Diagnozowanie Uszkodzeń Mózgu wg F. Hillersa
pamięć i uczenie się materiału figuralnego (niewerbalnego); przesiew w kierunku organicznych uszkodzeń mózgu
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- H. Weidlich, G. Lamberti
- Grupa docelowa
- wersja niemiecka przewidziana od 5. roku życia; polskie normy następcy (DCS-II) obejmują wyłącznie osoby dorosłe w wieku 20-79 lat
- Procedura
- wykonaniowy (odtwarzanie zapamiętanych figur za pomocą drewnianych patyczków); indywidualnie
Co bada ten test
DUM to test uczenia się i pamięci materiału figuralnego, czyli niewerbalnego. Badanemu pokazuje się kolejno karty z prostymi, pozbawionymi znaczenia figurami geometrycznymi, a jego zadaniem jest odtworzyć każdą z nich z pamięci, układając ją z jednakowej długości drewnianych patyczków. Cała seria jest powtarzana kilkakrotnie, dzięki czemu narzędzie mierzy nie tylko to, ile badany zapamiętał w pojedynczej próbie, ale przede wszystkim to, jak przebiega jego uczenie się w czasie: czy krzywa uczenia rośnie, stoi w miejscu, czy załamuje się po kilku powtórzeniach. To odróżnia DUM od klasycznych zadań pamięci wzrokowej z jednorazową ekspozycją.
Wybór materiału jest przemyślany. Figury są tak skonstruowane, by trudno je było opisać słowem, co ma ograniczyć obchodzenie zadania strategią werbalną i zmusić do przechowywania informacji w formie wzrokowo-przestrzennej. Sposób odpowiedzi też nie jest przypadkowy: układanie z patyczków, a nie rysowanie, wyłącza z pomiaru sprawność grafomotoryczną, przez co wynik jest mniej zależny od jakości pisma i drżenia ręki niż w testach rysunkowych. To jedna z ważniejszych zalet tej rodziny metod.
Nazwa polskiego wydania odsyła do pierwotnego celu narzędzia: przesiewu w kierunku organicznego uszkodzenia mózgu. Metoda wywodzi się z niemieckiego testu DCS (Diagnosticum für Cerebralschädigung) opracowanego przez Sigrid Weidlich i Georga Lambertiego według koncepcji F. Hillersa. Polski podręcznik ukazał się w 1996 roku nakładem Wydawnictwa ERDA w tłumaczeniu Jerzego Mika i opracowaniu Elżbiety Renaty Dajek. Trzeba jednak wyraźnie powiedzieć, że tak sformułowany cel odzwierciedla stan neuropsychologii sprzed kilkudziesięciu lat: dziś żaden pojedynczy test nie służy do stwierdzania uszkodzenia mózgu, a wynik opisuje wyłącznie sprawność uczenia się materiału figuralnego.
DUM nie jest już aktywnie dystrybuowany w Polsce. Jego następcą wydawniczym jest DCS-II Niewerbalny Test Uczenia się i Pamięci (Weidlich, Derouiche, Hartje; polska adaptacja Iwona Bac i Joanna Stańczak, 2019, Pracownia Testów Psychologicznych PTP), opisywany przez wydawcę wprost jako zrewidowana wersja tego samego testu. Jeśli planujesz badanie, właściwym wyborem jest DCS-II, a nie DUM.
Typowe zastosowanie
Narzędzie stosowano w diagnostyce kliniczno-neuropsychologicznej do oceny pamięci i uczenia się materiału wzrokowo-przestrzennego, jako element baterii obok testów pamięci werbalnej, uwagi i funkcji wykonawczych. Typowe konteksty to ocena następstw urazów czaszkowo-mózgowych, chorób naczyniowych, padaczki, procesów otępiennych oraz monitorowanie wpływu leczenia farmakologicznego na funkcje poznawcze. W polskim piśmiennictwie klinicznym metoda pojawia się w opisach przypadków neuropsychologicznych obok RHLB-PL, testu Bentona, figury Reya i testu łączenia punktów. W badaniach naukowych prowadzonych dziś należy sięgać po DCS-II, ponieważ DUM nie ma aktualnych norm ani aktywnej dystrybucji.
Wymiary i podskale
Poprawne odtworzenia w kolejnych próbach
Liczba figur odtworzonych bezbłędnie w każdej z powtarzanych prób. Zestawienie tych liczb tworzy krzywą uczenia się, która jest właściwym przedmiotem interpretacji: pokazuje, czy badany korzysta z kolejnych ekspozycji, czy jego wynik stoi w miejscu mimo powtórzeń. W DCS-II odpowiadają temu Wskaźniki Prawidłowych Odtworzeń, opisywane przez wydawcę jako miary zdolności uczenia się materiału niewerbalnego.
Efektywność uczenia się
Wskaźnik zbiorczy podsumowujący cały przebieg uczenia się jedną liczbą. W DCS-II jest to Wskaźnik Efektywności Uczenia się, określany przez wydawcę jako ogólna miara sprawności zapamiętywania materiału figuralnego. Wskaźnik tego typu wprowadzono dopiero w wersji zrewidowanej; w oryginalnym DUM zestaw obliczanych wskaźników wymaga sprawdzenia w podręczniku DO WERYFIKACJI.
Błędy odtworzenia
Figury ułożone niepoprawnie: zniekształcone, obrócone, powtórzone lub złożone z niewłaściwej liczby elementów. W DCS-II odpowiada temu Wskaźnik Błędów, opisywany przez wydawcę jako miara dysfunkcji i deficytów pamięci. Rozdzielenie trafień od błędów jest ważne diagnostycznie: inaczej interpretuje się osobę, która odtwarza mało, ale poprawnie, niż taką, która produkuje wiele zniekształconych układów.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Test nie ma pozycji kwestionariuszowych. Materiał to zestaw kart z figurami oraz komplet drewnianych patyczków, którymi badany odtwarza zapamiętane układy; w wydaniu DCS-II na komplet składają się podręcznik, arkusze, zestaw kart z figurami w liczbie dziewięciu, zestaw pięciu patyczków oraz przesłona zakrywająca ekspozycję. Każda figura jest zbudowana z pięciu odcinków prostych o jednakowej długości i pozbawiona znaczenia, co ma utrudnić zapamiętywanie przez nadanie nazwy. Wersja niemiecka DCS-II przewiduje maksymalnie sześć prób uczenia się oraz posiada formę równoległą zbudowaną z innych figur, przeznaczoną do badań powtarzanych. Konkretne wzory figur i zasady punktowania są chronione prawami wydawcy i nie są tu odtwarzane.
- Skala odpowiedzi
- Nie ma skali odpowiedzi. Badany po każdej ekspozycji układa z patyczków tyle figur, ile zdołał zapamiętać, a badający zapisuje, które odtworzenia były poprawne, a które błędne. Badanie prowadzi się indywidualnie. Czas trwania w polskim wydaniu DCS-II wydawca określa na około 20 minut; wydawca niemiecki podaje dla DCS-II 20-40 minut w zależności od poziomu wykonania. Nie ma limitu czasu na pojedyncze odtworzenie.
- Normy i interpretacja
- Charakterystyka próby normalizacyjnej oryginalnego polskiego DUM (liczebność, rok badania, przedział wieku) nie jest dostępna w źródłach otwartych i wymaga wglądu w podręcznik ERDA z 1996 roku DO WERYFIKACJI. Katalogi testów uczelnianych podają, że narzędzie przeznaczone było do badania osób od piątego roku życia, co odpowiada zakresowi wersji niemieckiej. Dla następcy dane są jawne i znacznie lepiej udokumentowane. Polska adaptacja DCS-II (Bac, Stańczak, 2019) dysponuje normami dla osób dorosłych w wieku od 20 do 79 lat, opartymi na próbie ogólnopolskiej. Wersja niemiecka DCS-II ma normy szersze: obejmują 871 osób zdrowych w wieku od 5 do 88 lat, badanych w latach 2007-2009, z podziałem na dziesięć grup różnicowanych wiekiem i wykształceniem. Oznacza to praktyczną konsekwencję: w Polsce DCS-II nie ma norm dla dzieci i młodzieży, mimo że test niemiecki takie normy posiada. Tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnych podręcznikach i nie są tu reprodukowane. Nie ma progu odcięcia, który rozstrzygałby o uszkodzeniu mózgu.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Odtwarzanie przez układanie z patyczków, a nie rysowanie, w dużej mierze wyłącza z pomiaru sprawność grafomotoryczną i drżenie ręki
- •Powtarzane próby dają krzywą uczenia się, a nie pojedynczy wynik pamięciowy, dzięki czemu widać dynamikę procesu, a nie tylko jego efekt
- •Materiał figuralny trudny do nazwania ogranicza obchodzenie zadania strategią werbalną i pozwala izolować pamięć wzrokowo-przestrzenną
- •Zadanie jest krótkie, niewerbalne i mało zależne od wykształcenia, więc nadaje się także dla osób z zaburzeniami mowy
- •Wersja równoległa zbudowana z innych figur umożliwia badania powtarzane bez efektu zapamiętania konkretnego zestawu
Ograniczenia
- •DUM jest narzędziem wycofanym: nie figuruje w bieżącej ofercie Pracowni Testów Psychologicznych PTP i został zastąpiony przez DCS-II. Do nowych badań należy używać wersji zrewidowanej
- •Polski podręcznik pochodzi z 1996 roku, a normy nie były aktualizowane; nie da się ich uznać za aktualne dla współczesnej populacji
- •Nazwa narzędzia sugeruje więcej, niż mierzy. Sam wynik nie stwierdza uszkodzenia mózgu; obniżenie może wynikać z braku motywacji, zmęczenia, obniżonego nastroju, deficytu uwagi lub niskiego poziomu intelektualnego
- •Wykonanie jest wrażliwe na motywację i współpracę. W opublikowanym polskim opisie przypadku wynik uznano za trudny do oceny właśnie z powodu wyraźnego braku motywacji badanego do zapamiętywania
- •Wynik zależy od sprawności wzroku i manipulacji patyczkami, więc u osób z niedowładem ręki lub istotną wadą wzroku może być zaniżony z przyczyn niezwiązanych z pamięcią
- •Polska adaptacja następcy DCS-II ma normy tylko dla dorosłych w wieku 20-79 lat, mimo że wersja niemiecka obejmuje także dzieci od 5. roku życia; badanie dzieci polskimi normami nie jest możliwe
- •Wydawca polski opisuje rzetelność DCS-II wyłącznie słownie (bardzo wysoka zgodność wewnętrzna), bez podania wartości liczbowych; te znajdują się dopiero w podręczniku
- •Kategoria C: stosowanie i interpretacja zastrzeżone wyłącznie dla psychologów z dyplomem magisterskim
Budowa
- Format odpowiedzi
- odtwarzanie 9 figur układanych z 5 odcinków przy użyciu patyczków; maksymalnie 6 prób na figurę; istnieje forma równoległa
Obliczanie wyników
- Metoda
- Test wykonaniowy uczenia się materiału figuralnego: badany odtwarza z patyczków 9 figur złożonych z 5 odcinków, maksymalnie 6 prób na figurę (stały czas ekspozycji wzorca). Rejestruje się osobno poprawne i błędne odtworzenia w każdej próbie oraz rodzaj błędów, wykreśla krzywą uczenia się i oblicza wskaźniki wg podręcznika stosowanej wersji (w DCS-II: Wskaźniki Prawidłowych Odtworzeń, Wskaźnik Efektywności Uczenia się i Wskaźnik Błędów); wyniki odnosi się do norm dla wieku i wykształcenia.
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
Jak policzyć wynik
Krok 1: przeprowadź badanie ściśle według podręcznika. Kluczowe jest zachowanie stałego czasu ekspozycji każdej figury i konsekwentne zasłanianie wzorca przesłoną przed rozpoczęciem odtwarzania. Skrócenie lub wydłużenie ekspozycji zmienia wynik i unieważnia odniesienie do norm.
Krok 2: po każdej próbie zanotuj osobno figury odtworzone poprawnie i figury odtworzone błędnie. Nie sumuj tego od razu w jedną liczbę: rozdział trafień i błędów jest podstawą późniejszej interpretacji. Zapisz też, na czym polegał błąd (obrót, zniekształcenie, niewłaściwa liczba elementów, powtórzenie figury z wcześniejszej próby), bo rodzaj błędu bywa bardziej informatywny niż ich liczba.
Krok 3: zestaw liczbę poprawnych odtworzeń w kolejnych próbach i sporządź krzywą uczenia się. To najważniejszy element analizy. Rosnąca krzywa świadczy o zachowanej zdolności uczenia się nawet przy niskim wyniku wyjściowym; krzywa płaska mimo powtórzeń wskazuje na trudność w konsolidowaniu materiału. Wynik z pierwszej próby sam w sobie mówi niewiele.
Krok 4: oblicz wskaźniki przewidziane przez podręcznik używanej wersji. W DCS-II są to Wskaźniki Prawidłowych Odtworzeń, Wskaźnik Efektywności Uczenia się oraz Wskaźnik Błędów. Zestaw wskaźników oryginalnego DUM wymaga sprawdzenia w podręczniku ERDA DO WERYFIKACJI.
Krok 5: odnieś wyniki do norm właściwych dla wieku i wykształcenia badanego, korzystając wyłącznie z tabel tej wersji, którą stosujesz. Nie wolno przenosić norm DCS-II na arkusz DUM ani norm niemieckich na polskie badanie.
Krok 6: interpretuj wynik zawsze łącznie z pozostałymi danymi. Obniżenie w tym teście to hipoteza o trudnościach w uczeniu się materiału figuralnego, a nie rozpoznanie. Zawsze sprawdź, czy badany był zmotywowany i czy rozumiał zadanie, bo bez tego wynik jest nieinterpretowalny.
Dostępność
- Typ
- Dostępność nieznana
- Cena
- DCS-II (następca): komplet 763,85 zł; podręcznik 297,11 zł; arkusze 25 szt. 37,75 zł (cennik 1.07-31.12.2026)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Diagnozowanie Uszkodzeń Mózgu wg F. Hillersa (Diagnosing Brain Damage according to F. Hillers)
- Construct
- Memory and learning of figural (non-verbal) material; screening for organic brain damage
- Procedure
- Performance-based (reproduction of memorized figures using wooden sticks); individual administration
- Notes
- The publisher describes DCS-II as a revised version of the DCS test, known to Polish users as DUM (Diagnosing Brain Damage). DUM is unavailable as a separate product (product page no longer exists) – publication status: withdrawn/replaced [TO VERIFY]. DCS-II (successor, Polish adaptation: Bac, Stanczak, 2019): two parallel versions, Polish norms for ages 20-79, very high internal consistency (per the publisher, no numerical values). [TO VERIFY]: publication year of the Polish DUM, structure and norms of the original DUM.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
Nazwij wersję precyzyjnie. W metodologii napisz, czy używasz oryginalnego DUM (Weidlich, Lamberti; podręcznik polski: tłum. J. Mik, oprac. E. R. Dajek, ERDA, 1996), czy zrewidowanego DCS-II (Weidlich, Derouiche, Hartje; polska adaptacja Bac, Stańczak, 2019, PTP). To dwa różne narzędzia z różnymi normami, a wydawca opisuje DCS-II jako wersję zrewidowaną tego samego testu, więc łatwo je pomylić w opisie.
Jeśli projektujesz nowe badanie, wybierz DCS-II. DUM nie ma aktywnej dystrybucji ani aktualnych norm, więc recenzent słusznie zapyta, dlaczego użyto narzędzia wycofanego. Wyjątkiem są prace historyczne i metodologiczne oraz analizy archiwalnych danych klinicznych.
Raportuj krzywą uczenia się, a nie tylko wynik końcowy. Podaj liczbę poprawnych odtworzeń w każdej próbie, wskaźniki przewidziane przez podręcznik oraz liczbę i rodzaj błędów. Przy porównaniach grup zastosuj analizę z pomiarem powtarzanym, bo to właśnie przebieg uczenia się jest najciekawszą zmienną tego testu, a uśrednienie prób traci tę informację.
Zawsze zestawiaj wynik z miarą pamięci werbalnej i z miarą uwagi. Bez nich nie da się rozstrzygnąć, czy obniżenie dotyczy specyficznie materiału figuralnego, czy jest przejawem ogólnego osłabienia procesów poznawczych. Odnotuj też poziom motywacji i współpracy badanego, bo w tym teście jest to realny czynnik zakłócający.
Zadbaj o stronę formalną. Test ma kategorię C, więc do jego stosowania konieczny jest dyplom magisterski psychologii; w pracy studenckiej wymaga to opieki osoby uprawnionej. Karty z figurami, patyczki i zasady punktowania są chronione prawem autorskim i nie wolno ich zamieszczać w aneksie pracy.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy celem jest rozstrzygnięcie, czy doszło do uszkodzenia mózgu; mimo nazwy test tego nie ustala i nie zastępuje badania neuroobrazowego ani pełnej diagnostyki neuropsychologicznej
- •Gdy planujesz nowe badanie empiryczne; DUM jest wycofany, a właściwym wyborem jest DCS-II z aktualnymi normami
- •Gdy badasz dzieci lub młodzież w Polsce; polska adaptacja DCS-II ma normy wyłącznie dla dorosłych w wieku 20-79 lat
- •Gdy badany ma niedowład lub istotne ograniczenie sprawności rąk uniemożliwiające manipulowanie patyczkami
- •Gdy badany ma istotną wadę wzroku lub agnozję wzrokową, bo wynik będzie odzwierciedlał deficyt percepcyjny, a nie pamięciowy
- •Gdy badany nie współpracuje lub jest wyraźnie niezmotywowany; w tym teście brak motywacji czyni wynik nieinterpretowalnym
- •Gdy interesuje Cię pamięć werbalna, epizodyczna pamięć autobiograficzna albo pamięć operacyjna; do tych funkcji służą inne narzędzia
- •Gdy nie masz uprawnień psychologa; narzędzie ma kategorię C
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Uczenie się materiału figuralnego a uczenie się materiału werbalnego u pacjentów po udarze niedokrwiennym
- Dynamika krzywej uczenia się w teście niewerbalnym u osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi
- Wpływ wieku i poziomu wykształcenia na sprawność uczenia się materiału niewerbalnego u osób dorosłych
- Pamięć wzrokowo-przestrzenna a funkcje wykonawcze: analiza związków między testem uczenia się figuralnego a WCST
- Motywacja i współpraca badanego jako czynnik zakłócający wynik testów pamięci wykonaniowych
- Porównanie zadań pamięciowych z odpowiedzią rysunkową i manipulacyjną u osób z deficytami motorycznymi
- Od DUM do DCS-II: analiza zmian w konstrukcji i normalizacji zrewidowanej wersji testu
- Deficyty pamięci figuralnej w depresji i w schizofrenii: przegląd systematyczny
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Wskaźniki i rzetelność wersji zrewidowanej (DCS-II)
Pracownia Testów Psychologicznych PTP podaje, że DCS-II jest zrewidowaną wersją testu DCS, znanego polskim użytkownikom pod nazwą Diagnoza Uszkodzeń Mózgu (DUM). Oblicza się w nim trzy rodzaje wskaźników: Wskaźniki Prawidłowych Odtworzeń (miary zdolności uczenia się materiału niewerbalnego), Wskaźnik Efektywności Uczenia się (ogólna miara sprawności zapamiętywania materiału figuralnego) oraz Wskaźnik Błędów (miara dysfunkcji i deficytów pamięci). Rzetelność wydawca opisuje jako bardzo wysoką zgodność wewnętrzną, bez podania wartości liczbowych. Normy obejmują osoby dorosłe w wieku od 20 do 79 lat na próbie ogólnopolskiej, a badanie trwa około 20 minut.
źródłoTrafność wersji zrewidowanej
Za trafnością DCS-II przemawia, według wydawcy, obniżanie się wyników wraz z wiekiem badanych, brak różnic międzypłciowych, wpływ poziomu wykształcenia, istotne związki z innymi miarami pamięci oraz z wynikami testów uwagi i funkcji wykonawczych, a także związki z refleksyjnym stylem poznawczym. Dodatkowym argumentem są wyniki z grup klinicznych: istotnie słabsze wykonanie testu przez osoby z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, chore na depresję, chore na schizofrenię oraz z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi w porównaniu z osobami zdrowymi. Wartości liczbowych wydawca nie publikuje.
źródłoKonstrukcja zadania i normalizacja wersji niemieckiej
Wydawca niemiecki (Hogrefe/Testzentrale) opisuje DCS-II jako zadanie, w którym badany zapamiętuje dziewięć abstrakcyjnych figur zbudowanych z pięciu odcinków prostych o jednakowej długości i odtwarza je z pamięci za pomocą pięciu patyczków w maksymalnie sześciu próbach uczenia się. Dostępna jest forma równoległa z innym zestawem figur. Normy niemieckie oparto na próbie 871 osób zdrowych w wieku od 5 do 88 lat badanych w latach 2007-2009, z podziałem na dziesięć grup różnicowanych wiekiem i wykształceniem. Rzetelność w sensie zgodności wewnętrznej i rzetelności testów równoległych określono jako zadowalająco wysoką; czas badania to 20-40 minut.
źródłoZastosowanie w polskiej praktyce klinicznej
Bober-Płonka i Ćwięk (2017, Polski Przegląd Neurologiczny 13(2), 74-81) w opisie przypadku pacjentki po lewostronnej hemisferektomii w przebiegu zespołu Rasmussena użyły DUM do oceny zaburzeń pamięci w procesie uczenia się na materiale figuralnym, obok RHLB-PL, testu pamięci wzrokowej Bentona, figury złożonej Reya, testu łączenia punktów, WCST i matryc Ravena. Autorki odnotowały, że wynik DUM okazał się trudny do oceny z powodu wyraźnego braku motywacji badanej do zapamiętywania, co dobrze ilustruje wrażliwość tej metody na współpracę badanego.
źródłoStatus wydawniczy polskiego DUM
Polski podręcznik ukazał się pod tytułem DUM: diagnozowanie uszkodzeń mózgu wg F. Hillersa, autorstwa Sigrid Weidlich, w tłumaczeniu Jerzego Mika i opracowaniu Elżbiety Renaty Dajek, nakładem Wydawnictwa ERDA w 1996 roku (90 stron, ISBN 8390120445). Katalogi testów uczelnianych (Uniwersytet Gdański 2024, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza 2019) wymieniają narzędzie jako Diagnozowanie Uszkodzeń Mózgu (DUM) autorstwa Weidlich i Lambertiego, z kompletem obejmującym podręcznik, arkusze zapisu i oceny oraz pomoce, przeznaczone do badania osób od 5. roku życia. Narzędzie nie występuje w bieżącej ofercie handlowej PTP.
źródłoPodobne narzędzia
Test Pamięci Wzrokowej Bentona (BVRT)
Także niewerbalny test pamięci, ale odpowiedź polega na rysowaniu, a nie układaniu z patyczków, i nie ma powtarzanych prób uczenia się. Daje obraz pamięci wzrokowej w pojedynczej ekspozycji, bez krzywej uczenia się.
Kalifornijski Test Uczenia się Językowego (CVLT)
Werbalny odpowiednik tej samej logiki: powtarzane próby uczenia się listy słów z analizą krzywej uczenia, strategii i błędów. Naturalne uzupełnienie w baterii, pozwalające rozstrzygnąć, czy deficyt dotyczy tylko materiału figuralnego.
Test Figury Złożonej Reya-Osterrietha (ROCF)
Jedna złożona figura kopiowana, a następnie odtwarzana z pamięci. Dodatkowo ocenia planowanie i organizację pracy, ale mocno angażuje sprawność grafomotoryczną, którą DUM celowo wyłącza.
Test Bender-Gestalt (Bender-Koppitz)
Mierzy integrację wzrokowo-ruchową przy kopiowaniu wzoru dostępnego wzrokowo, a nie pamięć i uczenie się. Przeznaczony dla dzieci i oparty na znacznie starszych polskich normach.
Test Sortowania Kart z Wisconsin (WCST)
Ocenia funkcje wykonawcze i uczenie się reguł na podstawie informacji zwrotnej, a nie zapamiętywanie materiału wzrokowego. Często stosowany w tej samej baterii jako uzupełnienie.
Bibliografia
- Weidlich, S. DUM: diagnozowanie uszkodzeń mózgu wg F. Hillersa. Podręcznik.
- Weidlich, S., Derouiche, A., Hartje, W. (adapt. Bac, I., Stańczak, J., 2019). DCS-II. Niewerbalny Test Uczenia się i Pamięci. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/DCS-II
- innehttps://books.google.com/books/about/DUM_diagnozowanie_uszkodze%C5%84_m%C3%B3zgu_wg_F.html?id=MmUBGQAACAAJ
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/files/Katalog_Pracowni_Testow_Psychologicznych_PTP_2025-2026.pdf
- wydawcahttps://www.testzentrale.de/shop/diagnosticum-fuer-cerebralschaedigung-ii.html
- repozytoriumhttps://books.google.pl/books/about/DUM_diagnozowanie_uszkodze%C5%84_m%C3%B3zgu_wg_F.html?id=MmUBGQAACAAJ
- innehttps://journals.viamedica.pl/polski_przeglad_neurologiczny/article/view/54202
- repozytoriumhttps://wns.ug.edu.pl/sites/wns.ug.edu.pl/files/_nodes/strona/36861/files/042024-katalog-testow.pdf
- repozytoriumhttps://psychologia.amu.edu.pl/__data/assets/pdf_file/0028/491365/katalog-testow-1.pdf
Uwagi
Practest opisuje DCS-II jako zrewidowaną wersję testu DCS, znanego polskim użytkownikom jako Diagnoza/Diagnozowanie Uszkodzeń Mózgu (DUM). DUM jako odrębny produkt niedostępny (strona produktu nie istnieje) – status wydawniczy: wycofany/zastąpiony DO WERYFIKACJI. DCS-II: dwie wersje równoległe, normy polskie 20-79 lat, bardzo wysoka zgodność wewnętrzna (wg wydawcy, bez wartości liczbowych). DO WERYFIKACJI: rok wydania polskiego DUM, budowa i normy oryginalnego DUM. Polskie wydanie: tłumaczenie J. Mik, opracowanie Elżbieta R. Dajek, wydawnictwo ERDA 1996, 90 stron, ISBN 8390120445. UWAGA na zakres wiekowy: wersja niemiecka obejmuje dzieci od 5 lat, ale polskie normy następcy DCS-II dotyczą wyłącznie dorosłych 20-79 lat, więc do badania dzieci w Polsce narzędzie nie ma norm. DO WERYFIKACJI: zestaw wskaźników oryginalnego DUM, próba normalizacyjna i rok pierwszej wersji niemieckiej. Krążące w notatkach studenckich odsetki trafnych klasyfikacji (100%, 99,2%, 96,67%, 74,3%, 60,7%) zostały świadomie pominięte - nie mają źródła spełniającego wymagania bazy.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.