Kwestionariusz Relacji Rodzinnych "Moja rodzina"
Percepcja relacji rodzinnych przez adolescenta: komunikacja, spójność, autonomia-kontrola oraz (w wersji oceniającej całą rodzinę) tożsamość rodziny; ocena rodziny jako całości, rodziców jako pary oraz osobno relacji z matką i ojcem
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Plopa, Połomski (2010)
- Grupa docelowa
- młodzież 15-20 lat
- Czas badania
- ok. 10-15 minut na wersję
- Procedura
- samoopis; badanie indywidualne lub grupowe
Co bada ten test
Kwestionariusz Relacji Rodzinnych Moja Rodzina mierzy to, jak nastolatek spostrzega relacje w swojej rodzinie. Kluczowe jest słowo percepcja: narzędzie nie opisuje rodziny obiektywnie ani nie zbiera ocen kilku osób naraz, lecz ujmuje subiektywny obraz relacji widziany oczami dorastającego dziecka. To właśnie ten obraz, a nie faktyczny stan rzeczy, najsilniej wiąże się z samopoczuciem i funkcjonowaniem młodego człowieka.
Narzędzie opiera się na modelu relacji rodzinnych Mieczysława Plopy i opisuje je w kilku wymiarach. Komunikacja to gotowość członków rodziny do wzajemnego rozumienia się, otwartego mówienia o sprawach i słuchania siebie nawzajem. Spójność to siła więzi emocjonalnych, bliskość i poczucie wzajemnego wsparcia. Autonomia-kontrola opisuje, na ile rodzina daje dorastającemu przestrzeń do samodzielności, a na ile ogranicza go nadmierną kontrolą. W wersji oceniającej rodzinę jako całość dochodzi czwarty wymiar, tożsamość rodziny, czyli poczucie przynależności, wspólnoty wartości oraz bycia my.
Drugą istotną cechą jest wielowersyjność. Ten sam nastolatek może opisać rodzinę na kilku poziomach: jako cały system (Moja Rodzina), jako relację rodziców będących parą (Moi Rodzice jako Małżeństwo), a także osobno relację z matką i osobno z ojcem (Moja Matka, Mój Ojciec). Istnieją też wersje ujmujące to, jak dziecko spostrzega ocenę własnej osoby przez matkę i przez ojca. Dzięki temu można porównywać obrazy różnych podukładów rodziny widziane z jednej, spójnej perspektywy adolescenta i wychwytywać rozbieżności, na przykład ciepłą relację z jednym rodzicem przy chłodnej z drugim.
Wynik nie służy diagnozie zaburzeń, lecz opisowi jakości relacji na tle rówieśników. Narzędzie jest osadzone w polskim dorobku psychologii rodziny i normalizowane na dużej próbie młodzieży, co czyni je jednym z podstawowych polskich instrumentów do badania rodziny z perspektywy dorastającego dziecka.
Typowe zastosowanie
Narzędzie stosowane w badaniach nad rodziną, wychowaniem i funkcjonowaniem młodzieży oraz w praktyce poradnianej, gdzie pomaga uchwycić, jak nastolatek przeżywa relacje w domu. Typowe zastosowania to badania nad związkiem relacji rodzinnych z dobrostanem, samooceną, radzeniem sobie ze stresem i zachowaniami problemowymi adolescentów, a także analizy porównawcze rodzin o różnej sytuacji (rozwód, migracja zarobkowa rodzica, choroba w rodzinie). Możliwość osobnej oceny relacji z matką i z ojcem czyni je przydatnym tam, gdzie liczy się różnicowanie podukładów rodziny.
Wymiary i podskale
Komunikacja
Gotowość członków rodziny do wzajemnego rozumienia się, otwartego mówienia o sprawach oraz wysłuchiwania siebie nawzajem. Wysoki wynik opisuje rodzinę, w której nastolatek czuje się rozumiany i może swobodnie rozmawiać, niski zaś rodzinę, w której panuje niedomówienie i brak porozumienia.
Spójność
Siła więzi emocjonalnych, bliskość i poczucie wzajemnego wsparcia między członkami rodziny. Wysoki wynik oznacza rodzinę zżytą, dającą oparcie, a niski rodzinę emocjonalnie odległą, w której brakuje poczucia bliskości.
Autonomia-Kontrola
Wymiar opisujący równowagę między przestrzenią na samodzielność a nadzorem i ograniczaniem. Jeden biegun to rodzina wspierająca autonomię dorastającego, drugi to rodzina nadmiernie kontrolująca. Wynik pokazuje, jak nastolatek spostrzega zakres własnej swobody.
Tożsamość (tylko wersja Moja Rodzina)
Poczucie przynależności do rodziny, wspólnoty wartości, tradycji i bycia my. Wymiar dostępny w wersji oceniającej rodzinę jako całość. Wysoki wynik opisuje silne poczucie rodzinnej tożsamości i wspólnoty, niski zaś brak takiego poczucia.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Liczba pozycji zależy od wersji i wynosi od 16 do 32; wersja Moja Rodzina liczy 32 stwierdzenia. Stwierdzenia opisują sposób, w jaki nastolatek spostrzega komunikację, bliskość, zakres swobody oraz poczucie wspólnoty w rodzinie lub w danym podukładzie (relacja z matką, z ojcem, rodzice jako para). Przypisanie pozycji do podskal oraz ewentualne pozycje odwrócone znajdują się wyłącznie w podręczniku wydawcy i nie są tu przytaczane.
- Skala odpowiedzi
- Pięciostopniowa skala, na której nastolatek określa, na ile każde stwierdzenie odpowiada jego spostrzeganiu relacji w rodzinie. Wypełnienie jednej wersji zajmuje około 10-15 minut; badanie jest samoopisowe i można je prowadzić indywidualnie lub grupowo, w wersji papierowej albo w systemie e-badań Epsilon.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe podskal przelicza się na staniny (skala 1-9), opracowane osobno dla dziewcząt i chłopców; dla wersji oceniającej rodziców jako parę normy są łączne. Rzetelność i normy oparto na badaniach na próbie liczącej około 1000 osób w wieku 15-20 lat. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku i nie są tu reprodukowane. Narzędzie nie ma punktów odcięcia i nie diagnozuje zaburzeń; interpretacja jest porównawcza i profilowa, a szczególnie użyteczne bywa zestawianie obrazu różnych podukładów rodziny (na przykład relacji z matką i z ojcem).
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Wielowersyjność: ocena całego systemu, rodziców jako pary oraz osobno relacji z matką i z ojcem, z jednej, spójnej perspektywy nastolatka
- •Dobra rzetelność podskal (alfa Cronbacha około 0,8 i wyżej) uzyskana na dużej próbie liczącej około 1000 osób
- •Bogaty opis relacji dzięki wymiarom komunikacji, spójności, autonomii-kontroli oraz tożsamości rodziny
- •Krótkie wersje (10-15 minut), które można ze sobą zestawiać, oraz dostępność w formie papierowej i elektronicznej
Ograniczenia
- •Ujmuje wyłącznie perspektywę dorastającego dziecka, a nie obiektywny stan rodziny ani perspektywę rodziców
- •Dokładne współczynniki rzetelności dla poszczególnych podskal i wersji dostępne są tylko w płatnym podręczniku
- •Test kategorii C, przeznaczony wyłącznie dla psychologów
- •Zawężony przedział wieku (15-20 lat) ogranicza stosowanie u młodszych dzieci i dorosłych
- •Skrót KRR jest wspólny z Kwestionariuszem Ról Rodzinnych Margasińskiego, co bywa źródłem pomyłek przy doborze narzędzia i cytowaniu
Budowa
- Liczba pozycji
- 32
- Format odpowiedzi
- 5-stopniowa skala
- Wersje
- 6 wersji: Moja Rodzina (ocena całego systemu), Moi Rodzice jako Małżeństwo, Moja Matka, Mój Ojciec, oraz wersje oceny dziecka w oczach matki i ojca (16-32 pozycje zależnie od wersji)
- papier
- Epsilon (practest)
Podskale
Komunikacja
Spójność
Autonomia-Kontrola
Tożsamość (tylko wersja Moja Rodzina)
Obliczanie wyników
- Metoda
- Sumy punktów w podskalach każdej wersji; wyniki surowe przeliczane na staniny
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- Liczba pozycji zależy od wersji (16-32); wersja Moja Rodzina: 32 pozycje. DO WERYFIKACJI: pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal (podręcznik).
Jak policzyć wynik
Krok 1: wybierz wersję (Moja Rodzina, Moi Rodzice jako Małżeństwo, Moja Matka, Mój Ojciec lub wersje oceny dziecka w oczach rodzica) i licz podskale osobno. Liczba pozycji zależy od wersji i wynosi od 16 do 32, a wersja Moja Rodzina obejmuje cztery podskale, w tym tożsamość.
Krok 2: zsumuj punkty w obrębie każdej podskali, odwracając pozycje wskazane w kluczu z podręcznika. Bez oryginalnego klucza poprawne obliczenie wyniku nie jest możliwe.
Krok 3: wyniki surowe przelicz na staniny, korzystając z tabel właściwych dla płci badanego; dla wersji oceniającej rodziców jako parę stosuje się normy łączne. Pamiętaj, że staniny mieszczą się w skali od 1 do 9.
Krok 4: interpretuj profil podskal i porównuj podukłady rodziny, na przykład zestawiając obraz relacji z matką i z ojcem. W pracy badawczej policz i podaj alfę Cronbacha własnej próby dla każdej podskali i wersji, których używasz.
Normy
- Typ norm
- staniny
- Interpretacja
- Normy staninowe opracowane osobno dla płci (dla wersji oceny rodziców jako pary – łączne) (practest.com.pl)
- Próba normalizacyjna
- badania rzetelności na próbie ok. 1000 osób (młodzież 15-20 lat)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Trafność
- Struktura czynnikowa i zgodność wewnętrzna wszystkich wersji określone przez wydawcę jako w pełni zadowalające; szczegóły w podręczniku
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Wydawnictwo AEH (dawniej Vizja Press & IT); dystrybucja także Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- komplet 366,75 zł; poszczególne elementy 33,00-60,75 zł (practest.com.pl, lipiec 2026); u wydawcy AEH: podręcznik 54,00 zł, arkusze 33,00-45,00 zł
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Family Relations Questionnaire "My Family" (Kwestionariusz Relacji Rodzinnych, KRR)
- Construct
- adolescent's perception of family relations: communication, cohesion, autonomy-control and (in the whole-family version) family identity; assessment of the family as a whole, the parents as a couple, and relations with the mother and father separately
- Target group
- adolescents aged 15-20
- Response format
- 5-point rating scale
- Scoring
- sums of points on the subscales of each version; raw scores are converted to stanines. Item count depends on version (16-32); the My Family version has 32 items. [TO VERIFY]: reverse-scored items and item-to-subscale assignment (manual)
- Norms / interpretation
- stanine norms developed separately by sex (combined for the parents-as-a-couple version) (practest.com.pl)
- Normative sample
- reliability studies on approx. 1,000 adolescents aged 15-20
- Procedure
- self-report; individual or group administration
- Administration time
- approx. 10-15 minutes per version
- Notes
- Abbreviation collision resolved: this instrument (Plopa and Połomski, 2010) is distinct from Margasiński's Family Roles Questionnaire (entry krr-role-rodzinne, PTP 2018). Reliability: subscale Cronbach's alphas around 0.8 and above (studies on approx. 1,000 individuals) – approximate value, [TO VERIFY]: exact alphas per subscale and version (manual).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W rozdziale metodologicznym podaj pełną nazwę i skrót oraz jednoznacznie odróżnij narzędzie od Kwestionariusza Ról Rodzinnych Margasińskiego, który ma ten sam skrót KRR. Wskaż autorów i rok (Plopa, Połomski, 2010), użytą wersję lub wersje, mierzone wymiary, przedział wieku (15-20 lat) oraz to, że narzędzie ujmuje percepcję relacji z perspektywy dziecka.
W wynikach raportuj średnie i odchylenia standardowe podskal osobno dla każdej użytej wersji oraz alfę Cronbacha własnej próby. Jeśli używasz kilku wersji (na przykład Moja Matka i Mój Ojciec), opisz sposób ich porównania. Przy porównaniach grup podawaj wielkość efektu, a przy korelacjach współczynnik, istotność i liczebność; z uwagi na osobne normy dla płci warto kontrolować płeć w analizach.
Uwzględnij dostępność. Narzędzie jest płatne i kategorii C, wydawane przez Wydawnictwo AEH (dawniej Vizja Press), a dystrybuowane także przez Pracownię Testów Psychologicznych PTP. Klucz i pełne normy znajdują się wyłącznie w podręczniku, więc zaplanuj dostęp do materiałów oraz odpowiednie uprawnienia przed badaniem.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Do badania osób dorosłych oraz dzieci wyraźnie młodszych niż 15 lat, dla których narzędzie nie ma norm
- •Gdy potrzebujesz obiektywnego opisu rodziny lub perspektywy rodziców: narzędzie ujmuje wyłącznie percepcję dorastającego dziecka
- •Do diagnozy zaburzeń: KRR nie ma punktów odcięcia i opisuje jakość relacji, a nie kategorie kliniczne
- •Gdy przez kolizję skrótu chcesz w rzeczywistości użyć Kwestionariusza Ról Rodzinnych Margasińskiego: to inne narzędzie o innym przeznaczeniu
- •Bez uprawnień do testów kategorii C oraz bez dostępu do klucza i norm z podręcznika
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Percepcja relacji rodzinnych a dobrostan psychiczny i samoocena nastolatków
- Spójność i komunikacja w rodzinie a strategie radzenia sobie ze stresem u młodzieży
- Różnice w percepcji relacji z matką i z ojcem u dorastających dziewcząt i chłopców
- Autonomia-kontrola w rodzinie a poczucie własnej skuteczności i samodzielność nastolatków
- Percepcja relacji rodzinnych u młodzieży z rodzin migracyjnych na tle grupy kontrolnej
- Tożsamość rodzinna a poczucie przynależności i system wartości młodzieży
- Percepcja relacji rodzinnych a cechy temperamentu u adolescentów
- Relacje rodzinne a zachowania ryzykowne i problemowe w okresie dorastania
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Rzetelność i struktura
Rzetelność podskal oszacowano na próbie liczącej około 1000 osób w wieku 15-20 lat, uzyskując współczynniki alfa Cronbacha na poziomie około 0,8 i wyższym. Strukturę czynnikową i zgodność wewnętrzną wszystkich wersji wydawca określa jako w pełni zadowalające.
źródłoKonstrukcja wieloperspektywiczna
Narzędzie występuje w sześciu wersjach pozwalających opisać rodzinę jako całość, rodziców jako parę oraz osobno relację z matką i z ojcem, a także spostrzeganą przez dziecko ocenę jego osoby przez każdego z rodziców. Taka konstrukcja umożliwia analizę różnych podukładów rodziny z jednej perspektywy dorastającego.
źródłoPercepcja relacji a temperament u młodzieży migracyjnej
W badaniu Michałek i Rostowskiej KRR posłużył do pomiaru percepcji relacji rodzinnych u 152 osiemnastolatków z rodzin migracyjnych i kontrolnych. Cechy środowiska rodzinnego (komunikacja, spójność, kontrola) istotnie wiązały się z cechami temperamentu w grupie migracyjnej, a dziewczęta z rodzin migracyjnych spostrzegały silniejszą komunikację, spójność i tożsamość rodzinną niż chłopcy.
źródłoPodobne narzędzia
KRR (Kwestionariusz Ról Rodzinnych, Margasiński)
Kolizja skrótu: to zupełnie inne narzędzie o tym samym skrócie KRR. Kwestionariusz Ról Rodzinnych mierzy retrospektywne role psychologiczne pełnione w rodzinie pochodzenia u młodych dorosłych 17-35 lat, a nie aktualną percepcję relacji rodzinnych u nastolatka. Przy cytowaniu i doborze narzędzia trzeba je jednoznacznie rozróżnić.
SOR / FACES IV (Skala Oceny Rodziny)
Także opisuje aktualny system rodzinny, ale w wymiarach spójności i elastyczności według kołowego modelu Olsona i zwykle z perspektywy dowolnego członka rodziny. KRR jest silniej osadzony w perspektywie dorastającego dziecka i rozdziela relacje z matką i z ojcem.
KPR-Roc (Kwestionariusz Retrospektywnej Oceny Postaw Rodziców)
Mierzy postawy rodzicielskie matki i ojca, ale ocenia je retrospektywnie dorosły (20-60 lat), odnosząc się do własnego dzieciństwa. KRR ujmuje aktualne relacje spostrzegane na bieżąco przez nastolatka.
Bibliografia
- Plopa M., Połomski P. (2010). Kwestionariusz Relacji Rodzinnych. Wersje dla młodzieży. Podręcznik. Warszawa: Vizja Press & IT.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/KRR_Plopa
- wydawcahttps://wydawnictwo.aeh.edu.pl/kwestionariusz-relacji-rodzinnych/
- artykuł open accesshttps://pfp.ukw.edu.pl/archive/article-full/189/x/
Uwagi
Kolizja skrótu KRR rozstrzygnięta: to narzędzie (Kwestionariusz Relacji Rodzinnych, Plopa i Połomski, 2010) jest odrębne od Kwestionariusza Ról Rodzinnych Margasińskiego (wpis krr-role-rodzinne, PTP 2018). Rzetelność: alfa Cronbacha podskal ok. 0,8 i wyżej (badania na ok. 1000 osób) – wartość przybliżona, DO WERYFIKACJI: dokładne alfy per podskala i wersja (podręcznik).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.