StartUsługiKonsultacjeTestyO nasBlogDla biznesuWkrótceFAQKontakt
Zaloguj sięBezpłatna wycena
APIS-P(R)
Inteligencja i procesy poznawcze
wpis pełny

Bateria Testów APIS-P(R)

inteligencja ogólna (skrystalizowana) mierzona przez cztery typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne, werbalne, wzrokowo-przestrzenne i społeczne

Brak podglądu arkuszaNarzędzie chronione prawem autorskim.

Podstawowe informacje

Autorzy oryginału
Anna Ciechanowicz, Aleksandra Jaworowska, Anna Matczak, Teresa Szustrowa (1995); rewizja podręcznika: Matczak i wsp. (2005) (1995)
Grupa docelowa
uczniowie od VI klasy szkoły podstawowej do początku szkoły ponadpodstawowej (wg starego systemu: VI SP, I-III gimnazjum, I klasa szkoły średniej)
Czas badania
łącznie 58 minut (sztywne limity czasu poszczególnych podtestów)
Procedura
wykonaniowy; badanie grupowe

Co bada ten test

APIS-P(R) to polska bateria testów służąca do pomiaru inteligencji ogólnej u uczniów, od klasy szóstej szkoły podstawowej do początku szkoły ponadpodstawowej. Jest szkolnym odpowiednikiem baterii APIS-Z i, podobnie jak ona, opiera się na teorii inteligencji Raymonda Cattella. Bateria koncentruje się przede wszystkim na pomiarze inteligencji skrystalizowanej, rozumianej jako ukształtowana w toku uczenia się dyspozycja poznawcza leżąca u podstaw wszystkich czynności intelektualnych, choć wykonywanie części zadań angażuje również procesy rozumowania i wnioskowania. Wynik ogólny opisuje ogólny poziom sprawności umysłowej ucznia, a nie wiedzę z konkretnego przedmiotu.

Bateria ujmuje inteligencję ogólną przez cztery typy zdolności: abstrakcyjno-logiczne, werbalne, wzrokowo-przestrzenne i społeczne. Każdy typ reprezentują dwa testy, więc obok wyniku ogólnego można opisać profil czterech zdolności. Zdolności abstrakcyjno-logiczne dotyczą wykrywania reguł i operowania symbolami, werbalne – rozumienia i posługiwania się pojęciami, wzrokowo-przestrzenne – analizy materiału graficznego i wyobraźni przestrzennej, a społeczne – rozumienia sytuacji i zachowań międzyludzkich. Włączenie zdolności społecznych odróżnia baterie APIS od klasycznych testów inteligencji i stanowi charakterystyczny element polskiej koncepcji tych baterii.

APIS-P(R) ma charakter wykonaniowy i jest testowana z limitami czasu, przy czym przewidziano ją do badania grupowego, co ułatwia stosowanie w szkole. Wynik ogólny oraz wyniki czterech typów zdolności przelicza się na normy dla poziomu edukacyjnego ucznia. Wynik ogólny wykazuje wysokie związki z osiągnięciami szkolnymi i może wspierać prognozowanie powodzenia edukacyjnego, co czyni baterię użytecznym narzędziem w poradnictwie edukacyjnym. Jest to test kategorii C, przeznaczony do stosowania przez psychologów.

Typowe zastosowanie

Bateria stosowana w poradnictwie edukacyjnym i psychologiczno-pedagogicznym: do oceny poziomu i profilu zdolności uczniów, wspierania decyzji o dalszej ścieżce kształcenia oraz identyfikowania uczniów zdolnych i uczniów z trudnościami. Ze względu na wysoką korelację z ocenami szkolnymi bywa wykorzystywana do prognozowania osiągnięć w nauce. W badaniach naukowych służy jako miara inteligencji ogólnej u uczniów. Kategoria C oznacza, że badanie i interpretację prowadzi psycholog; w pracach dyplomowych APIS-P(R) można wykorzystywać wyłącznie pod nadzorem promotora-psychologa uprawnionego do stosowania narzędzia.

Dostępność

Typ
Płatny
Wydawca / źródło
Pracownia Testów Psychologicznych PTP
Kategoria testu wg PTP
C
Cena
cennik 1.07-31.12.2026: komplet 551,28 zł (podręcznik 297,11 zł, 10 zeszytów 180,60 zł, 25 arkuszy 52,00 zł, klucz 33,07 zł)
Arkusz polski
Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.

Jak wygląda badanie

Budowa pozycji
Bateria składa się z ośmiu testów, po dwa na każdy z czterech typów zdolności, łącznie ze 105 zadaniami (według wydawcy pięć testów liczy po 15 zadań, a trzy po 10). Zadania mają charakter wykonaniowy: część zamkniętych (wybór odpowiedzi), część otwartych (badany tworzy odpowiedź samodzielnie). Zadania w obrębie testu są zwykle uporządkowane według rosnącej trudności, a każdy test ma własny limit czasu, więc tempo pracy współtworzy wynik. Zadania obejmują między innymi klasyfikowanie, wykrywanie reguł liczbowych, dobieranie znaczeń słów, operowanie figurami i układami przestrzennymi oraz interpretowanie sytuacji społecznych. Konkretna treść zadań, materiał graficzny i klucze punktacji są chronione prawem autorskim wydawcy i nie są tutaj przytaczane – ich ujawnienie unieważnia wynik. Opis dotyczy wyłącznie typu zadania i mierzonej zdolności.
Skala odpowiedzi
To test wykonaniowy, a nie samoopis, więc nie ma skali typu Likerta. Uczeń rozwiązuje zadania w zeszycie testowym, a odpowiedzi zaznacza lub zapisuje na arkuszu. Każdy test ma sztywny limit czasu, którego trzeba ściśle przestrzegać, bo tempo współtworzy wynik; łączny czas badania wynosi około 58 minut. Bateria przeznaczona jest do badania grupowego, co ułatwia zastosowanie w klasie szkolnej. Punktacja polega na ocenie zgodności odpowiedzi z kluczem, osobno dla każdego z ośmiu testów.
Normy i interpretacja
Wynik ogólny oraz wyniki czterech typów zdolności przelicza się na normy dla poziomu edukacyjnego ucznia. Wydawca podaje normy ogólnopolskie dla poziomów odpowiadających strukturze szkolnej sprzed reformy 2017 (klasa VI szkoły podstawowej, klasy gimnazjalne, pierwsza klasa szkoły średniej). Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku zrewidowanym (2005) i nie są tutaj reprodukowane. Przy stosowaniu wobec obecnych roczników trzeba pamiętać o dwóch rzeczach: po pierwsze, o zmianie ustroju szkolnego (odejście od gimnazjów), która utrudnia bezpośrednie przypisanie ucznia do grupy normalizacyjnej; po drugie, o wieku norm. Normy testów zdolności starzeją się w czasie; starzenie to należy interpretować również w kontekście efektu Flynna, którego wielkość zależy od populacji i rodzaju testu. Normy z 2005 roku mają już blisko dwie dekady, dlatego wynik należy interpretować jako pozycję względem grupy odniesienia z okresu normalizacji, ostrożnie i najlepiej pod nadzorem psychologa.

Budowa

Liczba pozycji
105
Format odpowiedzi
zadania w zeszycie testowym, odpowiedzi na arkuszu; badanie grupowe z limitami czasu
Wersje
  • APIS-P (1995)
  • APIS-P(R) – podręcznik zrewidowany (2005)

Podskale

Zachowania (zdolności społeczne)

    Kwadraty (zdolności wzrokowo-przestrzenne)

      Synonimy (zdolności werbalne)

        Klasyfikacja (zdolności abstrakcyjno-logiczne)

          Przekształcenia Liczb (zdolności abstrakcyjno-logiczne)

            Nowe Słowa (zdolności werbalne)

              Klocki (zdolności wzrokowo-przestrzenne)

                Historyjki (zdolności społeczne)

                  Obliczanie wyników

                  ICD Diagnostica

                  Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica

                  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
                  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
                  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
                  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
                  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
                  Przejdź do ICD Diagnostica

                  Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

                  Jak policzyć wynik

                  ICD Diagnostica

                  Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica

                  • •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
                  • •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
                  • •Kalkulatory z interpretacją wyników
                  • •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
                  • •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
                  Przejdź do ICD Diagnostica

                  Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.

                  Normy

                  Typ norm
                  normy ogólnopolskie dla poziomów edukacyjnych: VI klasa SP, I-III gimnazjum, I klasa szkoły średniej
                  Interpretacja
                  wynik ogólny i wyniki czterech typów zdolności względem właściwej grupy szkolnej
                  Próba normalizacyjna
                  próby ogólnopolskie (szczegóły w podręczniku zrewidowanym 2005)

                  Psychometria

                  Trafność
                  Według wydawcy wynik ogólny osiąga bardzo wysoką zgodność wewnętrzną, natomiast rzetelność poszczególnych podtestów jest niższa. Szczegółowe współczynniki przedstawiono w podręczniku.

                  Kiedy nie stosować tego narzędzia

                  • •Gdy badanie ma prowadzić osoba bez uprawnień: to test kategorii C, więc osoby nieposiadające kwalifikacji psychologicznych mogą korzystać z narzędzia wyłącznie pod nadzorem psychologa posiadającego uprawnienia do stosowania testów kategorii C
                  • •Gdy badasz maturzystów, studentów lub dorosłych – dla nich przeznaczona jest wersja APIS-Z(R), a nie szkolna APIS-P(R)
                  • •Gdy potrzebujesz aktualnych, dobrze dopasowanych norm – normy odnoszą się do struktury szkolnej sprzed reformy 2017 i mają blisko dwie dekady (efekt Flynna)
                  • •Gdy potrzebujesz pomiaru inteligencji płynnej neutralnego kulturowo – APIS mierzy głównie inteligencję skrystalizowaną, silnie związaną z wiedzą i językiem
                  • •Gdy zależy Ci na precyzyjnym pomiarze pojedynczej wąskiej zdolności – rzetelność wyników poszczególnych testów jest ograniczona

                  Co pokazują badania

                  Struktura, rzetelność i trafność prognostyczna

                  APIS-P(R) to bateria ośmiu testów mierzących inteligencję ogólną przez cztery typy zdolności. Według wydawcy wynik ogólny ma bardzo wysoką zgodność wewnętrzną, a wyniki poszczególnych testów niższą; wyniki baterii wysoko korelują z ocenami szkolnymi i pozwalają prognozować osiągnięcia w nauce. Analizy czynnikowe wskazują na dominujący czynnik ogólny przy zachowaniu specyfiki testów.

                  źródło

                  Podstawa teoretyczna konstruktu

                  Bateria opiera się na teorii inteligencji Cattella i mierzy inteligencję skrystalizowaną, rozumianą jako suma zdolności ukształtowanych w toku uczenia się. Cztery typy zdolności (abstrakcyjno-logiczne, werbalne, wzrokowo-przestrzenne, społeczne) są wspólne dla wersji szkolnej (APIS-P) i dla dorosłych (APIS-Z).

                  źródło

                  Aktualność norm a zmiana ustroju szkolnego

                  Normy APIS-P(R) opracowano dla poziomów edukacyjnych sprzed reformy 2017 (z klasami gimnazjalnymi), a podręcznik zrewidowany pochodzi z 2005 roku. Oznacza to podwójne wyzwanie interpretacyjne: dopasowanie ucznia do grupy normalizacyjnej po zmianie ustroju szkolnego oraz uwzględnienie starzenia się norm (efekt Flynna).

                  źródło

                  Podobne narzędzia

                  • Bateria Testów APIS-Z(R)

                    Ta sama koncepcja i te same typy zdolności, ale wersja dla maturzystów, studentów i dorosłych. APIS-P(R) jest wersją szkolną dla młodszych uczniów.

                  • CFT 20-R (Neutralny Kulturowo Test Inteligencji Cattella)

                    Mierzy inteligencję płynną niezależnie od języka i wiedzy szkolnej i obejmuje uczniów już od 8. roku życia. APIS-P(R) mierzy głównie inteligencję skrystalizowaną i uwzględnia zdolności społeczne.

                  • Columbia (Skala Dojrzałości Umysłowej Columbia)

                    Niewerbalny, indywidualny pomiar rozumowania dla dzieci, przydatny przy ograniczeniach mowy. Węższy zakres i inny sposób badania niż grupowa bateria APIS-P(R).

                  Bibliografia

                  • Matczak, A., Jaworowska, A., Ciechanowicz, A., Szustrowa, T. (2005). Bateria testów APIS-P(R). Podręcznik (wydanie zrewidowane). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.

                  Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.