżej 150. System Wsparcia Diagnosty automatyzuje część obliczeń i przeliczeń, co zmniejsza ryzyko pomyłek.
W pracy empirycznej podawaj, którą skalę zastosowano (pełna, werbalna, niewerbalna, skrócona), na jakich wskaźnikach oparto analizy oraz jakie normy przyjęto. Nie modyfikuj samodzielnie zasad punktacji ani przeliczania, ponieważ trafność interpretacji zależy od ścisłego trzymania się standaryzowanej procedury.
Normy
- Typ norm
- ilorazy inteligencji dewiacyjne (M=100, SD=15), normy ogólnopolskie; normy rozszerzone dla IQ < 40 i > 150
- Interpretacja
- IQ pełne, werbalne i niewerbalne oraz indeksy czynnikowe interpretowane względem norm wiekowych
- Próba normalizacyjna
- ogólnopolska próba normalizacyjna (2;0-69;11); aneks z normami dla dorosłych wydany osobno
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- IQ pełne: 0,98
- IQ niewerbalne: 0,95
- IQ werbalne: 0,96
- wersja skrócona: 0,92
- Trafność
- jedyny test inteligencji w Polsce z pozytywną oceną Komisji ds. Testów Psychologicznych PAN; trafność czynnikowa i kryterialna opisana w podręczniku technicznym
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- 5800,00 zł (komplet: podręcznik diagnosty, podręcznik techniczny, tablice i pomoce testowe, 25 protokołów, kody do internetowego Systemu Wsparcia Diagnosty); protokoły i aneks z normami dla dorosłych sprzedawane osobno
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Stanford-Binet Intelligence Scales, Fifth Edition
- Construct
- general intelligence plus five cognitive factors: fluid reasoning, knowledge, quantitative reasoning, visual-spatial processing, working memory
- Target group
- children, adolescents and adults aged 2;0-69;11; general population and special groups (incl. intellectual disability, giftedness)
- Response format
- performance-based test, individual administration
- Scoring
- subtest raw scores converted to standardized scores and quotients: Full Scale, Verbal, Nonverbal and Abbreviated IQ plus factor indices (deviation IQ, M=100, SD=15); supported by an online Diagnostician Support System; extended norms allow estimating IQ below 40 and above 150; performance-based test – no reverse-scored items
- Norms / interpretation
- deviation IQs (M=100, SD=15), national Polish norms; extended norms for IQ < 40 and > 150; Full Scale, Verbal and Nonverbal IQ and factor indices interpreted against age norms
- Normative sample
- national Polish normative sample (2;0-69;11); an annex with adult norms published separately
- Procedure
- performance-based; strictly individual administration; requires completion of accredited training
- Administration time
- 15-90 minutes depending on the scale used; full scale typically 45-90 min; abbreviated version 15-20 min
- Notes
- Reliability: Full Scale IQ 0.98, Nonverbal 0.95, Verbal 0.96, abbreviated version 0.92; factor indices 0.88-0.91 per publisher. The only intelligence test in Poland with a positive review from the Polish Academy of Sciences Committee on Psychological Tests. Polish publisher: Pracownia Testow Psychologicznych i Pedagogicznych (Gdansk) – NOT practest/PTP; sale conditional on completed training. [TO VERIFY]: publication year of the Polish adaptation (ca. 2017) and test-retest stability.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://www.parinc.com/products/SB5
- Dostępność wersji EN
- Test w pelni komercyjny: materialy wylacznie dla wykwalifikowanych specjalistow u wydawcy i dystrybutorow (PRO-ED, PAR, WPS).
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii opisz: pełną nazwę i edycję (piąta), autora oryginału (G. H. Roid) i zespół polskiej adaptacji, wydawcę polskiego (PTPiP Gdańsk), zakres wieku, charakter wykonaniowy i indywidualny, zastosowaną skalę oraz rodzaj wskaźników (ilorazy dewiacyjne, indeksy czynnikowe). Zaznacz, że badanie wymaga akredytowanego szkolenia.
W wynikach raportuj wskaźniki, na których opierasz analizy (np. iloraz pełny lub wybrane indeksy czynnikowe), wraz ze średnimi i odchyleniami standardowymi w badanej grupie. Powołując się na rzetelność, korzystaj z wartości podanych w podręczniku technicznym; indeksy czynnikowe mają rzetelność nieco niższą (rzędu 0,88-0,91) niż ilorazy główne.
Pamiętaj o dostępności i o poprawnym wskazaniu wydawcy: polską wersję SB5 wydaje Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku, a nie Pracownia Testów Psychologicznych PTP. Zaznacz, że narzędzie jest w pełni komercyjne, sprzedaż jest warunkowana ukończeniem szkolenia, a arkusz nie jest dostępny publicznie.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy badacz nie ukończył akredytowanego szkolenia (najwyższy poziom dostępu)
- •Do badań grupowych lub przesiewowych: SB5 wymaga indywidualnego, czasochłonnego badania
- •Gdy potrzebna jest szybka, krótka ocena inteligencji (nawet wersja skrócona wymaga specjalisty)
- •U osób poniżej 2 lub powyżej 69 roku życia (poza zakresem norm)
- •Gdy wystarczy przesiewowa miara inteligencji płynnej (prostszym rozwiązaniem jest np. Test Matryc Ravena)
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Profil czynnikowy inteligencji dzieci z trudnościami w uczeniu się w SB5
- Inteligencja werbalna a niewerbalna u dzieci z zaburzeniami rozwoju językowego
- Pamięć robocza jako czynnik inteligencji a osiągnięcia szkolne
- Diagnoza wybitnych zdolności z wykorzystaniem norm rozszerzonych SB5
- Trafność zbieżna SB5 i skal Wechslera w badaniu dzieci
- Profil inteligencji osób z niepełnosprawnością intelektualną w SB5
- Rozumowanie płynne a rozumowanie ilościowe w rozwoju poznawczym młodzieży
- Inteligencja ogólna a funkcjonowanie adaptacyjne u dorosłych
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Rzetelność
Zgodność wewnętrzna wskaźników głównych jest bardzo wysoka: iloraz pełny 0,98, werbalny 0,96, niewerbalny 0,95, a wersja skrócona 0,92. Indeksy czynnikowe mają rzetelność rzędu 0,88-0,91.
źródłoOcena Komisji PAN
SB5 jest jedynym testem inteligencji w Polsce z pozytywną opinią Komisji do spraw Testów Psychologicznych Polskiej Akademii Nauk, która oceniła adaptację i właściwości psychometryczne narzędzia.
źródłoZakres wieku i normy rozszerzone
Narzędzie obejmuje zakres wieku 2;0-69;11 i dysponuje normami rozszerzonymi, pozwalającymi szacować iloraz inteligencji poniżej 40 i powyżej 150, co czyni je przydatnym w diagnozie grup skrajnych.
źródłoPodobne narzędzia
WAIS-R (Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych)
Klasyczna skala inteligencji dla dorosłych oparta na skalach werbalnej i wykonaniowej; SB5 obejmuje szerszy zakres wieku i pięcioczynnikowy model inteligencji.
WISC-R (Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci)
Test inteligencji dla dzieci; SB5 jednym narzędziem pokrywa dzieci, młodzież i dorosłych oraz oferuje normy rozszerzone dla wyników skrajnych.
IDS (Skale Inteligencji i Rozwoju)
Bateria łącząca inteligencję z szerokim zestawem kompetencji rozwojowych u dzieci i młodzieży; SB5 koncentruje się na inteligencji w bardzo szerokim zakresie wieku.
Krótki test inteligencji płynnej oparty na jednym typie zadań; SB5 jest pełną, wieloczynnikową skalą inteligencji.
Bibliografia
- Roid, G.H. (2003). Stanford-Binet Intelligence Scales, Fifth Edition. Itasca, IL: Riverside Publishing.
- Roid, G.H., Sajewicz-Radtke, U., Radtke, B.M., Lipowska, M. Skale Inteligencji Stanford-Binet, Edycja Piąta. Podręcznik techniczny. Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://pracowniatestow.pl/pl/p/Skala-Inteligencji-Stanford-Binet-5-SB5/187
- repozytoriumhttps://oldkompsych.pan.pl/images/Komisja_Test%C3%B3w/Recenzja_Stanford_Binet_5_2018-04-05_p.pdf
Uwagi
Wydawca polski: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych (pracowniatestow.pl, Gdańsk) – NIE practest/PTP. Sprzedaż warunkowana ukończeniem szkolenia (kategoria dostępu odpowiadająca C: wyłącznie psycholodzy po kursie akredytowanym lub szkoleniu PTPiP; pole kategoria_ptp podano analogicznie, formalnie to klasyfikacja wydawcy PTPiP). Rzetelność indeksów czynnikowych wg wydawcy: 0,88-0,91 (dokładne wartości per czynnik w podręczniku technicznym). DO WERYFIKACJI: rok wydania polskiej adaptacji (ok. 2017), stabilność test-retest.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.