Test Orientacji Życiowej
Life Orientation Test-Revised
Dyspozycyjny optymizm (cecha bipolarna: optymizm-pesymizm)
Podstawowe informacje
- Autorzy oryginału
- Michael F. Scheier, Charles S. Carver, Michael W. Bridges (1994)
- Polska adaptacja
- Ryszard Poprawa, Zygfryd Juczyński (2012)
- Grupa docelowa
- osoby dorosłe, zdrowe i chore
- Czas badania
- 2-5 min (wg wydawcy)
- Procedura
- samoopis; indywidualnie lub grupowo
Co bada ten test
LOT-R mierzy dyspozycyjny optymizm, rozumiany jako uogólnione oczekiwanie, że w życiu przydarzy się raczej dobro niż zło. Nie chodzi o optymizm w konkretnej sprawie ani o nastrój z ostatnich dni, lecz o względnie trwałe nastawienie wobec przyszłości, które ujawnia się niezależnie od dziedziny życia. Konstrukt jest bipolarny: jeden koniec kontinuum to optymizm, drugi pesymizm, a wynik lokuje badanego gdzieś między nimi.
Podstawą teoretyczną jest model samoregulacji zachowania Michaela Scheiera i Charlesa Carvera, zbudowany na tradycji oczekiwań i wartości. W tym ujęciu ludzie dążą do celów tak długo, jak długo oczekują, że ich osiągnięcie jest możliwe. Optymiści, spodziewając się pomyślnego rezultatu, dłużej wytrwają przy zadaniu, chętniej sięgną po aktywne strategie radzenia sobie i częściej przeformułują sytuację, natomiast pesymiści szybciej wycofują się z działania, częściej stosują unikanie i zaprzeczanie. Dlatego optymizm interesuje badaczy nie jako miła cecha charakteru, lecz jako mechanizm wpływający na wytrwałość, radzenie sobie ze stresem i przebieg zdrowienia.
Autorzy poprawionej wersji testu położyli nacisk na oddzielenie optymizmu od neurotyczności – tytuł ich pracy z 1994 roku wprost dotyczy tego rozróżnienia. Wcześniejsza wersja LOT była krytykowana za mieszanie oczekiwań wobec przyszłości z ogólną tendencją do przeżywania emocji negatywnych oraz z radzeniem sobie; rewizja skróciła narzędzie i usunęła pozycje najsilniej związane z innymi konstruktami.
Struktura konstruktu bywa przedmiotem sporu. Model teoretyczny zakłada jeden wymiar bipolarny i tak też liczy się wynik – jako pojedynczą sumę. W wielu analizach czynnikowych wyłaniają się jednak dwa skorelowane czynniki odpowiadające pozycjom sformułowanym optymistycznie i pesymistycznie. Przeważa interpretacja, że jest to efekt metody, czyli konsekwencja przeciwstawnego sformułowania stwierdzeń, a nie dowód na istnienie dwóch niezależnych dyspozycji. Polska wersja nie przewiduje osobnych norm dla takich czynników.
Typowe zastosowanie
Narzędzie szeroko stosowane w psychologii zdrowia i naukach o zdrowiu, zwłaszcza tam, gdzie optymizm traktuje się jako zasób osobisty sprzyjający adaptacji. Typowe konteksty to badania nad przystosowaniem do choroby przewlekłej i nowotworowej, nad przebiegiem rekonwalescencji i rehabilitacji, nad wypaleniem zawodowym oraz nad związkiem oczekiwań z zachowaniami zdrowotnymi i stosowaniem się do zaleceń. W pracach dyplomowych LOT-R występuje najczęściej razem z narzędziami do pomiaru radzenia sobie ze stresem, prężności i dobrostanu, ponieważ dopiero zestawienie tych zmiennych pokazuje, przez jakie mechanizmy optymizm przekłada się na funkcjonowanie.
Wymiary i podskale
Dyspozycyjny optymizm (wynik ogólny)6 pozycjizakres 0–24
Jedyny interpretowany wskaźnik, obliczany z sześciu pozycji diagnostycznych po odwróceniu punktacji stwierdzeń pesymistycznych. Wysoki wynik oznacza uogólnione oczekiwanie pomyślnego przebiegu zdarzeń, skłonność do aktywnego radzenia sobie i wytrwałość w dążeniu do celu. Niski wynik wskazuje na nastawienie pesymistyczne: spodziewanie się niepowodzeń, częstsze wycofywanie się z działania i sięganie po strategie unikowe. Wyniki środkowe nie oznaczają obojętności, lecz zrównoważone oczekiwania.
Jak wygląda badanie
- Budowa pozycji
- Dziesięć stwierdzeń, z których tylko sześć wchodzi do wyniku. Trzy sformułowane są optymistycznie i punktowane wprost, a trzy pesymistycznie i punktowane odwrotnie – ta symetria jest celowa i ma zapobiegać temu, by wynik zależał od samej tendencji do zgadzania się ze stwierdzeniami. Pozostałe cztery stwierdzenia to pozycje buforowe (wypełniające): nie są punktowane i służą wyłącznie zamaskowaniu celu badania, aby badany nie rozpoznał od razu, że pytania dotyczą oczekiwań wobec przyszłości. Pominięcie ich przy obliczaniu jest częstym źródłem błędów u osób korzystających z narzędzia bez podręcznika.
- Skala odpowiedzi
- Pięciostopniowa skala zgody ze stwierdzeniem; w wersji oryginalnej punktowana od 0 do 4, z neutralnym punktem środkowym. Stwierdzenia nie mają ram czasowych – dotyczą ogólnego nastawienia badanego, a nie okresu poprzedzającego badanie. Badanie trwa według wydawcy 2-5 minut i nie ma ograniczenia czasu; można je prowadzić indywidualnie i grupowo.
- Normy i interpretacja
- Wynik surowy z sześciu pozycji diagnostycznych mieści się w przedziale 0-24 punktów i przelicza się go na steny. Przyjmuje się, że steny 1-4 oznaczają wyniki niskie, czyli skłonność do pesymizmu, 5-6 wyniki przeciętne, a 7-10 wyniki wysokie, czyli nastawienie optymistyczne. Poza normami dla populacji ogólnej podręcznik podaje średnie i odchylenia standardowe dla grup klinicznych, co pozwala odnieść wynik pacjenta do osób w podobnej sytuacji zdrowotnej. Skala nie ma punktu odcięcia o znaczeniu diagnostycznym – niski wynik nie jest objawem ani zaburzeniem, lecz opisem nastawienia. Pełne tabele przeliczeniowe znajdują się wyłącznie w płatnym podręczniku PTP i nie są tu reprodukowane, natomiast oryginalna wersja angielska wraz z kluczem jest udostępniana bezpłatnie na stronie jednego z autorów.
Mocne strony i ograniczenia
Mocne strony
- •Bardzo krótki: dziesięć stwierdzeń i 2-5 minut badania, łatwy do włączenia w większą baterię kwestionariuszy
- •Silne osadzenie teoretyczne w modelu samoregulacji, dzięki czemu wynik daje się interpretować w kategoriach mechanizmów radzenia sobie, a nie tylko nastawienia
- •Pozycje buforowe i symetryczny układ stwierdzeń optymistycznych oraz pesymistycznych utrudniają rozpoznanie celu badania i ograniczają tendencję do zgadzania się
- •Podręcznik podaje dane dla grup klinicznych, co ułatwia interpretację wyników pacjentów, a wersja oryginalna z kluczem jest publicznie dostępna
Ograniczenia
- •Umiarkowana zgodność wewnętrzna (alfa 0,76) przy zaledwie sześciu punktowanych pozycjach – pomiar jest gruboziarnisty
- •Niska stabilność w odstępie sześciu tygodni (0,43) trudno godzi się z założeniem, że mierzona jest trwała dyspozycja; wynik odzwierciedla też bieżącą sytuację badanego
- •Spór o jedno- lub dwuwymiarowość konstruktu pozostaje nierozstrzygnięty, a polska wersja nie przewiduje odrębnej interpretacji czynników optymizmu i pesymizmu
- •Cztery z dziesięciu stwierdzeń nie są punktowane, co przy braku podręcznika prowadzi do błędnych obliczeń, a arkusz polskiej wersji jest płatny mimo bezpłatnego oryginału
Budowa
- Liczba pozycji
- 10
- Format odpowiedzi
- 5-stopniowa (oryginał: 0-4)
Obliczanie wyników
- Metoda
- suma 6 pozycji diagnostycznych (pozycje odwrócone po przekodowaniu)
- Zakres wyniku
- 0–24
- Pozycje odwrócone
- 3, 7, 9
- Uwagi
- 10 pozycji: 6 diagnostycznych i 4 buforowe (wypełniające). Pozycje odwrócone 3, 7, 9 (pesymizm) potwierdzone dla wersji oryginalnej na oficjalnej stronie autora (Ch. Carver, psy.miami.edu: reverse-code items 3, 7, 9; suma 6 pozycji, zakres 0-24). Dla wersji polskiej numeracja identyczna wg arkusza NPPPZ – jawne potwierdzenie w polskim podręczniku DO WERYFIKACJI.
Jak policzyć wynik
Krok 1: odrzuć pozycje buforowe. To najważniejsza specyfika LOT-R i najczęstsze źródło błędnych wyników. Z dziesięciu stwierdzeń tylko sześć wchodzi do wyniku, a cztery są wypełniające i nie są punktowane wcale. Na oficjalnej stronie autora oryginału wskazano jako buforowe pozycje 2, 5, 6 i 8. Jeśli zsumujesz wszystkie dziesięć stwierdzeń, otrzymasz wynik pozbawiony sensu, którego nie da się odnieść do żadnych norm.
Krok 2: odwróć punktację stwierdzeń pesymistycznych. W wersji oryginalnej są to pozycje 3, 7 i 9. Przy punktacji od 0 do 4 odwrócenie polega na przeliczeniu 0 na 4, 1 na 3, 2 zostaje 2, 3 na 1, 4 na 0. Dzięki temu wysoka wartość każdej z sześciu punktowanych pozycji oznacza optymizm. Numeracja polskiego arkusza NPPPZ jest zgodna z oryginałem, ale klucz i tak zawsze sprawdzaj w instrukcji arkusza, a nie odtwarzaj z pamięci.
Krok 3: zsumuj sześć pozycji diagnostycznych po odwróceniu. Wynik surowy mieści się w przedziale 0-24 punktów, wyższy oznacza silniejszy optymizm. Nie licz osobnych sum dla stwierdzeń optymistycznych i pesymistycznych, chyba że świadomie testujesz hipotezę o dwuwymiarowości konstruktu: autor oryginału dopuszcza takie podsumy, ale polska wersja nie przewiduje dla nich norm i wynik z nich nie jest interpretowalny stenowo.
Krok 4: przelicz wynik surowy na sten. Steny 1-4 to wyniki niskie, wskazujące na skłonność do pesymizmu, 5-6 przeciętne, a 7-10 wysokie, czyli nastawienie optymistyczne. Jeśli badasz pacjentów, sięgnij po podane w podręczniku średnie i odchylenia standardowe dla grup klinicznych zamiast porównywać ich z populacją ogólną. Warto pamiętać, że w polskich próbach studenckich średnie wyniki surowe oscylują wokół 15 punktów, więc wynik szesnaście czy siedemnaście nie jest wynikiem wybitnie wysokim.
Krok 5: policz alfę Cronbacha we własnej próbie. Przy sześciu punktowanych pozycjach spodziewaj się wartości w okolicach 0,70-0,80 i nie interpretuj tego jako słabości Twojego badania: taka jest rzetelność narzędzia. Typowe błędy studentów to poza sumowaniem wszystkich dziesięciu pozycji jeszcze: mylenie dyspozycyjnego optymizmu ze stylem atrybucji (to inny konstrukt, mierzony innymi narzędziami), traktowanie niskiego wyniku jako objawu depresji oraz interpretowanie optymizmu jako cechy niezmiennej mimo niskiej stabilności pomiaru.
Normy
- Typ norm
- steny
- Interpretacja
- steny 1-4 wyniki niskie (skłonność do pesymizmu), 5-6 przeciętne, 7-10 wysokie (nastawienie optymistyczne) – za Juczyński 2009, s. 64, cyt. w artykule OA
- Próba normalizacyjna
- normy stenowe oraz średnie i odchylenia standardowe dla grup klinicznych (wg wydawcy)
Psychometria
- Alfa Cronbacha
- 0,76
- Stabilność (test-retest)
- 0,43 (po 6 tyg.)
- Trafność
- polska wersja: alfa 0,76 (wg wydawcy)
Dostępność
- Typ
- Płatny
- Wydawca / źródło
- Pracownia Testów Psychologicznych PTP (część NPPPZ)
- Kategoria testu wg PTP
- A
- Cena
- 321,66 zł brutto (podręcznik NPPPZ); arkusze testowe 23,75 zł brutto/25 egz.
English version(kliknij, aby rozwinąć)
- Name
- Life Orientation Test-Revised (LOT-R)
- Construct
- dispositional optimism (a bipolar trait: optimism-pessimism)
- Target group
- adults, both healthy and ill
- Response format
- 5-point scale (original: 0-4)
- Scoring
- sum of the 6 diagnostic items (reverse-scored items recoded first); range 0-24. The 10 items comprise 6 diagnostic and 4 buffer (filler) items; reverse-scored items 3, 7, 9 (pessimism) confirmed for the original version on the author's official page (C. Carver, psy.miami.edu). For the Polish version the numbering is identical per the NPPPZ sheet – explicit confirmation in the Polish manual [TO VERIFY]
- Norms / interpretation
- sten scores: 1-4 low (tendency towards pessimism), 5-6 average, 7-10 high (optimistic outlook) – after Juczyński 2009, cited in an open-access article; sten norms plus means and standard deviations for clinical groups (per the publisher)
- Normative sample
- sten norms and descriptive statistics for clinical groups (per the publisher)
- Procedure
- self-report; individual or group administration
- Administration time
- 2-5 min (per the publisher)
- Notes
- Alpha 0.76, test-retest 0.43 (6 weeks), price, category A, 10 statements (6 diagnostic), sten norms with clinical groups and 2-5 min administration time confirmed on the publisher's page (July 2026). Sten interpretation confirmed in an open-access article (UKEN, citing Juczyński 2009). Reverse-scored items 3, 7, 9 and the 0-24 range confirmed for the original on Carver's page. Available to psychologists, sociologists, educators and medical personnel. [TO VERIFY]: explicit confirmation of reverse-scored item numbering in the Polish NPPPZ manual (paid); the LOT-R sheet is not marked as free on the publisher's site.
Numerical data (reliability, norms, pricing) are shared with the Polish entry above.
Wersja oryginalna (EN)
- Artykuł źródłowy
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7815302/
- Arkusz angielski
- https://www.psy.miami.edu/faculty/ccarver/lot-r.html
- Dostępność wersji EN
- Darmowy do badan: oficjalna strona autora (Ch. Carver, University of Miami) z pelnym arkuszem i kluczem.
Podgląd arkusza
Arkusz chroniony prawem autorskim – dostępny wyłącznie u wydawcy (strona wydawcy). Nie publikujemy podglądów testów komercyjnych.
Jak opisać w pracy dyplomowej
W rozdziale metodologicznym opisz narzędzie tak: pełna nazwa i skrót, autorzy oryginału (Scheier, Carver, Bridges, 1994) oraz autorzy polskiej adaptacji (Ryszard Poprawa i Zygfryd Juczyński, w ramach zestawu Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia), mierzony konstrukt (dyspozycyjny optymizm jako uogólnione oczekiwanie pozytywnych zdarzeń, cecha bipolarna na kontinuum optymizm-pesymizm), budowa (10 stwierdzeń, w tym 6 diagnostycznych i 4 buforowe), pięciostopniowa skala odpowiedzi, sposób obliczania z wyraźnym zaznaczeniem, że pozycje buforowe nie wchodzą do wyniku, zakres (0-24), rodzaj norm (steny, z dodatkowymi danymi dla grup klinicznych) oraz rzetelność podana przez autorów adaptacji (alfa 0,76, stabilność 0,43 po sześciu tygodniach) obok alfy własnej próby. Osadź konstrukt w modelu samoregulacji Scheiera i Carvera: bez tego optymizm w pracy wygląda na cechę potoczną, a nie na zmienną psychologiczną.
W wynikach raportuj średnią, odchylenie standardowe i alfę Cronbacha własnej próby, a przy porównaniach grup wielkość efektu. Uczciwie omów w dyskusji niską stabilność narzędzia w czasie: przy retescie 0,43 po sześciu tygodniach nie można pisać, że mierzysz cechę całkowicie trwałą, i lepiej opisać wynik jako aktualne nastawienie o charakterze dyspozycyjnym. Jeśli w Twojej próbie rozkład wyników jest skośny albo grupy są małe, sięgnij po testy nieparametryczne (rho Spearmana, test U Manna-Whitneya): tak robi większość polskich prac z LOT-R w kontekście klinicznym. Gdy stawiasz hipotezę o dwuwymiarowości optymizmu i pesymizmu, zapowiedz to wprost w metodologii i opisz, jak liczysz podsumy, bo w przeciwnym razie recenzent uzna to za odejście od klucza.
Kwestie licencyjne wymagają uwagi, bo są tu mniej korzystne niż w przypadku sąsiednich narzędzi z tego samego zestawu. LOT-R należy do kategorii A, więc mogą go stosować także psycholodzy, socjolodzy, pedagodzy i personel medyczny bez uprawnień psychologicznych wyższych kategorii. W odróżnieniu od GSES i SWLS arkusz polskiej wersji nie jest jednak udostępniany bezpłatnie: trzeba go kupić w Pracowni Testów Psychologicznych PTP, podobnie jak podręcznik z tabelami norm. Oryginał angielski wraz z informacją o punktowaniu jest natomiast publicznie dostępny na stronie Charlesa Carvera na University of Miami do celów badawczych. Nie reprodukuj treści pozycji ani tabel stenowych w aneksie pracy.
Kiedy nie stosować tego narzędzia
- •Gdy nie masz dostępu do klucza i podręcznika: bez wiedzy o pozycjach buforowych i odwróconych obliczysz wynik błędnie, a arkusz polskiej wersji jest płatny
- •Gdy interesuje Cię styl wyjaśniania zdarzeń (optymizm atrybucyjny w ujęciu Seligmana): to inny konstrukt, mierzony innymi narzędziami, mimo podobnej nazwy potocznej
- •Gdy potrzebujesz precyzyjnego pomiaru różnicującego osoby o zbliżonym poziomie cechy: sześć punktowanych pozycji i alfa 0,76 dają pomiar gruboziarnisty
- •W badaniach podłużnych zakładających całkowitą stabilność cechy: stabilność 0,43 po sześciu tygodniach oznacza, że wynik odzwierciedla także bieżącą sytuację badanego
- •Jako narzędzie przesiewowe albo diagnostyczne: niski wynik oznacza nastawienie pesymistyczne, a nie zaburzenie, i nie ma tu żadnego punktu odcięcia
- •U dzieci i młodzieży: polska adaptacja jest przeznaczona dla osób dorosłych, zdrowych i chorych
Przykładowe tematy prac i pytania badawcze
- Dyspozycyjny optymizm a akceptacja choroby u pacjentów z chorobą przewlekłą (LOT-R i AIS)
- Optymizm i strategie radzenia sobie ze stresem jako predyktory nasilenia objawów PTSD u ratowników medycznych (LOT-R, Mini-COPE, IES-R)
- Dyspozycyjny optymizm a satysfakcja z życia w wybranej grupie zawodowej (LOT-R i SWLS)
- Poziom optymizmu a wyniki w nauce i motywacja studentów kierunków medycznych
- Optymizm i poczucie własnej skuteczności jako zasoby osobiste w ocenie jakości życia (LOT-R, GSES, WHOQOL-BREF)
- Dyspozycyjny optymizm a wypalenie zawodowe wśród pielęgniarek (LOT-R i LBQ)
- Optymizm a zachowania zdrowotne i stosowanie się do zaleceń lekarskich (LOT-R i IZZ)
- Optymizm jako moderator związku między stresem a dobrostanem psychicznym (LOT-R, PSS-10, SWLS)
Tematy mają charakter inspiracji. Ostateczny zakres pracy uzgodnij z promotorem.
Co pokazują badania
Psychometria polskiej adaptacji i trafność zbieżna
Dla polskiej wersji podano alfę Cronbacha 0,76 i stabilność 0,43 w odstępie sześciu tygodni, czyli wartości zbliżone do oryginału pod względem zgodności wewnętrznej, ale wyraźnie niższe pod względem stałości. Trafność potwierdzają korelacje wyniku ogólnego z poczuciem własnej wartości mierzonym Skalą Samooceny Rosenberga (0,63) oraz ujemne związki ze skalami kontroli emocjonalnej depresji (-0,54) i gniewu (-0,51) z kwestionariusza CECS.
źródłoSposób punktowania w wersji oryginalnej
Oficjalna strona Charlesa Carvera potwierdza, że pozycje 2, 5, 6 i 8 są wypełniające i nie są punktowane, a odpowiedzi na pozycje punktowane koduje się tak, aby wysokie wartości oznaczały optymizm, co wymaga odwrócenia stwierdzeń pesymistycznych. Autor dopuszcza obliczanie osobnych podsum dla afirmacji optymizmu i zaprzeczenia pesymizmu przez badaczy, którzy chcą testować różnicę między tymi aspektami, ale domyślnie zaleca jeden wynik łączny.
źródłoOptymizm a adaptacja do choroby przewlekłej
W badaniu 59 osób z chorobą Gravesa-Basedowa i 55 dobranych osób zdrowych (Basińska i in., 2008) nie stwierdzono różnic w poziomie dyspozycyjnego optymizmu między chorymi a zdrowymi ani między płciami. Optymizm nie wiązał się ze stężeniem hormonów tarczycy, powikłaniami ani czasem chorowania, natomiast osoby z chorobami współistniejącymi miały istotnie niższy optymizm niż chorujące wyłącznie na chorobę Gravesa-Basedowa (M = 14,57 wobec 16,49; t = 2,474; p = 0,016). Stwierdzono też słaby, ale istotny związek optymizmu z akceptacją choroby mierzoną AIS (rho Spearmana 0,272 dla wyników przeliczonych; p = 0,037).
źródłoOptymizm a funkcjonowanie akademickie
W badaniu studentów pielęgniarstwa (Sławska, 2019) średni wynik surowy LOT-R wyniósł 15,18 punktu (SD = 3,41). Wysokie natężenie optymizmu wykazało 41,2 procent badanych, umiarkowane 38,2 procent, a niskie 20,6 procent. Poziom optymizmu silnie korelował ze średnią ocen (r = 0,70; p < 0,001) oraz z postępem w nauce (r = 0,53; p = 0,001). Praca ilustruje typowe zastosowanie LOT-R w naukach o zdrowiu i podaje punkt odniesienia dla średnich w polskiej próbie studenckiej.
źródłoOddzielenie optymizmu od neurotyczności
Rewizja narzędzia opisana przez Scheiera, Carvera i Bridgesa (1994) powstała w odpowiedzi na zarzut, że pierwotna wersja LOT mieszała oczekiwania wobec przyszłości z neurotycznością, lękiem, poczuciem kontroli i samooceną. Skrócenie skali i usunięcie pozycji najsilniej związanych z tymi konstruktami miało wyodrębnić czysty pomiar oczekiwań. Dla badacza oznacza to praktyczną konsekwencję: planując pracę z LOT-R, warto kontrolować neurotyczność albo przynajmniej omówić jej możliwy udział w uzyskanych zależnościach.
źródłoPodobne narzędzia
Kwestionariusz do Badania Optymizmu
Inne ujęcie optymizmu w polskim piśmiennictwie, oparte na stylu wyjaśniania zdarzeń, a nie na uogólnionych oczekiwaniach. Warto sprawdzić, które ujęcie odpowiada Twojej hipotezie, zanim wybierzesz narzędzie.
GSES (Skala Uogólnionej Własnej Skuteczności)
Dotyczy przekonania o własnej zdolności poradzenia sobie, a więc oczekiwania skuteczności, podczas gdy optymizm obejmuje także oczekiwanie pomyślnego wyniku niezależnego od własnego działania. Optymizm jest pojęciem szerszym.
KNS (Kwestionariusz Nadziei na Sukces)
Mierzy nadzieję w ujęciu Snydera, złożoną z siły woli i umiejętności znajdowania rozwiązań. W odróżnieniu od optymizmu kładzie nacisk na planowanie drogi do celu, a nie na samo oczekiwanie dobrego zakończenia.
BHI-12 (Kwestionariusz Nadziei Podstawowej)
Dotyczy fundamentalnego przekonania o sensowności i przychylności świata, a nie oczekiwań wobec konkretnych przyszłych zdarzeń. Głębsza i bardziej egzystencjalna warstwa tego samego obszaru.
SWLS (Skala Satysfakcji z Życia)
Ocenia dotychczasowe życie, a nie oczekiwania wobec przyszłości. Obie skale są krótkie i bardzo często stosowane razem w badaniach nad zasobami osobistymi.
SPP-25 (Skala Pomiaru Prężności)
Mierzy wielowymiarową zdolność do radzenia sobie z przeciwnościami, w której optymistyczne nastawienie jest tylko jednym ze składników obok wytrwałości, otwartości i kompetencji społecznych.
Bibliografia
- Poprawa R., Juczyński Z. (2012), w: Juczyński Z., Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia. Warszawa: PTP.
- Scheier M.F., Carver C.S., Bridges M.W. (1994). Distinguishing optimism from neuroticism. Journal of Personality and Social Psychology, 67, 1063-1078.
Źródła
- wydawcahttps://www.practest.com.pl/sklep/test/LOT-R
- wydawcahttps://www.psy.miami.edu/faculty/ccarver/lot-r.html
- artykuł open accesshttps://czasopismoippis.uken.krakow.pl/wp-content/uploads/2015/01/Ewa-SOSNOWSKA-BIELICZ.pdf
- artykuł open accesshttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/7815302/
- artykuł open accesshttps://journals.viamedica.pl/endokrynologia_polska/article/viewFile/25577/20401
- artykuł open accesshttps://bibliotekanauki.pl/articles/2057575.pdf
Uwagi
Alfa 0,76, test-retest 0,43 (6 tyg.), cena, kategoria A, 10 stwierdzeń (6 diagnostycznych), normy stenowe z grupami klinicznymi i czas 2-5 min potwierdzone na stronie wydawcy (lipiec 2026). Interpretacja stenowa (1-4 pesymizm, 7-10 optymizm) potwierdzona w artykule OA (UKEN, cyt. Juczyński 2009, s. 64). Pozycje odwrócone 3, 7, 9 i zakres 0-24 potwierdzone dla oryginału na stronie autora (Carver). Dostępny dla psychologów, socjologów, pedagogów, personelu medycznego. DO WERYFIKACJI: jawne potwierdzenie numeracji pozycji odwróconych w polskim podręczniku NPPPZ (płatny); arkusz LOT-R nie jest oznaczony jako bezpłatny na stronie wydawcy (arkusze płatne).
Baza ma charakter informacyjny. Treści pozycji testowych i pełne normy podlegają prawom autorskim wydawców. Dane oznaczone [DO WERYFIKACJI] wymagają potwierdzenia w źródle pierwotnym. Ostatnia aktualizacja wpisu: 2026-07-17.