Patient Health Questionnaire-15
Patient Health Questionnaire-15 (Somatic Symptom Severity Scale)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- K. Kroenke, R. L. Spitzer, J. B. W. Williams (2002)
Co bada ten test
PHQ-15 mierzy nasilenie objawów somatycznych, czyli stopień, w jakim dolegliwości cielesne dokuczały badanemu w ciągu ostatnich czterech tygodni. Lista piętnastu objawów nie jest przypadkowa: autorzy wybrali te dolegliwości, które w warunkach ambulatoryjnych odpowiadają za ponad 90% zgłaszanych skarg fizycznych. Obejmuje ona bóle (głowy, brzucha, pleców, w klatce piersiowej, stawów, kończyn), dolegliwości żołądkowo-jelitowe, objawy krążeniowo-oddechowe (kołatanie serca, duszność, zawroty głowy, omdlenia), zmęczenie, problemy ze snem oraz dolegliwości związane ze sferą seksualną i miesiączkowaniem.
Narzędzie należy do rodziny PHQ, opracowanej przez Kroenkego, Spitzera i Williamsa jako zestaw krótkich modułów przesiewowych do podstawowej opieki zdrowotnej. Moduł PHQ-9 dotyczy depresji, GAD-7 lęku uogólnionego, a PHQ-15 właśnie objawów somatycznych; łącznie moduły PHQ-15, PHQ-9 i GAD-7 tworzą zestaw PHQ-SADS. Ta przynależność ma praktyczne znaczenie: w Polsce polską walidację ma PHQ-9, natomiast PHQ-15 nie doczekał się dotąd opublikowanego polskiego badania psychometrycznego.
Kluczowe jest zrozumienie, czym PHQ-15 nie jest. Nie diagnozuje zaburzenia z objawami somatycznymi ani somatyzacji: mierzy wyłącznie obciążenie objawami, niezależnie od tego, czy mają one wyjaśnienie medyczne. Wysoki wynik może uzyskać zarówno osoba z zaburzeniem somatyzacyjnym, jak i osoba faktycznie ciężko chora somatycznie. Przegląd systematyczny wprost stwierdza, że sumaryczne wyniki PHQ-15 mają ograniczoną użyteczność w identyfikowaniu zaburzeń somatoformicznych (pole pod krzywą ROC od 0,63 do 0,79), a przy tym rekomenduje narzędzie do oceny i monitorowania obciążenia objawami somatycznymi. To rozróżnienie musi znaleźć się w każdej pracy, która używa PHQ-15.
Skala jest jednowymiarowa w sensie praktycznym (liczy się jeden wynik sumaryczny), ale nie w sensie strukturalnym: najlepiej dopasowanym modelem jest struktura bifaktorowa z jednym czynnikiem ogólnym i czynnikami dziedzinowymi (ból, zmęczenie, objawy żołądkowo-jelitowe, krążeniowo-oddechowe).
Typowe zastosowanie
Standardowe narzędzie przesiewowe i monitorujące w podstawowej opiece zdrowotnej, medycynie psychosomatycznej, psychiatrii konsultacyjnej i badaniach nad objawami niewyjaśnionymi medycznie. Grupa robocza DSM-5 do spraw zaburzeń z objawami somatycznymi wskazała PHQ-15 jako użyteczne narzędzie do badań i oceny nasilenia objawów somatycznych. W badaniach naukowych używa się go do opisu obciążenia objawami w populacjach klinicznych i ogólnych, do monitorowania efektów leczenia (w tym psychoterapii poznawczo-behawioralnej) oraz jako korelatu depresji, lęku, stresu i jakości życia. W pracach magisterskich pojawia się zwykle jako miara objawów somatycznych obok PHQ-9 i GAD-7, w badaniach nad somatyzacją stresu, nad zdrowiem pracowników albo nad przebiegiem chorób przewlekłych.
Wymiary i podskale
Wynik ogólny (nasilenie objawów somatycznych)15 pozycjizakres 0–30
Jedyny wskaźnik przewidziany przez autorów: suma piętnastu pozycji punktowanych 0-2, zakres 0-30. Wyższy wynik oznacza większe obciążenie objawami. Analizy strukturalne wskazują jednak, że wynik ten nie jest czystym odzwierciedleniem jednego czynnika: w przeglądzie systematycznym najlepiej dopasowanym modelem okazał się model bifaktorowy (w 13 z 16 badań), a przeciętna wariancja wyjaśniana przez czynnik ogólny wynosiła 19-45%, czyli poniżej progu 50% zwyczajowo wymaganego, żeby sumowanie pozycji było w pełni uzasadnione.
Domeny objawowe (interpretacja pomocnicza, bez odrębnych norm)
W analizach czynnikowych powtarzalnie wyodrębniają się czynniki dziedzinowe: bólowy, zmęczeniowy, żołądkowo-jelitowy i krążeniowo-oddechowy. Autorzy narzędzia nie przewidzieli dla nich osobnych podskal, wyników ani punktów odcięcia, ale przegląd systematyczny zaleca, by interpretując wynik ogólny, spojrzeć również na rozkład objawów w obrębie tych domen, bo ten sam wynik sumaryczny może oznaczać zupełnie różne obrazy kliniczne.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Piętnaście pozycji, z których każda wymienia jeden objaw somatyczny, a badany ocenia, jak bardzo dokuczał mu on w ciągu ostatnich czterech tygodni. Wszystkie pozycje punktuje się w tym samym kierunku, nie ma pozycji odwróconych i nie ma pytań kontrolnych. Trzy pozycje sprawiają w praktyce problemy i warto o nich wiedzieć zawczasu. Przegląd systematyczny wykazał, że pozycje dotyczące dolegliwości miesiączkowych, omdleń i problemów seksualnych mają niskie korelacje z wynikiem ogólnym (poniżej 0,40). Pozycja o miesiączkowaniu z definicji nie dotyczy mężczyzn, co oznacza, że maksymalny realnie osiągalny wynik różni się między płciami i że porównania średnich między kobietami i mężczyznami są obciążone. Część badaczy rozwiązuje to, licząc wynik z 14 pozycji lub raportując wynik osobno dla płci; jeśli tak robisz, trzeba to jasno opisać w metodologii. Narzędzie jest w domenie publicznej: nie wymaga zgody ani opłat, a arkusze i tłumaczenia są udostępniane na stronie phqscreeners.com.
- Skala odpowiedzi
- Trzystopniowa skala uciążliwości: 0 (wcale mi to nie dokuczało), 1 (dokuczało mi to trochę), 2 (dokuczało mi to bardzo). Ramy czasowe to ostatnie cztery tygodnie. Wypełnienie zajmuje kilka minut; badanie prowadzi się metodą samoopisu, papierowo lub elektronicznie.
- Normy i interpretacja
- Narzędzie nie ma norm populacyjnych, tylko progi nasilenia ustalone w badaniu oryginalnym na 6000 pacjentów z 15 przychodni (osiem placówek interny i medycyny rodzinnej oraz siedem poradni położniczo-ginekologicznych). Wartości 5, 10 i 15 punktów wyznaczają odpowiednio niskie, umiarkowane i wysokie nasilenie objawów somatycznych. Wynik poniżej 5 punktów traktuje się jako minimalne obciążenie objawami. Progi te opisują nasilenie, a nie rozpoznanie. Do przesiewu w kierunku zaburzeń somatoformicznych bywa cytowana wartość co najmniej 6 punktów (czułość 78%, swoistość 71%), ale pochodzi ona ze źródła wtórnego i nie została włączona do kalkulatora w tym wpisie. Przegląd systematyczny pokazuje zresztą, że optymalny próg zależy silnie od kontekstu: od 6 punktów w populacji ogólnej do 11-14 punktów w placówkach psychosomatycznych, a skuteczność takiego przesiewu jest umiarkowana (AUROC 0,63-0,79). Dla oceny zmiany przydatna jest minimalna istotna różnica: przegląd systematyczny podaje wartość 3 punktów (oszacowanie 2,3 zaokrąglone w praktyce do 3). Dla Polski nie ma zwalidowanych progów ani norm.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Krótki, darmowy i w domenie publicznej: nie wymaga zgody ani opłat licencyjnych, arkusze i tłumaczenia są ogólnodostępne
- •Lista objawów oparta na danych: piętnaście dolegliwości odpowiadających za ponad 90% skarg fizycznych w warunkach ambulatoryjnych
- •Bardzo mocna baza dowodowa: przegląd systematyczny objął 247 badań nad PHQ-15 z 44 krajów i łącznie 361243 uczestników
- •Stabilna zgodność wewnętrzna: zbiorcza alfa 0,81 (95% CI 0,80-0,82) z 89 badań
- •Progi nasilenia ustalone na dużej próbie klinicznej (N = 6000 pacjentów z 15 przychodni)
- •Wykazany związek wyniku z twardymi wskaźnikami: wraz ze wzrostem nasilenia objawów pogarszał się stan funkcjonalny we wszystkich sześciu podskalach SF-20, rosła liczba dni niezdolności do pracy i częstość korzystania z opieki zdrowotnej
- •Znana minimalna istotna różnica (3 punkty), co ułatwia planowanie i interpretację badań interwencyjnych
- •Naturalnie łączy się z PHQ-9 i GAD-7 w zestaw PHQ-SADS, obejmujący objawy somatyczne, depresyjne i lękowe
Ograniczenia
- •Brak opublikowanej polskiej walidacji (stan 2026-07): polską walidację w rodzinie PHQ ma PHQ-9, natomiast dla PHQ-15 nie odnaleziono recenzowanego polskiego badania psychometrycznego. [DO WERYFIKACJI]: polskie źródła popularyzatorskie sugerują istnienie polskiej walidacji, ale nie podają cytowania
- •Nie odróżnia objawów wyjaśnionych medycznie od niewyjaśnionych: wysoki wynik u osoby z chorobą somatyczną nie oznacza somatyzacji
- •Ograniczona przydatność w identyfikowaniu zaburzeń somatoformicznych (AUROC 0,63-0,79), przy czym optymalny próg zmienia się z kontekstem (od 6 w populacji ogólnej do 11-14 w placówkach psychosomatycznych)
- •Trzy pozycje (dolegliwości miesiączkowe, omdlenia, problemy seksualne) mają niskie korelacje z wynikiem ogólnym (poniżej 0,40) i są w praktyce redundantne
- •Pozycja o miesiączkowaniu nie dotyczy mężczyzn, przez co porównania średnich między płciami są obciążone, a maksymalny realnie osiągalny wynik różny
- •Struktura bifaktorowa z czynnikiem ogólnym wyjaśniającym tylko 19-45% wariancji oznacza, że sam wynik sumaryczny jest uproszczeniem i wymaga spojrzenia na rozkład objawów
- •Dane o stabilności czasowej są skąpe i niespójne (r od 0,65 do 0,93 przy odstępie 10-14 dni)
- •Umiarkowana czułość na zmianę: w badaniach nad psychoterapią poznawczo-behawioralną wielkość efektu wyniosła g = 0,32 (95% CI 0,08-0,56)
Budowa
- Liczba pozycji
- 15
- Wersje
- PHQ-15 (moduł somatyczny pełnego PHQ); pokrewne: PHQ-9 (depresja, ma polską walidację), GAD-7, PHQ-SADS
Obliczanie wyników
- Metoda
- Suma 15 pozycji punktowanych 0-2; wynik 0-30, brak pozycji odwróconych. Progi nasilenia objawów somatycznych: < 5 minimalne, >= 5 niskie, >= 10 umiarkowane, >= 15 wysokie. U mężczyzn pozycję o dolegliwościach miesiączkowych punktuje się 0 albo liczy wynik z 14 pozycji (rozwiązanie trzeba opisać w metodologii); minimalna istotna różnica zmiany to 3 punkty.
- Zakres wyniku
- 0–30
- Pozycje odwrócone
- brak pozycji odwróconych
- Uwagi
- Suma 15 pozycji punktowanych 0-2; brak pozycji odwróconych. Punkt odcięcia zależy od populacji: w populacji ogólnej stosuje się 6, w opiece psychosomatycznej 11-14, a zdolność różnicująca jest umiarkowana (AUROC 0,63-0,79) – pojedynczy próg 6 podawany w starszych opracowaniach jest poza populacją ogólną zbyt liberalny. Trzy pozycje (miesiączka, omdlenia, aktywność seksualna) korelują z resztą skali poniżej 0,40, a pozycja o miesiączce z założenia obciąża porównania między płciami.
Jak policzyć wynik
Krok 1: nie rekoduj niczego. Wszystkie piętnaście pozycji punktuje się wprost, w skali 0-1-2.
Krok 2: zsumuj wszystkie pozycje. Wynik surowy mieści się w przedziale 0-30.
Krok 3: zdecyduj, co robisz z pozycją o dolegliwościach miesiączkowych u mężczyzn, i opisz to w metodologii. Najczęstsze rozwiązania to potraktowanie jej jako 0 albo liczenie wyniku z 14 pozycji. Milczące pominięcie tej kwestii jest najczęstszym niedopatrzeniem w pracach używających PHQ-15, bo wpływa na porównania między płciami.
Krok 4: zinterpretuj wynik przez progi nasilenia: poniżej 5 minimalne, od 5 niskie, od 10 umiarkowane, od 15 wysokie nasilenie objawów somatycznych. Pisz o nasileniu objawów, nie o somatyzacji ani o zaburzeniu.
Krok 5: jeśli badasz zmianę, odnieś ją do minimalnej istotnej różnicy wynoszącej 3 punkty. Zmiana o 1-2 punkty może być statystycznie istotna przy dużej próbie, ale klinicznie nic nie znaczy.
Krok 6: policz alfę Cronbacha na własnej próbie. Wartości w okolicach 0,80 są typowe. Jeśli wyjdzie zauważalnie niżej, sprawdź, czy nie zaważyły na tym pozycje o miesiączkowaniu, omdleniach i problemach seksualnych, które w literaturze mają najsłabsze korelacje z całością.
Krok 7 (opcjonalnie): obok wyniku ogólnego przedstaw rozkład objawów w domenach (ból, zmęczenie, objawy żołądkowo-jelitowe, krążeniowo-oddechowe). Nie są to formalne podskale, ale takie zestawienie jest zalecane w przeglądzie systematycznym i wzbogaca interpretację.
Kalkulator wyniku
Wynik ma charakter poglądowy i edukacyjny – nie jest diagnozą. Interpretacja kliniczna wymaga specjalisty i pełnego kontekstu badania. Cut-off przesiewowy zaburzeń somatoformicznych >=6 (czułość 78%, swoistość 71%) pochodzi ze źródła wtórnego i nie został włączony do kalkulatora. źródło progów
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,81
- Trafność
- wzrost wyniku wiąże się z pogorszeniem funkcjonowania (SF-20), większą liczbą dni niezdolności do pracy i wizyt lekarskich (Kroenke i in. 2002). Przegląd systematyczny obejmujący 247 badań i 361 243 osoby z 44 krajów (PMC11579800) daje zbiorczą alfę 0,81 (95% CI 0,80-0,82) i wskazuje na strukturę bifaktorową (13 z 16 badań), w której czynnik ogólny wyjaśnia jedynie 19-45% wariancji – sumowanie wszystkich pozycji w jeden wskaźnik gubi więc istotną część informacji. Najmniejsza istotna klinicznie różnica (MCID) to 3 punkty.
Dostępność
- Typ
- Darmowy
- Wydawca / źródło
- domena publiczna (rodzina PHQ opracowana przez Pfizer/Spitzer, Kroenke, Williams); arkusze i tłumaczenia na phqscreeners.com
- Zgoda autora / licencja
- domena publiczna, bez opłat i bez wymogu zgody na użycie kliniczne i badawcze
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Patient Health Questionnaire-15
- Construct
- Severity of somatic symptoms and screening for somatization; 15 somatic symptoms that account for over 90% of physical complaints reported in outpatient settings (pain, gastrointestinal, cardiopulmonary, fatigue, sleep problems and others)
- Target group
- Adults in primary care and obstetrics-gynecology settings; also used in general population research
- Response format
- 15 symptoms rated for how much the patient was bothered during the past 4 weeks on a 3-point scale: 0 (not bothered at all), 1 (bothered a little), 2 (bothered a lot)
- Scoring
- Sum of all 15 items; total score range 0-30; no reverse-scored items
- Norms / interpretation
- Cut-off points 5, 10 and 15 represent low, medium and high somatic symptom severity (validated in N = 6,000 patients from 8 primary care and 7 obstetrics-gynecology clinics); a cut-off of 6+ has been reported for somatoform disorder screening (sensitivity 78%, specificity 71%)
- Normative sample
- Validation on 6,000 patients from 15 clinics (Kroenke, Spitzer and Williams, 2002); as severity increased, functional status (SF-20) decreased and sick days and healthcare utilisation increased; internal consistency alpha = 0.80
- Procedure
- Self-report; individual administration (paper or electronic)
- Administration time
- A few minutes (brief screening measure)
- Notes
- No Polish validation study (as of July 2026); the PHQ-9 depression module has a validated Polish version. The PHQ family is in the public domain, free to use without permission; forms and translations at phqscreeners.com.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11914441/
- Arkusz angielski
- https://www.phqscreeners.com/
- Dostępność wersji EN
- Public domain; free for clinical and research use, no permission required (phqscreeners.com)
Podgląd arkusza
Arkusz jest dostępny u źródła: zobacz arkusz. Nie hostujemy kopii ze względu na brak jednoznacznej licencji redystrybucji.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W metodologii podaj: nazwę oryginalną i polską nazwę opisową, autorów i rok (Kroenke, Spitzer, Williams, 2002), liczbę pozycji (15), format odpowiedzi (0-2), ramy czasowe (ostatnie 4 tygodnie), sposób liczenia (suma, zakres 0-30), brak pozycji odwróconych oraz progi 5, 10 i 15 wraz ze wskazaniem próby, na której je ustalono (6000 pacjentów z 15 przychodni).
Status wersji polskiej opisz precyzyjnie: rodzina PHQ jest w domenie publicznej, oficjalne tłumaczenia modułów bywają dostępne na phqscreeners.com, ale dla PHQ-15 nie odnaleziono opublikowanego polskiego badania walidacyjnego. Jeśli używasz tłumaczenia, opisz jego pochodzenie i podaj rzetelność uzyskaną we własnej próbie. Nie przenoś automatycznie polskich danych psychometrycznych z PHQ-9 na PHQ-15: to inny moduł i inny konstrukt.
Dobierz język wniosków do tego, co narzędzie faktycznie mierzy. Poprawnie: nasilenie objawów somatycznych, obciążenie objawami. Niepoprawnie: somatyzacja, zaburzenie somatyzacyjne, zaburzenie z objawami somatycznymi. Jeśli badasz zaburzenie, potrzebujesz wywiadu diagnostycznego, a PHQ-15 może być co najwyżej miarą nasilenia objawów.
W wynikach raportuj średnią, odchylenie standardowe, alfę własną, rozkład wyników według progów oraz, jeśli badasz zmianę, odsetek osób, u których zmiana przekroczyła 3 punkty. Przy korelacjach z depresją i lękiem pamiętaj, że objawy somatyczne i depresyjne w badaniu oryginalnym miały różny wpływ na wyniki funkcjonalne, więc warto je analizować równolegle, a nie zastępczo.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy celem jest rozpoznanie zaburzenia z objawami somatycznymi lub somatyzacyjnego: skuteczność przesiewowa jest umiarkowana i progi zależą od kontekstu
- •Gdy chcesz odróżnić objawy wyjaśnione medycznie od niewyjaśnionych: PHQ-15 tego nie robi i nie zawiera takiego kryterium
- •Gdy porównujesz kobiety i mężczyzn bez rozwiązania kwestii pozycji o dolegliwościach miesiączkowych: porównanie surowych sum będzie obciążone
- •Gdy badasz pojedynczy objaw (na przykład tylko zmęczenie lub tylko ból): lepsze będą narzędzia dedykowane, takie jak FSS dla zmęczenia
- •Gdy praca wymaga zwalidowanej polskiej wersji z polskimi progami: taka wersja nie została opublikowana
- •Gdy badasz dzieci: narzędzie skonstruowano i zwalidowano na dorosłych pacjentach opieki podstawowej i poradni ginekologiczno-położniczych
- •Gdy potrzebujesz oceny zmiany w bardzo krótkim horyzoncie: okno czterech tygodni i minimalna istotna różnica 3 punktów wyznaczają granicę rozdzielczości narzędzia
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Nasilenie objawów somatycznych a poziom stresu postrzeganego u osób pracujących
- Objawy somatyczne a objawy depresyjne i lękowe: PHQ-15, PHQ-9 i GAD-7 w jednym badaniu
- Obciążenie objawami somatycznymi a jakość życia osób z chorobą przewlekłą
- Somatyczne wykładniki stresu zawodowego wśród personelu medycznego
- Objawy somatyczne a styl radzenia sobie ze stresem i aleksytymia
- Nasilenie objawów somatycznych a częstość korzystania z opieki zdrowotnej
- Właściwości psychometryczne polskiego tłumaczenia PHQ-15 w próbie studenckiej
- Objawy somatyczne a jakość snu i zmęczenie: PHQ-15, AIS i FSS w badaniu korelacyjnym
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Badanie oryginalne i ustalenie progów
Walidacja objęła 6000 pacjentów z 15 przychodni (osiem placówek interny i medycyny rodzinnej, siedem poradni położniczo-ginekologicznych). Wyniki 5, 10 i 15 punktów wyznaczono jako progi niskiego, umiarkowanego i wysokiego nasilenia objawów somatycznych. Wraz ze wzrostem nasilenia obserwowano stopniowe pogarszanie stanu funkcjonalnego we wszystkich sześciu podskalach SF-20 oraz wzrost trudności związanych z objawami, liczby dni niezdolności do pracy i korzystania z opieki zdrowotnej. Autorzy zaznaczają, że nasilenie objawów somatycznych i depresyjnych miało odmienny wpływ na te wskaźniki, czyli że są to odrębne wymiary.
źródłoPrzegląd systematyczny właściwości pomiarowych
Przegląd systematyczny z metaanalizą objął 247 badań nad PHQ-15 z 44 krajów i 361243 uczestników. Zbiorcza alfa Cronbacha wyniosła 0,81 (95% CI 0,80-0,82; 89 badań). Trzy pozycje (dolegliwości miesiączkowe, omdlenia, problemy seksualne) miały korelacje z wynikiem ogólnym poniżej 0,40. Stabilność czasowa przy odstępie 10-14 dni okazała się niespójna (r od 0,65 do 0,93). Minimalną istotną różnicę oszacowano na 2,3 punktu, zaokrąglaną w praktyce do 3. Czułość na zmianę w psychoterapii poznawczo-behawioralnej była umiarkowana (g = 0,32; 95% CI 0,08-0,56).
źródłoStruktura czynnikowa: model bifaktorowy
W tym samym przeglądzie model bifaktorowy (jeden czynnik ogólny obciążenia objawami somatycznymi plus czynniki dziedzinowe: bólowy, zmęczeniowy, żołądkowo-jelitowy i krążeniowo-oddechowy) był najlepiej dopasowany w 13 z 16 badań strukturalnych. Przeciętna wariancja wyjaśniana przez czynnik ogólny wyniosła 19-45%, czyli poniżej progu 50% zwyczajowo wymaganego, by sumowanie pozycji uznać za w pełni uzasadnione. Autorzy rekomendują PHQ-15 do oceny i monitorowania obciążenia objawami, ale zalecają interpretować wynik razem z rozkładem objawów w poszczególnych domenach.
źródłoWartość przesiewowa wobec zaburzeń somatoformicznych
Skuteczność PHQ-15 w identyfikowaniu zaburzeń somatoformicznych okazała się umiarkowana: pole pod krzywą ROC mieściło się w przedziale 0,63-0,79, a optymalny próg zmieniał się z kontekstem, od 6 punktów w populacji ogólnej do 11-14 punktów w placówkach psychosomatycznych. Autorzy przeglądu konkludują, że sumaryczne wyniki PHQ-15 mają ograniczoną użyteczność przy identyfikacji zaburzeń somatoformicznych, natomiast dobrze nadają się do opisu i monitorowania nasilenia objawów.
źródłoDostępność i status wersji polskiej
Rodzina PHQ znajduje się w domenie publicznej: korzystanie w celach klinicznych i badawczych nie wymaga zgody ani opłat, a arkusze i tłumaczenia są udostępniane na phqscreeners.com. W rodzinie PHQ polską walidację ma moduł PHQ-9 (zob. wpis phq-9). Dla PHQ-15 nie odnaleziono recenzowanego polskiego badania psychometrycznego. DO WERYFIKACJI: polskie źródła popularyzatorskie twierdzą, że narzędzie zwalidowano także w Polsce, ale nie podają odniesienia do publikacji.
źródłoPodobne narzędzia
PHQ-9 (Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta)
Ten sam zestaw narzędziowy i ta sama logika punktacji, ale moduł dotyczy objawów depresyjnych. W odróżnieniu od PHQ-15 ma polską walidację, dlatego często stosuje się je razem.
GAD-7 (Kwestionariusz Lęku Uogólnionego)
Trzeci moduł rodziny PHQ, dotyczący lęku. PHQ-15, PHQ-9 i GAD-7 tworzą razem zestaw PHQ-SADS obejmujący objawy somatyczne, depresyjne i lękowe.
SCL-90 (Kwestionariusz Objawowy)
Znacznie dłuższy, wielowymiarowy inwentarz objawów z osobną podskalą somatyzacji. Daje szerszy profil psychopatologii, ale kosztem czasu badania.
4DSQ (Czterowymiarowy Kwestionariusz Objawów)
Rozdziela dystres, depresję, lęk i somatyzację jako cztery odrębne wymiary, dzięki czemu pozwala odróżnić somatyzację od ogólnego dystresu, czego PHQ-15 nie robi.
GHQ (Kwestionariusze Ogólnego Stanu Zdrowia Goldberga)
Mierzy ogólny dystres psychiczny i zaburzenia funkcjonowania, a objawy somatyczne stanowią w GHQ-28 tylko jedną z podskal.
Skupia się wyłącznie na zmęczeniu i jego wpływie na funkcjonowanie, podczas gdy w PHQ-15 zmęczenie jest jednym z piętnastu objawów.
Bibliografia
- Kroenke, K., Spitzer, R. L., Williams, J. B. W. (2002). The PHQ-15: Validity of a new measure for evaluating the severity of somatic symptoms. Psychosomatic Medicine, 64(2), 258-266.
Źródła
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11914441/
- wydawcahttps://www.phqscreeners.com/
- blog (do potwierdzenia)https://db.arabpsychology.com/scales/patient-health-questionnaire-somatic-symptom-severity-scale-phq-15/
- artykuł open accesshttps://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11579800/
Uwagi
Brak polskiej walidacji PHQ-15 (stan 2026-07) – w rodzinie PHQ polską walidację ma PHQ-9 (zob. wpis phq-9); oficjalne polskie tłumaczenie modułów PHQ bywa dostępne na phqscreeners.com, ale bez opublikowanego polskiego badania psychometrycznego PHQ-15. Alfa 0.80 oraz cut-off przesiewowy >= 6 (czułość 78%, swoistość 71%) za bazą skal – wymaga potwierdzenia w pełnym tekście Kroenke i in. (2002); progi 5/10/15 i próba N = 6000 potwierdzone w abstrakcie PubMed.
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-19.