Kwestionariusz Osobowości Eysencka EPQ-R
Eysenck Personality Questionnaire-Revised
Trzy wymiary osobowości wg teorii Eysencka: Psychotyzm (P), Ekstrawersja (E), Neurotyzm (N) + skala kontrolna Kłamstwa (K) oraz skale dodatkowe: Skłonność do uzależnień (UZ) i Skłonność do przestępstw (PRZ)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Eysenck H. J., Eysenck S. B. G. (1985)
- Polska adaptacja
- zespół Pracowni Testów Psychologicznych PTP; polska normalizacja: Jaworowska (2011)
- Grupa docelowa
- młodzież i dorośli, 16-69 lat
- Czas badania
- przeciętnie 20 minut (EPQ-R), 10 minut (EPQ-R(S)); bez ograniczenia czasu
- Procedura
- samoopis; badanie indywidualne lub grupowe
Co bada ten test
EPQ-R mierzy osobowość w modelu PEN Hansa Eysencka, który sprowadza jej zróżnicowanie do trzech szerokich, biologicznie zakorzenionych wymiarów. Ekstrawersja (E) opisuje kierunek energii i poziom pobudzenia korowego: od towarzyskiej, poszukującej stymulacji ekstrawersji po wycofaną i ostrożną introwersję. Neurotyzm (N) odnosi się do reaktywności emocjonalnej i chwiejności nastroju, a wysokie wyniki wiążą się ze skłonnością do lęku, napięcia i zamartwiania się. Psychotyzm (P) łączy twardość, chłód emocjonalny, skłonność do zachowań aspołecznych oraz niekonwencjonalność i bywa najtrudniejszy w interpretacji.
Podstawą teoretyczną jest przekonanie Eysencka, że różnice indywidualne w osobowości mają źródło w budowie i funkcjonowaniu układu nerwowego: poziomie pobudzenia korowego dla ekstrawersji oraz reaktywności autonomicznego układu nerwowego i układu limbicznego dla neurotyzmu. Dlatego kwestionariusz zalicza się do nurtu temperamentalno-biologicznego, a nie czysto leksykalnego jak modele Wielkiej Piątki. W teorii Eysencka trzy wymiary zakładano jako względnie ortogonalne, czyli wzajemnie niezależne, choć w badaniach empirycznych mogą występować niewielkie korelacje między nimi.
Oprócz trzech wymiarów właściwych EPQ-R zawiera skalę Kłamstwa (K), która kontroluje tendencję do przedstawiania się w korzystnym świetle i aprobatę społeczną. Polskie opracowanie udostępnia dodatkowo skale Skłonności do uzależnień (UZ) i Skłonności do przestępstw (PRZ), zbudowane na pozycjach kwestionariusza i wykorzystywane w kontekście oceny ryzyka. Wyniki interpretuje się profilowo: nie ma jednego wskaźnika ogólnego, lecz zestaw wyników na poszczególnych skalach odnoszonych do norm.
Typowe zastosowanie
Klasyczne narzędzie badań nad strukturą osobowości i temperamentem, wykorzystywane w pracach nad związkami cech z zachowaniem, zdrowiem, radzeniem sobie ze stresem czy funkcjonowaniem zawodowym. W diagnostyce indywidualnej pomaga opisać profil osobowości, a skale dodatkowe UZ i PRZ bywają wykorzystywane w kontekście oceny ryzyka. Ze względu na kategorię C jest zarezerwowane dla psychologów i częściej pojawia się w badaniach akademickich niż w rutynowej praktyce.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP
- Kategoria testu wg PTP
- C
- Cena
- 1075,67 zł komplet wersja pełna; 816,42 zł komplet wersja podstawowa; 691,43 zł komplet wersja skrócona (podręcznik oryginalny 135,07 zł; polskie normalizacje 297,11 zł; klucze EPQ-R 6 szt. 332,24 zł; klucze EPQ-R(S) 4 szt. 221,50 zł; kwestionariusze EPQ-R 25 szt. 52,00 zł; EPQ-R(S) 25 szt. 37,75 zł; e-jednostki 33,97/16,97 zł) – ceny brutto wg practest.com.pl, cennik 1.07-31.12.2026
- Zgoda autora / licencja
- test płatny w PTP; kategoria C – wyłącznie dla psychologów
- Arkusz polski
- Arkusz chroniony prawem autorskim, dostępny wyłącznie u wydawcy – strona wydawcyNie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
- Arkusz angielski
- zobacz arkusz ENkomercyjny – wersję oryginalną wydaje EdITS (Educational and Industrial Testing Service), strona produktu edits.net/products/epq-r; polska adaptacja dostępna w PTP (practest.com.pl)
- Artykuł źródłowy
- publikacja walidacyjna
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Pozycje to krótkie pytania o typowe reakcje, upodobania i sposoby zachowania, na które badany odpowiada w formacie dychotomicznym. Wersja pełna EPQ-R liczy 106 pytań, wersja skrócona EPQ-R(S) 48 pytań, dostępne są też warianty elektroniczne Epsilon. Pytania są rozproszone między skalami, a przynależność pozycji do skal wyznacza klucz. Część pozycji punktuje się za odpowiedź twierdzącą, część za przeczącą, zależnie od kierunku danej skali. Treści pozycji są chronione i nie są tu przytaczane.
- Skala odpowiedzi
- Format wymuszonego wyboru tak/nie: badany zaznacza, czy dane stwierdzenie do niego pasuje, czy nie. Nie ma opcji pośredniej ani skali natężenia, co skraca badanie, ale zmniejsza subtelność pomiaru pojedynczej pozycji. Badanie nie jest ograniczone czasem i trwa przeciętnie około 20 minut dla wersji pełnej oraz około 10 minut dla wersji skróconej.
- Normy i interpretacja
- Wyniki surowe każdej skali przelicza się na wartości znormalizowane według tabel z podręcznika, osobno dla dwóch grup wieku (16-30 i 31-69 lat) oraz oddzielnie dla kobiet i mężczyzn. Szczegółowe tabele norm znajdują się w podręczniku Pracowni Testów Psychologicznych PTP i nie są tu reprodukowane. Interpretacja jest profilowa: analizuje się układ wyników na wszystkich skalach łącznie, a nie pojedynczą liczbę.
Budowa
- Liczba pozycji
- 106
- Format odpowiedzi
- tak/nie
- Wersje
- EPQ-R (pełna, 106 pozycji)
- EPQ-R(S) (skrócona, 48 pozycji)
- e-EPQ-R / e-EPQ-R(S) (Epsilon)
Podskale
Psychotyzm (P)
Ekstrawersja (E)
Neurotyzm (N)
Kłamstwo (K)
Skłonność do uzależnień (UZ)
Skłonność do przestępstw (PRZ)
Obliczanie wyników
Szczegóły obliczania wyniku dostępne tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Jak policzyć wynik
Instrukcja obliczania wyniku dostępna tylko przez ICD Diagnostica
- •Instrukcje obliczania wyników krok po kroku
- •Pozycje odwrócone i przypisanie pozycji do podskal
- •Kalkulatory z interpretacją wyników
- •Wskazówki do metodologii i opisu wyników
- •Podskale, normy i przebieg badania narzędzi diagnostycznych
Dostęp do funkcji Clinical uzyskasz w planie Clinical na icd-diagnostica.com.
Normy
- Typ norm
- normy znormalizowane wg tabel podręcznikowych
- Interpretacja
- Normy opracowano oddzielnie dla kobiet i mężczyzn w dwóch grupach wieku (16-30 i 31-69 lat). Szczegółowe tabele znajdują się w podręczniku PTP.
- Próba normalizacyjna
- polska normalizacja Jaworowskiej (2011), wydanie PTP
Psychometria
- Stabilność (test-retest)
- Wydawca informuje o zadowalającej stabilności bezwzględnej wyników wszystkich skal w wersji pełnej i satysfakcjonującej w wersji skróconej, bez podania wartości liczbowych. Szczegółowe współczynniki podano w podręczniku.
- Trafność
- Wydawca informuje o satysfakcjonującej zgodności wewnętrznej większości skal oraz niższej rzetelności skali Psychotyzmu, zwłaszcza w wersji skróconej. Potwierdzono trafność czynnikową, a wyniki korelują z MMPI-2, ACL i STAI. Szczegółowe współczynniki podano w podręczniku.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy potrzebujesz pełnego opisu osobowości w modelu Wielkiej Piątki (lepsze będą NEO-FFI, NEO-PI-R lub IPIP-BFM)
- •Gdy badasz dzieci: polskie normy obejmują osoby od 16 roku życia
- •Gdy nie masz uprawnień do testów kategorii C ani dostępu do materiałów PTP
- •Gdy zależy Ci na rozpoznaniu uzależnienia lub zachowań przestępczych: skale UZ i PRZ są orientacyjne i nie zastępują diagnozy
- •Gdy potrzebujesz precyzyjnego pomiaru natężenia cechy, na który format tak/nie jest zbyt zgrubny
Co pokazują badania
Rzetelność i struktura polskiej wersji
Wydawca podaje w pełni zadowalającą stabilność bezwzględną wyników wszystkich skal EPQ-R oraz satysfakcjonującą stabilność wersji skróconej, przy potwierdzonej trafności czynnikowej. Zgodność wewnętrzna jest satysfakcjonująca z wyjątkiem skali Psychotyzmu, której zgodność w wersji skróconej jest niska. Wartości liczbowe alf polskiej wersji pozostają do potwierdzenia w podręczniku.
źródłoTrafność zewnętrzna
Wyniki skal EPQ-R korelują z wynikami innych narzędzi osobowości i stanu emocjonalnego, w tym MMPI-2, ACL oraz STAI, co wydawca podaje jako dowód trafności teoretycznej modelu PEN w polskich warunkach.
źródłoKontekst teoretyczny i porównania z innymi ujęciami
W polskiej literaturze przeglądowej model Eysencka omawiany jest jako jedno z kluczowych ujęć temperamentalno-biologicznych, zestawiane z modelami leksykalnymi i regulacyjnymi teoriami temperamentu, co pomaga umiejscowić trzy wymiary PEN w szerszej mapie cech.
źródłoPodobne narzędzia
IVE (Kwestionariusz Impulsywności)
Narzędzie z tej samej tradycji Eysencków, mierzy impulsywność, skłonność do ryzyka i empatię, uzupełniając obraz osobowości o wąskie cechy powiązane z wymiarem P.
Krótki pomiar Wielkiej Piątki. Szerszy model pięciu wymiarów zamiast trzech, obejmuje ugodowość i sumienność, których EPQ-R wprost nie mierzy.
Rozbudowany pomiar Wielkiej Piątki wraz z sześcioma składnikami każdej cechy. Znacznie drobniejsza rozdzielczość opisu niż trójwymiarowy EPQ-R.
FCZ-KT (Formalna Charakterystyka Zachowania)
Mierzy temperament w regulacyjnej teorii Strelaua, koncentrując się na formalnych cechach zachowania, a nie na treściowych wymiarach osobowości.
Bibliografia
- Eysenck H. J., Eysenck S. B. G. (1985). Manual of the Eysenck Personality Questionnaire (EPQ-R). London: Hodder and Stoughton.
- Brzozowski P., Drwal R. Ł. (1995). Kwestionariusz Osobowości Eysencka. Polska adaptacja EPQ-R. Podręcznik. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
- Jaworowska A. (2011). Kwestionariusze Osobowości Eysencka EPQ-R, EPQ-R w wersji skróconej. Polskie normalizacje. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/EPQ-R
- artykuł open accesshttps://www.kul.pl/files/714/nowy_folder/4.52.2009_art._1.pdf
- blog (do potwierdzenia)https://psychologia.edu.pl/czytelnia/50-artykuly/1025-charakterystyka-kwestionariusza-epq-r-em-eysenck-personality-questionnaire-revised-em.pdf
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.1016/0191-8869(85)90026-1
- wydawcahttps://www.edits.net/products/epq-r
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców.