Skale Inteligencji i Rozwoju (IDS / IDS-P / IDS-2)
Intelligence and Development Scales
inteligencja (płynna i skrystalizowana) oraz kompetencje rozwojowe (psychomotoryka, kompetencje społeczno-emocjonalne, matematyka, język, motywacja; IDS-2 dodatkowo funkcje wykonawcze, kompetencje szkolne i postawy wobec pracy)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- IDS: Alexander Grob, Christine S. Meyer, Priska Hagmann-von Arx; IDS-P: Alexander Grob, Giselle Reimann, Janine Gut, Marie-Claire Frischknecht; IDS-2: Alexander Grob, Priska Hagmann-von Arx
- Polska adaptacja
- Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Diana Fecenec (IDS 2013, IDS-2 2018); Diana Fecenec, Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak (IDS-P 2015) (2018)
- Grupa docelowa
- IDS: dzieci 5;0-10;11; IDS-P: dzieci w wieku przedszkolnym 3-5 lat (dokładnie 2;11-5;11); IDS-2: dzieci i młodzież 5-20 lat
- Czas badania
- IDS: ok. 90 min; IDS-P: średnio ok. 80 min (możliwe badanie modułowe); IDS-2: inteligencja ok. 90 min, funkcje wykonawcze ok. 30 min, psychomotoryka ok. 20 min, kompetencje społeczno-emocjonalne ok. 15 min, kompetencje szkolne 30-60 min (zależnie od wieku), postawy wobec pracy ok. 7 min
- Procedura
- wykonaniowy; wyłącznie indywidualnie, prowadzi psycholog; badanie modułowe
Co bada ten test
IDS, czyli Skale Inteligencji i Rozwoju, to bateria testów wykonaniowych do wielowymiarowej oceny funkcjonowania poznawczego i rozwojowego dzieci oraz młodzieży. Narzędzie mierzy nie tylko inteligencję – płynną i skrystalizowaną, zgodnie z koncepcją Cattella-Horna – lecz także szeroki zestaw kompetencji rozwojowych, dzięki czemu daje profil mocnych i słabszych stron dziecka, a nie tylko jeden wynik ilorazu inteligencji. Oryginał opracował zespół Alexandra Groba, a polską adaptację przygotowały Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak i Diana Fecenec.
Pod nazwą IDS kryją się trzy powiązane narzędzia dla różnych grup wieku. IDS (2013) obejmuje dzieci w wieku 5-10 lat i zawiera 19 podtestów mierzących sześć obszarów funkcjonowania: zdolności poznawcze oraz pięć obszarów kompetencji. IDS-P (2015) przeznaczony jest dla dzieci w wieku przedszkolnym (3-5 lat) i ujmuje sześć obszarów rozwojowych w 18 podtestach. IDS-2 (2018) to wersja najszersza i aktualnie zalecana, obejmująca dzieci i młodzież w wieku 5-20 lat; obok inteligencji mierzy funkcje wykonawcze, psychomotorykę, kompetencje społeczno-emocjonalne, kompetencje szkolne oraz postawy wobec pracy. Sprzedaż pomocy i podręczników do IDS (2013) została zakończona (w sprzedaży pozostają jedynie arkusze), a narzędzie zastępuje IDS-2.
Wszystkie wersje są testami wykonaniowymi prowadzonymi indywidualnie przez psychologa, z możliwością badania modułowego, czyli wyboru tylko potrzebnych obszarów. Wyniki surowe podtestów przelicza się na wyniki standaryzowane (skala 1-19; średnia 10, odchylenie standardowe 3), a dla skal inteligencji na ilorazy inteligencji (średnia 100, odchylenie standardowe 15; w IDS-2 zakres 30-170). Interpretacja opiera się przede wszystkim na profilu funkcjonowania, a nie wyłącznie na ilorazie inteligencji. IDS należy do narzędzi o najwyższym poziomie dostępu (kategoria C), co oznacza, że mogą je stosować wyłącznie odpowiednio wykwalifikowani specjaliści. Bateria jest wykorzystywana w diagnozie psychologicznej i pedagogicznej oraz w badaniach nad rozwojem poznawczym.
Typowe zastosowanie
Narzędzie stosowane w profesjonalnej diagnozie psychologicznej i pedagogicznej dzieci i młodzieży: ocenie poziomu rozwoju poznawczego, gotowości szkolnej, mocnych i słabych stron w uczeniu się, a także w diagnozie na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznych. Profilowe ujęcie inteligencji i kompetencji rozwojowych jest przydatne w planowaniu wsparcia i interwencji. W badaniach naukowych IDS-2 bywa używany jako miara inteligencji i funkcji rozwojowych.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- cennik PTP na 2026 r. (brutto; wg strony wydawcy ważny 1.01-30.06.2026): IDS-2 komplet 9011,20 zł (podręczniki: 849,50 / 755,11 / 379,43 zł, pomoce w torbie 6182,07 zł); IDS-P komplet 6987,67 zł (podręcznik 714,56 zł, pomoce 6069,11 zł, 25 arkuszy 204,00 zł); IDS: w sprzedaży tylko arkusze (47,00-204,00 zł za komplet 25 szt. zależnie od rodzaju: matematyka 47,00 zł, uwaga selektywna 101,75 zł, gotowość szkolna 103,50 zł, arkusze zapisu 204,00 zł), pomoce i podręczniki wycofane
- Arkusz polski
- Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
- Arkusz angielski
- zobacz arkusz ENkomercyjny – oryginał IDS-2 wydaje Hogrefe (strona produktu: hogrefe.com/uk/shop/intelligence-and-development-scales-2nd-edition-ids-2.html); bateria wykonaniowa z podręcznikiem i pomocami, bez publicznie dostępnego arkusza; polską wersję wydaje Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Bateria złożona z podtestów wykonaniowych (w IDS 19 podtestów w 6 obszarach, w IDS-P 18 podtestów w 6 obszarach, w IDS-2 do 30 testów). Zadania mają charakter praktyczny: dziecko rozwiązuje problemy, wykonuje czynności z pomocami testowymi i odpowiada na pytania diagnosty. Materiał i zadania są chronione i dostępne wyłącznie w kompletach dla specjalistów; nie są tu prezentowane. Ponieważ są to testy wykonaniowe, nie występują pozycje odwrócone znane z kwestionariuszy.
- Skala odpowiedzi
- Nie jest to kwestionariusz z jednolitą skalą odpowiedzi. Każdy podtest ma własny sposób wykonania i punktowania zgodny z podręcznikiem; odpowiedzi dziecka ocenia diagnosta według ustalonych kryteriów, a wyniki surowe przelicza na wyniki standaryzowane. Badanie prowadzi się wyłącznie indywidualnie, z możliwością wyboru modułów.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe podtestów przelicza się na wyniki standaryzowane (średnia 10, odchylenie standardowe 3), a skale inteligencji na ilorazy inteligencji (średnia 100, odchylenie standardowe 15; w IDS-2 zakres 30-170). Interpretacja polega na odczytaniu profilu zdolności i kompetencji względem norm wiekowych. IDS-2 zawiera normy dla 36 grup wieku (kwartalne w wieku 5-9 lat, półroczne 10-14 lat, roczne 15-20 lat), W IDS-P normy obejmują wiek 2;11-5;11: w pierwszej połowie trzeciego roku życia w przedziałach kwartalnych, dalej w przedziałach półrocznych. Polskie próby normalizacyjne opisano w podręcznikach; ich pełne tabele nie są tu reprodukowane.
Budowa
- Format odpowiedzi
- testy wykonaniowe, badanie indywidualne, ocena modułowa
- Wersje
- IDS (2013, dzieci 5-10 lat) – sprzedaż pomocy i podręczników zakończona, dostępne tylko arkusze
- IDS-P (2015, dzieci 3-5 lat)
- IDS-2 (2018, 5-20 lat) – wersja aktualna
Podskale
IDS: 19 podtestów w 6 obszarach – zdolności poznawcze (percepcja wzrokowa, uwaga selektywna, pamięć fonologiczna, pamięć wzrokowo-przestrzenna, rozumowanie przestrzenne i pojęciowe, pamięć słuchowa) oraz 5 obszarów kompetencji (psychomotoryka, kompetencje społeczno-emocjonalne, matematyka, język, motywacja osiągnięć)
IDS-P: 18 podtestów w 6 obszarach rozwojowych (zdolności poznawcze – 7 testów, psychomotoryka – 3, kompetencje społeczno-emocjonalne – 1, matematyka – 1, język – 3, motywacja – 1 test z 2 skalami)
IDS-2: 30 testów – zdolności poznawcze (inteligencja, funkcje wykonawcze) i kompetencje (psychomotoryka, kompetencje społeczno-emocjonalne, kompetencje szkolne, postawy wobec pracy)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
- Typ norm
- wyniki standaryzowane podtestów (skala 1-19; M=10, SD=3) i ilorazy inteligencji (M=100, SD=15; w IDS-2 zakres 30-170)
- Interpretacja
- profil zdolności i kompetencji względem norm wiekowych; IDS-2: normy dla 36 grup wieku (kwartalne 5-9 lat, półroczne 10-14 lat, roczne 15-20 lat); IDS-P: normy dla wieku 2;11-5;11 – w pierwszej połowie trzeciego roku życia w przedziałach kwartalnych, dalej w przedziałach półrocznych
- Próba normalizacyjna
- polskie próby normalizacyjne (szczegóły w podręcznikach PTP)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- IDS – inteligencja płynna: 0,94
- IDS – inteligencja skrystalizowana: 0,94
- IDS – inteligencja ogólna: 0,96
- IDS-P – skale inteligencji: 0,85-0,96 (płynna 0,90-0,96; skrystalizowana 0,85-0,90; ogólna 0,94-0,96)
- Stabilność (test-retest)
- IDS-P: stabilność 0,87-0,92 dla skal inteligencji oraz 0,61-0,87 dla podtestów i obszarów. IDS-2: według wydawcy bardzo wysoka zgodność wewnętrzna oraz stabilność ilorazów inteligencji i wyników czynnikowych; rzetelność poszczególnych testów inteligencji na ogół wysoka (powyżej 0,70), a rzetelność ogólnych wskaźników kompetencji rzędu 0,8-0,9
- Trafność
- Dane trafnościowe – między innymi struktura czynnikowa, korelacje z innymi miarami i różnice międzygrupowe – opisano w podręcznikach PTP poszczególnych wersji.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy badacz nie ma wymaganych kwalifikacji i przeszkolenia (narzędzie kategorii C)
- •Do badań grupowych lub przesiewowych: IDS wymaga indywidualnego, czasochłonnego badania
- •Gdy potrzebna jest szybka, krótka ocena (pojedyncze badanie trwa kilkadziesiąt minut i dłużej)
- •U osób spoza zakresu wieku danej wersji (IDS-P 3-5 lat, IDS-2 5-20 lat)
- •Do nowych badań na wersji IDS (2013), która jest wycofywana i zastępowana przez IDS-2
Co pokazują badania
Rzetelność skal inteligencji
Dla IDS (2013) zgodność wewnętrzna skal inteligencji jest bardzo wysoka: inteligencja płynna 0,94, skrystalizowana 0,94, inteligencja ogólna 0,96 (dane wydawcy).
źródłoStabilność i rzetelność IDS-2 oraz IDS-P
Dla IDS-P zgodność wewnętrzna skal inteligencji wynosi 0,85-0,96, a stabilność 0,87-0,92 dla skal oraz 0,61-0,87 dla podtestów i obszarów. Dla IDS-2 wydawca podaje bardzo wysoką zgodność wewnętrzną i stabilność ilorazów inteligencji oraz wyników czynnikowych, na ogół wysoką (powyżej 0,70) rzetelność testów inteligencji i rzetelność ogólnych wskaźników kompetencji rzędu 0,8-0,9.
źródłoStatus wydawniczy i zakres stosowania
IDS-P i IDS-2 są w pełnej sprzedaży, natomiast sprzedaż pomocy i podręczników do IDS (2013) została zakończona (dostępne pozostają arkusze), a narzędzie zastępuje IDS-2. Do nowych badań zaleca się wersję IDS-2.
źródłoPodobne narzędzia
SB5 (Skala Inteligencji Stanford-Binet 5)
Klasyczna, szeroka skala inteligencji z pięcioma czynnikami dla wieku 2-69 lat; skupia się na inteligencji, podczas gdy IDS łączy inteligencję z kompetencjami rozwojowymi.
WISC-R (Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci)
Klasyczny test inteligencji dla dzieci oparty na skalach werbalnej i wykonaniowej; IDS obejmuje dodatkowo szeroki zakres kompetencji rozwojowych.
Mierzy głównie inteligencję płynną jednym typem zadań; IDS jest baterią wielowymiarową obejmującą wiele obszarów.
Bibliografia
- Grob, A., Meyer, C.S., Hagmann-von Arx, P. (2013). IDS – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci w Wieku 5-10 Lat. Polska adaptacja: A. Jaworowska, A. Matczak, D. Fecenec. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Grob, A., Reimann, G., Gut, J., Frischknecht, M.-C. (2015). IDS-P – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci w Wieku Przedszkolnym. Polska adaptacja: D. Fecenec, A. Jaworowska, A. Matczak. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Grob, A., Hagmann-von Arx, P. (2018). IDS-2 – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci i Młodzieży. Polska adaptacja: A. Jaworowska, A. Matczak, D. Fecenec. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.