Test Pamięci Wzrokowej Bentona
Benton Visual Retention Test
pamięć wzrokowa i percepcja wzrokowa; zastosowanie w diagnozie neuropsychologicznej
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Benton (1945)
- Polska adaptacja
- Jaworowska, Bac, Stańczak (najnowsza polska normalizacja) (2019)
- Grupa docelowa
- osoby w wieku 5-79 lat
- Czas badania
- ok. 5 min; badanie bez ograniczenia czasu
- Procedura
- wykonaniowy; badanie indywidualne
Co bada ten test
BVRT mierzy pamięć wzrokową, a przy okazji angażuje spostrzeganie wzrokowe oraz zdolności wzrokowo-konstrukcyjne (grafomotoryczne). Zadanie polega na odwzorowaniu z pamięci lub skopiowaniu prezentowanych wzorów geometrycznych, przez co test uchwytuje nie tylko to, ile z układu badany zapamiętał, ale też jak dokładnie potrafi go odtworzyć na kartce. Sięga więc jednocześnie po zapamiętywanie materiału niewerbalnego i po jego wierne odtworzenie ruchem ręki.
Wartością diagnostyczną BVRT jest wrażliwość na organiczne uszkodzenia mózgu, zwłaszcza w obrębie struktur odpowiedzialnych za przetwarzanie wzrokowo-przestrzenne. Analiza nie ogranicza się do liczby poprawnych odwzorowań: równie ważny jest rodzaj popełnianych błędów, ponieważ opuszczenia, zniekształcenia, przemieszczenia, rotacje czy perseweracje mogą wskazywać na odmienne mechanizmy zaburzenia. Dzięki temu test bywa używany do różnicowania trudności o podłożu pamięciowym, percepcyjnym i konstrukcyjnym.
Test jest krótki i występuje w kilku równoległych wersjach (C, D, E) po dziesięć wzorów oraz w kilku metodach badania różniących się tym, czy wzór odtwarza się z pamięci, czy kopiuje, i po jakim czasie ekspozycji. Polską normalizację przeprowadzono metodą, w której badany odtwarza wzór z pamięci bezpośrednio po krótkiej ekspozycji. Wyniki opisują dwa wskaźniki: liczba poprawnych odwzorowań oraz liczba błędów.
BVRT należy do kategorii C Pracowni Testów Psychologicznych PTP i jest przeznaczony wyłącznie dla psychologów. Student może się nim posługiwać jedynie pod nadzorem promotora będącego psychologiem, co wynika z wymagań kwalifikacyjnych oraz z ochrony materiałów testowych, w tym samych wzorów, których nie wolno ujawniać.
Typowe zastosowanie
Podstawowe zastosowanie to diagnoza neuropsychologiczna zaburzeń pamięci i spostrzegania wzrokowego oraz przesiewowa ocena organicznego uszkodzenia mózgu. Test bywa stosowany w diagnostyce otępień, następstw urazów i udarów, a także w ocenie funkcji poznawczych w zaburzeniach depresyjnych, w tym w różnicowaniu depresji od organicznych zaburzeń depresyjnych. Dzięki krótkiej procedurze i wersjom równoległym nadaje się do badań powtarzanych i do włączania w szersze baterie neuropsychologiczne obok testów pamięci werbalnej.
Wymiary i podskale
Liczba Poprawnych Odwzorowań
Wskaźnik liczby wzorów odtworzonych w całości poprawnie. Odnosi się go do norm kwartylowych. Informuje o ogólnej sprawności pamięci wzrokowej i wiernego odtworzenia układu.
Liczba Błędów
Wskaźnik sumujący błędy popełnione przy odtwarzaniu wszystkich wzorów, przeliczany na steny. Analiza rodzajów błędów (m.in. opuszczenia, zniekształcenia, przemieszczenia, rotacje, perseweracje, błędy wielkości) pozwala różnicować mechanizmy trudności: pamięciowe, percepcyjne lub konstrukcyjne.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- BVRT to zadanie wykonaniowe, a nie kwestionariusz. Badany ogląda kolejne wzory geometryczne i, zależnie od zastosowanej metody, odtwarza je z pamięci po krótkiej ekspozycji albo kopiuje. Każda równoległa wersja (C, D, E) zawiera dziesięć wzorów o rosnącej złożoności, często z kilkoma figurami w jednym układzie, co umożliwia rejestrowanie błędów przemieszczenia i pominięcia elementów peryferyjnych. Konkretnych wzorów nie przedstawiamy ani nie opisujemy w sposób pozwalający je odtworzyć: są to chronione materiały testu kategorii C, a ich ujawnienie unieważniłoby przyszłe badania. Wykonanie ocenia się dwoma wskaźnikami: liczbą poprawnych odwzorowań oraz liczbą błędów, przy czym błędy klasyfikuje się według kategorii opisanych w podręczniku.
- Skala odpowiedzi
- Nie ma skali samoopisowej. Odpowiedzią badanego jest rysunek odtwarzający lub kopiujący prezentowany wzór. Badający ocenia każde odwzorowanie według klucza: przyznaje punkt za poprawne odtworzenie całego wzoru oraz zlicza i klasyfikuje błędy. Na tej podstawie powstają dwa wskaźniki wyniku, odnoszone następnie do norm.
- Normy i interpretacja
- BVRT ma polskie dane normalizacyjne dla osób w wieku od 5 do 17 lat oraz od 18 do 79 lat, a nowe normy dla dorosłych wprowadzono w podręczniku z 2019 roku (normalizacja Jaworowska, Bac, Stańczak). Liczbę poprawnych odwzorowań interpretuje się w odniesieniu do norm kwartylowych, a liczbę błędów przelicza na steny. Normy są odrębne dla każdej wersji testu (C, D, E), dlatego nie wolno mieszać wyniku z jednej wersji z normami innej. Pełne tabele norm i klucz oceny błędów znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku Pracowni Testów Psychologicznych PTP i nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Krótka procedura (około 5 minut badania), łatwa do włączenia w baterię neuropsychologiczną
- •Kilka równoległych wersji (C, D, E) i metod badania umożliwia pomiary powtarzane bez efektu wprawy z tego samego materiału
- •Analiza rodzajów błędów, a nie tylko liczby poprawnych odwzorowań, wzbogaca interpretację o mechanizm trudności
- •Polskie dane normalizacyjne dla szerokiego przedziału wieku, od dzieci po osoby starsze (5-79 lat)
Ograniczenia
- •Kategoria C: narzędzie wyłącznie dla psychologów, student tylko pod nadzorem promotora-psychologa
- •Liczbowych współczynników rzetelności polskiej wersji wydawca nie publikuje online, znajdują się w płatnym podręczniku, więc nie podajemy ich wartości
- •Angażuje sprawność grafomotoryczną, dlatego u osób z deficytami ruchowymi wynik może być zaniżony niezależnie od pamięci
- •Wynik zależy od ostrości wzroku i uwagi, co wymaga kontroli warunków badania
- •Ocena błędów wymaga wprawy i znajomości klucza, a bez tego rzetelność punktacji spada
Budowa
- Liczba pozycji
- 10
- Format odpowiedzi
- zadanie wykonaniowe: rysowanie z pamięci lub kopiowanie eksponowanych wzorów geometrycznych
- Wersje
- wersja C
- wersja D
- wersja E (równoległe, po 10 wzorów); 4 metody badania: A, B, C, D
Obliczanie wyników
- Metoda
- dwa wskaźniki: Liczba Poprawnych Odwzorowań i Liczba Błędów
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- 3 wersje alternatywne (C, D, E) po 10 wzorów; polską normalizację przeprowadzono metodą A (odtwarzanie z pamięci bezpośrednio po 10-sekundowej ekspozycji wzoru). Test wykonaniowy – pozycje odwrócone nie mają zastosowania.
Jak policzyć wynik
Krok 1: przeprowadź badanie ściśle według instrukcji z podręcznika, zachowując przewidzianą metodę (na przykład odtwarzanie z pamięci po krótkiej ekspozycji) oraz stały czas prezentacji każdego wzoru. Zapisz odwzorowania badanego w sposób umożliwiający późniejszą ocenę błędów.
Krok 2: oceń każde odwzorowanie według klucza z podręcznika. Ustal liczbę poprawnych odwzorowań oraz policz i sklasyfikuj błędy według kategorii podanych przez autorów. Klucza ani przykładowych ocen nie zgadujemy i nie przepisujemy do pracy: należą do chronionego, płatnego podręcznika.
Krok 3: odnieś wskaźniki do właściwych norm. Liczbę poprawnych odwzorowań interpretuj w normach kwartylowych, a liczbę błędów przelicz na steny, zawsze korzystając z norm odpowiadających użytej wersji testu oraz wiekowi badanego. Najczęstszym błędem jest użycie norm z niewłaściwej wersji lub grupy wieku.
Krok 4: interpretuj oba wskaźniki łącznie i uwzględnij profil błędów. Zbliżona liczba poprawnych odwzorowań może kryć różne wzorce trudności zależnie od tego, czy dominują opuszczenia, zniekształcenia, czy przemieszczenia, dlatego wartość diagnostyczną ma jakościowa analiza błędów, a nie sam wynik liczbowy.
Normy
Dane o normach wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Typ norm
- kwartyle (Liczba Poprawnych Odwzorowań) / steny (Liczba Błędów)
- Interpretacja
- Liczba Poprawnych Odwzorowań – normy kwartylowe; Liczba Błędów – steny. Normy osobne dla każdej wersji (C, D, E).
- Próba normalizacyjna
- ogólnopolskie dane normalizacyjne dla osób 5-17 lat i 18-79 lat; nowe normy dla dorosłych 18-79 lat w podręczniku z 2019 r. (normalizacja Jaworowska, Bac, Stańczak)
Psychometria
Dane psychometryczne wymagają weryfikacji w źródle pierwotnym.
- Stabilność (test-retest)
- Wg strony wydawcy (opisowo): zróżnicowana stabilność wyników (test-retest); bardzo wysoka zgodność sędziów dla wskaźników głównych; liczbowych współczynników PTP nie publikuje online.
- Trafność
- Wg strony wydawcy (opisowo): wyniki ujemnie związane z wiekiem, związane z wykształceniem; korelacje z testami pamięci, uwagi i funkcji wykonawczych.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP (practest.com.pl)
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- 1168,00 zł komplet (podręcznik oryginalny, podręcznik z polską normalizacją, zeszyt z wzorami, klucz, 25 arkuszy odpowiedzi); arkusze 25 szt. 171,25 zł; cennik 1.07-31.12.2026
- Zgoda autora / licencja
- prawa do polskiego wydania: Pracownia Testów Psychologicznych PTP; kategoria C – wyłącznie dla psychologów
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Benton Visual Retention Test
- Construct
- visual memory and visual perception; used in neuropsychological assessment
- Target group
- individuals aged 5-79
- Response format
- performance-based task: drawing exposed geometric designs from memory or copying them
- Scoring
- two indices: Number of Correct Reproductions and Number of Errors; 3 alternate forms (C, D, E) of 10 designs each; the Polish standardization used administration A (reproduction from memory immediately after a 10-second exposure); performance test – reverse scoring not applicable
- Norms / interpretation
- Number of Correct Reproductions – quartile norms; Number of Errors – sten scores; separate norms for each form (C, D, E)
- Normative sample
- nationwide normative data for ages 5-17 and 18-79; new norms for adults aged 18-79 in the 2019 manual (standardization by Jaworowska, Bac, Stańczak)
- Procedure
- performance-based; individual administration
- Administration time
- approx. 5 min; untimed administration
- Notes
- Since December 2019 a new manual with Polish standardizations is available (adult norms for ages 18-79). A 2026-07 open-access search found no published reliability coefficients for the Polish version; per the publisher, stability was estimated from two administrations three weeks apart (no values given). [TO VERIFY]: numerical reliability coefficients (stability, inter-rater agreement, internal consistency) and standardization sample sizes – publisher's manual; no Polish open-access validation article with these data was found.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii pracy opisz BVRT jako wykonaniowy test pamięci wzrokowej, podaj autora oryginału (Benton) oraz autorów polskiej normalizacji (Jaworowska, Bac, Stańczak, 2019), użytą wersję (C, D lub E) i metodę badania, liczbę wzorów oraz dwa wskaźniki wyniku. Zaznacz, którą wersję i metodę zastosowałeś, bo od tego zależy dobór norm.
W wynikach raportuj liczbę poprawnych odwzorowań i liczbę błędów wraz ze średnimi i odchyleniami standardowymi oraz odniesieniem do norm (kwartyle, steny), a przy porównaniach grup podaj wielkość efektu i poziom istotności. Jeśli analizujesz rodzaje błędów, opisz przyjętą klasyfikację i policz zgodność sędziów, gdy oceniało kilka osób. Nie przepisuj norm ani klucza z podręcznika.
Pamiętaj o wymaganiach formalnych: BVRT jest w kategorii C i badanie może prowadzić wyłącznie psycholog. Student realizujący pracę dyplomową musi działać pod nadzorem promotora-psychologa, który odpowiada za dostęp do narzędzia i ochronę materiałów, w tym wzorów, których nie wolno reprodukować w pracy.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy badanie miałby prowadzić samodzielnie student lub osoba bez uprawnień psychologa – kategoria C wymaga psychologa, student tylko pod nadzorem promotora-psychologa
- •U osób z poważnymi deficytami ruchowymi rąk, które uniemożliwiają rzetelne odtworzenie wzoru rysunkiem
- •U osób ze znaczną wadą wzroku niewyrównaną korekcją, bo obniża ona trafność pomiaru pamięci wzrokowej
- •Gdy interesuje Cię wyłącznie pamięć werbalna – wtedy właściwszy jest test uczenia się listy słów, na przykład CVLT
- •Do wielokrotnych pomiarów tą samą wersją w krótkim czasie – należy wtedy stosować wersje równoległe, by uniknąć efektu wprawy
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Pamięć wzrokowa w BVRT a nasilenie objawów depresyjnych u osób dorosłych
- Różnicowanie depresji i organicznych zaburzeń depresyjnych na podstawie liczby błędów w BVRT
- Profil błędów w BVRT a wiek i poziom wykształcenia w grupie osób zdrowych
- Związek między pamięcią wzrokową (BVRT) a wzrokowo-konstrukcyjną (Test Bender) w wybranej grupie klinicznej
- Pamięć wzrokowa w BVRT a pamięć werbalna w CVLT u osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi
- Wpływ warunków badania i zmęczenia na liczbę błędów w BVRT
- Wartość BVRT jako narzędzia przesiewowego organicznego uszkodzenia mózgu w praktyce poradni
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska normalizacja
Polskie normalizacje BVRT (Jaworowska, Bac, Stańczak) objęły osoby w wieku 5-17 lat oraz 18-79 lat, a nowe normy dla dorosłych wprowadzono w podręczniku z 2019 roku. Normy są odrębne dla każdej wersji testu, a wynik opisują dwa wskaźniki: liczba poprawnych odwzorowań (normy kwartylowe) i liczba błędów (steny). Polską normalizację przeprowadzono metodą odtwarzania z pamięci po krótkiej ekspozycji wzoru.
źródłoZastosowanie w diagnostyce depresji i zaburzeń organicznych
W polskim badaniu Talarowskiej i współpracowników (Psychiatria Polska) porównano wykonanie BVRT oraz Testu Bender przez osoby z depresją i z organicznymi zaburzeniami depresyjnymi. Uzyskano istotne różnice zarówno w liczbie poprawnych odpowiedzi (p = 0,006), jak i w liczbie błędów (p < 0,001); pacjenci z organicznymi zaburzeniami depresyjnymi osiągali istotnie słabsze wyniki niż osoby z zaburzeniami depresyjnymi.
źródłoWskaźniki i związek z wiekiem oraz wykształceniem
Według wydawcy wyniki BVRT są ujemnie związane z wiekiem i dodatnio z wykształceniem oraz korelują z testami pamięci, uwagi i funkcji wykonawczych. Wskazuje to na czułość testu na ogólny poziom sprawności poznawczej i uzasadnia stosowanie norm odrębnych dla grup wieku.
źródłoPodobne narzędzia
Test Bender (Wzrokowo-Motoryczny Test Gestalt)
Także oparty na odtwarzaniu wzorów, ale kładzie nacisk na integrację wzrokowo-motoryczną i kopiowanie, a nie na odtwarzanie z pamięci. W badaniach nad depresją stosowany razem z BVRT jako uzupełnienie.
CVLT (Kalifornijski Test Uczenia się Językowego)
Mierzy pamięć werbalną (uczenie się listy słów), a nie wzrokową. Naturalne uzupełnienie BVRT, gdy potrzebny jest profil pamięci w obu modalnościach.
Krótkie zadanie wzrokowo-konstrukcyjne i przesiewowe, bez rozbudowanego pomiaru pamięci wzrokowej ani wersji równoległych, częściej używane do szybkiej oceny funkcji poznawczych.
Test Figury Złożonej Reya-Osterrietha
Ocenia pamięć wzrokową i zdolności wzrokowo-konstrukcyjne na jednej złożonej figurze kopiowanej i odtwarzanej z pamięci, dając bogatszy obraz strategii organizacji materiału niż krótkie wzory BVRT.
Bibliografia
- Benton, A. L. (1945). A visual retention test for clinical use. Archives of Neurology and Psychiatry, 54, 212-216.
- Jaworowska, A., Bac, I., Stańczak, J. (2019). Test Pamięci Wzrokowej Bentona. Polska normalizacja. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/BVRT
- artykuł open accesshttps://www.psychiatriapolska.pl/pdf-154399-78950?filename=78950.pdf
- innehttps://publicum.umed.lodz.pl/info/article/AMLdcda8e9ac4d247338c2ac4f010909e8c/
Uwagi
Od XII 2019 dostępny nowy podręcznik z polskimi normalizacjami (normy dla dorosłych 18-79 lat). Wcześniejsze polskie normalizacje: Jaworowska (dokument źródłowy nie podaje lat). Research rzetelności (2026-07-17): ponowne przeszukanie OA bez rezultatu – artykuł Talarowska i wsp., Psychiatria Polska 2011, 45(4), 495-504 (publicum.umed.lodz.pl) stosuje BVRT klinicznie, ale nie raportuje współczynników rzetelności polskiej wersji; wg wydawcy stabilność szacowano na podstawie dwóch pomiarów w odstępie trzech tygodni (bez wartości). [DO WERYFIKACJI: liczbowe współczynniki rzetelności (stabilność, zgodność sędziów, zgodność wewnętrzna) i liczebności prób normalizacyjnych – podręcznik PTP; PTP nie publikuje wartości liczbowych online, nie znaleziono polskiego artykułu walidacyjnego OA z tymi danymi].
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.