Ustrukturalizowany Wywiad Kliniczny do Badania Zaburzeń z Osi I DSM-IV-TR
Structured Clinical Interview for DSM-IV-TR Axis I Disorders
półustrukturalizowany wywiad diagnostyczny zaburzeń z Osi I DSM-IV-TR (moduły A-J: m.in. zaburzenia nastroju, psychotyczne, związane z substancjami, lękowe)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- M. B. First, M. Gibbon, R. L. Spitzer, J. B. W. Williams
- Polska adaptacja
- red. naukowa wydania polskiego: A. Popiel, B. Zawadzki, E. Pragłowska (2018)
- Grupa docelowa
- dorośli; diagnoza kliniczna i badania (psycholodzy, psychiatrzy)
- Czas badania
- zwykle 60-90 minut
- Procedura
- wywiad kliniczny; indywidualnie
Co bada ten test
SCID-I to półustrukturalizowany wywiad diagnostyczny służący do rozpoznawania zaburzeń psychicznych z Osi I klasyfikacji DSM-IV-TR. Osią I nazywano w tej klasyfikacji zaburzenia kliniczne: nastroju, psychotyczne, lękowe, związane z używaniem substancji, somatoformiczne, odżywiania i przystosowania. Odrębną Oś II tworzyły zaburzenia osobowości i upośledzenie umysłowe, badane osobnym wywiadem SCID-II. DSM-5 zniosło podział na osie, ale podział rodziny narzędzi SCID na wywiad do zaburzeń klinicznych i wywiad do zaburzeń osobowości przetrwał.
Status wydawniczy jest tu informacją najważniejszą, bo decyduje o sensowności planowania badań. SCID-I jest narzędziem wygaszanym. Opiera się na klasyfikacji poprzedniej generacji, a wydawca zakończył sprzedaż podręcznika; arkusze modułów są dostępne wyłącznie do wyczerpania zapasów. Następcą jest SCID-5-CV, który uwzględnia zmiany wprowadzone w DSM-5 i obejmuje zakres diagnostyczny kluczowy z perspektywy praktyki klinicznej. Nie należy więc rozpoczynać nowego projektu badawczego opartego na SCID-I.
Ważną cechą polskiego wydania jest to, że przetłumaczono wersję badawczą wywiadu, a nie skróconą wersję kliniczną. Wersja badawcza jest obszerniejsza, obejmuje więcej rozpoznań i pozwala prowadzić badanie modułowo, czyli tylko w zakresie wybranych klas zaburzeń. To odróżnia sytuację polską od amerykańskiej, gdzie równolegle funkcjonowały wersja badawcza i kliniczna. Następca w wydaniu polskim, SCID-5-CV, jest natomiast wersją kliniczną, czyli skróconą.
Jak wszystkie wywiady z rodziny SCID, narzędzie nie mierzy nasilenia objawów i nie daje wyniku punktowego. Klinicysta ocenia, czy poszczególne kryteria diagnostyczne są spełnione, a wynikiem badania jest rozpoznanie albo jego brak.
Typowe zastosowanie
Historycznie SCID-I był w Polsce podstawowym narzędziem ustrukturalizowanej diagnozy zaburzeń klinicznych: stosowano go przy kwalifikacji do badań naukowych, w opiniowaniu sądowym, w diagnozie klinicznej i w dydaktyce. Polskie badania nad PTSD u ofiar wypadków komunikacyjnych opierały się właśnie na module F tego wywiadu. Obecnie zastosowania są ograniczone przez status wydawniczy i przez wersję klasyfikacji. Sensowne pozostają trzy sytuacje. Pierwsza to kontynuacja projektów badawczych rozpoczętych wcześniej tym narzędziem, gdzie zmiana metody w połowie badania zniszczyłaby porównywalność danych. Druga to analiza wtórna danych zebranych w przeszłości, na przykład w projektach nad PTSD. Trzecia to badania porównawcze nad skutkami zmiany klasyfikacji, w których zestawia się rozpoznania stawiane według DSM-IV-TR i DSM-5. Do nowych projektów diagnostycznych i badawczych właściwym wyborem jest SCID-5-CV, a przy potrzebie szerszego zakresu rozpoznań i szczegółowego zapisu przebiegu objawów wersja badawcza SCID-5-RV. Wersja badawcza SCID-5-RV jest naturalnym następcą tego, czym w Polsce było wydanie SCID-I, ponieważ polskie wydanie SCID-I również było tłumaczeniem wersji badawczej.
Wymiary i podskale
Rozmowa wstępna
Część otwierająca badanie. Zbiera przegląd aktualnych trudności, historię leczenia i podstawowe informacje o funkcjonowaniu. Nadaje badaniu ramy czasowe, do których odnoszone są późniejsze pytania.
Monitor zaburzeń psychotycznych oraz moduł przesiewowy
Krótkie części służące wstępnemu rozeznaniu. Monitor pozwala szybko rozstrzygnąć, czy w ogóle wchodzić w rozbudowaną diagnostykę psychoz, a moduł przesiewowy wskazuje klasy zaburzeń wymagające pełnej oceny. Oba skracają badanie, gdy obraz kliniczny jest wąski.
Moduł A. Epizody zaburzeń nastroju
Ocena epizodu depresyjnego, maniakalnego, hipomaniakalnego i mieszanego oraz dystymii. Najbardziej rozbudowany moduł wywiadu, stanowiący materiał wyjściowy dla różnicowania w module D.
Moduły B, B/C i C. Objawy psychotyczne i zaburzenia psychotyczne
Moduł B rejestruje urojenia, omamy i inne objawy psychotyczne, moduł B/C zawiera pytania przesiewowe, a moduł C przekłada zebrany materiał na rozpoznanie różnicowe: schizofrenię, zaburzenie schizoafektywne, zaburzenie urojeniowe i pozostałe psychozy.
Moduł D. Zaburzenia nastroju
Różnicowanie na podstawie epizodów ustalonych w module A: zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie depresyjne nawracające, dystymia oraz zaburzenia nastroju wywołane substancją lub stanem ogólnomedycznym.
Moduły E i Alt-E. Zaburzenia związane z zażywaniem substancji
Ocena nadużywania i uzależnienia od alkoholu oraz innych substancji psychoaktywnych. DSM-IV utrzymywało rozdział między nadużywaniem a uzależnieniem, z którego DSM-5 zrezygnowało na rzecz jednego rozpoznania z określeniem nasilenia. Moduł Alt-E to wariant alternatywny tej części.
Moduł F. Zaburzenia lękowe
Zaburzenie paniczne, agorafobia, fobia społeczna, fobie specyficzne, zaburzenie lękowe uogólnione, a także zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne i zespół stresu pourazowego, które w DSM-IV należały jeszcze do zaburzeń lękowych. Właśnie ta część modułu F była przedmiotem polskiego badania walidacyjnego nad diagnozą PTSD.
Moduły G, H, I, J. Pozostałe klasy zaburzeń
Moduł G obejmuje zaburzenia somatoformiczne, moduł H zaburzenia odżywiania, moduł I zaburzenia przystosowania, a moduł J zaburzenia dodatkowe. Obecność modułów G i H jest przewagą wersji badawczej: skrócone wersje kliniczne zwykle ich nie zawierają.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Wywiad zbudowany jest z części wprowadzającej oraz modułów oznaczonych literami od A do J, uzupełnionych o monitor zaburzeń psychotycznych i moduł przesiewowy. Każdy moduł odpowiada jednej klasie zaburzeń, a moduły C i D nie zbierają nowych objawów, tylko porządkują materiał zebrany wcześniej w rozpoznanie różnicowe. Pojedyncza pozycja to para: pytanie skierowane do badanego oraz zapisane obok kryterium diagnostyczne DSM-IV-TR, względem którego klinicysta ma dokonać oceny. Arkusz jest dwukolumnowy, dzięki czemu treść kryterium znajduje się przed oczami badającego w chwili oceniania. Po pytaniu głównym przewidziane są pytania uszczegóławiające, a gdy i one nie wystarczą, klinicysta formułuje własne, aż zbierze materiał pozwalający rozstrzygnąć kryterium. Badanie prowadzi się według drzewa decyzyjnego z instrukcjami przeskoku: gdy objawy progowe dla danej grupy zaburzeń nie występują, badający pomija resztę modułu i przechodzi dalej. Polskie wydanie, jako tłumaczenie wersji badawczej, pozwala też prowadzić badanie modułowo, czyli ocenić wyłącznie wybrane klasy zaburzeń istotne dla pytania klinicznego lub badawczego. Wydawca sprzedawał arkusze poszczególnych modułów osobno. Cechą wyróżniającą wywiady SCID jest zachęta do korzystania ze źródeł innych niż relacja badanego. Klinicysta może i powinien uwzględniać przy ocenie kryteriów obserwację zachowania, dokumentację medyczną oraz informacje od osób bliskich. Treści pytań i kryteriów są chronione prawem autorskim wydawcy i nie są tu przytaczane.
- Skala odpowiedzi
- SCID-I nie ma skali odpowiedzi w rozumieniu kwestionariuszowym. Zapisywana jest ocena klinicysty dotycząca spełnienia kryterium, a nie dosłowna odpowiedź badanego. Każde kryterium ocenia się w czterostopniowym systemie: znak zapytania oznacza informacje niewystarczające do oceny, 1 oznacza objaw wyraźnie nieobecny lub kryterium niespełnione, 2 stan podprogowy, czyli objaw obecny, ale niesięgający progu kryterium, a 3 osiągnięcie progu, czyli kryterium spełnione. Warto zwrócić uwagę, że nowszy SCID-5-PD stosuje inny zapis (0, 1, 2), więc przy porównywaniu opisów z literatury trzeba sprawdzać, o którą wersję narzędzia chodzi. Ocena opiera się nie na tym, co badany odpowiedział, tylko na tym, czy opisane zjawisko spełnia kryterium DSM-IV-TR wydrukowane obok pytania. Klinicysta jest zachęcany do wykorzystania także innych źródeł informacji: obserwacji zachowania w trakcie badania, dokumentacji medycznej oraz relacji osób bliskich. Przebieg badania zaczyna się od rozmowy wstępnej, następnie monitora zaburzeń psychotycznych i modułu przesiewowego, które wyznaczają zakres dalszej oceny. Potem badający przechodzi przez właściwe moduły, korzystając z instrukcji przeskoku, i na końcu zestawia rozpoznania z podziałem na aktualne oraz przebyte w ciągu życia. Typowe badanie trwa 60-90 minut, bez formalnego limitu czasu; ocena wąskiego zakresu zaburzeń w trybie modułowym trwa krócej.
- Normy i interpretacja
- SCID-I nie ma norm i nie może ich mieć, ponieważ nie jest skalą pomiarową. Nie przelicza się wyników na steny, centyle ani wyniki T i nie ma punktu odcięcia. Odniesieniem są kryteria diagnostyczne DSM-IV-TR. Rozpoznanie stawia się, gdy spełniona jest wymagana liczba kryteriów objawowych, a jednocześnie spełnione są kryteria dodatkowe: minimalny czas trwania objawów, obecność klinicznie istotnego cierpienia lub upośledzenia funkcjonowania oraz kryteria wykluczające, czyli brak lepszego wyjaśnienia objawów przez inne zaburzenie, stan somatyczny albo działanie substancji. Podstawowe zastrzeżenie interpretacyjne dotyczy klasyfikacji. Rozpoznania z SCID-I są rozpoznaniami według DSM-IV-TR i nie przekładają się automatycznie na DSM-5. Różnice dotyczą między innymi rozdzielenia agorafobii i zaburzenia panicznego, przeniesienia PTSD oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego poza kategorię zaburzeń lękowych, scalenia nadużywania i uzależnienia od substancji w jedno rozpoznanie oraz braku w SCID-I oceny ADHD u osób dorosłych. Przy opisywaniu danych zebranych tym narzędziem trzeba jednoznacznie wskazywać wersję klasyfikacji. Pełne brzmienie kryteriów i instrukcje oceniania znajdują się w podręczniku wydania polskiego, który został wycofany ze sprzedaży, i nie są tu reprodukowane.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Polskie wydanie to tłumaczenie wersji badawczej, a więc obszerniejszej: obejmuje między innymi zaburzenia somatoformiczne i zaburzenia odżywiania, których nie zawierają skrócone wersje kliniczne
- •Budowa modułowa pozwala badać tylko wybrane klasy zaburzeń, co znacząco skraca czas przy wąskim pytaniu badawczym
- •Polska wersja modułu F do diagnozy PTSD ma opublikowane dane psychometryczne z dużej próby (526 osób), co jest rzadkością wśród narzędzi klinicznych w Polsce
- •Wywiad wykazał wyższą swoistość niż samoopisowy inwentarz PDS, co potwierdza przewagę oceny klinicysty nad samoopisem przy stawianiu rozpoznania
- •Ogromna baza literatury światowej zebranej przez lata stosowania, ułatwiająca porównania z wcześniejszymi badaniami
- •Zachęta do korzystania z dokumentacji medycznej i informacji od osób bliskich, a nie wyłącznie z relacji badanego
Ograniczenia
- •Narzędzie wygaszane: podręcznik został wycofany ze sprzedaży, arkusze dostępne tylko do wyczerpania zapasów
- •Oparte na klasyfikacji DSM-IV-TR, czyli poprzedniej generacji; rozpoznania nie przekładają się wprost na DSM-5
- •Nie obejmuje ADHD u osób dorosłych, utrzymuje podział na nadużywanie i uzależnienie od substancji oraz klasyfikuje PTSD i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne jako zaburzenia lękowe
- •Nie ocenia zaburzeń osobowości: służył do tego odrębny wywiad SCID-II, również wycofany
- •Wymaga przygotowania klinicznego i znajomości kryteriów diagnostycznych: ocenia się nie odpowiedź badanego, tylko jej zgodność z kryterium
- •Czasochłonny (60-90 minut w typowym badaniu), co ogranicza zastosowanie na dużych próbach
- •Pozycja C3 modułu F wykazała słabe właściwości psychometryczne w polskim badaniu walidacyjnym
- •Rozpoznanie kategorialne nie oddaje nasilenia objawów, więc do śledzenia zmiany w czasie potrzebne są dodatkowo skale wymiarowe
Budowa
- Format odpowiedzi
- wywiad półustrukturalizowany, moduły A-J
- Wersje
- papier: komplet oraz osobne moduły
Obliczanie wyników
- Metoda
- Wywiad półustrukturalizowany prowadzony przez przeszkolonego klinicystę – brak sumowania punktów i norm. Każde kryterium diagnostyczne oceniane jest na skali: ? (dane niewystarczające), 1 (nieobecne), 2 (podprogowe), 3 (spełnione); rozpoznania wynikają z algorytmu kryteriów DSM z instrukcjami przeskoku, kryteriami czasu trwania, cierpienia/upośledzenia funkcjonowania i wykluczeń. Wynikiem jest zestaw rozpoznań (aktualne i przebyte), analizowany statystycznie jako zmienne kategorialne.
- Pozycje odwrócone
- brak danych (do weryfikacji)
Jak policzyć wynik
W SCID-I nie ma sumowania pozycji, odwracania punktacji ani przeliczania na normy. Działa algorytm diagnostyczny, czyli sekwencja rozstrzygnięć prowadzących do rozpoznania.
Krok 1: rozmowa wstępna. Zbierz przegląd aktualnych trudności, historię leczenia i informacje o funkcjonowaniu, a przede wszystkim ustal ramy czasowe, do których będziesz odnosić dalsze pytania.
Krok 2: przesiew. Przeprowadź monitor zaburzeń psychotycznych i moduł przesiewowy. Wyniki wskazują, które moduły trzeba przejść w całości, a które można pominąć. Pominięcie tego etapu wydłuża badanie bez zysku diagnostycznego.
Krok 3: ocena kryterium po kryterium. Dla każdej pozycji zadaj pytanie, w razie potrzeby dopytaj i oceń kryterium: znak zapytania przy informacjach niewystarczających, 1 gdy objaw wyraźnie nieobecny, 2 przy stanie podprogowym, 3 gdy kryterium spełnione. Ocena 3 nie wynika z samego potwierdzenia przez badanego, tylko z rozstrzygnięcia, że opisane zjawisko odpowiada treści kryterium. Możesz i powinieneś korzystać z obserwacji, dokumentacji medycznej oraz informacji od osób bliskich.
Krok 4: instrukcje przeskoku. Gdy kryterium bramkowe nie jest spełnione, przejdź tam, gdzie kieruje arkusz. Ignorowanie przeskoków prowadzi do stawiania rozpoznań bez spełnionych warunków wstępnych.
Krok 5: kryteria dodatkowe. Nawet po zebraniu wymaganej liczby objawów sprawdź czas trwania, obecność klinicznie istotnego cierpienia lub upośledzenia funkcjonowania oraz kryteria wykluczające. To najczęściej pomijany etap.
Krok 6: różnicowanie i zestawienie rozpoznań. Przejdź moduły C i D, które porządkują materiał z modułów B i A w konkretne rozpoznania, a następnie zestaw wszystkie rozpoznania z podziałem na aktualne i przebyte w ciągu życia.
W opracowaniu statystycznym rozpoznanie jest zmienną kategorialną, nie punktową. Stosuje się test chi-kwadrat, dokładny test Fishera przy małych liczebnościach oraz regresję logistyczną, a zgodność ocen dwóch diagnostów opisuje współczynnik kappa Cohena. Jeżeli wywiad służy jako standard odniesienia dla narzędzia przesiewowego, policz czułość, swoistość, wartości predykcyjne oraz pole pod krzywą ROC. Nie licz alfy Cronbacha dla całego wywiadu: pozycje dotyczą odrębnych zaburzeń i nie mierzą jednego wymiaru.
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP - wyprzedaż końcówek: podręcznik wycofany ze sprzedaży, arkusze dostępne do wyczerpania zapasów
- Kategoria testu wg PTP
- A
- Cena
- elementy 6,45-736,30 zł brutto (arkusze modułów do wyczerpania zapasów; podręcznik niedostępny)
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Structured Clinical Interview for DSM-IV-TR Axis I Disorders
- Construct
- semi-structured diagnostic interview for DSM-IV-TR Axis I disorders (modules A-J: incl. mood, psychotic, substance-related and anxiety disorders)
- Target group
- adults; clinical assessment and research (psychologists, psychiatrists)
- Response format
- semi-structured interview, modules A-J
- Procedure
- clinical interview; individual administration
- Administration time
- usually 60-90 minutes
- Notes
- Publication status – check: instrument being phased out; per the publisher the manual is no longer sold and interview booklets are available only until stock runs out; its successor is the SCID-5-CV (on sale, incorporating DSM-5 changes). PTP category A. [TO VERIFY]: year of the Polish edition, given as 2018 after the publisher's website (some sources cite an earlier edition).
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
Zanim cokolwiek zaplanujesz, rozważ zmianę narzędzia. SCID-I jest wygaszany: podręcznik został wycofany ze sprzedaży, a arkusze są dostępne wyłącznie do wyczerpania zapasów. Rozpoczynanie nowego projektu opartego na tym wywiadzie jest ryzykowne organizacyjnie (może zabraknąć materiałów) i słabe merytorycznie (rozpoznania według poprzedniej klasyfikacji). Do nowych badań właściwym wyborem jest SCID-5-CV, a przy potrzebie szerszego zakresu rozpoznań SCID-5-RV. SCID-I ma uzasadnienie tylko wtedy, gdy kontynuujesz projekt rozpoczęty tym narzędziem, analizujesz dane zebrane wcześniej albo celowo porównujesz rozpoznania według obu klasyfikacji.
Kwalifikacje. SCID-I ma kategorię A, co u wydawcy oznacza dostęp dla psychologów oraz dla osób z innym wykształceniem magisterskim i doświadczeniem zawodowym uzasadniającym dobór narzędzia. Wydawca kieruje je do psychologów i lekarzy psychiatrów, zarówno badaczy, jak i praktyków. Uprawnienie do zakupu nie jest jednak równoznaczne z kompetencją do prowadzenia badania: ocena kryteriów wymaga sądu klinicznego. Student psychologii nie przeprowadzi tego wywiadu samodzielnie w ramach pracy dyplomowej. Realne rozwiązania to prowadzenie badania przez promotora lub współpracującego klinicystę, praca na danych zebranych wcześniej albo wykorzystanie rozpoznań postawionych w ramach opieki klinicznej jako zmiennej grupującej.
Opis w metodologii. Podaj nazwę i skrót, autorów oryginału, redakcję naukową wydania polskiego (A. Popiel, B. Zawadzki, E. Pragłowska) i wydawcę, a przede wszystkim dwie informacje kluczowe dla oceny pracy: że jest to wywiad półustrukturalizowany, nie kwestionariusz, oraz że polskie wydanie jest tłumaczeniem wersji badawczej, obszerniejszej od skróconej wersji klinicznej. Wymień moduły faktycznie zastosowane i napisz, czy badanie prowadzono w całości, czy modułowo. Zaznacz wyraźnie, że rozpoznania stawiano według DSM-IV-TR, i wskaż, kto prowadził wywiady oraz jakie miał kwalifikacje.
Rzetelność. Nie raportuj alfy Cronbacha dla wywiadu. Właściwym wskaźnikiem jest zgodność diagnostyczna: poproś drugiego diagnostę o niezależną ocenę części nagranych badań i podaj kappa Cohena wraz z liczbą ocenionych przypadków. Jeżeli używasz modułu F do diagnozy PTSD, możesz powołać się na polskie dane walidacyjne (Zawadzki i wsp., 2015, próba 526 osób), pamiętając o odnotowaniu zastrzeżenia autorów co do pozycji C3.
Raportowanie i porównywalność. Podawaj liczebności i odsetki rozpoznań oraz wielkości efektu właściwe dla zmiennych kategorialnych. Przy zestawianiu wyników z nowszą literaturą omów wprost różnice między DSM-IV-TR a DSM-5: rozdzielenie agorafobii i zaburzenia panicznego, przeniesienie PTSD i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego poza zaburzenia lękowe, scalenie nadużywania i uzależnienia od substancji. Pominięcie tego wątku jest częstym zarzutem recenzentów wobec prac opartych na starszej klasyfikacji.
Etyka i prawo autorskie. Nie umieszczaj arkuszy wywiadu ani treści pytań i kryteriów w aneksie pracy. Badanie diagnostyczne w celach naukowych wymaga zgody komisji bioetycznej i świadomej zgody uczestników, a przy ujawnieniu ryzyka samobójczego konieczna jest zaplanowana wcześniej procedura postępowania.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •W nowych projektach badawczych i diagnostycznych: narzędzie jest wygaszane, a rozpoznania stawia według poprzedniej klasyfikacji; właściwym wyborem jest SCID-5-CV lub SCID-5-RV
- •Gdy wyniki mają być porównywane z aktualną literaturą opartą na DSM-5 bez omówienia różnic między klasyfikacjami
- •Gdy badający nie ma przygotowania klinicznego i znajomości kryteriów diagnostycznych
- •Gdy przedmiotem badania są zaburzenia osobowości: służył do tego odrębny wywiad SCID-II, obecnie zastąpiony przez SCID-5-PD
- •Gdy potrzebna jest diagnoza ADHD u osób dorosłych: SCID-I nie zawiera takiego modułu, ma go dopiero SCID-5-CV
- •Gdy potrzebny jest pomiar nasilenia objawów lub śledzenie zmiany w czasie: rozpoznanie kategorialne jest do tego zbyt zgrubne
- •Gdy trzeba przebadać dużą próbę w krótkim czasie: przy 60-90 minutach na osobę sensowniejsze są narzędzia przesiewowe lub krótsze wywiady, np. MINI
- •U dzieci: narzędzie przewidziano dla osób dorosłych
- •Gdy stan badanego uniemożliwia rzeczowy wywiad (ostra psychoza z dezorganizacją, intoksykacja, głębokie zaburzenia funkcji poznawczych)
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Porównanie rozpoznań stawianych według DSM-IV-TR i DSM-5 na tym samym materiale klinicznym: analiza rozbieżności między SCID-I a SCID-5-CV
- Trafność kryterialna samoopisowego narzędzia do oceny objawów PTSD wobec rozpoznania z modułu F SCID-I
- Współwystępowanie PTSD z depresją i zaburzeniami lękowymi u osób po wypadkach komunikacyjnych: analiza wtórna danych z wywiadu ustrukturalizowanego
- Zgodność rozpoznań stawianych w swobodnym wywiadzie klinicznym i w wywiadzie ustrukturalizowanym: analiza zgodności sędziów
- Właściwości psychometryczne poszczególnych kryteriów diagnostycznych PTSD: analiza pozycji wywiadu z uwzględnieniem stronniczości ze względu na płeć
- Zaburzenia somatoformiczne w praktyce podstawowej opieki zdrowotnej: zastosowanie modułu G wersji badawczej
- Skutki zmiany klasyfikacji dla oszacowań rozpowszechnienia zaburzeń używania substancji: nadużywanie i uzależnienie wg DSM-IV-TR wobec jednego rozpoznania wg DSM-5
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Polska walidacja modułu F (PTSD)
Zawadzki, Popiel, Cyniak-Cieciura, Jakubowska i Pragłowska ocenili właściwości psychometryczne polskiej wersji SCID-I-PTSD na próbie 526 uczestników wypadków drogowych. Wywiad stanowił podstawę diagnozy klinicznej, a badani wypełniali też narzędzia samoopisowe: PDS (objawy PTSD), BDI-II (depresja), STAI (lęk) i PTCI (potraumatyczne przekonania). Pomiar wywiadem cechuje wysoka rzetelność oraz trafność zbieżna i różnicowa. W porównaniu z samoopisowym PDS wywiad wykazał wyższą swoistość. Pozycje wywiadu mają dobre właściwości psychometryczne z wyjątkiem pozycji C3 oraz nie wykazują stronniczości ze względu na płeć.
źródłoStatus wydawniczy i następca
Wydawca zakończył sprzedaż podręcznika SCID-I, a arkusze modułów są dostępne wyłącznie do wyczerpania zapasów. Jako zaktualizowaną wersję wskazuje SCID-5-CV, uwzględniającą zmiany wprowadzone w DSM-5 i obejmującą zakres diagnostyczny kluczowy z perspektywy praktyki klinicznej. Wydanie polskie SCID-5-CV opracowała Emilia Wrocławska-Warchala, a komunikat o jego dostępności ukazał się 18.02.2026.
źródłoCharakter polskiego wydania
Polskie wydanie SCID-I (redakcja naukowa: A. Popiel, B. Zawadzki, E. Pragłowska, 2018) jest tłumaczeniem wersji badawczej wywiadu, umożliwiającej badanie modułowe. Obejmuje rozmowę wstępną, monitor zaburzeń psychotycznych, moduł przesiewowy oraz moduły od A do J, w tym zaburzenia somatoformiczne (G) i zaburzenia odżywiania (H), których nie zawierają skrócone wersje kliniczne. Typowy czas badania to 60-90 minut, a narzędzie ma kategorię A.
źródłoSystem oceny kryteriów
W wywiadach SCID dla DSM-IV każde kryterium ocenia się czterostopniowo: znak zapytania oznacza informacje niewystarczające, 1 objaw wyraźnie nieobecny lub kryterium niespełnione, 2 stan podprogowy niemal spełniający kryterium, 3 osiągnięcie progu. Oceny opierają się nie na odpowiedzi na pytanie, lecz na spełnieniu kryteriów DSM-IV wydrukowanych obok pytań, a badający jest zachęcany do korzystania z innych źródeł informacji: obserwacji zachowania, dokumentacji medycznej i relacji osób bliskich.
źródłoPodobne narzędzia
SCID-5-CV (wywiad kliniczny do diagnozy zaburzeń wg DSM-5)
Wskazany przez wydawcę następca. Oparty na DSM-5, dodaje moduł ADHD u dorosłych, wyodrębnia PTSD i zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne poza zaburzenia lękowe, scala nadużywanie i uzależnienie od substancji. Jest wersją kliniczną, czyli skróconą, więc nie obejmuje wszystkich rozpoznań dostępnych w polskim wydaniu SCID-I.
SCID-5-RV (wersja badawcza dla DSM-5)
Bezpośredni odpowiednik tego, czym w Polsce było wydanie SCID-I, ponieważ tamto również było tłumaczeniem wersji badawczej. Obszerniejszy od SCID-5-CV, pozwala szczegółowo zapisać przebieg objawów i dostosować zakres do protokołu badania.
SCID-II (wywiad do zaburzeń osobowości z Osi II DSM-IV)
Narzędzie komplementarne z tej samej generacji: obejmuje zaburzenia osobowości, których SCID-I nie dotyczy. Również wycofane, zastąpione przez SCID-5-PD.
MINI (Mini International Neuropsychiatric Interview)
Krótszy wywiad ustrukturalizowany o zbliżonym zakresie rozpoznań, oparty na pytaniach zamkniętych. Wymaga mniej sądu klinicznego i trwa znacznie krócej, kosztem precyzji w przypadkach niejednoznacznych.
CIDI (Composite International Diagnostic Interview)
Wywiad w pełni ustrukturalizowany, przeznaczony do badań epidemiologicznych na dużych próbach, możliwy do prowadzenia przez przeszkolonych ankieterów bez wykształcenia klinicznego. Nie pozostawia miejsca na ocenę kliniczną.
Bibliografia
- First, M. B., Gibbon, M., Spitzer, R. L., Williams, J. B. W. Podręcznik SCID-I. Ustrukturalizowany wywiad kliniczny do badania zaburzeń z Osi I DSM-IV-TR. Wyd. polskie: red. A. Popiel, B. Zawadzki, E. Pragłowska. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych PTP.
Źródła
- dokument źródłowydocs/baza_testow_v0.1.md
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/SCID-I
- artykuł open accesshttps://doi.org/10.12740/PP/32214
- artykuł open accesshttps://www.psychiatriapolska.pl/Diagnoza-pourazowego-zaburzenia-stresowego-PTSD-za-pomoca-ustrukturalizowanego-wywiadu-klinicznego-SCID-I,58214,0,1.html
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/SCID-5-CV
- innehttps://www.svri.org/sites/default/files/attachments/2016-01-13/Structured_Clinical_Interview_for_the_DSM-IV_Axis_I_Disorders__SCID_PTSD_Module__0.pdf
Uwagi
Status wydawniczy - sprawdzać: narzędzie wygaszane; wg strony wydawcy podręcznik nie jest już dostępny w sprzedaży, arkusze tylko do wyczerpania zapasów; następcą jest SCID-5-CV (w sprzedaży, uwzględnia zmiany DSM-5). Rok wydania polskiego 2018 podany za stroną wydawcy DO WERYFIKACJI (część źródeł podaje wcześniejsze wydanie). Kategoria A.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.