StartUsługiKonsultacjeTestyO nasBlogDla biznesuWkrótceFAQKontakt
Zaloguj sięBezpłatna wycena
CSQ
Stres i radzenie sobie
wpis skrócony

Kwestionariusz Strategii Radzenia Sobie z Bólem

Coping Strategies Questionnaire

Strategie radzenia sobie z bólem (poznawcze i behawioralne)

Brak podglądu arkuszaArkusz dostępny u źródła – link w sekcji Dostępność.

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału
Anne K. Rosenstiel, Francis J. Keefe (1983)
Polska adaptacja
Juczyński
Grupa docelowa
osoby doświadczające bólu
Czas badania
ok. 15 minut, bez ograniczenia czasu
Procedura
samoopis; indywidualnie lub grupowo

Co bada ten test

Kwestionariusz Strategii Radzenia Sobie z Bólem (CSQ) mierzy poznawcze i behawioralne sposoby, jakimi człowiek radzi sobie z bólem. Nie ocenia natężenia bólu, lecz to, po jakie strategie sięga osoba, gdy ból się pojawia, i jak często je stosuje. Podstawą teoretyczną jest przekonanie, że sposób radzenia sobie z bólem, zwłaszcza radzenia poznawczego, silnie wpływa na przystosowanie do bólu, poziom niesprawności i nastrój, w dużej mierze niezależnie od samego nasilenia dolegliwości.

Narzędzie wyróżnia siedem strategii radzenia sobie z bólem, wywodzących się z oryginalnej struktury CSQ opracowanej przez Rosenstiela i Keefe'a. Sześć z nich to strategie o charakterze zaradczym: odwracanie uwagi od bólu, przewartościowanie doznań bólowych, deklaracje radzenia sobie, ignorowanie doznań, modlenie się i pokładanie nadziei oraz zwiększanie aktywności behawioralnej. Siódma strategia, katastrofizowanie, ma charakter niekorzystny i polega na wyolbrzymianiu zagrożenia oraz koncentracji na negatywnych myślach związanych z bólem. Katastrofizowanie jest najlepiej przebadanych strategii w obrębie CSQ i konsekwentnie wiąże się z gorszym przystosowaniem do bólu, silniejszym cierpieniem i większą niesprawnością.

Oprócz 42 stwierdzeń opisujących strategie kwestionariusz zawiera dwa dodatkowe pytania, w których badany ocenia skuteczność radzenia sobie z bólem: swoją zdolność do kontrolowania bólu oraz do jego zmniejszania. Te dwa wskaźniki uzupełniają obraz strategii o subiektywne poczucie skuteczności. Nie tworzą odrębnej podskali i interpretuje się je niezależnie od siedmiu strategii.

Oryginał opracowali Rosenstiel i Keefe, a polską adaptację przygotował Zygfryd Juczyński w ramach zestawu Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Praktyczną zaletą polskiej wersji jest to, że arkusz CSQ udostępniany jest przez wydawcę jako bezpłatny plik PDF do celów badawczych, choć podręcznik z kluczem i normami pozostaje płatny. Dzięki temu narzędzie jest łatwo dostępne dla studentów i badaczy zajmujących się psychologią bólu i zdrowia.

Typowe zastosowanie

Narzędzie stosowane w psychologii bólu, psychologii zdrowia i rehabilitacji. Typowe zastosowania to opis strategii radzenia sobie u pacjentów z bólem przewlekłym, badanie związków strategii (zwłaszcza katastrofizowania) z nasileniem bólu, niesprawnością, depresją i jakością życia oraz ocena zmian strategii po interwencjach psychologicznych. W pracach dyplomowych chętnie wybierane, bo arkusz jest bezpłatny, a katastrofizowanie stanowi wdzięczny, dobrze udokumentowany predyktor przystosowania do bólu.

Dostępność

Typ
Arkusz bezpłatny, część materiałów płatna
Wydawca / źródło
Pracownia Testów Psychologicznych PTP - zbiór NPPPZ (Juczyński); arkusz CSQ do pobrania jako darmowy PDF, podręcznik NPPPZ płatny
Kategoria testu wg PTP
A
Cena
podręcznik NPPPZ 321,66 zł brutto; arkusze CSQ nie podlegają sprzedaży - darmowy PDF do celów badawczych (cennik 1.07-31.12.2026)
Arkusz polski
zobacz arkusz u źródłaNie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji
Czterdzieści dwa stwierdzenia opisujące myśli i zachowania stosowane w reakcji na ból, rozłożone na siedem skal strategii radzenia sobie, oraz dwa dodatkowe pytania oceniające subiektywną skuteczność radzenia sobie (kontrola nad bólem i zdolność jego zmniejszania). Dokładne przypisanie pozycji do skal i numery pozycji znajdują się w płatnym podręczniku i nie są tutaj reprodukowane. Wynik oblicza się osobno dla każdej z siedmiu skal, a nie jako jeden wynik ogólny.
Skala odpowiedzi
Każde stwierdzenie ocenia się na skali częstości stosowania danej strategii (w oryginale siedmiostopniowej, od nigdy nie stosuję do zawsze stosuję). Dwa dodatkowe pytania o skuteczność ocenia się na analogicznej skali. Badany odnosi odpowiedzi do sytuacji, gdy odczuwa ból. Wypełnienie zajmuje około 15 minut, bez ograniczenia czasu; badanie prowadzi się indywidualnie lub grupowo.
Normy i interpretacja
Interpretacja opiera się na profilu siedmiu skal strategii, a nie na jednym wyniku ogólnym. W dominującej w literaturze interpretacji sześć strategii uznaje się za adaptacyjne, a jedną – katastrofizowanie – za nieadaptacyjną, przy czym skuteczność części z nich (na przykład ignorowania bólu czy modlitwy) zależy od kontekstu klinicznego. W praktyce analizuje się, analizuje się, które strategie badany stosuje najczęściej i jak duży udział ma wśród nich katastrofizowanie, uznawane za najbardziej niekorzystne. CSQ nie ma jednego wyniku ogólnego opisującego styl radzenia sobie z bólem – sumowanie skal w jeden wskaźnik jest błędem interpretacyjnym. Szczegółowe normy i klucz znajdują się w płatnym podręczniku NPPPZ i nie są tutaj reprodukowane. W praktyce badawczej często pracuje się na wynikach surowych skal i porównuje profile między osobami lub grupami. Wysoki poziom katastrofizowania interpretuje się jako sygnał ryzyka gorszego przystosowania do bólu.

Budowa

Liczba pozycji
42
Format odpowiedzi
42 stwierdzenia oraz 2 dodatkowe pytania oceniające skuteczność radzenia sobie z bólem
Wersje
  • papier-ołówek (arkusz darmowy PDF u wydawcy)

Podskale

7 skal strategii radzenia sobie z bólem (wg strony wydawcy)

    Obliczanie wyników

    ICD Diagnostica

    Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica

    • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
    • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
    • •Kalkulatory z interpretacją wyników
    • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
    • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
    Przejdź do ICD Diagnostica

    Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

    Jak policzyć wynik

    ICD Diagnostica

    Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica

    • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
    • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
    • •Kalkulatory z interpretacją wyników
    • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
    • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
    Przejdź do ICD Diagnostica

    Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

    Psychometria

    Trafność
    Katastrofizowanie jest w literaturze konsekwentnie wiązane z gorszym przystosowaniem do bólu, silniejszym cierpieniem i większą niesprawnością, i to ta skala ma najlepiej udokumentowaną wartość prognostyczną.

    Kiedy nie stosować tego narzędzia

    • •Gdy chcesz zmierzyć natężenie lub charakter bólu, a nie strategie radzenia sobie z nim
    • •Gdy interesują Cię przekonania o kontroli bólu, a nie strategie (właściwszy będzie kwestionariusz przekonań o kontroli bólu)
    • •Gdy potrzebujesz ogólnych stylów radzenia sobie ze stresem, a nie strategii specyficznych dla bólu (lepszy będzie Mini-COPE lub CISS)
    • •Gdy nie masz dostępu do podręcznika z kluczem punktacji niezbędnym do obliczenia wyników skal
    • •Gdy badani nie doświadczają bólu i pytania o radzenie sobie z bólem są dla nich nieadekwatne

    Co pokazują badania

    Rzetelność polskiej wersji

    Według wydawcy polska wersja uzyskała zgodność wewnętrzną 0,80 dla całego narzędzia, przy czym pięć z siedmiu skal osiąga rzetelność powyżej 0,80, a dwie około 0,60, co zaleca ostrożność w interpretacji tych ostatnich.

    źródło

    Siedem strategii radzenia sobie z bólem

    Oryginalna struktura CSQ wyróżnia siedem strategii (odwracanie uwagi, przewartościowanie doznań, deklaracje radzenia sobie, ignorowanie doznań, modlenie się i nadzieja, zwiększanie aktywności oraz katastrofizowanie), które stały się podstawą polskiej adaptacji.

    źródło

    Katastrofizowanie a przystosowanie do bólu

    W badaniach z użyciem CSQ katastrofizowanie konsekwentnie okazuje się skalą najsilniej związaną z gorszym przystosowaniem do bólu: większym nasileniem cierpienia, niesprawnością i obniżonym nastrojem, niezależnie od natężenia samego bólu.

    źródło

    Podobne narzędzia

    • BPCQ (Kwestionariusz Przekonań na Temat Kontroli Bólu)

      Mierzy przekonania o tym, kto lub co kontroluje ból, a nie strategie radzenia sobie z nim; często stosowany łącznie z CSQ.

    • Mini-COPE

      Mierzy ogólne strategie radzenia sobie ze stresem, nie zaś strategie specyficzne dla bólu.

    • CISS (Kwestionariusz Radzenia Sobie w Sytuacjach Stresowych)

      Opisuje ogólne style radzenia sobie (zadaniowy, emocjonalny, unikowy), a nie strategie stosowane wobec bólu.

    Bibliografia

    • Rosenstiel, A. K., Keefe, F. J. (1983). The use of coping strategies in chronic low back pain patients: relationship to patient characteristics and current adjustment. Pain, 17(1), 33-44.
    • Juczyński Z. (2012). Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia (wyd. 2). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

    Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.