Skala Doświadczeń w Bliskich Związkach – Zrewidowana
Experiences in Close Relationships-Revised
przywiązanie w dorosłości w bliskich (romantycznych) związkach w ujęciu wymiarowym: lęk przywiązaniowy (lęk przed odrzuceniem) i unikanie bliskości
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- R. C. Fraley, N. G. Waller, K. A. Brennan (2000)
- Polska adaptacja
- K. Lubiewska, K. Głogowska, K. Mickiewicz, E. Wyrzykowska, C. Wiśniewski, P. Izdebski (2016)
- Grupa docelowa
- dorośli i młodzi dorośli (badania walidacyjne polskie na próbach adolescentów i dorosłych)
- Czas badania
- ok. 10 minut (36 pozycji)
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
Skala ECR-R mierzy przywiązanie w dorosłości w bliskich związkach, przede wszystkim romantycznych, w ujęciu wymiarowym. Zamiast przypisywać badanego do jednego typu przywiązania, opisuje jego położenie na dwóch niezależnych wymiarach: lęku przywiązaniowego oraz unikania bliskości. Lęk przywiązaniowy to nasilenie obaw przed odrzuceniem i porzuceniem, silna potrzeba bliskości połączona z niepewnością co do dostępności i zaangażowania partnera. Unikanie bliskości to skłonność do dystansowania się emocjonalnego, dyskomfort z zależnością od drugiej osoby i niechęć do otwierania się oraz zawierzania partnerowi.
Narzędzie wyrasta z teorii przywiązania Bowlby'ego i Ainsworth, rozszerzonej na relacje osób dorosłych przez Hazan i Shavera oraz Brennan, Clark i Shavera. Autorzy oryginału (Fraley, Waller, Brennan, 2000) zbudowali ECR-R, poddając dużą pulę pozycji analizie w modelu teorii odpowiedzi na pozycję testową (IRT) i wybierając stwierdzenia najlepiej różnicujące osoby wzdłuż obu wymiarów, zwłaszcza w dolnych ich zakresach. Skrzyżowanie dwóch wymiarów odpowiada czterem klasycznym wzorcom przywiązania: bezpiecznemu (niski lęk, niskie unikanie), pochłoniętemu (wysoki lęk, niskie unikanie), lekceważąco-odrzucającemu (niski lęk, wysokie unikanie) i bojaźliwo-unikającemu (wysoki lęk, wysokie unikanie).
ECR-R nie daje jednego wyniku ogólnego. Interpretuje się osobno dwa wymiary, ponieważ z założenia są względnie niezależne i mają odmienne korelaty: lęk wiąże się głównie z reaktywnością emocjonalną i zazdrością, a unikanie z chłodem i wycofaniem w relacji. W polskiej adaptacji (Lubiewska i in., 2016) potwierdzono strukturę dwuczynnikową i zaproponowano skróconą, 16-pozycyjną wersję o dobrych parametrach psychometrycznych. Skala jest narzędziem badawczym, interpretowanym wymiarowo, bez opublikowanych polskich norm.
Typowe zastosowanie
Jedno z najczęściej używanych na świecie narzędzi do pomiaru przywiązania dorosłych. Typowe zastosowania to badania nad jakością i satysfakcją ze związku, komunikacją i konfliktem w parach, regulacją emocji, zazdrością, a także związki przywiązania z dobrostanem, depresją i lękiem. W pracach dyplomowych ECR-R bywa zmienną wyjaśniającą lub moderatorem w modelach dotyczących relacji romantycznych i funkcjonowania emocjonalnego.
Wymiary i podskale
Lęk przywiązaniowy (Anxiety)18 pozycji
Nasilenie lęku przed odrzuceniem i porzuceniem, nadmiernej potrzeby bliskości i akceptacji oraz niepewności co do uczuć partnera. Wysokie wyniki wskazują na czujność wobec sygnałów oddalenia i silne reakcje emocjonalne na zagrożenie relacji.
Unikanie bliskości (Avoidance)18 pozycji
Nasilenie dyskomfortu związanego z bliskością i zależnością, skłonność do zachowywania dystansu emocjonalnego, samowystarczalności i niechęci do zwierzeń. Wysokie wyniki wskazują na wycofywanie się z intymności i ograniczanie zaangażowania w relację.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Pełna wersja liczy 36 stwierdzeń samoopisowych dotyczących odczuć, myśli i zachowań w bliskich związkach, po 18 na każdy wymiar. Badany ocenia, na ile każde stwierdzenie do niego pasuje. Część pozycji jest sformułowana odwrotnie względem kierunku wymiaru (opisuje bezpieczeństwo lub komfort z bliskością) i wymaga odwrócenia punktacji przed liczeniem wyniku. Polska wersja skrócona wybiera 16 pozycji o najlepszych właściwościach psychometrycznych, zachowując podział na oba wymiary.
- Skala odpowiedzi
- Siedmiostopniowa skala typu Likerta wyrażająca stopień zgody ze stwierdzeniem, od zdecydowanego niezgadzania się do zdecydowanego zgadzania się. Badany odnosi każde stwierdzenie do swoich typowych odczuć w bliskich związkach (w niektórych wersjach do konkretnego, aktualnego związku). Wypełnienie pełnej wersji zajmuje około 10 minut.
- Normy i interpretacja
- Brak opublikowanych polskich norm. ECR-R jest narzędziem badawczym interpretowanym wymiarowo: liczy się położenie osoby na kontinuum lęku i unikania, a nie porównanie z tabelą normalizacyjną. W badaniach najczęściej pracuje się na wynikach ciągłych (średnie pozycji na każdym wymiarze) i porównuje grupy lub liczy korelacje. Podział na cztery wzorce przywiązania, jeśli jest potrzebny, uzyskuje się przez rozcięcie obu wymiarów, ale takie kategoryzowanie traci informację i nie jest zalecane jako podstawowy sposób interpretacji.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Ujęcie wymiarowe oparte na analizie IRT: precyzyjny pomiar obu wymiarów przywiązania zamiast zgrubnej kategoryzacji
- •Wysoka zgodność wewnętrzna obu podskal w polskiej wersji skróconej (Lęk 0,89; Unikanie 0,81)
- •Bardzo szerokie stosowanie na świecie ułatwia porównania międzynarodowe i osadzenie wyników w literaturze
- •Dostępna krótsza, 16-pozycyjna wersja polska, wygodna do łączenia z innymi narzędziami w baterii
Ograniczenia
- •Brak polskich norm: interpretacja wyłącznie wymiarowa, w odniesieniu do własnej próby lub grup porównawczych
- •Klucz odwróceń i przypisanie pozycji do podskal w polskiej wersji wymagają potwierdzenia w pełnym tekście artykułu adaptacyjnego
- •Pomiar dotyczy głównie relacji romantycznych, więc nie opisuje wprost przywiązania w innych typach więzi
- •Samoopis podatny na aprobatę społeczną i na wpływ aktualnego stanu związku w dniu badania
- •Osoby o wysokim unikaniu mogą zaniżać deklarowany dyskomfort z bliskością, co obniża trafność w tej grupie
Budowa
- Liczba pozycji
- 36
- Format odpowiedzi
- skala typu Likerta 7-stopniowa (stopień zgody ze stwierdzeniem)
- Wersje
- pełna wersja 36 pozycji (18 Lęk + 18 Unikanie, jak w oryginale); polska wersja skrócona 16 pozycji zaproponowana przez Lubiewską i in. (2016): Lęk alfa 0,89 (omega 0,77), Unikanie alfa 0,81 (omega 0,80)
Podskale
Lęk przywiązaniowy (Anxiety)
Unikanie (Avoidance)
Obliczanie wyników
- Metoda
- średnia (lub suma) punktów oddzielnie dla podskal Lęk i Unikanie; brak wyniku ogólnego – wynikiem są dwa wymiary przywiązania
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
- Uwagi
- DO WERYFIKACJI: numery pozycji odwróconych i przypisanie pozycji do podskal w polskiej wersji – pełny tekst artykułu (Psychologia Rozwojowa 2016) i klucz oryginału (strona R. C. Fraleya) do potwierdzenia; oryginalny ECR-R zawiera pozycje odwrócone
Jak policzyć wynik
Krok 1: odwróć punktację pozycji sformułowanych odwrotnie (opisujących bezpieczeństwo lub komfort z bliskością) osobno w obrębie każdego wymiaru. Klucz odwróceń dla polskiej wersji ustal na podstawie artykułu adaptacyjnego i oryginalnego klucza Fraleya, bo pominięcie tego kroku zafałszuje oba wyniki.
Krok 2: policz wynik osobno dla wymiaru lęku i osobno dla wymiaru unikania. Standardowo stosuje się średnią z pozycji danego wymiaru (można też sumę), dzięki czemu wynik pozostaje w skali odpowiedzi od 1 do 7. Nie sumuj obu wymiarów w jeden wskaźnik, bo ECR-R z założenia nie ma wyniku ogólnego.
Krok 3: jeśli używasz wersji skróconej, korzystaj z zestawu 16 pozycji i osobnych kluczy zaproponowanych przez autorów polskiej adaptacji, a nie z wybiórczo skróconej wersji pełnej. Braki danych w pojedynczych pozycjach zastępuj średnią z pozostałych pozycji tego samego wymiaru u tej samej osoby, przy większej liczbie braków wyłącz obserwację.
Krok 4: policz alfę Cronbacha osobno dla lęku i dla unikania w swojej próbie i zaraportuj obie wartości. Nie przepisuj alf z artykułu jako własnego wyniku.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- brak opublikowanych polskich norm; narzędzie badawcze interpretowane wymiarowo
- Interpretacja
- wyższy wynik w podskali = wyższe natężenie lęku przywiązaniowego / unikania bliskości
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Alfa Cronbacha
- Lęk (wersja skrócona 16-poz.): 0,89
- Unikanie (wersja skrócona 16-poz.): 0,81
- Trafność
- struktura dwuczynnikowa (Lęk, Unikanie) analizowana w polskiej próbie; na podstawie właściwości psychometrycznych i analizy treści zaproponowano 16-pozycyjną wersję skróconą o dobrych parametrach (Lubiewska i in., 2016)
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Zgoda autora / licencja
- do badań naukowych z cytowaniem adaptacji; kontakt z autorami polskiej wersji w sprawie arkusza
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Experiences in Close Relationships-Revised
- Construct
- Adult attachment in close (romantic) relationships in a dimensional framework: attachment anxiety (fear of rejection) and avoidance of closeness
- Target group
- Adults and young adults (Polish validation studies on samples of adolescents and adults)
- Response format
- 7-point Likert-type scale (degree of agreement with the statement)
- Scoring
- Mean (or sum) of points computed separately for the Anxiety and Avoidance subscales; no total score – the result consists of the two attachment dimensions
- Norms / interpretation
- No published Polish norms; a research tool interpreted dimensionally – higher subscale score = higher attachment anxiety / avoidance of closeness
- Procedure
- Self-report; individual or group administration
- Administration time
- Approx. 10 minutes (36 items)
- Notes
- Questionnaire sheet in the article appendix: [TO VERIFY] (the full-text PDF on ResearchGate returned 403 on automated download). Short-form alphas (Anxiety 0.89, omega 0.77; Avoidance 0.81, omega 0.80) per the results description in Lubiewska et al. (2016) – to be confirmed in the full text. A 16-item Polish short form with good parameters was proposed based on psychometric properties and content analysis. The original ECR-R is distributed free for research by R. C. Fraley. [TO VERIFY]: alphas of the full 36-item Polish version, sample size, reverse-scored items (the original ECR-R contains them), item-to-subscale assignment, exact page range and DOI of the article.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W rozdziale metodologicznym opisz narzędzie tak: nazwa i skrót, autorzy oryginału (Fraley, Waller, Brennan, 2000) i polskiej adaptacji (Lubiewska i in., 2016) z rokiem, liczba pozycji (36 w wersji pełnej lub 16 w skróconej), dwuwymiarowa struktura (lęk, unikanie), format siedmiostopniowej skali, sposób liczenia dwóch wyników z zaznaczeniem odwróceń oraz rzetelność podana przez autorów adaptacji obok rzetelności uzyskanej w Twojej próbie.
W wynikach raportuj osobno dla każdego wymiaru: średnią i odchylenie standardowe, alfę Cronbacha, a przy porównaniach grup wielkość efektu (d Cohena lub eta kwadrat). Przy korelacjach i modelach podaj współczynniki, poziom istotności i liczebność. Jeśli tworzysz cztery wzorce przywiązania, opisz wprost, jak rozcinałeś wymiary i dlaczego, oraz zaznacz utratę informacji przy kategoryzacji.
Zadbaj o źródło narzędzia: oryginał ECR-R jest udostępniany bezpłatnie do badań przez R. C. Fraleya, a polską wersję cytuj za artykułem adaptacyjnym i, w razie potrzeby, skontaktuj się z autorami w sprawie arkusza. Zaznacz brak polskich norm i wymiarowy charakter interpretacji.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz diagnozy klinicznej: ECR-R opisuje wymiary przywiązania, nie rozpoznaje zaburzeń
- •Gdy interesuje Cię przywiązanie do rodziców, dziecka lub przyjaciół, a nie relacja romantyczna, do której skala jest przede wszystkim kierowana
- •Gdy badasz dzieci lub wczesną adolescencję: narzędzie przeznaczone jest dla dorosłych i młodych dorosłych
- •Gdy zależy Ci na jednym, prostym wskaźniku bezpieczeństwa przywiązania (ECR-R zwraca dwa wymiary, nie jeden wynik)
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Wymiary przywiązania (lęk i unikanie) a satysfakcja ze związku u młodych dorosłych
- Lęk przywiązaniowy a zazdrość i reakcje na konflikt w relacji romantycznej
- Unikanie bliskości a strategie regulacji emocji i ujawniania się przed partnerem
- Przywiązanie w dorosłości a nasilenie objawów depresyjnych i lękowych
- Style przywiązania a jakość komunikacji w parach (ECR-R i Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej)
- Wymiary przywiązania a poczucie samotności i spostrzegane wsparcie społeczne
- Przywiązanie a prężność psychiczna jako zasoby w radzeniu sobie ze stresem w związku
- Różnice płci w nasileniu lęku przywiązaniowego i unikania bliskości
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska adaptacja i wersja skrócona
W polskiej próbie potwierdzono dwuczynnikową strukturę skali (lęk, unikanie). Na podstawie właściwości psychometrycznych i analizy treści zaproponowano 16-pozycyjną wersję skróconą o dobrych parametrach: alfa dla lęku 0,89 (omega 0,77), dla unikania 0,81 (omega 0,80).
źródłoStruktura czynnikowa w próbie polskiej
Analizy struktury czynnikowej i rzetelności skali w polskiej próbie wskazują na powtarzalność dwuwymiarowego modelu lęku i unikania oraz na zasadność stosowania krótszej wersji obok pełnej, 36-pozycyjnej.
źródłoGeneza narzędzia (analiza IRT)
ECR-R powstał z rewizji wcześniejszego kwestionariusza ECR metodą teorii odpowiedzi na pozycję testową. Autorzy dobrali pozycje tak, by trafnie różnicować osoby wzdłuż całego kontinuum lęku i unikania, co poprawiło pomiar zwłaszcza w niższych zakresach obu wymiarów.
źródłoPodobne narzędzia
Kwestionariusz Stylów Przywiązaniowych (KSP)
Polskie narzędzie ujmujące przywiązanie w kategoriach stylów, a nie dwóch ciągłych wymiarów jak ECR-R.
Relationship Assessment Scale (RAS)
Mierzy ogólną satysfakcję ze związku, a nie wzorzec przywiązania. Naturalna zmienna wynikowa w badaniach z ECR-R.
Kwestionariusz Komunikacji Małżeńskiej
Ocenia sposób porozumiewania się w parze (wsparcie, zaangażowanie, deprecjonowanie), a nie przywiązanie.
ECR (Experiences in Close Relationships, Brennan, Clark, Shaver, 1998)
Wcześniejsza wersja skali, z której metodą IRT wyprowadzono ECR-R. Ten sam dwuwymiarowy model, inne pozycje.
Bibliografia
- Lubiewska, K., Głogowska, K., Mickiewicz, K., Wyrzykowska, E., Wiśniewski, C., Izdebski, P. (2016). Skala Experience in Close Relationships-Revised: struktura, rzetelność oraz skrócona wersja skali w polskiej próbie. Psychologia Rozwojowa, 21(1).
- Fraley, R. C., Waller, N. G., Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350-365.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/302992412_Skala_Experience_in_Close_Relationships-Revised_Struktura_rzetelnosc_oraz_skrocona_wersja_skali_w_polskiej_probie
- repozytoriumhttps://www.researchgate.net/publication/282734840_The_Experience_in_Close_Relationships-Revised_Scale_Factorial_Structure_Reliability_and_Scale's_Short_Form_in_Polish_sample
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1037/0022-3514.78.2.350
Uwagi
arkusz w aneksie artykułu: DO WERYFIKACJI (pełny tekst PDF na ResearchGate zwracał 403 przy pobieraniu automatycznym). Alfy wersji skróconej (Lęk 0,89; Unikanie 0,81; omega 0,77/0,80) wg opisu wyników artykułu Lubiewskiej i in. (2016) – do potwierdzenia w pełnym tekście, stąd psychometria.do_weryfikacji=true. DO WERYFIKACJI: alfy pełnej 36-pozycyjnej wersji polskiej, liczebność próby, pozycje odwrócone, dokładne strony i DOI artykułu.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-18.