StartUsługiKonsultacjeTestyO nasBlogDla biznesuWkrótceFAQKontakt
Zaloguj sięBezpłatna wycena
APIS-Z(R)
Inteligencja i procesy poznawcze
wpis pełny

Bateria Testów APIS-Z(R)

inteligencja ogólna (skrystalizowana) mierzona przez cztery typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne, werbalne, wzrokowo-przestrzenne i społeczne

Brak podglądu arkuszaNarzędzie chronione prawem autorskim.

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału
Anna Ciechanowicz, Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Teresa Szustrowa; rewizja z udziałem Emilii Wrocławskiej-Warchali (1995)
Grupa docelowa
maturzyści (uczniowie ostatnich klas szkół średnich), studenci i dorośli
Czas badania
łącznie ok. 60 minut (sztywne limity czasu poszczególnych podtestów)
Procedura
wykonaniowy; indywidualnie lub grupowo; papier-ołówek lub komputerowo

Co bada ten test

APIS-Z(R) to polska bateria testów służąca do pomiaru inteligencji ogólnej u maturzystów, studentów i dorosłych. Jest oryginalnym polskim narzędziem (nie adaptacją), zbudowanym na gruncie teorii inteligencji Raymonda Cattella. Bateria koncentruje się przede wszystkim na pomiarze inteligencji skrystalizowanej, rozumianej jako suma zdolności i wiedzy ukształtowanych w toku uczenia się i doświadczenia, będąca podstawą wszystkich czynności intelektualnych, choć wykonywanie części zadań angażuje również procesy rozumowania i wnioskowania. Wynik ogólny opisuje ogólny poziom sprawności umysłowej, a nie wiedzę z konkretnego przedmiotu.

Cechą wyróżniającą baterię jest to, że inteligencję ogólną ujęto przez cztery typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne, werbalne, wzrokowo-przestrzenne i społeczne. Każdy typ reprezentują dwa testy, więc obok wyniku ogólnego można opisać profil czterech zdolności. Zdolności abstrakcyjno-logiczne dotyczą wykrywania reguł i operowania symbolami, werbalne – rozumienia i posługiwania się pojęciami, wzrokowo-przestrzenne – analizy materiału graficznego i wyobraźni przestrzennej, a społeczne – rozumienia sytuacji i zachowań międzyludzkich. Uwzględnienie zdolności społecznych stanowi charakterystyczny element koncepcji baterii APIS i odróżnia ją od wielu klasycznych testów inteligencji.

Bateria ma charakter wykonaniowy i jest testowana z limitami czasu, co oznacza, że liczy się nie tylko poprawność, lecz także tempo pracy. Można ją stosować indywidualnie lub grupowo, w wersji papierowej i komputerowej. Wynik ogólny oraz wyniki czterech typów zdolności przelicza się na normy właściwe dla grupy odniesienia. APIS-Z(R) jest narzędziem kategorii C, przeznaczonym do stosowania przez psychologów; typowe zastosowania to selekcja, doradztwo zawodowe oraz badania naukowe nad zdolnościami.

Typowe zastosowanie

Bateria stosowana przede wszystkim w diagnozie potencjału poznawczego, w selekcji i doradztwie zawodowym, w poradnictwie edukacyjnym dla maturzystów i studentów oraz w badaniach naukowych nad zdolnościami i ich związkiem z osiągnięciami. Profil czterech typów zdolności bywa wykorzystywany do opisu mocnych i słabszych stron poznawczych kandydata. Ze względu na kategorię C badanie i interpretację prowadzi psycholog. W pracach dyplomowych APIS-Z(R) służy do pomiaru inteligencji ogólnej jako zmiennej wyjaśniającej lub kontrolnej, zawsze pod nadzorem psychologa posiadającego uprawnienia do stosowania testów kategorii C.

Dostępność

Typ
Płatny
Wydawca / źródło
Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kategoria testu wg PTP
C
Cena
cennik 1.07-31.12.2026: komplet 579,58 zł (podręcznik 325,41 zł, 10 zeszytów 180,60 zł, 25 arkuszy 52,00 zł, klucz 33,07 zł)
Arkusz polski
Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji
Bateria składa się z ośmiu testów, po dwa na każdy z czterech typów zdolności. Zadania mają charakter wykonaniowy: w części testów są zamknięte (wybór odpowiedzi), w części otwarte (badany samodzielnie tworzy odpowiedź). Testy różnią się liczbą zadań, uporządkowanych zwykle według rosnącej trudności, i każdy ma własny limit czasu, co czyni tempo istotnym elementem pomiaru. Zadania obejmują między innymi klasyfikowanie, wykrywanie reguł liczbowych, dobieranie znaczeń słów, operowanie figurami i układami przestrzennymi oraz interpretowanie sytuacji społecznych. Konkretna treść zadań, materiał graficzny i klucze punktacji są chronione prawem autorskim wydawcy i nie są tutaj przytaczane – ich ujawnienie unieważnia wynik. Opis ogranicza się do typu zadania i mierzonej zdolności, bez podawania pozycji.
Skala odpowiedzi
To test wykonaniowy, a nie samoopis, więc nie ma skali typu Likerta. Badany rozwiązuje zadania w zeszycie testowym, a odpowiedzi zaznacza lub zapisuje na arkuszu; w wersji komputerowej odpowiedzi rejestruje program. Każdy test ma sztywny limit czasu, którego trzeba ściśle przestrzegać, bo tempo współtworzy wynik. Badanie można prowadzić indywidualnie lub grupowo i trwa łącznie około godziny. Punktacja polega na ocenie zgodności odpowiedzi z kluczem, osobno dla każdego testu.
Normy i interpretacja
Wynik ogólny oraz wyniki czterech typów zdolności przelicza się na normy właściwe dla grupy odniesienia. Wydawca podaje normy ogólnopolskie dla trzech grup: maturzystów (ostatnie klasy szkół średnich), dorosłych 20–67 lat łącznie oraz dorosłych w pięciu przedziałach wieku. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku zrewidowanym i nie są tutaj reprodukowane. Ponieważ APIS-Z(R) mierzy głównie inteligencję skrystalizowaną, jest nieco mniej wrażliwy na dryf norm niż testy inteligencji płynnej, jednak i tutaj obowiązuje ostrożność: normy testów zdolności z czasem tracą aktualność, między innymi wskutek efektu Flynna, dlatego przy interpretacji warto sprawdzić datę normalizacji i traktować wynik jako pozycję względem grupy odniesienia, a nie bezwzględną miarę zdolności.

Budowa

Format odpowiedzi
zadania zamknięte i otwarte w zeszycie testowym, odpowiedzi na arkuszu; wersja papierowa i komputerowa
Wersje
  • APIS-Z(R) papier-ołówek
  • wersja komputerowa (Epsilon)
  • podręcznik zrewidowany 2020

Podskale

Zachowania (zdolności społeczne)

    Kwadraty (zdolności wzrokowo-przestrzenne)

      Synonimy (zdolności werbalne)

        Klasyfikacja (zdolności abstrakcyjno-logiczne)

          Przekształcenia Liczb (zdolności abstrakcyjno-logiczne)

            Nowe Słowa (zdolności werbalne)

              Klocki (zdolności wzrokowo-przestrzenne)

                Historyjki (zdolności społeczne)

                  Obliczanie wyników

                  ICD Diagnostica

                  Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica

                  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
                  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
                  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
                  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
                  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
                  Przejdź do ICD Diagnostica

                  Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

                  Jak policzyć wynik

                  ICD Diagnostica

                  Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica

                  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
                  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
                  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
                  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
                  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
                  Przejdź do ICD Diagnostica

                  Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

                  Normy

                  Typ norm
                  normy ogólnopolskie dla trzech grup: maturzyści (ostatnie klasy szkół średnich), dorośli 20-67 lat łącznie oraz dorośli w pięciu przedziałach wieku (20-29, 30-39, 40-49, 50-59, 60+)
                  Interpretacja
                  wynik ogólny i wyniki czterech typów zdolności względem właściwej grupy normalizacyjnej
                  Próba normalizacyjna
                  próby ogólnopolskie (szczegóły w podręczniku zrewidowanym 2020)

                  Psychometria

                  Trafność
                  Według wydawcy wynik ogólny charakteryzuje się wysoką zgodnością wewnętrzną, natomiast rzetelność poszczególnych podtestów jest niższa. Szczegółowe współczynniki przedstawiono w podręczniku.

                  Kiedy nie stosować tego narzędzia

                  • •Gdy badanie ma prowadzić osoba bez uprawnień: to test kategorii C, więc osoby nieposiadające kwalifikacji psychologicznych mogą korzystać z narzędzia wyłącznie pod nadzorem psychologa posiadającego uprawnienia do stosowania testów kategorii C
                  • •Gdy badasz dzieci lub młodszych uczniów – dla nich przeznaczona jest szkolna wersja baterii (APIS-P(R)), a nie APIS-Z(R)
                  • •Gdy potrzebujesz pomiaru inteligencji płynnej neutralnego kulturowo – APIS mierzy głównie inteligencję skrystalizowaną, silnie związaną z wiedzą i językiem
                  • •Gdy badane osoby pracują bardzo wolno z powodów zdrowotnych lub rozwojowych – sztywne limity czasu mogą zaniżyć wynik
                  • •Gdy zależy Ci na precyzyjnym pomiarze pojedynczej wąskiej zdolności – rzetelność wyników poszczególnych testów jest ograniczona

                  Co pokazują badania

                  Struktura, rzetelność i zastosowanie baterii

                  APIS-Z(R) to bateria ośmiu testów mierzących inteligencję ogólną przez cztery typy zdolności (po dwa testy na typ). Według wydawcy wynik ogólny ma wysoką zgodność wewnętrzną, a wyniki poszczególnych testów niższą; stabilność jest zadowalająca dla studentów. Głównym zastosowaniem są selekcja i doradztwo zawodowe.

                  źródło

                  Podstawa teoretyczna konstruktu

                  Bateria opiera się na teorii inteligencji Cattella i mierzy inteligencję skrystalizowaną, rozumianą jako suma zdolności ukształtowanych w toku uczenia się. Analizy czynnikowe wskazują, że poszczególne testy są nasycone głównie czynnikiem ogólnym, zachowując zarazem własną specyfikę.

                  źródło

                  Trafność prognostyczna wobec osiągnięć egzaminacyjnych

                  W badaniu Błaszczak (2019) inteligencja mierzona baterią APIS-Z wyjaśniała ok. 12,5% zmienności wyników egzaminów maturalnych (R2 = 0,123). Dołączenie sumienności do modelu zwiększało wyjaśnianą wariancję o ok. 5%, co ilustruje przydatność wyniku ogólnego jako predyktora osiągnięć.

                  źródło

                  Podobne narzędzia

                  • Bateria Testów APIS-P(R)

                    Ta sama koncepcja i te same typy zdolności, ale wersja szkolna dla młodszych uczniów (od VI klasy szkoły podstawowej). APIS-Z(R) przeznaczony jest dla maturzystów, studentów i dorosłych.

                  • CFT 20-R (Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella)

                    Mierzy inteligencję płynną niezależnie od języka i wiedzy, podczas gdy APIS-Z(R) mierzy głównie inteligencję skrystalizowaną i uwzględnia zdolności społeczne.

                  • WAIS-R(PL) (Skala Inteligencji Wechslera dla Dorosłych)

                    Indywidualna, klinicznie pogłębiona diagnoza inteligencji dorosłych z bogatą obserwacją. APIS-Z(R) jest szybszy, można go badać grupowo, ale nie daje pełnej diagnozy indywidualnej.

                  Bibliografia

                  • Matczak, A., Jaworowska, A., Ciechanowicz, A., Szustrowa, T., Wrocławska-Warchala, E. (2020). Bateria testów APIS-Z(R). Podręcznik (wydanie zrewidowane). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

                  Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.