Skale Inteligencji i Rozwoju (IDS / IDS-P / IDS-2)
Intelligence and Development Scales
inteligencja (płynna i skrystalizowana) oraz kompetencje rozwojowe (psychomotoryka, kompetencje społeczno-emocjonalne, matematyka, język, motywacja; IDS-2 dodatkowo funkcje wykonawcze, kompetencje szkolne i postawy wobec pracy)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- IDS: Alexander Grob, Christine S. Meyer, Priska Hagmann-von Arx; IDS-P: Alexander Grob, Giselle Reimann, Janine Gut, Marie-Claire Frischknecht; IDS-2: Alexander Grob, Priska Hagmann-von Arx
- Polska adaptacja
- Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Diana Fecenec (IDS 2013, IDS-P 2015, IDS-2 2018) (2018)
- Grupa docelowa
- IDS: dzieci 5;0-10;11; IDS-P: dzieci 3-5 lat; IDS-2: dzieci i młodzież 5-20 lat
- Czas badania
- IDS: ok. 90 min; IDS-P: ok. 80 min (możliwe badanie modułowe); IDS-2: inteligencja ok. 90 min, funkcje wykonawcze ok. 30 min, pozostałe moduły 15-60 min
- Procedura
- wykonaniowy; wyłącznie indywidualnie, prowadzi psycholog; badanie modułowe
Co bada ten test
IDS, czyli Skale Inteligencji i Rozwoju, to bateria testów wykonaniowych do wielowymiarowej oceny funkcjonowania poznawczego i rozwojowego dzieci oraz młodzieży. Narzędzie mierzy nie tylko inteligencję (płynną i skrystalizowaną), lecz także szeroki zestaw kompetencji rozwojowych, dzięki czemu daje profil mocnych i słabszych stron dziecka, a nie tylko jeden wynik ilorazu inteligencji. Oryginał opracował zespół Alexandra Groba, a polską adaptację przygotowały Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak i Diana Fecenec.
Pod nazwą IDS kryją się trzy powiązane narzędzia dla różnych grup wieku. IDS (2013) obejmuje dzieci w wieku 5-10 lat i zawiera podtesty zdolności poznawczych oraz pięć obszarów kompetencji. IDS-P (2015) przeznaczony jest dla dzieci w wieku przedszkolnym (3-5 lat) i ujmuje sześć obszarów rozwojowych. IDS-2 (2018) to wersja najszersza i aktualnie zalecana, obejmująca dzieci i młodzież w wieku 5-20 lat; obok inteligencji mierzy funkcje wykonawcze, psychomotorykę, kompetencje społeczno-emocjonalne, kompetencje szkolne oraz postawy wobec pracy. Sprzedaż pomocy i podręczników do IDS (2013) została zakończona, a narzędzie zastępuje IDS-2.
Wszystkie wersje są testami wykonaniowymi prowadzonymi indywidualnie przez psychologa, z możliwością badania modułowego, czyli wyboru tylko potrzebnych obszarów. Wyniki surowe podtestów przelicza się na wyniki standaryzowane (średnia 10, odchylenie standardowe 3), a dla skal inteligencji na ilorazy inteligencji (średnia 100, odchylenie standardowe 15). IDS należy do narzędzi o najwyższym poziomie dostępu (kategoria C), co oznacza, że mogą je stosować wyłącznie odpowiednio wykwalifikowani specjaliści. Bateria jest wykorzystywana w diagnozie psychologicznej i pedagogicznej oraz w badaniach nad rozwojem poznawczym.
Typowe zastosowanie
Narzędzie stosowane w profesjonalnej diagnozie psychologicznej i pedagogicznej dzieci i młodzieży: ocenie poziomu rozwoju poznawczego, gotowości szkolnej, mocnych i słabych stron w uczeniu się, a także w diagnozie na potrzeby poradni psychologiczno-pedagogicznych. Profilowe ujęcie inteligencji i kompetencji rozwojowych jest przydatne w planowaniu wsparcia i interwencji. W badaniach naukowych IDS-2 bywa używany jako miara inteligencji i funkcji rozwojowych.
Wymiary i podskale
Inteligencja płynna i skrystalizowana
Zdolności poznawcze mierzone zestawem podtestów obejmujących m.in. percepcję wzrokową, uwagę, pamięć (fonologiczną, przestrzenną, słuchową) oraz rozumowanie przestrzenne i pojęciowe. Na ich podstawie wyznacza się ilorazy inteligencji.
Funkcje wykonawcze (IDS-2)
Zdolność do planowania, hamowania reakcji, przełączania uwagi i kontroli poznawczej; osobny moduł wprowadzony w IDS-2.
Psychomotoryka
Sprawność motoryczna i koordynacja wzrokowo-ruchowa, istotne zwłaszcza w ocenie młodszych dzieci.
Kompetencje społeczno-emocjonalne
Umiejętność rozpoznawania emocji, rozumienia sytuacji społecznych i regulacji emocjonalnej.
Kompetencje szkolne (matematyka, język) i postawy wobec pracy
Umiejętności powiązane z gotowością i osiągnięciami szkolnymi (rozumowanie ilościowe, język) oraz motywacja i postawy wobec zadań; w IDS-2 rozbudowane o kompetencje szkolne i postawy wobec pracy.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Bateria złożona z podtestów wykonaniowych (w IDS 19 podtestów, w IDS-P 18 podtestów w 6 obszarach, w IDS-2 do 30 testów). Zadania mają charakter praktyczny: dziecko rozwiązuje problemy, wykonuje czynności z pomocami testowymi i odpowiada na pytania diagnosty. Materiał i zadania są chronione i dostępne wyłącznie w kompletach dla specjalistów; nie są tu prezentowane. Ponieważ są to testy wykonaniowe, nie występują pozycje odwrócone znane z kwestionariuszy.
- Skala odpowiedzi
- Nie jest to kwestionariusz z jednolitą skalą odpowiedzi. Każdy podtest ma własny sposób wykonania i punktowania zgodny z podręcznikiem; odpowiedzi dziecka ocenia diagnosta według ustalonych kryteriów, a wyniki surowe przelicza na wyniki standaryzowane. Badanie prowadzi się wyłącznie indywidualnie, z możliwością wyboru modułów.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe podtestów przelicza się na wyniki standaryzowane (średnia 10, odchylenie standardowe 3), a skale inteligencji na ilorazy inteligencji (średnia 100, odchylenie standardowe 15). Interpretacja polega na odczytaniu profilu zdolności i kompetencji względem norm wiekowych. IDS-2 zawiera normy dla 36 grup wieku (kwartalne w wieku 5-9 lat, półroczne 10-14 lat, roczne 15-20 lat), a IDS-P normy kwartalne, a następnie półroczne. Polskie próby normalizacyjne opisano w podręcznikach; ich pełne tabele nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Wielowymiarowy profil: inteligencja i szeroki zestaw kompetencji rozwojowych, a nie tylko iloraz inteligencji
- •Bardzo wysoka zgodność wewnętrzna skal inteligencji (dla IDS 0,94-0,96)
- •Badanie modułowe, pozwalające ograniczyć się do potrzebnych obszarów
- •Trzy wersje pokrywające szeroki zakres wieku (od 3 do 20 lat) z gęstymi normami wiekowymi
Ograniczenia
- •Wysoki koszt kompletów i kategoria C ograniczają dostępność do wykwalifikowanych specjalistów
- •Czasochłonność pełnego badania (rzędu 80-90 minut i więcej przy wielu modułach)
- •Konieczność indywidualnego prowadzenia badania przez przeszkolonego psychologa
- •IDS (2013) jest wycofywany ze sprzedaży i zastępowany przez IDS-2, co wymusza aktualizację warsztatu
- •Brak publicznie dostępnego arkusza i materiałów (test podręcznikowy, kategoria zastrzeżona)
Budowa
- Format odpowiedzi
- testy wykonaniowe, badanie indywidualne, ocena modułowa
- Wersje
- IDS (2013, dzieci 5-10 lat) – sprzedaż pomocy i podręczników zakończona
- IDS-P (2015, dzieci 3-5 lat)
- IDS-2 (2018, 5-20 lat) – wersja aktualna
Podskale
IDS: 19 podtestów – zdolności poznawcze (percepcja wzrokowa, uwaga selektywna, pamięć fonologiczna, pamięć przestrzenna, rozumowanie przestrzenne i pojęciowe, pamięć słuchowa) + 5 kompetencji
IDS-P: 18 podtestów w 6 obszarach rozwojowych
IDS-2: 30 testów – zdolności poznawcze (inteligencja, funkcje wykonawcze) i kompetencje (psychomotoryka, kompetencje społeczno-emocjonalne, kompetencje szkolne, postawy wobec pracy)
Obliczanie wyników
- Metoda
- wyniki surowe podtestów przeliczane na wyniki standaryzowane (M=10, SD=3) oraz ilorazy inteligencji (M=100, SD=15) dla skal inteligencji
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Testy wykonaniowe – brak pozycji odwróconych.
Jak policzyć wynik
IDS nie jest narzędziem samoopisowym, którego wynik oblicza się przez zsumowanie odpowiedzi z arkusza. Badanie prowadzi indywidualnie przeszkolony psycholog, a każdy podtest ma własne zasady wykonania i punktacji opisane w podręczniku. Klucze, kryteria oceny odpowiedzi i tabele norm są dostępne wyłącznie w materiałach wydawcy, ponieważ jest to bateria kategorii C Pracowni Testów Psychologicznych PTP; nie reprodukujemy tu żadnych kluczy ani norm.
Procedura obliczania przebiega etapami: diagnosta ocenia odpowiedzi zgodnie z kryteriami, sumuje wyniki surowe poszczególnych podtestów, a następnie przelicza je na wyniki standaryzowane (średnia 10, odchylenie standardowe 3). Dla skal inteligencji wyznacza ilorazy inteligencji (średnia 100, odchylenie standardowe 15).
Kolejny etap to zestawienie wyników w profil i odniesienie ich do właściwych norm wiekowych. Dobór grupy normalizacyjnej ma tu duże znaczenie ze względu na gęstą siatkę norm (kwartalnych i półrocznych u młodszych dzieci). Interpretację profilu prowadzi się zgodnie z zasadami podręcznika diagnosty.
W pracy empirycznej wykorzystującej IDS-2 podawaj, które moduły zastosowano, na jakich wskaźnikach oparto analizy oraz jakie normy przyjęto. Nie należy samodzielnie modyfikować sposobu punktacji ani przeliczania, ponieważ trafność interpretacji zależy od ścisłego trzymania się procedury standaryzacyjnej.
Normy
- Typ norm
- wyniki standaryzowane podtestów (M=10, SD=3) i IQ (M=100, SD=15)
- Interpretacja
- profil zdolności i kompetencji względem norm wiekowych; IDS-2: normy dla 36 grup wieku (kwartalne 5-9 lat, półroczne 10-14 lat, roczne 15-20 lat); IDS-P: normy kwartalne 2;11-3;5, dalej półroczne
- Próba normalizacyjna
- polskie próby normalizacyjne (szczegóły w podręcznikach PTP)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- IDS – inteligencja płynna: 0,94
- IDS – inteligencja skrystalizowana: 0,94
- IDS – inteligencja ogólna: 0,96
- Stabilność (test-retest)
- IDS-2: stabilność bezwzględna większości wskaźników >0,70; IDS-P: stabilność 0,61-0,92
- Trafność
- wg PTP bardzo wysoka zgodność wewnętrzna skal (IDS-P: 0,85-0,96); dane trafnościowe w podręcznikach
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- cennik 1.07-31.12.2026 (brutto): IDS-2 komplet 9011,20 zł (podręczniki: 849,50 / 755,11 / 379,43 zł, pomoce w torbie 6182,07 zł); IDS-P komplet 6987,67 zł (podręcznik 714,56 zł, pomoce 6069,11 zł, 25 arkuszy 204,00 zł); IDS: w sprzedaży tylko arkusze (np. arkusze zapisu 103,50-204,00 zł), pomoce i podręczniki wycofane
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Intelligence and Development Scales
- Construct
- Intelligence (fluid and crystallized) and developmental competencies (psychomotor skills, socio-emotional competencies, mathematics, language, motivation; the IDS-2 additionally covers executive functions, scholastic competencies and attitudes toward work)
- Target group
- IDS: children 5;0-10;11; IDS-P: children aged 3-5; IDS-2: children and adolescents aged 5-20
- Response format
- Performance-based tests, individual administration, modular assessment
- Scoring
- Raw subtest scores converted to standardized scores (M=10, SD=3) and to IQ scores (M=100, SD=15) for the intelligence scales; performance tests – no reverse-scored items
- Norms / interpretation
- Standardized subtest scores (M=10, SD=3) and IQ (M=100, SD=15); profile of abilities and competencies against age norms; IDS-2: norms for 36 age groups (quarterly at ages 5-9, half-yearly at 10-14, yearly at 15-20); IDS-P: quarterly norms 2;11-3;5, then half-yearly
- Normative sample
- Polish standardization samples (details in the PTP manuals)
- Procedure
- Performance-based; strictly individual administration by a psychologist; modular assessment
- Administration time
- IDS: approx. 90 minutes; IDS-P: approx. 80 minutes (modular assessment possible); IDS-2: intelligence approx. 90 minutes, executive functions approx. 30 minutes, other modules 15-60 minutes
- Notes
- Publication status: IDS (2013) – sale of test materials and manuals discontinued, only record forms available, replaced by the IDS-2; IDS-P and IDS-2 fully on sale (07.2026). Alphas in the psychometrics field refer to the IDS (2013) per the publisher's website: fluid intelligence 0.94, crystallized intelligence 0.94, general intelligence 0.96. IDS-2: absolute stability of most indices >0.70; IDS-P: stability 0.61-0.92, internal consistency of scales 0.85-0.96; validity data in the manuals. [TO VERIFY]: standardization sample sizes, exact IDS-2 alphas per index.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Dostępność wersji EN
- komercyjny (wydawca Hogrefe; oryginał to bateria wykonaniowa z podręcznikiem, brak publicznego arkusza; polska wersja w Pracowni Testów Psychologicznych PTP)
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii opisz: pełną nazwę i wersję narzędzia (IDS, IDS-P lub IDS-2), autorów oryginału i polskiej adaptacji, przeznaczenie i zakres wieku, charakter wykonaniowy i indywidualny, zastosowane moduły oraz rodzaj wskaźników (wyniki standaryzowane, ilorazy inteligencji). Zaznacz, że badanie wymaga kwalifikacji i przeszkolenia.
W wynikach raportuj wskaźniki, na których opierasz analizy (np. iloraz inteligencji ogólnej lub wyniki wybranych skal), wraz ze średnimi i odchyleniami standardowymi w badanej grupie. Jeśli powołujesz się na rzetelność, korzystaj z wartości podanych w podręczniku dla właściwej wersji, pamiętając, że alfy w metryce narzędzia dotyczą IDS (2013), a dokładne wartości dla IDS-2 podaje jego podręcznik.
Pamiętaj o dostępności: IDS to narzędzia kategorii C wydawane przez PTP, kosztowne i przeznaczone dla wykwalifikowanych specjalistów. Do pracy empirycznej wybieraj wersję aktualną (IDS-2), ponieważ IDS (2013) jest wycofywany ze sprzedaży. Zaznacz, że nie istnieje publicznie dostępny arkusz tego narzędzia.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy badacz nie ma wymaganych kwalifikacji i przeszkolenia (narzędzie kategorii C)
- •Do badań grupowych lub przesiewowych: IDS wymaga indywidualnego, czasochłonnego badania
- •Gdy potrzebna jest szybka, krótka ocena (pojedyncze badanie trwa kilkadziesiąt minut i dłużej)
- •U osób spoza zakresu wieku danej wersji (IDS-P 3-5 lat, IDS-2 5-20 lat)
- •Do nowych badań na wersji IDS (2013), która jest wycofywana i zastępowana przez IDS-2
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Profil inteligencji i kompetencji rozwojowych dzieci z trudnościami w uczeniu się (IDS-2)
- Funkcje wykonawcze a osiągnięcia szkolne uczniów mierzone IDS-2
- Gotowość szkolna dzieci w wieku przedszkolnym w ocenie IDS-P
- Kompetencje społeczno-emocjonalne a funkcjonowanie rówieśnicze dzieci
- Związek inteligencji płynnej i skrystalizowanej z wynikami w nauce
- Porównanie profilu poznawczego dzieci z różnych grup klinicznych w IDS-2
- Trafność zbieżna IDS-2 i innych testów inteligencji u dzieci
- Rozwój psychomotoryczny a kompetencje szkolne w ocenie IDS-P
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Rzetelność skal inteligencji
Dla IDS (2013) zgodność wewnętrzna skal inteligencji jest bardzo wysoka: inteligencja płynna 0,94, skrystalizowana 0,94, inteligencja ogólna 0,96 (dane wydawcy).
źródłoStabilność i rzetelność IDS-2 oraz IDS-P
Dla IDS-2 stabilność bezwzględna większości wskaźników przekracza 0,70, a dla IDS-P stabilność mieści się w przedziale 0,61-0,92 przy bardzo wysokiej zgodności wewnętrznej skal (0,85-0,96).
źródłoStatus wydawniczy i zakres stosowania
IDS-P i IDS-2 są w pełnej sprzedaży, natomiast sprzedaż pomocy i podręczników do IDS (2013) została zakończona, a narzędzie zastępuje IDS-2. Do nowych badań zaleca się wersję IDS-2.
źródłoPodobne narzędzia
SB5 (Skala Inteligencji Stanford-Binet 5)
Klasyczna, szeroka skala inteligencji z pięcioma czynnikami dla wieku 2-69 lat; skupia się na inteligencji, podczas gdy IDS łączy inteligencję z kompetencjami rozwojowymi.
WISC-R (Skala Inteligencji Wechslera dla Dzieci)
Klasyczny test inteligencji dla dzieci oparty na skalach werbalnej i wykonaniowej; IDS obejmuje dodatkowo szeroki zakres kompetencji rozwojowych.
Mierzy głównie inteligencję płynną jednym typem zadań; IDS jest baterią wielowymiarową obejmującą wiele obszarów.
Bibliografia
- Grob, A., Meyer, C.S., Hagmann-von Arx, P. (2013). IDS – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci w Wieku 5-10 Lat. Polska adaptacja: A. Jaworowska, A. Matczak, D. Fecenec. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Grob, A., Reimann, G., Gut, J., Frischknecht, M.-C. (2015). IDS-P – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci w Wieku Przedszkolnym. Polska adaptacja: D. Fecenec, A. Jaworowska, A. Matczak. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Grob, A., Hagmann-von Arx, P. (2018). IDS-2 – Skale Inteligencji i Rozwoju dla Dzieci i Młodzieży. Polska adaptacja: A. Jaworowska, A. Matczak, D. Fecenec. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/IDS-2
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/IDS-P
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/IDS
Uwagi
Status wydawniczy: IDS (2013) – sprzedaż pomocy i podręczników zakończona, dostępne tylko arkusze, wersję zastępuje IDS-2; IDS-P i IDS-2 w pełnej sprzedaży (07.2026). Alfy w polu psychometria dotyczą IDS (2013) wg strony wydawcy. Usunięto wcześniejsze źródło poprawaprac.pl – dane potwierdzone na practest.com.pl. DO WERYFIKACJI: liczebności prób normalizacyjnych, dokładne alfy IDS-2 per wskaźnik. DO WERYFIKACJI Brak publicznego artykułu źródłowego oryginału (test podręcznikowy Hogrefe: Grob, Hagmann-von Arx 2018, wcześniej IDS 2009/2013) – strona wydawcy: https://www.hogrefe.com/us/shop/intelligence-and-development-scaler-2nd-edition.html; arkusz EN niedostępny publicznie (test komercyjny, kategoria zastrzeżona).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.